Hồi 100, Đường Thái tông nói: “Vất vả xa xôi, nay đã là năm Trinh Quán thứ 27 rồi.” Trong lịch sử, niên hiệu Trinh Quán kết thúc ở năm thứ 23, tại sao tác giả có thể nhầm lẫn sơ đẳng đến vậy? Con số 27 trùng hợp với số năm hành trình của Trịnh Hòa đến đại dương phía tây, còn được gọi là Tam Bảo Thái giám hạ Tây dương, cũng thực hiện trong thời Minh Thành tổ. Tác giả dùng “Tam Tạng / Tây thiên” để ám chỉ “Tam Bảo / Tây dương”. Ngoài ra, Đường Thái tông chính là cách tác giả ngầm chỉ Minh Thái tông. Chu Đệ sau khi mất được đặt miếu hiệu là Thái tông, tới đời Gia Tĩnh, năm 1538 mới đổi làm Thành tổ.
1. Bảy lần Hạ Tây dương
Tam Bảo Thái giám Trịnh Hòa tổng cộng có bảy lần đi Tây dương. Cụ thể (tính theo dương lịch):
- Lần 1: Từ ngày 11 tháng Bảy năm 1405 đến mùng 2 tháng Mười năm 1407; tổng cộng 2 năm 3 tháng.
- Lần 2: Từ tháng Mười năm 1407 đến tháng Chín năm 1409; tổng cộng 1 năm 11 tháng.
- Lần 3: Từ tháng Mười năm 1409 đến tháng Bảy năm 1411; tổng cộng 1 năm 9 tháng.
- Lần 4: Từ tháng Mười một năm 1413 đến ngày 12 tháng Tám năm 1415; tổng cộng 1 năm 9 tháng.
- Lần 5: Từ ngày 31 tháng Năm năm 1417 đến ngày mùng 8 tháng Tám năm 1419; tổng cộng 2 năm 2 tháng.
- Lần 6: Từ ngày mùng 3 tháng Ba năm 1421 đến ngày mùng 3 tháng Chín năm 1422; tổng cộng 1 năm 6 tháng.
- Lần 7: Tháng Một năm 1431 đến tháng Bảy năm 1433; tổng cộng 2 năm 6 tháng.
Tổng cộng thời gian bảy hành trình này trải dài trong 27 năm, thời gian thực của hành trình là 13 năm 10 tháng, tính ra xấp xỉ 14 năm, khoảng trên dưới 5.000 ngày*.
Vì không có ngày khởi hành và ngày kết thúc của một số hành trình nên con số 13 năm lẻ 10 tháng (tương đương khoảng 5.050 ngày) chỉ là ước tính làm tròn theo tháng, và không lệch mấy so với con số 14 năm và 5.048 ngày như trong Tây Du Ký nhắc tới.
Ở hồi 98, Quan Âm Bồ tát thưa với Phật tổ: “Thuở trước đệ tử vâng lời vàng đến Đông Thổ tìm người đi lấy kinh, tất cả là mười bốn năm nay đã thành công, mới có năm nghìn linh bốn mươi ngày, còn thiếu tám ngày không hợp với số tạng kinh”; ở hồi 99, Đường Tăng cũng thưa với Đường Thái tông: “đường xa tới mười vạn tám nghìn dặm, dọc đường không ghi chép được, chỉ biết rằng đã trải qua mười bốn lần nóng rét.”
Con số 14 năm với 5.048 ngày chính hợp với tổng số thời gian Tam Bảo Thái giám hạ Tây dương. Trong thực tế, Trần Huyền Trang khởi hành sang tây từ năm Trinh Quán nguyên niên và tới năm Trịnh Quán thứ 19 mới trở về Trung Quốc.
Con số mười vạn tám nghìn dặm vẫn thường được nhắc tới trong Tây Du Ký cũng chính là lời Trịnh Hòa đề trên bia lập ở Ấn Độ “Từ nước này tới Trung Quốc là hơn mười vạn dặm” hoặc trong sách Tam Bảo Thái giám Tây dương ký chép: “Lộ trình từ Nam Kinh tới Tây dương là mười vạn tám ngàn dặm.”
Ở hồi 93, Tam Tạng nói: “Sống uổng bốn mươi lăm năm rồi” Theo Tây Du Ký thì Tam Tạng bắt đầu hành trình năm 18 tuổi, cả cuộc hành trình thỉnh kinh là 14 năm, như vậy tại hồi 93 ở Cấp Cô viên thì chỉ 31, 32 tuổi là cùng. Tại sao tác giả lại nhầm lẫn sơ đẳng lên thành con số 45? Xin thưa tuổi của Tam Tạng (18) cộng với số năm hải trình của Trịnh Hòa (27) thành 45. Câu văn ám chỉ tới hành trình sang Tây thiên thực chất là chuyến hạ Tây dương của Tam Bảo Thái giám.
2. Nước yếu sâu ba nghìn
Thầy trò Đường Tăng tới sông Lưu Sa (溜山), thấy tấm bia đề mấy chữ:
Lưu Sa tám trăm dặm
Nước yếu sâu ba nghìn.
Lông ngỗng không nổi được,
Hoa lau cũng phải chìm.
Trong cuốn Doanh nhai thắng lãm của Mã Hoan đời Minh, từng ba lần theo Trịnh Hòa đi biển, tả về hành trình hạ Tây dương, có kể một địa danh là nước Lưu Sơn (Li) như sau: “Còn có một dòng chảy hẹp, tương truyền hơn ba ngàn [dặm], nên gọi là Nhược thủy tam thiên, đây chính là nơi ấy.”
“Nhược thủy tam thiên” được nhắc lại y nguyên trong Tây Du Ký, hẳn không phải điều vô tình trùng hợp.
3. Thoát xác bến Lăng Vân
Hồi 98, thầy trò Đường Tăng tới bến Lăng Vân, lên thuyền của Tiếp Dẫn Phật tổ thì:
Bỗng thấy phía thượng lưu một xác người trôi xuống.
Tam Tạng sợ hãi luống cuống. Hành Giả cười nói:
Sư phụ đừng sợ. Xác đó là sư phụ đấy.
Bát Giới cũng nói:
Đúng sư phụ rồi! Đúng sư phụ rồi!
Sa Tăng vỗ tay nói:
Đúng sư phụ rồi! Đúng sư phụ rồi!
Phật tổ giơ tay làm hiệu nói:
Đúng là ngài! Xin chúc mừng! Xin chúc mừng!
Ba người cùng đồng thanh họa theo lời Phật tổ.
Đoạn văn khó hiểu này, bề ngoài miêu tả việc hoán thai thoát cốt phàm, dẫn đến tình huống ở hồi sau, Đường Tăng được tám vị Kim Cương cho cưỡi mây về Đông Thổ. Thực chất bên trong là ám chỉ tại lần Hạ Tây dương cuối cùng, Trịnh Hòa chết ở Ấn Độ, hạm đội đem di thể của ông về an táng ở Nam Kinh.
