Được Thái Bạch Kim Tinh tới mời lên trời làm quan, Tôn Ngộ Không mừng lắm, lập tức đi theo. Cố sự Quan phong Bật Mã đã được tác giả gửi gắm theo nhiều ẩn ý.
1. Ngự mã giám
Hồi 4 chép:
Vũ Khúc tinh quân đứng bên cạnh bước lên tâu:
- Ở Thiên đình, các cung điện, nha môn đều đầy đủ chức quan, chỉ ở Ngự mã giám còn đang thiếu một người trông nom.
Thượng đế ra lệnh:
- Vậy cho Ngộ Không giữ chức Bật mã ôn.
Một câu nho nhỏ nhưng mang tính ám chỉ lớn về việc đem Thiên đình làm ẩn dụ cho triều nhà Minh. Ngự mã giám lần đầu được lập là ở triều Minh, là một trong thập nhị Giám, nhị thập tứ Nha môn. Ngự mã giám chưởng quản bốn doanh mã, và các hạng binh phù liên quan tới bộ Binh. Bởi liên quan tới binh phù nên Tây Du Ký mới viết là Vũ Khúc tinh quân tâu báo Ngự mã giám khuyết chức. Minh thực lục - Thái tổ thực lục chép: “nguyên niên, tháng Chín… đồng thời lập Ngự mã ty, chính ngũ phẩm, chưởng quản ngựa và chuồng trại.” Ngự mã ty chính là tiền thân của Ngự mã giám sau này. Tới năm Hồng Vũ thứ 28, định lại cơ cấu nội đình, đem 9 giám mở rộng thành 12 giám, lại thêm 4 ty, 8 cục, để thành 24 nha môn hoạn quan.
Ngự mã giám là một cơ quan của Thái giám, nên ở đây ta lại thấy có một chút liên hệ giữa Ngộ Không với hoạn quan triều nhà Minh. Dĩ nhiên hoạn quan nổi tiếng nhất thời Minh là Tam Bảo Thái giám Trịnh Hòa, và việc sang Tây thiên thỉnh kinh có liên hệ mật thiết với chuyến Hạ Tây dương của Trịnh Hòa đã được nói ở chương trước. Cũng bởi Tôn Ngộ Không được liên hệ với Trịnh Hòa nên một trong các nguyên mẫu của gậy Như Ý chính là cây Định hải châm mà Trịnh Hòa đã dùng để neo thuyền.
2. Bật mã ôn
Nếu Ngự mã giám đã là một cơ quan lớn của triều đình nhà Minh thì tại sao Bật mã ôn lại là chức quan nhỏ tới mức không thể nhỏ hơn được như Tây Du Ký mô tả:
Đang lúc ăn uống vui vẻ, Hầu vương bỗng đặt chén xuống hỏi:
- Bật mã ôn thuộc hàm quan nào?
Mọi người thưa:
- Chỉ có tên trong quan suông như vậy thôi.
Hầu vương lại hỏi:
- Chức quan này thuộc phẩm hàm nào?
Mọi người đáp:
- Chẳng thuộc phẩm hàm nào cả.
Hầu vương nói:
- Không có phẩm hàm thì là to nhất rồi!
Mọi người thưa:
- Không to đâu, không to đâu, mà là “chưa liệt vào hàng quan”.
Hầu vương hỏi:
- Thế nào gọi là “chưa liệt vào hàng quan”?
Mọi người thưa:
- Nghĩa là hạng bét nhất. Chức quan ấy thấp nhất, bé nhất, chỉ có việc trông ngựa thôi.
Thực ra việc cho rằng Bật mã ôn là chức quan đứng đầu Ngự mã giám là một lỗi dịch thuật. Nguyên văn lời của Vũ Khúc tinh quân là “Ngự mã giám khuyết một chức Chánh đường quản sự”. Bởi chỉ là một quản sự của một đường nên Bật mã ôn chỉ tương đương với Trưởng tràng của một mã tràng thôi. Thời nhà Minh, khi mới lập chức ấy thì đặt cho hàm cửu phẩm, tới năm Hồng Vũ thứ 28 thì bị phế bỏ luôn hàm cửu phẩm, trở thành Vị nhập lưu, đúng như trong Tây Du Ký chép: “chưa liệt vào hàng quan”.
Minh thực lục cũng chép rằng năm Hồng Vũ thứ 10, một mã trường cấp huyện nuôi khoảng ngàn con ngựa, giống hệt như được chép trong truyện: “ thấy trại này chỉ có khoảng nghìn con ngựa”. Một quy mô nhỏ và rất sát với lịch sử.
