Tôi đang giữ trước mặt mình một trong những cuốn vở bài tập nhỏ với trang bìa rực rỡ hình các binh sĩ hoặc cảnh đồng quê. Đó chính là nhật ký của Rose. Tôi nhận được nó sáng nay, đã đọc qua và cảm thấy vừa vui mừng vừa xúc động.

Đó là một câu chuyện rất giản dị và có phần tầm thường, nhưng trong mắt tôi, nó lại có một ưu điểm nổi bật là sự chân thực. Đối với tôi, nó tái hiện cuộc đời của một con người bằng xương bằng thịt, của một người phụ nữ mà ngày hôm qua tôi vừa gặp, ngày mai tôi sẽ lại gặp, và nỗi bất hạnh của cô ấy chỉ cách hạnh phúc của tôi có một bước chân. Từng chi tiết nhỏ nhặt nhất trong câu chuyện ấy đều mang một giọng điệu và hình bóng quen thuộc....

Cô gái tội nghiệp! Người ta hẳn sẽ nghĩ rằng một ác nhân nào đó đã thích thú đùa giỡn với số phận của cô, tựa như một đứa trẻ chơi bóng vậy. Cô sinh ra trong một gia đình nghèo khó. Cha cô, một thợ mộc, là kẻ nát rượu và thường xuyên thất nghiệp. Đêm đến, ông thường về nhà trong cơn say xỉn, đánh đập vợ và dọa giết bà. Những cảnh tượng thô tục, hình ảnh chém giết, những tiếng thét, lời thề thốt và tiếng khóc nghẹn ngào chính là những hình ảnh và âm thanh đầu tiên khắc sâu vào ký ức của Rose. Lòng người như rỉ máu khi nghĩ đến những tâm hồn non nớt vừa hé mở đón ánh dương ngày mới đã phải đối mặt với nỗi kinh hoàng, thấu hiểu về cuộc đời trong nỗi sợ hãi tột cùng rằng mình sẽ mất đi sự sống ấy. Ta thấy chúng bị cuốn vào cơn lốc của sự điên loạn, giống như những chiếc lá nhỏ xoay tít giữa bão giông; và cho đến tận cuối đời, chúng vẫn sẽ rùng mình mỗi khi nghĩ lại.

Cô mồ côi năm sáu tuổi. Một người hàng xóm đã đề nghị nhận nuôi cô, đó là một cụ ông giàu có và sùng đạo, người đã gửi cô vào tu viện Nữ tu Thăm viếng ở thị trấn bên cạnh.

Về những năm tháng yên ả, êm đềm trong tu viện ấy, chẳng có gì đặc biệt để ghi lại cả. Đứa trẻ vô cùng hạnh phúc, và cô chẳng thể nào khác được, bởi bản chất cô là người hiểu chuyện và cô không bao giờ quên ơn số phận đã đối xử tử tế với mình. Cô hình dung ra những gì lẽ ra mình đã phải chịu đựng, rồi nhìn lại hiện tại; và tâm hồn cô ngập tràn niềm vui sướng.

Vào tháng Giêng năm 18—, Rose bước sang tuổi mười bảy. Cô sẽ tham gia các kỳ thi vào mùa hè năm sau. Cuốn nhật ký của cô tại đây minh chứng cho một sự lạc khang kiên định và toàn tâm toàn ý; cô nhìn tương lai bằng ánh mắt hân hoan, hay đúng hơn là cô chưa hề nghĩ ngợi gì về tương lai, đó lại chính là cách chắc chắn nhất để mỉm cười đón nhận nó một cách vui vẻ. Đôi mắt cô vẫn là đôi mắt của một đứa trẻ, kẻ coi khu vườn tu viện là cả thế giới và khoảnh khắc hiện tại là cõi vĩnh hằng.

Thật không may, cô đã phải bừng tỉnh trước thực tại phũ phàng. Cụ ông nhận nuôi cô qua đời chỉ sau vài ngày ngã bệnh, chưa kịp sắp xếp ổn thỏa cho tương lai của cô. Các xơ tốt bụng lập tức viết thư cho bà của cô; và ngay ngày hôm sau, Rose bị tống khứ về Sainte-Colombe với một bọc giấy chứng nhận ân xá, vài huy hiệu thánh và một chiếc áo dòng đeo quanh cổ. Một cuộc đời trẻ tuổi còn mong đợi điều gì hơn thế để vững bước trên con đường đầy bất trắc?