Suy nghĩ của tôi hướng về Rose, nàng đang ngồi thẫn thờ dưới một gốc cây; và tôi đến nằm dài bên cạnh nàng.

Một đàn bò bất chợt bước vào vườn táo. Trắng có, nâu có, chúng lững thững tiến vào giữa những tán cây; được lùa bởi một đứa trẻ đang đưa chúng ra đám cỏ dài, chúng chầm chậm lê bước với đôi mắt hiền từ, đầy vẻ nhẫn nhục. Mùi chuồng bò ngay lập tức xộc vào mũi chúng tôi; và giữa không gian tĩnh lặng, ta nghe thấy tiếng nhai cỏ rôm rả...

“Cưng ơi, em — người từ xưa đến nay vẫn sống giữa lòng thiên nhiên — đáng lẽ phải có những quan niệm đúng đắn và sâu sắc hơn về tình yêu so với những phụ nữ khác, trong khi của chị lại ít nhiều bị bóp méo bởi những dây thần kinh và cảm xúc đã quá nhạy cảm. Chẳng hạn, nếu hôm qua em nói với chị rằng, 'Em đã hiến dâng bởi vì đó là điều tự nhiên,' thì em đã ngự trị trên lý trí tội nghiệp của chị từ đỉnh cao của một chân lý cốt lõi.”

Không hoàn toàn hiểu hết những gì tôi nói, Rose mỉm cười đáp lại nụ cười của tôi và chúng tôi chìm vào im lặng; ánh mắt thẫn thờ không định hướng trong khi những ngón tay vô định khẽ quẹt trên thảm cỏ đẫm sương. Lẫn trong không khí buổi sáng mát lành, xuyên qua những tán lá, chùm hoa và cành cây, chúng tôi nghe văng vẳng thứ âm thanh trầm đục, béo ngậy và đầy khiêu gợi của loài bồ câu — một dòng suối niềm vui cứ dâng lên rồi lại lắng xuống, ngưng đọng trong chốc lát rồi tiếp tục vang lên, lặp đi lặp lại không biết mệt mỏi.

Rose thì thầm:

“Tại sao chị cứ nói rằng em không thể trưởng thành nếu thiếu tình yêu? Nghe chị nói vậy em buồn lắm. Em chỉ ước ao có được tình cảm của chị trên cõi đời này là đủ. Tối qua, chị đã hôn em dịu dàng biết bao bên giậu rào.”

“Mọi chuyện không giống nhau đâu, Rose cưng ạ. Dĩ nhiên, chẳng có gì hòa hợp và trong sáng hơn nụ hôn gắn kết đôi môi của hai người bạn như chúng ta. Nhưng nó không thể đồng nhất với nụ hôn của tình yêu, bởi giá trị của nụ hôn ấy không chỉ nằm ở hiện tại, mà còn ở những gì nó hứa hẹn; và đó là niềm hạnh phúc đôi khi vang vọng suốt cả cuộc đời chúng ta... Em phải biết yêu rồi mới có thể thấu hiểu được.”

Cô thiếu nữ vòng tay ôm lấy vòng eo tôi như thể muốn níu giữ tôi lại:

“Nhưng chị muốn em yêu một ai khác ngoài chị thì sao được chứ?” nàng hỏi. “Chẳng phải chị đã mang lại cho em hạnh phúc đó sao? Khi ở bên chị, em cứ ngỡ mình đang sống trong một câu chuyện cổ tích.”

Bất chấp niềm vui mà những lời nàng mang lại, tôi vẫn cố gắng phản bác lại.

Bản chất của một người phụ nữ luôn cố gắng sống công tâm thường ẩn chứa đầy những mâu thuẫn nhỏ nhặt như thế. Khi trái tim được thỏa mãn, nàng sẽ thấy trí tuệ của mình trở nên minh mẫn và mạnh mẽ hơn; và những vấn đề đòi hỏi phán đoán hiếm khi để cho trái tim nàng yên ổn. Nếu Rose không lên tiếng phản đối, tôi vẫn sẽ nói ra do ý thức trách nhiệm, nhưng lời lẽ khi ấy ắt sẽ thiếu đi sự nồng nhiệt và sức thuyết phục. Giờ đây, tôi cảm thấy lời khen ngợi đáng yêu của nàng càng làm tăng thêm sức nặng cho những điều tôi sắp sửa thốt lên vì hạnh phúc của một người khác.

Nàng tựa đầu vào ngực tôi trong khi những ngón tay tôi luồn qua mái tóc vàng óng ả của nàng — mái tóc buông xõa, giờ đây đang gợn sóng đầy rạng rỡ, vương vấn một thứ ánh hào quang rực rỡ sắc hổ phách và vàng ròng.

“Không,” tôi đáp, “em phải yêu thì mới có thể phát triển và hoàn thiện bản thân. Cuộc đời người phụ nữ chúng ta giống như những ngày hè: sự khôn ngoan mách bảo chúng ta hãy thuận theo tiến trình tự động của nó. Sau những phút giây chờ đợi ban buổi sáng, chúng ta khao khát ánh hào quang và niềm ngây ngất của buổi trưa hè. Vì chưa từng nếm trải sự ngây ngất ấy, em vẫn chưa thực sự biết yêu là gì: và ở tuổi của em, chẳng phải đó là một sự dốt nát ngớ ngẩn và đáng thương hay sao? Chẳng lẽ không nên khao khát tình yêu và thậm chí thúc ép nó đến gần hay sao? Những ai cứ tiếp tục mòn mỏi chờ đợi trong sự nhẫn nhục ngoan ngoãn ấy thật đáng trách trong mắt chị!... Cuộc đời từ xưa đến nay vẫn luôn chia làm hai phần: hành trình tìm kiếm tình yêu; và bản thân tình yêu ấy. Chừng nào chúng ta chưa yêu, hãy tiếp tục kiếm tìm; hãy tìm kiếm một cách kiên định, điên cuồng, thậm chí tàn nhẫn nếu cần thiết; hãy cứ kiên trì và không khoan nhượng. Sẽ không có trở ngại nào cản bước người phụ nữ có ý chí sắt đá. Mỗi chúng ta hãy theo đuổi cuộc hành trình ấy theo cách riêng của mình, tùy thuộc vào sức lực, phương tiện và lòng dũng cảm, dẫu có phải trải qua mọi hiểm nguy và đau đớn. Khi cuối cùng chúng ta đã tìm thấy tình yêu, hay đúng hơn là tình yêu của đời mình, hãy dũng cảm bước đến mà không chút sợ hãi hay thẹn thùng giả tạo; và nếu chúng ta được yêu, đừng chần chừ bắt người ta phải nài nỉ những gì ta có thể rộng mở trao tặng. Đừng bao giờ để ai tước đoạt thứ đặc ân mà chúng ta có quyền ban phát!”

Một chiếc vòi leo tuột xuống từ giàn cây phía trên và mơn man trên gương mặt chúng tôi...

Cuộc đời mới tuyệt diệu làm sao vào khoảnh khắc này! Không gian ngập tràn sự hoan ca, vang vọng tiếng thì thầm của một niềm hạnh phúc vô biên! Một lớp sương mờ ảo bao trùm lên đồng ruộng, những cánh bồ câu tham lam cứ lặp đi lặp lại khúc ca hoan hỉ. Xung quanh chúng ta, đây đó, một ngọn cỏ mảnh mai khẽ run rẩy dưới sức nặng nhẹ tênh của một cánh bướm. Nhưng há chẳng phải vạn vật đều đáng yêu trong mắt một người phụ nữ đang bàn chuyện yêu đương hay sao? Tựa hồ như hạnh phúc chính là sứ giả đi trước ánh mắt nàng, tung cánh bay đi và đậu lại trên muôn vật.

Rose, với tất cả sự chú ý và tò mò, liền cất lời hỏi tôi:

“Còn chị, chị đã làm gì thế?”

“Về phần chị,” tôi nói, “khi biết rằng chàng cũng yêu mình, chị đã đến đất nước của chàng để tìm chàng. Chị vẫn có thể hình dung ra cảnh chúng ta đang bước đi trên một đồng cỏ rực rỡ sắc hoa. Nơi chân trời, bầu trời xanh thẳm hòa vào mặt biển; và phía sau chúng ta, những mái nhà đỏ rực, ngọn tháp nhà thờ cùng những ngôi nhà trắng nhỏ xíu của một ngôi làng Hà Lan cứ khuất dần tầm mắt. Chàng trao tay cho chị; và đó là niềm hạnh phúc khôn tả khi để chàng cảm nhận được niềm vui trong lòng tôi qua nhịp chuyển động của vòng hông mà chàng đang nhẹ tì tay vào. Rồi chàng bảo: 'Em bước đi như một vị nữ hoàng đang mong chờ thần dân đến yết kiến.' Và từ câu nói ấy, chị hiểu rằng chàng vẫn đang mòn mỏi đợi chờ mình, dẫu cho chị đang sóng bước bên chàng, và chúng bất chợt hé lộ cho chị biết mình đang nắm giữ một vương quốc tuyệt diệu nhường nào để dâng hiến cho chàng!”

“Chị đã phải tìm kiếm lâu lắm mới đến được ngày hôm đó chứ?”

“Không, một khi đã được tự do, chị tìm thấy hạnh phúc chỉ sau vài tháng trắc trở và khó khăn; nhưng em thấy đấy, cưng ơi, chị sẵn sàng đi đến tận cùng thế giới để gặp gỡ tình yêu của đời mình! Chị đã chẳng cần phải bôn ba xa xôi đến thế; và điều này khiến chị nghĩ rằng trong hành trình tìm kiếm, sự tinh tế quan sát đôi khi còn cần thiết hơn cả sự xông xáo!”

Roseline đăm chiêu thì thầm:

“Đàn ông thường bảo rằng một chút kinh nghiệm tình trường trước đó là điều không thể thiếu... đối với họ.”

Toàn thân tôi bỗng trào dâng một niềm phẫn nộ. Buông lơi cái ôm của cô gái, tôi vùng đứng dậy và đối diện với nàng:

“Nhưng này Rose, chẳng lẽ phụ nữ chúng ta lại không thế sao? Và liệu có đúng đắn không khi trông đợi một người phụ nữ trói buộc cả cuộc đời mình vào nụ cười đầu tiên, ánh mắt đầu tiên, hay câu nói đầu tiên khiến rung động? Những người khôn ngoan thường bảo rằng hôn nhân là một ván bài may rủi! Bằng một sự lú lẫn nào của trí tuệ mà họ có thể thừa nhận rằng toàn bộ cuộc đời của một con người lại phải phó mặc cho sự rủi may một cách tự nguyện như thế? Sẽ chẳng một ai trong chúng ta chịu chấp nhận sự sỉ nhục ấy, nếu phụ nữ nói chung không hoàn toàn u mê khờ dại! Và đó là lý do vì sao nhiều người, dẫu quá tinh tường để không phải cúi đầu trước một thứ luật lệ lố bịch nhưng lại thiếu dũng khí để phá vỡ nó, cứ thế chết đi mà chưa từng một lần nếm trải hương vị và sự ngọt ngào của cuộc sống. Ồ, thật bất công làm sao! Tuổi trẻ há chẳng phải đã quá ngắn ngủi rồi sao? Chiếc vòng tròn khép kín nơi trí tuệ tội nghiệp của chúng ta há chẳng phải đã quá ư hạn hẹp sao? Và liệu có cần thiết phải trói buộc chúng ta vào những thứ nguyên lý ảo ảnh, những thứ vốn bóp méo tự nhiên, làm biến dạng điều thiện lương và phỉ báng cả sự kỳ diệu của nụ hôn lẫn sự trong trắng của thể xác nữa hay không?”

Tôi đứng tựa lưng vào một gốc cây, cách chỗ Rose vài bước chân; tay tôi bứt bứt những chiếc lá trong tầm với một cách đầy bồn chồn. Bầu trời xanh thẳm bỗng trở nên giả tạo trong mắt tôi, vẻ đẹp của những loài hoa bỗng hóa ra gian xảo và mỉa mai. Tôi tiếp tục bằng một giọng đầy quả quyết:

“Phụ nữ có quyền tự mình trải nghiệm, có quyền tìm hiểu đàn ông để phán đoán xem ai mới là người thực sự hòa hợp với mình... Chính qua những lần tiếp xúc với những tâm hồn xa lạ, nàng mới có thể hình dung ra một nửa đích thực của đời mình nên là ai. Vâng, tôi biết rằng một quy luật tự nhiên đang chối bỏ đạo đức này; và đó là lý do tại sao tôi cho rằng người phụ nữ không nên hiến dâng thân xác cho đến khi thực sự chắc chắn về sự lựa chọn của mình. Quả thật những trải nghiệm ấy sẽ chẳng bao giờ trọn vẹn; các giác quan sẽ chỉ đóng một vai trò rất nhỏ, hoặc thậm chí chẳng hề can dự; nhưng chẳng lẽ chúng ta không buộc phải thích nghi với những điều tất yếu sao? Dù sao đi nữa, người phụ nữ ấy chắc chắn sẽ là một người minh triết khi bất chấp dư luận xã hội, tự do sống cạnh người đàn ông, tìm hiểu, quan sát và thỉnh thoảng thậm chí là yêu anh ta!”

Rose lắng nghe tôi chăm chú mà không hề thốt lên một lời hay cử động; chỉ là thỉnh thoảng, hàng lông mi dài sẫm màu phớt vàng của nàng lại chớp nhẹ rồi rũ xuống đầy kín đáo trên đôi gò má tươi mát. Nhưng ý nghĩ về sự yếu mềm của bản thân đã gợi lên trong nàng một mối băn khoăn; nàng hỏi:

“Chị không nghĩ rằng những điều chị vừa đề xuất là quá khó khăn đối với phụ nữ hay sao?”

“Ồ, có chứ, rất khó khăn và với nhiều người trong số chúng ta, đó là điều bất khả! Vì thiếu tự trọng, vì yêu hoặc vì thương hại, họ đành nhắm mắt đưa chân trước một hành động mà lý trí không tài nào chấp nhận để rồi thức giấc trong nỗi bất hạnh, đôi khi là kéo dài suốt cả cuộc đời... Thật sự rất khó khăn, bởi một người phụ nữ biết kháng cự trong mắt đàn ông chẳng khác nào một thứ quái vật gớm ghiếc và đáng nguyền rủa. À, tuyệt đối không được phép bỏ cuộc trước khi sự chiếm hữu diễn ra! Chỉ vì chúng ta đã trao cho họ đôi môi, mà ta phải dâng hiến cả cuộc đời mình làm quà biếu! Chỉ vì ta đã dung túng cho một vài niềm vui xác thịt, mà ta phải hy sinh cả tương lai để thỏa mãn họ thêm nữa!... Thậm chí, họ còn đi xa hơn khi cho rằng người phụ nữ khi dấn thân vào những cuộc trải nghiệm ấy chỉ vì đang mưu cầu lợi ích cá nhân hèn hạ và ghê tởm. Lợi ích cá nhân sao, trong khi hành trình ấy tiềm ẩn vô vàn hiểm nguy và cay đắng! Lợi ích cá nhân sao, khi nó đòi hỏi chúng ta trước hết phải dám khinh bỉ cả một thế giới mà hầu như tất cả mọi người đều là nô lệ, khi nó đẩy chúng ta vào những lời lăng mạ và đau khổ, làm gia tăng kẻ thù và nhân lên gấp bội những chông gai trên đường đời!... Không, người phụ nữ ấy không hề ích kỷ khi với tất cả sự chân thành, nàng dũng cảm lao vào cuộc phiêu lưu dẫu chấp nhận rủi ro tột cùng là tự hủy hoại bản thân, đến gần một người đàn ông với suy nghĩ rằng mình đã tìm thấy thứ đang kiếm tìm và hy vọng tình yêu sẽ đơm hoa kết trái. Nàng lắng nghe tiếng gọi của các giác quan và không chống lại trái tim mình, nhưng lý trí nàng vẫn hoàn toàn tỉnh táo! Nàng sẽ không trao thân cho đến khi mọi thứ nàng nhận ra đều củng cố cho kỳ vọng của bản thân; nàng sẽ hiến dâng nếu thực sự tin rằng hạnh phúc của cả hai phụ thuộc vào điều đó; và cuộc đấu tranh diễn ra sẽ giúp nàng phán đoán một cách minh bạch về phẩm chất tình yêu của họ. Nàng vừa là quan tòa vừa là chiến binh trong cùng một trận tuyến. Nàng thả mình trôi theo cảm xúc để có được sự thấu hiểu sâu sắc hơn; và sẽ chẳng có nỗi đau nào, sẽ chẳng có tình yêu nào ngăn được nàng cự tuyệt vào phút chót, nếu thực sự cần thiết.”

Đến đây, Rose ngắt lời tôi:

“Nếu nàng yêu, nếu nàng đau khổ, tại sao nàng lại phải cự tuyệt?”

“Tình yêu có hàng ngàn cung bậc khác nhau; và một người phụ nữ giàu cảm xúc sẽ luôn đau khổ mỗi khi nàng mang lại đau khổ cho người khác.”

Tôi ngẫm nghĩ trong giây lát và, tựa như tâm trí đang lật ngược lại những suy ngẫm của chính mình, tôi chậm rãi nói tiếp:

“Thỉnh thoảng, việc gây ra đau khổ lại chính là bổn phận của chúng ta. Bản năng của đàn ông luôn ít nhiều bị che mờ bởi dục vọng; họ luôn đưa ra lời đề nghị, dù bằng thủ đoạn tinh vi hay cách thức thô bạo. Quyền quyết định thuộc về chúng ta. Chúng ta nắm giữ quyền lực tối cao. Sự bình yên hay bất hòa đều xuất phát từ ý chí của chúng ta. Đàn ông không có khả năng lựa chọn tốt bằng phụ nữ, bởi họ không có cùng những lý do để mong mỏi tình bạn tri kỷ sẽ tiếp nối sau niềm đam mê, để mong sự ngây ngất nhường chỗ cho sự an toàn. Nếu một ngày nào đó chúng ta trở thành người mẹ của những đứa con, há chẳng phải trước hết chúng ta đã là người mẹ của tình yêu sao? Há chẳng phải chúng ta đồng thời là cái nôi lẫn đền thờ của vị thần linh ấy sao? Trong bất kỳ cặp đôi hạnh phúc nào, tình yêu chẳng phải được nhào nặn theo hình bóng của người phụ nữ nhiều hơn là của người đàn ông hay sao? Đàn ông có hàng ngàn mối bận tâm lôi kéo và giữ chân họ nơi khác; bản tính của họ phóng túng và ít chu đáo hơn chúng ta. Tình yêu ngự trị nơi người phụ nữ; bản chất nhạy cảm dẫn dắt nàng vươn tới sự thấu hiểu uyên bác hơn trong nghệ thuật yêu đương; và muôn vàn chi tiết tinh tế của sự dịu dàng có thể khiến nàng trở nên hoàn hảo trong mắt người tình khi chúng không biến nàng thành kẻ ích kỷ độc chiếm...”

Bị ấn tượng bởi từ cuối cùng ấy, Rose thốt lên:

“Sao cơ! Theo chị, tình yêu không nên mang tính độc chiếm ư!” Và hạ thấp giọng xuống, nàng hỏi tiếp, “Chẳng lẽ chị không chung thủy sao?”

“Chúng ta thậm chí chẳng thèm bận tâm đến sự chung thủy chừng nào còn đang yêu. Ta sẽ cảm thấy hổ thẹn nếu đem dâng lên tình yêu thứ tôn kính lạnh lùng của sự chung thủy: đó là một từ vô nghĩa khi đứng trước một tình yêu đích thực. Trong tình yêu, sự chung thủy giống như một sợi dây xích bị che khuất dưới những đóa hoa. Nếu một ngày sợi dây ấy lộ diện, điều đó đồng nghĩa với việc những bông hoa đã phai tàn.”

Tôi quỳ xuống bên nàng, ôm chầm lấy nàng và trao nụ hôn nồng thắm. Xuyên qua không gian tĩnh lặng tuyệt diệu trong ngày, tiếng chuông nhà thờ vang lên hồi Kinh Truyền Tin với những âm hưởng tựa sắc vàng rực rỡ. Khu vườn ngập tràn ánh nắng; những đóa cúc vạn thọ, cẩm phu, nhài, sâm đất và hoa cẩm quỳ vươn mình khoe sắc vượt qua hàng rào trắng. Mỗi trái tim khao khát đều hướng về ánh sáng.

“Em thấy đấy, Roseline của chị: cũng giống như vương thái dương tỏa ánh hào quang rực rỡ trị vì vương quốc loài hoa, tình yêu cũng phải là vị vua ngự trị trong cuộc đời của phụ nữ chúng ta! Người trị vì và hoàn toàn độc lập với bất kỳ ai ngoại trừ chính mình. Chỉ có điều,” tôi mỉm cười nói thêm, “dù chúng ta tôn kính người làm vua, nhưng tuyệt đối không được biến người thành một kẻ bạo chúa. Tình yêu tội nghiệp! Chị tự hỏi qua bao thế kỷ, nó đã phải trải qua những sự biến hóa bi thảm nào để rồi con người lại gán cho nó thứ tình cảm ích kỷ nhất nhân gian, chính là ý thức về quyền sở hữu! Trái lại hoàn toàn, chúng ta phải biết tôn trọng cuộc đời gắn liền với cuộc đời mình và không bao giờ tìm cách kìm kẹp nó.”

Không gian chìm vào khoảng lặng; và Rose, với gương mặt áp sát vào má tôi, thì thầm gần như không tiếng động:

“Chị không ghen tuông sao?”

Tôi cảm thấy mặt mình bừng nóng và ước gì có thể không phải trả lời. Nhưng than ôi, chẳng lẽ nàng sẽ không dần nhận ra tất cả những sự tiểu tiết đang được che đậy vụng về dưới lớp vỏ bọc mỏng manh của sự tự chủ và quyết đoán ở tôi sao? Tôi cố gắng phơi bày tất cả chỉ trong một câu nói:

“Em hãy khắc ghi điều này, Rose, đó là chính trong bản thân chị và một mình bản thân chị thôi, chị đang nghiên cứu về những người phụ nữ mà chị nguyện sẽ không bao giờ trở thành!”