Đã là sáu giờ chiều; tôi đang dẫn Rose dạo bước dọc các đại lộ, nơi vốn dĩ vô cùng thú vị vào thời điểm này trong năm. Như thường lệ, tôi không khỏi ngạc nhiên trước mọi thứ mà cô chẳng mảy may bận tâm. Tôi ngắm nhìn dáng đi vừa xinh đẹp vừang dửng dưng của cô, cố bước đều theo nhịp chân ấy; và tâm trí tôi cứ lửng lơ giữa cõi đời dường như chẳng chịu định hình của cô với những hoài bão đang dần phai nhạt nơi tôi.

Hỡi ôi, những ngày tháng trôi qua trên đời cô mà chẳng hề khơi gợi lên lấy một niềm khao khát hay nỗi mệt mỏi! Thỉnh thoảng, tôi gợi ý cho cô làm dăm ba công việc nhỏ nhặt, giản đơn. Thế nhưng, dù là việc trí óc hay chân tay, dù nhiệm vụ ấy nhẹ nhàng hay phức tạp, cô chỉ thuận tình nhận lời để rồi sau đó dễ dàng gạt phắt đi một cách tự nhiên và nhẹ nhõm, tựa như đôi tay mỏi mệt đang buông xuôi gánh nặng quá sức mình.

Chiều nay, tôi rộng lượng bỏ qua sự lười biếng của cô. Khi vừa bước qua sảnh nhà trọ lúc nãy, tôi đã thấy chiếc bàn dài được bày sẵn, nơi những vị khách trọ quây quần bên nhau. Và tôi lại nghĩ đến những số phận đã gắn liền với Rose trong suốt nửa tháng qua, trong khi bản thân tôi vẫn chẳng tài nào hình dung nổi một chút rõ ràng nào về họ qua những lời kể rối rắm và đứt quãng của cô.

Ngôi nhà mang kiến trúc cổ kính, có phía sau là một kiểu ban công mái kính nhìn ra khu vườn của ngôi nhà bên cạnh. Đây là nơi những vị khách trọ thường dùng cà phê sau bữa ăn, trong khi bà chủ nhà, một người dịu dàng và đạm hậu, luôn cố gắng tạo dựng sự gắn bó thân thiết nào đó giữa họ, cốt để vun vén một mái ấm gia đình tưởng tượng từ những con người xa lạ đến từ khắp nơi trên thế giới với muôn vàn mục đích và lý do khác nhau.

Tôi thừa hiểu từ kinh nghiệm bản thân những bất ngờ tiềm ẩn ở những con người thế này. Thoạt nhìn, ai nấy đều có vẻ như rập khuôn theo những khuôn mẫu có sẵn: bệnh nhân, lữ khách, người thích ngao du thiên hạ, kẻ bỏ trốn hay sinh viên, tùy theo từng trường hợp. Tôi gọi lại những ký ức trong tâm trí rồi mô tả chúng cho Rose nghe nhằm khuyến khích cô thổ lộ cảm nhận của mình. Những hồi ức tản mác tự động sắp hàng, những hình ảnh hiện lên trước mắt tôi, xóa nhòa đi vạn vật và con người quanh tôi, và một viễn cảnh hiện ra nơi ký ức tôi lay động tựa bóng phản chiếu trên mặt nước phẳng lặng. Tôi nhìn thấy một ngôi nhà dài với phần mặt tiền sơn hai màu trắng xanh được soi bóng xuống một mặt hồ trong vắt. Một người đàn ông và một người phụ nữ cùng lúc đặt chân đến đó; và tôi kể cho Rose nghe câu chuyện về hai kẻ lãng thang già nua:

"Thật là kỳ lạ. Hãy thử hình dung hai con người hoàn toàn xa lạ ấy, cùng rời bỏ quê hương ở một độ tuổi xấp xỉ nhau và trải qua những hành trình giống hệt nhau nhưng theo hai hướng ngược chiều. Khi tôi gặp họ, cả hai đã là những bóng hình cằn cỗi, tóc hoa râm, với đôi mắt cận thị y hệt đang chớp chớp sau cùng một kiểu gọng kính. Ngay từ đầu, tôi đã thấy thú vị khi nhìn nhận họ như một thể thống nhất từ trước, dẫu khi ấy họ vẫn còn chưa hề quen biết. Tôi quan sát họ trong những bữa ăn ngày ngày kéo họ xích lại gần nhau hơn, như thể họ đang cùng nghiên cứu lẫn nhau với niềm thích thú khi nhận ra hai người giống hệt nhau, giống như hai cuốn cẩm nang du lịch được in thành bản sao vậy. Trong tâm trí tầm thường như nhau ấy, ký ức chiếm trọn chỗ của tư duy. Đối với họ, cuộc đời chỉ là một dạng phân loại kéo dài dằng dặc; họ chẳng công nhận bổn phận nào khác ngoài việc ghi chép và lập danh mục. Tôi không biết liệu có ngày họ nhận thấy chút lợi ích nào trong việc gắn kết trọn đời với nhau, hay cuối cùng họ bắt đầu nghĩ rằng trên đời này vẫn còn những con đường khác để đi ngoài những lối mòn dẫn đến hồ nước, thành phố, ngọn thác và núi non. Dù thế nào đi nữa, chỉ sau vài tuần, họ đã chung một phòng; và chúng tôi được biết rằng từ nay về sau họ có ý định sống cạnh bên nhau."

"Họ đã kết hôn ư?"

"Không. Và dẫu họ đã làm một việc hết sức tự nhiên với sự giản dị tột cùng, điều đó chắc chắn không xuất phát từ sự cao cả trong tâm hồn hay sự khoáng đạt trong tư duy. Thế nhưng, người ta cảm nhận được rằng sự am hiểu của họ về phong tục và luân lý của các nền văn minh khác đã đơn giản hóa cái nhìn đạo đức của họ, cũng giống như tầm nhìn vật lý thực tế của họ đã bị mai một đi vì phải ngắm nhìn thiên nhiên qua quá nhiều lăng kính khác nhau."

Rose bật cười:

"Chẳng có chuyện gì kiểu đó ở nhà trọ cả," cô nói. "Hiện tại, chúng tôi chẳng có người già nào hết: toàn là sinh viên, hai phụ nữ Mỹ, một quý bà người Tây Ban Nha..."

Rồi cô hơi ngập ngừng và nói thêm:

"Cả một họa sĩ nữa, một họa sĩ đã bắt đầu vẽ chân dung tôi."

"Chân dung em ư! Sao em chưa từng kể với anh?"

Tôi bị cắt ngang bởi một cử động mạnh bạo từ Rose. Cô đã quay phắt lại và trong bóng chiều chập choạng, chiếc ô đang xoay tít của cô giáng một đòn phẫn nộ xuống chiếc mũ của một người đàn ông, làm nó móp méo rồi bay khỏi đầu anh ta. Một quý ông đang đứng trước mặt chúng tôi, ăn mặc rất lịch sự nhưng có vẻ vô cùng lúng túng. Anh ta ấp úng đưa ra một lời xin lỗi mơ hồ và định chuồn đi, nhưng cô gái đang đùng đùng nổi giận liền cất cao giọng quở trách. Một cuộc cãi vã xảy ra; những kẻ lang thang dừng lại lắng nghe; một đám đông tụ tập quanh chúng tôi; và một cảnh sát đang vội vã tiến về phía này từ bên kia đường. May thay, một chiếc xe ngựa trống đi qua; và tôi vừa kịp nhảy lên xe, theo sau là Rose vẫn tiếp tục hua hua chiếc ô đe dọa qua khung cửa kính.

Bấy giờ tôi mới nhận được lời giải thích cho vụ lộn xộn vừa rồi. Hóa ra, mà tôi chẳng hề hay biết, người đàn ông đó đã bám theo chúng tôi suốt một tiếng đồng hồ; và sự ngưỡng mộ thầm lặng của hắn ta cuối cùng đã chọc giận cô nàng.

Tôi hôn tạm biệt cô ở cửa nhà trọ rồi trầm ngâm bước ngược qua những con đường, ngẫm nghĩ về những bất ngờ mà tính cách hoang dã ấy còn đang ủ sẵn dành cho tôi.