Giờ đây tôi đã bước vào phần khó khăn nhất của câu chuyện. Tại sao ư? Bởi vì tôi không biết đủ nhiều về nó. Và tại sao tôi lại không biết rõ phần này cũng như mọi phần khác cho cam? Đương nhiên là vì tôi chẳng thể biết gì về câu chuyện ngoại trừ những gì Diamond đã kể lại; vậy tại sao Diamond lại không thể kể về miền đất phía sau gió bắc, cũng như về những chuyến phiêu lưu của cậu để đến đó cơ chứ? Ấy là vì khi trở về, cậu đã quên đi rất nhiều, và những gì cậu còn nhớ thì lại vô cùng khó diễn tả. Mọi thứ ở đó khác biệt biết bao so với chốn này! Đơn giản như việc người dân ở đó không dùng chung ngôn ngữ với chúng ta. Thậm chí, Diamond cứ khăng khăng rằng họ chẳng hề nói năng gì ở đó cả. Tôi không nghĩ cậu bé đúng, nhưng có lẽ mọi chuyện trông có vẻ là như vậy đối với Diamond. Thực tế là, chúng ta có những lời kể khác nhau về chốn ấy từ những con người đáng tin cậy nhất. Do đó, chúng ta buộc phải tin rằng nơi đó hiện lên có phần khác biệt đối với mỗi người khác nhau. Tuy nhiên, tất cả bọn họ đều đồng thuận về đại thể.

Tôi sẽ kể cho các bạn nghe đôi điều về những gì mà hai con người rất khác nhau từng thuật lại, mà tôi tin rằng cả hai đều hiểu biết về nơi đó nhiều hơn Herodotus. Một người kể lại từ chính trải nghiệm của bản thân, bởi ông từng viếng thăm xứ sở ấy; người kia dựa trên lời kể của một cô bé nhà nông vừa trở về sau chuyến thăm một tháng với những người bạn ở đó. Người thứ nhất là một quý tộc vĩ đại người Ý, người đã qua đời hơn năm trăm năm trước; người thứ hai là một người chăn cừu Scotland vừa mới khuất núi chưa đầy bốn mươi năm nay.

Vị quý tộc người Ý, thế đấy, cho chúng ta biết rằng ông buộc phải bước vào xứ sở ấy qua một ngọn lửa nóng bỏng đến mức ông sẵn sàng lao mình vào tấm thủy tinh đang sôi sục chỉ để làm dịu đi cái nóng. Đây không phải là trải nghiệm của Diamond, nhưng ngẫm lại thì Durante—đó là tên của vị người Ý ấy, và nó có nghĩa là Kẻ Bền Bỉ, bởi sách của ông sẽ trường tồn chừng nào còn có đủ những con người trên thế giới xứng đáng sở hữu chúng—Durante lúc ấy đã là một người lớn tuổi, trong khi Diamond chỉ là một cậu bé, thế nên trải nghiệm của họ chắc hẳn phải có phần khác biệt. Mặt khác, cô bé nhà nông lại chìm vào giấc ngủ say trong một khu rừng, và tỉnh dậy ở chính xứ sở đó.

Khi mô tả về nơi này, Durante kể rằng mặt đất ở mọi nơi đều tỏa hương thơm ngát, và một ngọn gió dịu dàng, ôn hòa, chẳng bao giờ thổi nhanh hơn hay chậm hơn, cứ phả vào khuôn mặt ông trên suốt dọc đường đi, khiến mọi chiếc lá đều ngả về một hướng, không đến nỗi làm hoảng sợ những chú chim trên ngọn cây, mà trái lại, còn tấu lên một âm trầm hòa nhịp cùng tiếng hót của chúng. Ông cũng mô tả một dòng sông nhỏ đầy ắp nước đến mức những con sóng nhỏ lăn tăn trên hành trình hối hả đã uốn cong những thảm cỏ ngập tràn hoa đỏ và vàng mà nó chảy qua. Ông nói rằng dòng suối trong lành nhất trên thế giới này nếu đặt cạnh dòng sông ấy cũng sẽ trông như thể bị pha tạp bởi thứ gì đó không thuộc về nó, dẫu cho dòng sông ấy vẫn luôn uốn mình chảy trong chiếc bóng râm nâu sẫm của những hàng cây, nơi chẳng có lấy ánh mặt trời hay ánh trăng nào có thể chiếu rọi. Ông ngụ ý rằng ở xứ sở đó lúc nào cũng là tháng Năm. Sẽ thật lạc điệu nếu miêu tả ở đây những cảnh tượng kỳ diệu mà ông từng chứng kiến, bởi thứ âm nhạc của chúng thuộc về một âm giai khác với câu chuyện này, và vì thế tôi sẽ chỉ xin bổ sung từ lời kể của vị lữ khách này rằng con người nơi đó tự do, công chính và khỏe mạnh đến mức ai nấy đều đội vương miện như vị vua và mang mũ tế như thầy tế lễ.

Cô bé nhà nông—Kilmeny là tên cô—không thể thuật lại những điều lớn lao tráng lệ như Durante, bởi như lời người chăn cừu, khi ông kể câu chuyện của cô cũng giống như cách tôi kể câu chuyện của Diamond vậy—

Kilmeny đã đến chốn nào cô chẳng rõ,

Và Kilmeny thấy những điều chẳng thể ngỏ;

Kilmeny đến nơi gà chẳng buồn gáy sáng,

Nơi mưa chẳng rơi, nơi gió chẳng ngàng.

Nhưng ngỡ như tiếng đàn ngân từ cõi trời vọng lại,

Và giai điệu thiên đàng vương vấn trên đôi môi,

Khi cô cất lời về những dáng hình kiều diễm từng soi,

Và một miền đất chưa từng vấy bóng tối tội tình;

Một miền đất của tình yêu và ánh sáng thanh bình,

Chẳng bóng mặt trời, chẳng trăng soi, chẳng đêm u tịch;

Nơi dòng sông uốn lượn dòng đời sống động,

Nơi ánh sáng rực rỡ tia nắng thuần khiết, mây trời chẳng vướng bận:

Xứ sở của những viễn ảnh ngỡ như hiện diện,

Và mãi mãi là một giấc mơ trường cửu.

Hai dòng thơ cuối là lời nhận xét của riêng bác chăn cừu, mang tính chất bày tỏ quan điểm cá nhân. Nhưng tôi nghĩ, rõ ràng là Kilmeny hẳn đã miêu tả cùng một xứ sở mà Durante từng tận mắt chứng kiến, chỉ có điều, vì không có được trải nghiệm phong phú như ông, cô không thể thấu hiểu hay diễn đạt mọi thứ một cách trọn vẹn đến thế.

Giờ đây, tôi phải truyền tải lại những mảnh ký ức vụn vặt mà Diamond đã mang theo được khi trở về.

Khi tỉnh lại sau cú ngã, cậu thấy mình đang ở phía sau gió bắc. Bản thân Gió Bắc chẳng tài nào tìm thấy bóng dáng đâu. Xung quanh cũng chẳng hề có lấy một dấu tích của tuyết hay băng giá. Mặt trời cũng đã biến mất; nhưng điều đó chẳng hề gì, bởi nơi đây ngập tràn một thứ ánh sáng tĩnh lặng và không có tia. Nó xuất phát từ đâu thì cậu chẳng bao giờ tìm ra; nhưng cậu nghĩ nó thuộc về chính xứ sở đó. Thỉnh thoảng cậu ngỡ rằng thứ ánh sáng ấy tỏa ra từ những đóa hoa vô cùng rực rỡ nhưng lại mang sắc màu dịu nhẹ. Cậu kể rằng dòng sông—bởi ai nấy đều đồng ý rằng nơi đó có một con sông—không chỉ chảy xuyên qua mà còn chảy lướt trên những thảm cỏ: lòng sông của nó, thay vì là đá, sỏi, cuội, cát hay bất cứ thứ gì khác, lại được trải bằng những thảm cỏ đồng nội nguyên sơ, không quá dài. Cậu cứ khăng khăng rằng nếu dòng sông ấy không ngân nga những giai điệu bên tai người ta, thì nó cũng tấu lên những khúc ca trong tâm trí họ, và để chứng minh cho điều đó, tôi xin nhắc rằng trong những giông bão xảy ra sau này, người ta thường nghe thấy Diamond cất tiếng hát; và khi được hỏi rằng cậu đang hát bài gì, cậu sẽ đáp: “Một trong những giai điệu mà dòng sông ở phía sau gió bắc đã hát.” Và tôi cũng xin nói thẳng ra luôn rằng Diamond chưa từng kể những điều này cho bất kỳ ai ngoại trừ—không, tốt hơn là tôi không nên nói đó là ai; nhưng bất kể là ai đã kể lại cho tôi, tôi đều nghĩ rằng thật tốt biết bao khi ghi chép lại chúng vì những độc giả nhỏ tuổi của mình.

Cậu không thể nói rằng mình rất hạnh phúc ở đó, bởi cậu chẳng có cả cha lẫn mẹ bên cạnh, nhưng cậu cảm thấy bình yên, tĩnh lặng, kiên nhẫn và mãn nguyện đến mức, nếu chỉ tính riêng cảm giác lúc ấy, nó còn tuyệt vời hơn cả niềm hạnh phúc thông thường. Chẳng có điều gì sai trái ở phía sau gió bắc cả. Song cậu nghĩ cũng chẳng có gì hoàn toàn đúng đắn. Chỉ là mọi thứ rồi sẽ trở nên tốt đẹp vào một ngày nào đó. Lời kể của cậu mâu thuẫn với Durante, nhưng lại đồng điệu với Kilmeny ở điểm này: cậu quả quyết rằng ở đó hoàn toàn chẳng có gió. Tôi đoán là cậu đã thấy thiếu nó. Dù thế nào đi nữa, chúng ta cũng không thể sống thiếu gió. Việc ngọn gió ấy quá mạnh đối với chúng ta hay không hoàn toàn tùy thuộc vào dung tích lồng ngực của mỗi người.

Khi người mà cậu kể chuyện cho nghe hỏi rằng cậu có gặp ai quen ở đó không, cậu đáp: “Chỉ có một cô bé con của bác làm vườn, người mà cứ ngỡ là đã mất con bé, nhưng hoàn toàn nhầm lẫn, bởi con bé đang ở đó rất an toàn, và sẽ trở lại vào một ngày nào đó, giống như tôi đã trở lại, miễn là họ chịu kiên nhẫn đợi chờ.”

“Cháu có nói chuyện với con bé không, Diamond?”

“Không. Chẳng ai nói năng gì ở đó cả. Họ chỉ nhìn nhau và thấu hiểu mọi thứ.”

“Ở đó có lạnh không?”

“Không.”

“Có nóng không?”

“Không.”

“Thế thì ở đó thế nào?”

“Chẳng ai lại đi nghĩ ngợi về những chuyện đó ở chốn ấy cả.”

“Quả là một nơi kỳ lạ làm sao!”

“Đó là một nơi rất tuyệt.”

“Cháu có muốn quay lại đó nữa không?”

“Không; cháu không nghĩ là mình đã rời khỏi nơi đó; cháu cảm nhận thấy nó ở đâu đây này, trong lồng ngực.”

“Những người ở đó trông có vẻ vui mừng không?”

“Có chứ—vui mừng lắm, chỉ là hơi phảng phất buồn một chút.”

“Thế hóa ra họ không trông có vẻ hân hoan sao?”

“Họ trông giống như đang chờ đợi để được hân hoan hơn nữa vào một ngày nào đó.”

Đó là cách Diamond thường dùng để trả lời những câu hỏi về xứ sở ấy. Và giờ đây, tôi xin tiếp tục câu chuyện, để kể cho các bạn nghe cách cậu đã trở về chốn này như thế nào.