Ta không thể tiếp tục miêu tả những gì vốn không thể tả xiết, bởi chẳng có gì mệt mỏi hơn thế.
Trước khi họ tới biển, Diamond cảm thấy mái tóc của Gió Bắc bắt đầu xõa quanh mình.
“Cơn bão tan chưa, Gió Bắc ơi?” cậu cất giọng gọi.
“Chưa đâu, Diamond. Ta chỉ dừng lại một lát để thả cháu xuống. Cháu hẳn không muốn thấy cảnh con tàu chìm nghỉm đâu, và ta sẽ cho cháu một nơi để trú chân cho đến khi ta quay lại đón.”
“Ồ! Cháu cảm ơn cô,” Diamond nói. “Cháu rất buồn khi phải rời xa cô, Gió Bắc ạ, nhưng cháu thà không phải thấy con tàu chìm còn hơn. Và cháu sợ những người tội nghiệp ấy sẽ khóc, rồi cháu sẽ nghe thấy tiếng họ. Ôi chao!”
“Trên tàu có rất không ít hành khách; và phải nói thật rằng, Diamond, ta không muốn cháu nghe thấy tiếng khóc mà cháu vừa nhắc tới. Ta e rằng cháu sẽ không tài nào gạt nó ra khỏi cái đầu nhỏ bé của mình trong một thời gian dài đâu.”
“Nhưng sao cô lại có thể chịu đựng được điều đó, Gió Bắc? Bởi cháu chắc chắn rằng cô rất nhân hậu. Cháu sẽ không bao giờ hoài nghi điều đó nữa.”
“Ta sẽ nói cho cháu biết vì sao ta có thể chịu đựng được, Diamond: ta vẫn luôn lắng nghe, vượt qua mọi thứ tiếng ồn, thậm chí vượt qua cả tiếng ồn do chính ta tạo ra, tiếng ngân vang của một khúc ca từ chốn xa xăm. Ta không biết chính xác nó phát ra từ đâu, hay ý nghĩa của nó là gì; và ta cũng chẳng nghe được trọn vẹn, mà chỉ cảm nhận được hương thơm của âm vực ấy như đang thoảng qua những ngọn sóng lớn của đại dương ngoài vùng không gian này — nơi ta đang tạo ra cơn bão lớn nhường này; thế nhưng những gì ta nghe được cũng đủ để ta chịu đựng tiếng khóc từ con tàu đang đắm. Cháu cũng vậy, nếu cháu có thể lắng nghe nó.”
“Không, cháu chẳng chịu nổi đâu,” Diamond quả quyết đáp. “Bởi họ có nghe thấy âm điệu của khúc ca xa xôi ấy đâu; và giả sử có nghe thấy đi nữa, thì nó cũng chẳng ích gì cho họ cả. Cô thấy đấy, cô và cháu đâu có bị chết đuối, nên chúng ta mới có thể thưởng thức nó chứ.”
“Nhưng cháu chưa từng nghe bài thánh ca ấy bao giờ, và cháu cũng chẳng biết nó ra sao. Bằng cách nào đó, ta không sao diễn tả nổi, nó thì thầm với ta rằng mọi chuyện đều ổn cả; rằng nó đang đến để nuốt chửng mọi tiếng khóc than.”
“Nhưng điều đó chẳng giúp ích gì cho họ đâu — ý cháu là những con người kia kìa,” Diamond vẫn bướng bỉnh tranh luận.
“Phải thế chứ. Nhất định là thế,” Gió Bắc vội vã nói. “Nó sẽ chẳng phải là khúc ca như ta thấy nếu nó không nuốt chửng cả nỗi sợ hãi lẫn niềm đau của họ, rồi khiến chính họ cùng hòa giọng hát vang khúc ca ấy với muôn loài. Ta chắc chắn là như thế. Và cháu có biết không, từ khi ta biết mình có mái tóc, nghĩa là từ lúc nó bắt đầu vươn rộng ra xa, khúc ca ấy cứ ngày một đến gần hơn. Chỉ có điều ta phải thừa nhận rằng ta đã mất tới vài ngàn năm trước khi thực sự nghe thấy nó.”
“Nhưng sao cô có thể nói là nó đang đến gần khi cô còn chẳng nghe thấy nó cơ chứ?” cậu bé Diamond hoài nghi hỏi.
“Từ lúc bắt đầu nghe thấy, ta biết rằng âm thanh ấy đang lớn dần lên, thế nên ta đoán là nó cứ tiến lại gần mãi cho đến tận khoảnh khắc ta nghe thấy lần đầu tiên. Cháu biết đấy, ta đâu có già lắm — mới chỉ vài ngàn năm thôi — và ta hãy còn là một đứa trẻ đỏ hỏn khi lần đầu nghe thấy tiếng động ấy, nhưng ta biết nó chắc chắn cất lên từ giọng của những con người lớn tuổi và thông thái hơn ta nhiều. Ta chẳng thể hát nổi, ngoại trừ thỉnh thoảng, và ta cũng chẳng bao giờ biết trước bài ca của mình sẽ ra sao; ta chỉ nhận ra nó sau khi đã cất lời.—Nhưng cứ chần chừ thế này thì không ổn đâu. Cháu sẽ dừng chân ở đây chứ?”
“Cháu chẳng nhìn thấy chỗ nào để dừng lại cả,” Diamond nói. “Tóc của cô xõa xuống mịt mù như màn đêm, và cháu có dán mắt vào đó đến mấy đi nữa thì cũng chẳng tài nào nhìn xuyên qua được.”
“Vậy thì hãy nhìn đây,” Gió Bắc nói; và chỉ với một cái vung tay trắng ngần của mình, cô vén phăng lớp bóng tối dày đặc tựa như một tấm rèm khổng lồ trước mặt cậu bé.
Và kìa! Đó là một đêm xanh thẳm, rực rỡ ánh sao trời. Nơi nào không lấp lánh ánh sao thì lại lung linh tựa dải Ngân Hà, ngoại trừ chỗ đối diện ngay khuôn mặt của Diamond, nơi những ngọn tháp xám xịt của một ngôi thánh đường đang che khuất đi một khoảng bầu trời và những vì sao.
“Ồ! Kia là cái gì vậy?” Diamond kêu lên, ngập tràn một nỗi kinh hoàng pha lẫn kinh ngạc, bởi cậu chưa từng thấy ngôi thánh đường nào bao giờ, và nó sừng sững hiện ra trước mặt cậu với một vẻ uy nghi thực sự giữa chốn không gian bao la, ngự trị trên cõi hư vô bằng dáng vẻ tráng lệ.
“Một nơi rất tốt để cháu chờ đợi,” Gió Bắc nói. “Nhưng chúng ta sẽ bước vào trong, và rồi cháu sẽ tự mình mình phán đoán.”
Có một cánh cửa mở toang ở giữa một trong những ngọn tháp, dẫn thẳng lên mái nhà, và họ bước qua đó. Sau đó, Gió Bắc đặt Diamond xuống đất, và cậu nhận ra mình đang đứng trên đỉnh của một chiếc cầu thang bằng đá xoắn ốc vòng vèo đâm sâu vào chốn tối tăm, bởi chỉ có chút ít ánh sáng lọt qua khe cửa. Dẫu vậy, ánh sáng ấy cũng đủ để Diamond nhìn thấy Gió Bắc đang đứng cạnh mình. Cậu ngẩng lên tìm kiếm gương mặt cô, và nhận ra cô không còn là một nữ khổng lồ xinh đẹp nữa, mà là vị phu nhân cao ngẩng, tao nhã mà cậu hằng yêu mến. Cô nắm lấy tay cậu, nhường cho cậu phần rộng hơn của bậc thang xoắn ốc để đi, rồi dẫn cậu xuống một đoạn khá dài; sau đó, cô mở một cánh cửa nhỏ khác, đưa cậu bước ra một hành lang hẹp chạy vòng quanh khu vực trung tâm của nhà thờ, ngay trên các gờ cửa sổ ở tầng thượng điện, và xuyên qua những khoảng hở ở các bức tường ngăn cách các ô cửa sổ với nhau. Nơi đây rất chật hẹp, và ngoại trừ lúc họ đi xuyên qua tường, Diamond chẳng thấy có gì ngăn mình rơi xuống lòng nhà thờ cả. Nó nằm bên dưới cậu như một vực thẳm tĩnh mịch được khoét sâu vào trong đá, khiến cậu nín thở vì sợ hãi khi nhìn xuống dưới.
“Cháu đang run vì điều gì thế, Diamond nhỏ bé?” vị phu nhân cất lời khi dịu dàng bước đi, tay đưa về phía sau để dắt cậu, bởi lối đi không đủ rộng để họ sóng bước bên nhau.
“Cháu sợ rơi xuống dưới đó lắm,” Diamond đáp. “Nó sâu quá chừng.”
“Ừ, cũng khá sâu đấy,” Gió Bắc đáp; “nhưng chỉ cách đây vài phút, cháu còn ở trên cao hơn thế gấp cả trăm lần cơ mà.”
“À vâng, nhưng khi ấy có cánh tay của ai đó ôm lấy cháu cơ,” Diamond nói, áp cái miệng nhỏ nhắn của mình lên bàn tay lạnh giá xinh đẹp đang nắm lấy tay cậu.
“Cái miệng nhỏ nhắn ấm áp làm sao!” Gió Bắc nói. “Thật tiếc là cháu lại dùng nó để nói những chuyện vẩn vơ. Chẳng phải cháu biết là ta đang nắm lấy cháu đó sao?”
“Vâng; nhưng cháu đang tự bước bằng đôi chân của mình, và chúng có thể trượt ngã. Cháu không thể tự tin vào bản thân bằng đôi tay của cô được.”
“Nhưng ta đã nắm lấy cháu cơ mà, đứa trẻ ngốc nghếch này.”
“Vâng, nhưng chẳng hiểu sao cháu vẫn thấy không yên tâm chút nào.”
“Nếu cháu ngã xuống, và tay ta tuột khỏi người cháu, ta sẽ lao theo cháu chưa bằng một nhịp tích tắc của chiếc đồng hồ quả quýt, và tóm lấy cháu từ lâu trước khi cháu chạm tới mặt đất.”
“Nhưng cháu vẫn không thích thế đâu,” Diamond nói.
“Ôi! Ôi! Ôi!” Cậu hét lên ngay khoảnh khắc tiếp theo, người gập lại vì sợ hãi, bởi Gió Bắc đã buông tay cậu ra và biến mất, để mặc cậu đứng trân trân như mọc rễ trên hành lang.
Cô để lại bên tai cậu âm thanh văng vẳng: “Hãy đi theo ta.”
Nhưng cậu nào dám nhúc nhích. Thêm một khoảnh khắc nữa thôi là vì quá hoảng sợ, cậu sẽ ngã nhào xuống lòng nhà thờ, thế nhưng đột nhiên có một luồng gió mát dịu thổi nhẹ lên khuôn mặt cậu, cứ liên tục thổi từng đợt nho nhỏ, và qua mỗi đợt gió, Diamond lại cảm thấy cơn choáng váng của mình tan biến, kèm theo cả nỗi sợ hãi. Lòng dũng cảm đang hồi sinh trong trái tim nhỏ bé của cậu, và những làn gió mát rượi của cơn gió dịu dàng ấy vẫn tiếp tục mơn man cậu, mạnh mẽ và uy lực đến nhường nào trong sự êm ái của nó, để rồi chỉ một phút sau, Diamond đã hiên ngang sải bước dọc theo gờ đá hẹp, chẳng còn chút sợ hãi nào tựa như chính Gió Bắc vậy.
Cậu cứ thế bước đi mãi, với dãy cửa sổ xếp đều tăm tắp bên mình, còn gian thánh đường trống trải rộng lớn thì vang dội theo từng bước chân dũng cảm của cậu ở phía bên kia, cho đến khi cuối cùng cậu đến một cánh cửa nhỏ để ngỏ, nơi một chiếc cầu thang rộng hơn dẫn cậu xuống mãi, xuống mãi, xuống mãi, để rồi bất chợt cậu thấy mình nằm gọn trong vòng tay của Gió Bắc — người đã ôm chặt lấy cậu và hôn lên trán cậu. Diamond rúc vào lòng cô, và thì thầm vào ngực cô: “Sao cô lại bỏ rơi cháu, Gió Bắc yêu quý?”
“Bởi ta muốn cháu tự mình bước đi,” cô đáp.
“Nhưng ở đây thích hơn nhiều chứ!” Diamond nói.
“Ta dám cá là thế; nhưng ta không thể cứ ôm mãi một kẻ nhát gan vào ngực được. Làm thế ta lạnh lắm!”
“Nhưng tự cháu có dũng cảm đâu chứ,” Diamond — kẻ mà các độc giả lớn tuổi của tôi hẳn đã nhận ra là một đứa trẻ thực thụ ở điểm này, đó là cậu rất thích suy ngẫm triết lý — nói. “Chính cơn gió thổi vào mặt đã làm cháu dũng cảm lên mà. Có phải thế không, Gió Bắc?”
“Đúng thế: ta biết chứ. Cháu cần phải được dạy thế nào là lòng dũng cảm. Và cháu không thể hiểu nó là gì nếu không cảm nhận được nó: thế nên nó đã được ban cho cháu. Nhưng chẳng phải cháu cảm thấy mình sẽ cố gắng dũng cảm hơn vào lần tới sao?”
“Vâng, cháu có chứ. Nhưng cố gắng thì chẳng thấm vào đâu.”
“Có chứ — rất nhiều là đằng khác, bởi đó chính là sự khởi đầu. Và khởi đầu là điều vĩ đại nhất trong tất cả. Cố gắng để dũng cảm chính là sự dũng cảm rồi. Kẻ nhát gan mà chịu cố gắng dũng cảm thì đáng quý hơn cả kẻ bẩm sinh đã can đảm và chẳng bao giờ phải cố gắng gì cả.”
“Cô mới tốt bụng làm sao, Gió Bắc!”
“Ta chỉ công bằng thôi. Mọi sự tử tế suy cho cùng đều là sự công bằng. Đó là điều chúng ta phải làm.”
“Cháu chưa hiểu lắm về điều đó.”
“Không sao đâu; rồi có ngày cháu sẽ hiểu. Bây giờ thì chẳng việc gì phải vội hiểu nó cả.”
“Ai đã thổi luồng gió làm cho cháu dũng cảm vậy?”
“Là ta.”
“Cháu có thấy cô đâu.”
“Thế nên cháu mới có thể tin ta.”
“Vâng, vâng; tất nhiên rồi. Nhưng sao một luồng gió nhỏ thế lại có thể mạnh mẽ đến vậy?”
“Điều đó thì ta không biết.”
“Nhưng chính cô đã làm cho nó mạnh mẽ cơ mà?”
“Không: ta chỉ thổi nó đi thôi. Ta biết nó sẽ làm cho cháu mạnh mẽ, giống như cách nó đã làm với người đàn ông trên chiếc thuyền ấy, cháu còn nhớ chứ. Nhưng vì sao hơi thở của ta lại có sức mạnh đó thì ta không thể nói được. Nó đã được phú cho sức mạnh ấy khi ta được tạo ra. Chỉ có thế là ta biết. Nhưng quả thật ta phải đi làm việc của mình đây.”
“Ồ! Con tàu tội nghiệp! Cháu ước gì cô có thể dừng lại ở đây, và mặc kệ con tàu tội nghiệp ấy đi.”
“Điều đó thì ta không dám. Cháu sẽ ở lại đây chờ ta quay về chứ?”
“Vâng. Cô sẽ đi lâu chứ?”
“Không lâu hơn mức ta có thể đâu. Hãy tin ta, cháu sẽ về đến nhà trước khi trời sáng.”
Chỉ trong chớp mắt, Gió Bắc đã biến mất, và ngay khoảnh khắc tiếp theo, Diamond nghe thấy tiếng gầm rít quanh ngôi thánh đường, âm thanh ấy cứ lớn dần rồi chuyển thành tiếng gầm thét. Cơn bão đã nổi lên lần nữa, và cậu biết mái tóc của Gió Bắc đang tung bay phấp phới.
Ngôi thánh đường tối đen. Chỉ có một chút ánh sáng lọt qua các khung cửa sổ — hầu hết đều được lắp kính màu cổ kính quý giá, vốn đáng yêu hơn kính mới rất nhiều. Nhưng Diamond không thể thấy chúng đẹp nhường nào, bởi ánh sáng từ các vì sao không đủ để soi tỏ màu sắc của chúng. Cậu chỉ có thể phân biệt chúng với bức tường xung quanh. Cậu ngẩng lên nhìn, nhưng không thể thấy nổi hành lang mà cậu vừa đi qua. Cậu chỉ có thể đoán vị trí của nó ở tít trên cao nhờ ánh lờ mờ phát ra từ những ô cửa sổ ở tầng thượng điện, nơi có bệ cửa tạo thành một phần của hành lang ấy. Không gian xung quanh nhà thờ trở nên vô cùng quạnh hiu, và cậu bắt đầu có cảm giác như một đứa trẻ bị mẹ bỏ rơi. Chỉ có điều cậu biết rằng bị bỏ lại một mình không phải lúc nào cũng có nghĩa là bị bỏ rơi.
Cậu bắt đầu dò dẫm tìm đường và lang thang khắp nơi một lúc lâu. Những bước chân nhỏ bé của cậu đánh thức những tiếng vang đáp lại trong ngôi nhà lớn lao. Nơi này không quá rộng lớn để mà phớt lờ cậu. Tựa như ngôi nhà thờ biết là cậu đang ở đó, và ngầm ý biến mình thành nhà của cậu vậy. Cứ thế, nó đáp lại từng bước chân một, cho đến tận lúc Diamond nghĩ rằng mình muốn cất tiếng nói to lên một chút xem nhà thờ sẽ trả lời ra sao. Nhưng cậu nhận ra mình sợ hãi chẳng dám cất lời. Cậu không thốt nổi một tiếng nào vì sợ sự cô quạnh nơi đây. Có lẽ tốt hơn là cậu đừng lên tiếng, bởi âm thanh của một lời nói sẽ càng khiến nơi này thêm phần hoang vắng và lạnh lẽo. Nhưng cậu nghĩ mình có thể hát. Cậu rất thích hát, và khi ở nhà, cậu thường hát theo những giai điệu của riêng mình, tất cả những bài đồng dao mà cậu biết. Thế là cậu bắt đầu thử bài `Hey diddle diddle`, nhưng chẳng ăn thua. Rồi cậu thử bài `Little Boy Blue`, nhưng tình hình cũng chẳng khá hơn. Bài `Sing a Song of Sixpence` cũng chẳng chịu cất lời. Tiếp đến cậu thử bài `Poor old Cockytoo`, nhưng chú ta cũng chẳng thèm cất tiếng. Bài nào nghe cũng ngớ ngẩn làm sao! trong khi trước đây cậu chưa từng nghĩ chúng ngớ ngẩn. Thế nên cậu đành im lặng, lắng nghe những tiếng vang vọng ra từ các góc tối để đáp lại bước chân mình.
Cuối cùng, cậu thở dài một tiếng thật sâu và nói: “Cháu mệt quá.” Nhưng cậu chẳng nghe thấy tiếng vang dịu dàng đáp lại từ phía trên đầu mình, bởi ngay lúc đó cậu vấp phải bậc thềm thấp nhất trong số mấy bậc thang bắc ngang nhà thờ, rồi ngã nhào và làm đau tay. Ban đầu cậu khóc rấm rứt một chút, sau đó bò lên các bậc thang bằng cả bàn tay lẫn đầu gối. Ở trên cùng, cậu bắt gặp một mảnh thảm nhỏ, liền nằm rạp xuống đó; và cậu cứ nằm thế, ngước nhìn ô cửa sổ ảm đạm cao tới gần trăm thước vươn lên trên đầu mình.
Đó chính là cửa sổ phía đông của nhà thờ, và mặt trăng lúc bấy giờ đang nằm ngay sát đường chân trời. Khoảnh khắc tiếp theo, vầng trăng đã nhô lên ngó nghiêng qua đó. Và kìa! Cùng với ánh trăng, Thánh John, Thánh Paul cùng những vị thánh khác bắt đầu hiện lên mờ ảo trên ô cửa sổ trong những tấm áo choàng tuyệt đẹp. Diamond không biết rằng vầng trăng kỳ diệu đang ở phía sau, và cậu tưởng toàn bộ ánh sáng đang tỏa ra từ chính khung cửa sổ ấy, rằng những vị trưởng lão nhân hậu đang hiện diện để giúp đỡ cậu, vươn lên từ màn đêm và bóng tối, bởi cậu vừa bị đau tay, lại vô cùng mệt mỏi, cô độc, và Gió Bắc thì mãi vẫn chưa chịu quay về. Thế nên cậu cứ nằm đó ngước nhìn họ ngược từ phía sau đầu, tự hỏi không biết khi nào họ mới bước xuống hay họ sẽ làm gì tiếp theo. Hình bóng họ rất mờ ảo, vì ánh trăng không đủ mạnh để làm nổi bật màu sắc, và cậu đã phải nỗ lực rất nhiều để đôi mắt cố phân định rõ hình hài của họ. Thế rồi đôi mắt cậu mỏi nhừ, càng lúc càng mỏi, và mí mắt nặng trĩu cứ sụp xuống che khuất tầm nhìn. Cậu liên tục rướn mắt lên, nhưng mỗi lần mở ra là mí mắt lại trĩu nặng hơn lần trước. Chẳng ích gì đâu: chúng đã vượt quá sức chịu đựng của cậu rồi. Thỉnh thoảng, khi cậu còn chưa kịp nhấc chúng lên được một nửa thì chúng lại sụp xuống; và cuối cùng cậu hoàn toàn bỏ cuộc, để rồi ngay khoảnh khắc cậu buông xuôi ấy, cậu chìm sâu vào giấc ngủ.