Cậu bé liền thức dậy vào buổi sáng ngay khi nghe tiếng những người làm động đậy trong sân. Cậu đắp chăn cẩn thận cho cậu em trai để nó không thể lăn khỏi giường, rồi bước ra ngoài, để ngỏ cửa để nhỡ em có khóc thì mẹ có thể nghe thấy ngay lập tức. Khi ra đến sân, cậu thấy cửa chuồng ngựa vừa được mở.

— Chắc mình là chú chim sớm đây, — cậu tự nhủ. — Mong là mình sẽ bắt được con sâu.

Cậu không muốn nhờ ai giúp cả, vì sợ dự định của mình sẽ gặp phải sự phản đối và ngăn cản. Với rất nhiều khó khăn, nhưng nhờ chiếc ghế gãy mà cậu mang từ phòng ngủ xuống, cậu đã xoay sở để mặc bộ dây cương cho Diamond. Nếu con ngựa già có ý gì phản đối, chắc chắn cậu đã chẳng làm được; thế nhưng ngay cả khi đến phần dướm cương, nó cũng ngoan ngoãn hé miệng nhận lấy miếng sắt, tựa như đang nhận quả táo mà Diamond vẫn thỉnh thoảng cho nó ăn vậy. Cậu thắt dây qua má rất cẩn thận, đúng vào cái nấc quen thuộc, vì sợ làm bạn mình nghẹt thở hoặc để miếng sắt vướng vào răng. Việc trói yên lên lưng quả là một thử thách, nhưng với chiếc ghế, cậu cũng hoàn thành được. Giá như con Diamond già mà được học về cơ học giỏi bằng loài lạc đà, hẳn nó đã quỳ xuống để cậu đặt yên lên lưng, nhưng đòi hỏi thế thì quá đáng quá, và rồi Diamond phải luồn hẳn người xuống dưới để với lấy sợi dây nịt bụng. Phần cổ áo là công đoạn gay go nhất; nhưng ở đó Diamond có thể tự giúp chính mình. Nó cúi đầu thật thấp cho đến khi cậu chủ nhỏ quàng qua và xoay nó lại, rồi nó ngẩng đầu lên, lắc nhẹ để cổ áo trượt vào đúng đôi vai. Phần ách xe khá khó khăn; nhưng khi cậu đã vắt những sợi dây kéo lên cổ ngựa, sức nặng không còn quá sức đối với cậu nữa. Cuối cùng cậu cũng hoàn thành mọi việc và dắt nó ra khỏi chuồng.

Lúc này đã có mấy người thợ đứng nhìn cậu, nhưng họ không can thiệp vì quá tò mò muốn xem cậu sẽ vượt qua những khó khăn khác nhau thế nào. Họ đi theo cậu ra đến tận cửa chuồng, và lại đứng đó quan sát khi cậu dắt ngựa vào giữa hai càng xe, lần lượt nhấc chúng lên các vòng da, buộc dây kéo, dây nịt bụng, dây hậu và dây cương.

Rồi cậu lấy chiếc roi. Ngay khoảnh khắc cậu trèo lên ghế lái, đám đông bật tung những tiếng hò reo thích thú vì thành công của cậu. Nhưng họ không để cậu đi mà không kiểm tra lại toàn bộ bộ dây cương; và dù thấy mọi thứ đều chuẩn xác, không một chiếc khóa nào phải xê dịch, họ quyết định từ nay không bao giờ để cậu tự làm một mình nữa trong suốt thời gian cha cậu bệnh.

Tiếng hò reo đã đánh thức người mẹ bên cửa sổ, và bà nhìn thấy đứa con trai bé bỏng của mình đang một mình xuất phát cùng chiếc xe ngựa trong ánh sáng mờ sương buổi sớm. Bà giật mạnh cánh cửa sổ nhưng nó bị kẹt; và trước khi bà kịp mở ra, Diamond vốn đang rất vội đã ra khỏi khu chuồng ngựa và suýt khuất dạng ở con phố bên ngoài. Bà gọi: "Diamond! Diamond!" nhưng chẳng có lời đáp nào ngoài tiếng của Jack.

— Cứ yên tâm về nó đi, thưa bà, — Jack nói. — Phải là quân ác nhân mới đi hại nó, mà làm gì có lắm kẻ như thế dẫu một số người muốn bà tin là vậy. Một thằng bé cỡ con Diamond mà có thể đóng cưa cho con ngựa cũng cỡ con Diamond, rồi đánh xe ngon lành như thế — dẫu nó có lỡ làm lật xe đi chăng nữa — thì thể nào nó cũng biết cách đáp xuống đất an toàn, thưa bà.

— Nhưng nó sẽ không làm lật xe đâu, phải không Jack?

— Đời nào nó chịu lật, thưa bà. Ít ra thì nó chẳng dại gì mà làm thế.

— Tôi cũng biết chừng ấy đấy. Ý anh là sao?

— Ý tôi là khả năng nó lật xe cũng ngang ngửa với tay lái thâm niên nhất trong chuồng này thôi. Hôm nay ông nhà thế nào rồi, thưa bà?

— Đỡ hơn nhiều rồi, cảm ơn anh, — bà đáp, rồi khép cửa sổ lại với chút ít lo sợ rằng chồng mình có thể sẽ thêm lo lắng khi nghe tin về chuyến đi của Diamond. Tuy nhiên, ông khá hiểu khả năng của con trai mình, và dù không hoàn toàn yên tâm thì ông vẫn đỡ lo hơn người vợ. Nhưng khi chiều buông xuống, sự lo lắng của cả hai vợ chồng lại tăng lên, và mỗi tiếng bánh xe lăn lại khiến người cha chồm dậy trên giường còn người mẹ thì ngóng ra cửa sổ.

Diamond đã quyết tâm đi thẳng đến bến xe nơi người ta biết rõ nó nhất, và tuyệt đối không rảo bước chậm chạp vì sợ bị mấy kẻ rảnh rỗi làm phiền. Tuy nhiên, trước khi sang đến phố Oxford, nó đã được gọi bởi một vị khách muốn kịp chuyến tàu, và người này đang vội đến mức chẳng buồn bận tâm xem ai là người lái. Sau khi đưa khách đến ga King's Cross kịp lúc và thu được một khoản tiền cước hậu hĩnh, nó phấn chấn lên đường trở lại và đến bến xe an toàn. Suy cho cùng, nó là người đến đó sớm nhất.

Khi các bác tài khác đến nơi, ai nấy đều chào hỏi thân thiết và hỏi thăm tình hình cha cậu.

— Cháu không sợ con ngựa già lừa chạy mất à? — một người hỏi.

— Không, nó không chạy mất đâu ạ, — Diamond đáp. — Nó biết cháu đang kiếm từng đồng xu shilling cho bố mà. Hoặc nếu nó có chạy thì cũng chỉ chạy thẳng về nhà thôi.

— Chà, trông con bé thế mà gan dạ phết nhỉ! — người đó bảo. — Chúc cháu gặp nhiều may mắn nhé.

— Cảm ơn chú ạ, — Diamond nói. — Cháu sẽ cố gắng hết sức. Cháu đến bến quen này, chú thấy đấy, vì biết các chú sẽ nhường lượt cho cháu.

Trong ngày hôm đó, có một gã đã cố tình chen ngang giành mối, nhưng hắn là người lạ; và tiếng la ó của những người tài xế khác đã khiến hắn hiểu rằng trò đó không khả thi, đồng thời làm hắn ngượng ngùng đến mức phải lủi thủi lái xe đi nơi khác.

Có lần, giữa lúc kẹt xe, một viên cảnh sát tiến lại gần và hỏi xin số hiệu của cậu. Diamond liền chìa huy hiệu của cha ra, mỉm cười nói:

— Bố cháu ở nhà bị ốm nên cháu lái xe ra thay. Cháu không sao đâu ạ, cháu lái giỏi lắm. Hơn nữa, con ngựa già này tự nó đi cũng được cơ mà.

— Chắc là thế rồi. Hai bác cháu nhà cậu đúng là một cặp bài trùng. Nhưng mà cậu đúng là một tay lái xe ngựa kỳ quặc đấy — có đúng thế không nào? — viên cảnh sát nói. — Tôi không biết mình có nên để cậu đi tiếp không đây.

— Cháu có làm gì sai đâu ạ, — Diamond đáp. — Cháu có muốn mình bé thế này đâu. Cháu lớn từng này là vừa với tuổi của cháu rồi.

— Vấn đề là ở chỗ đó đấy, — anh cảnh sát bảo. — Cậu chưa đủ tầm.

— Sao chú biết ạ? — Diamond hỏi với nụ cười quen thuộc, cái đầu nghiêng nghiêng như một chú chim nhỏ.

— Thế cậu định thoát khỏi đống lộn xộn này kiểu gì khi xe bắt đầu nhúc nhích đây?

— Chú cứ trèo lên ghế lái đi ạ, — Diamond bảo, — rồi cháu sẽ cho chú thấy. Kia kìa, chiếc xe tải đằng kia đang chuyển động rồi đấy. Chú nhảy lên đi.

Viên cảnh sát làm theo lời Diamond và chẳng mấy chốc đã bị thuyết phục rằng cậu nhóc hoàn toàn biết lái xe.

— Thôi được, — anh nói khi bước xuống, — tôi mà can thiệp thì có lẽ lại thành ra vô lý. Chúc cậu nhóc may mắn nhé!

— Cảm ơn chú ạ, — Diamond nói rồi đánh xe đi.

Chỉ ít phút sau, một quý ông vẫy xe cậu.

— Cậu là người đánh chiếc xe này đấy à? — ông hỏi.

— Vâng, thưa ông, — Diamond đáp, vừa giơ chiếc huy hiệu mà cậu rất đỗi tự hào.

— Cậu là tài xế xe ngựa trẻ nhất mà tôi từng thấy đấy. Làm sao tôi biết được là cậu sẽ không làm tôi gãy xương gãy cốt chứ?

— Thà cháu tự làm gãy xương mình còn hơn ạ. Nhưng nếu ông sợ thì thôi vậy, chẳng sao đâu; lát nữa cháu sẽ đón vị khách khác ngay thôi.

— Tôi cứ liều một phen xem sao, — vị quý ông nói; rồi tự tay mở cửa, ông bước lên xe.

Ông đi một đoạn đường khá dài và nhanh chóng nhận ra Diamond điều khiển xe vượt qua quãng đường rất mượt mà. Khi Diamond chỉ việc lái thẳng tiến mà không phải bận tâm quá nhiều đến xung quanh, tâm trí cậu lại quay về với câu đố mà ông Raymond đã ra cho cậu; và vị quý ông này trông có vẻ thông minh nên cậu nghĩ chắc ông sẽ giải được hộ mình. Cậu đã từ bỏ mọi hy vọng tự mình tìm ra đáp án, và lại không nỡ làm phiền người cha đang lúc ốm đau. Bản thân cậu cũng từng nghĩ ra câu trả lời, nhưng lại tưởng thế là chưa đúng, bởi vì để hiểu tại sao mọi thứ lại khớp nhau như vậy đòi hỏi phải có chút kiến thức về sinh lý học. Thế nên, khi đến nơi cần đến, cậu liền nhảy xuống rất nhanh, thò đầu qua khung cửa sổ và nói khi vị quý ông đang thu gom găng tay cùng báo chí:

— Xin lỗi ông, ông có thể giải thích giúp cháu ý nghĩa của một câu đố được không ạ?

— Cậu phải nói câu đố trước đã chứ, — vị quý ông mỉm cười đáp.

Diamond liền đọc lại câu đố.

— Ồ! Chuyện đó dễ ợt mà, — ông trả lời. — Đó là một cái cây.

— Vâng, nó không có miệng thật ạ; nhưng thế thì làm sao mà nó ăn uống suốt cả ngày được hở ông?

— Nó hút thức ăn qua những lỗ ti li trên những chiếc lá, — ông đáp. — Hơi thở chính là thức ăn của nó. Và nó chỉ làm được điều đó dưới ánh sáng ban ngày thôi.

— Cháu cảm ơn ông, cảm ơn ông nhiều lắm ạ, — Diamond đáp. — Cháu thấy tiếc vì không tự tìm ra câu trả lời; ông Raymond hẳn sẽ hài lòng với cháu hơn.

— Nhưng cậu có cần phải nói cho ông ấy biết là có người mách đâu nào.

Diamond tròn xoe mắt nhìn ông, một ánh nhìn xuất phát từ tận vùng sâu thẳm phía sau ngọn gió bắc — nơi mà những chuyện kiểu này hoàn thế xa lạ.

— Làm thế thì hóa ra là gian lận à, — cuối cùng cậu nói.

— Thế cậu không phải là tài xế xe ngựa đấy phỏng?

— Tài xế xe ngựa thì không gian lận ạ.

— Không ư? Tôi lại nghĩ khác đấy.

— Cháu chắc chắn là bố cháu không bao giờ làm thế.

— Cước phí của tôi là bao nhiêu đây, cậu nhóc ngây thơ?

— Dạ, cháu nghĩ quãng đường này phải hơn ba dặm một chút — tính ra là hai shilling. Chỉ là bố cháu bảo sáu xu một dặm là hơi ít, dẫu chúng cháu chẳng dám đòi hỏi hơn.

— Cậu sâu sắc phết đấy chứ. Nhưng tôi nghĩ cậu tính nhầm rồi. Hơn bốn dặm cơ — tuy không nhiều lắm, nhưng đúng là hơn bốn dặm.

— Thế thì phải là nửa vương-miện (hai shilling rưỡi) ạ, — Diamond nói.

— Thôi được, đây là ba shilling. Thế có đủ không?

— Cháu cảm ơn ông nhiều ạ. Cháu sẽ kể cho bố nghe việc ông tốt bụng thế nào với cháu — trước là giải đáp câu đố giúp cháu, sau là chỉ lại cho cháu về quãng đường, lại còn cho thêm cháu sáu xu nữa. Khoản này sẽ giúp bố cháu mau khỏe lại đấy ạ, chắc chắn thế.

— Mong là vậy, chàng trai của tôi ạ. Xem ra cậu đúng là người tốt việc tốt như vẻ bề ngoài đấy.

Trên đường trở về, Diamond ghé vào một bến xe mà cậu chưa từng đến bao giờ: đã đến giờ cho Diamond ăn túi hạt đậu và yến mạch xay. Mấy người tài xế xúm lại và bắt đầu trêu chọc cậu. Cậu đón nhận tất cả một cách vui vẻ, cho đến khi một tên trong số đó — một kẻ tính tình cáu kỉnh — bắt đầu trêu tức con ngựa già Diamond bằng cách huých mạnh vào mạn sườn nó và chế nhạo đủ điều. Cậu không thể chịu đựng nổi cảnh đó, và nước mắt trào ra khóe mi. Cậu tháo túi thức ăn đeo mõm, cất vào cốp xe, và chuẩn bị leo lên ghế lái để đi thì tên đó chen vào ngăn cản, nhất định không cho cậu lên. Diamond cố gắng thuyết phục và tỏ ra rất lịch sự, nhưng hắn bảo phải chơi cho ra ngô ra khoai mới chịu. Chỉ trong khoảnh khắc, một lũ trẻ rảnh rỗi đã bu lại xung quanh, khiến Diamond rơi vào tình thế vô cùng khó chịu. Một chiếc xe ngựa khác trúng bến, tài xế bước xuống và tiến về phía đám đông.

— Có chuyện gì thế này? — hắn hỏi, và Diamond nhận ra giọng nói ấy. Đó chính là tay tài xế hay say xỉn.

— Mày có thấy thằng nhãi con này không? Nó ra điều làm tài xế xe ngựa đấy, — kẻ thù của Diamond nói.

— Có, tao thấy nó chứ. Và tao cũng thấy mày nữa đấy. Tốt hơn là mày nên để nó yên. Nó không phải nhãi con gì hết. Nó là một thiên thần hạ phàm có việc riêng đấy. Biến đi, không thì tao lại gần mày hơn mức mày thấy thoải mái đấy nhé.

Tay tài xế say rượu là một người cao lớn, lực lưỡng, trông không giống kiểu người mà ai dám giỡn mặt.

— Ồ! Nếu nó là bạn của mày, — tên kia nói rồi lùi lại.

Diamond lôi chiếc túi đựng thức ăn ra lại. Con Diamond già phải được ăn bữa của nó bây giờ.

— Đúng thế, nó là bạn tao đấy. Một trong những người bạn tuyệt vời nhất mà tao từng có. Tiếc là nó lại không phải bạn của mày. Làm bạn với nó thì mày chỉ có được chứ chẳng mất gì, nhưng mà nó thì chẳng có lỗi gì sất.

Khi trở về nhà vào ban đêm, Diamond mang theo một bảng một shilling sáu xu, bên cạnh vài xu lẻ tiền thừa từ các chuyến xe.

Mẹ cậu đã trở nên vô cùng lo lắng — đến mức khi nghe tiếng xe ngựa của con, bà gần như sợ hãi không dám ra nhìn, vì sợ lại một lần nữa phải thất vọng và gục ngã trước mặt chồng. Thế nhưng chiếc xe ngựa cũ vẫn ở đó, con ngựa già vẫn ở đó, và kìa Diamond đang ngồi trên ghế lái, khuôn mặt tái nhợt rạng rỡ vẻ đắc thắng như ánh trăng tròn trong buổi chạng vạng.

Khi cậu dừng xe trước cửa chuồng, Jack bước ra, sau một tràng hỏi thăm và chúc mừng thân tình, liền bảo:

— Cháu vào với mẹ đi, Diamond. Để bác dắt con ngựa già vào chuồng cho. Bác sẽ chăm sóc nó cẩn thận. Nó thực sự xứng đáng được quan tâm đôi chút đấy.

— Cháu cảm ơn chú Jack, — Diamond nói rồi lao vút vào nhà, sà vào vòng tay người mẹ đang ngóng chờ ở bậc thang trên cùng.

Người phụ nữ khốn khổ đầy lo lắng dắt cậu vào phòng riêng, ngồi xuống giường, ôm cậu vào lòng như thể cậu vẫn còn là một đứa trẻ và bật khóc.

— Bố thế nào rồi mẹ? — Diamond hỏi, lòng ngập tràn sợ hãi không dám cất lời.

— Khỏe hơn rồi con ạ, — mẹ cậu đáp, — nhưng vẫn lo lắng cho con lắm đấy, con yêu của mẹ.

— Mẹ không kể với bố là con là chú chim sớm bay đi bắt sâu rồi à?

— Thì ra chính câu đó xui khiến con làm thế phải không, đồ khỉ con? — mẹ cậu vừa nói vừa dần lấy lại bình tĩnh.

— Tại câu đó hoặc tại cái gì khác nữa ạ, — Diamond đáp, điềm tĩnh đến mức mẹ cậu phải đẩy đầu cậu ra để nhìn thẳng vào mặt.

— Thật đấy! Trong số các đứa con thì đúng là chịu thua con! — bà thốt lên và không nói thêm gì nữa.

— Còn đây là con sâu của con ạ, — Diamond tiếp lời.

Nhưng thử hình dung nét mặt của mẹ cậu khi cậu trút từng đồng shilling, đồng sáu xu và tiền xu lẻ vào lòng bà xem! Bà lại oà khóc thêm lần nữa và ôm số tiền chạy ngay vào chỗ chồng.

Và bố vui biết nhường nào! Điều đó làm ông khỏe lên trông thấy. Nhưng trong lúc ông đang đếm từng đồng xu, Diamond quay sang em bé đang nằm thức trong nôi, mút chóp chép ngón tay cái quý giá của nó, rồi bế em lên và cất giọng:

— Em bé ơi! Em bé! Cả năm nay anh không được gặp em rồi.

Rồi cậu bắt đầu hát cho em nghe như thường lệ. Và bài hát cậu chọn chính là bài này, bởi vì cậu đang quá hạnh phúc nên chẳng buồn tự sáng tác hay hát mấy bài có ý nghĩa nữa. Đó là một bài trích từ cuốn sách của ông Raymond.

CÂU CHUYỆN CÓ THẬT VỀ CHÚ MÈO VÀ CÂY VĨ CẦM

Nào, tưng tưng tưng!

Chú mèo và cây vĩ cầm!

Nó kéo một khúc nhạc vui tai,

Đến nỗi cô bò cái phát cuồng lên

Vì sung sướng khôn cùng,

Và nhảy vọt qua cả vầng trăng.

Nhưng rồi, các bạn thấy không?

Trước khi chuyện đó kịp xảy ra,

Mặt trăng đã sà xuống và lắng nghe.

Chú chó nhỏ ngóng theo,

Sủa vang lừng:

"Chẳng có gì sánh được đâu, tuyệt thật đấy."

Nào, tưng tưng tưng!

Tiếng mèo và tiếng vĩ cầm tấu lên,

Tưng tưng tưng, de de!

Chú chó cười ngất vì trò vui

Cho đến khi cơn ho cắt ngang,

Thật là tưng tưng tưng, ôi chao là trời!

Và cô bò quay trở lại

Với tiếng rống vui tươi,

Bởi vì nàng đã đánh gục được gã người trên mặt trăng.

Cái đĩa đâm ra phấn khích,

Chiếc thìa vô cùng thích thú,

Và chiếc đĩa liền khiêu vũ cùng chiếc thìa.

Nhưng gã người trên mặt trăng,

Vì trở về quá vội vàng

Từ thị trấn Norwich nổi tiếng,

Đã vớ lấy cái đĩa,

Bảo rằng: "Đúng thứ ta đang cần

Để đựng món cháo mận lạnh ngắt đây!"

Cho con bò một cú gõ cốc cốc,

Hất nước vào chú mèo,

Và tống cổ nó đi nhanh như tên lửa.

Bèn kêu lên: "Ối mặt trăng kìa, cậu ở đó đấy à!"

Rồi leo lên xe của nàng,

Và chuồn mất với chiếc thìa giấu trong túi.

Này hò ơ! Tưng tưng tưng!

Chú mèo ướt và cây vĩ cầm ướt,

Họ gào thét inh ỏi đến nỗi,

Khiến cô bò hoảng sợ

Đứng sững người

Rống lên và kêu la oai oái;

Còn chú chó ngồi trên cái đuôi,

Vươn dài cổ hú lên một tiếng thảm thiết.

Nhưng gã người trên mặt trăng cất giọng: "Hò ho!" —

"Từ nay ở phương Nam

Ta sẽ chẳng bao giờ bị bỏng miệng nữa,

Vì ta đã tìm được một cái đĩa và một chiếc thìa rồi."