Đêm ấy là thứ Sáu, và cũng như phần lớn các thành viên trong gia đình, Kim Cương chẳng có mấy thứ để lót dạ trong suốt cả ngày. Người mẹ luôn phải trả tiền thuê nhà trọ hằng tuần trước khi dám mua sắm bất cứ thứ gì, dù chỉ là chút ít thức ăn. Cha cậu tỏ ra vô cùng ủ rũ — ủ rũ đến mức ông thực sự cáu gắt với vợ mình. Thật là kỳ lạ khi nỗi đau chứng kiến cảnh ngộ bất hạnh của những người ta yêu thương đôi khi lại khiến ta khoét sâu thêm nỗi đau ấy bằng cách trút sự bực dọc lên họ. Điều này xuất phát từ việc thiếu thốn lòng tin nơi Chúa, qua đó cho thấy niềm tin ấy thiết yếu nhường nào, bởi khi đánh mất nó, ta cũng đánh mất luôn cả sự tử tế vốn là liều thuốc duy nhất có thể xoa dịu những đớn đau.

Hệ quả là Kim Cương đã lên giường đi ngủ trong sự lặng lẽ, đầy nỗi tư lửy — và quả thực là mang theo không ít muộn phiền.

Đó là một mùa đông vô cùng khắc nghiệt, và ngay cả khi mùa xuân đã về, những cơn gió bắc vẫn thường xuyên thổi thốc. Khi Kim Cương lên chiếc giường nhỏ xíu nằm trên gác mái, cậu nghe tiếng gió gầm rít như tiếng sóng biển moan rên; và ngay cả khi đã chìm vào giấc ngủ, cậu vẫn văng vẳng nghe tiếng rên siết ấy. Bỗng nhiên, cậu tự hỏi lòng: “Mình đang thức hay đang ngủ nhỉ?” Nhưng cậu chẳng kịp tìm ra câu trả lời, bởi Gió Bắc đang gọi tên cậu. Tim cậu đập loạn nhịp; đã lâu lắm rồi cậu mới được nghe lại giọng nói ấy. Cậu tung chăn bật dậy, đảo mắt nhìn khắp nơi nhưng chẳng thấy bóng dáng ai. “Kim Cương, lại đây,” giọng gọi cứ vang lên liên tục; thế nhưng "đây" là đâu thì cậu hoàn toàn không sao biết được. Quả thực căn phòng tối om như mực, và Gió Bắc hoàn toàn có thể đang đứng ngay sát bên cậu.

“Gió Bắc kính yêu,” Kim Cương cất lời, “con rất muốn đến bên Người, nhưng con chẳng biết Người đang ở đâu.”

“Lại đây, Kim Cương,” đáp lại cậu chỉ có bấy nhiêu lời.

Kim Cương bèn mở cửa, bước ra khỏi phòng, đi xuống cầu thang rồi tiến ra khoảng sân nhỏ. Trái tim bé nhỏ của cậu đang đập thình thịch, bởi cậu vốn đã từ bỏ mọi hy vọng được gặp lại Gió Bắc từ lâu. Mà lần này, cậu cũng chẳng hề được nhìn thấy Người. Khi cậu vừa bước ra ngoài, một luồng gió mạnh thốc thẳng vào người, và thuận theo chiều gió, cậu quay lưng bước đi theo hướng gió thổi. Ngọn gió thổi lùa cậu thẳng đến tận cánh cửa chuồng ngựa, rồi vẫn tiếp tục thổi lồng lộng.

“Người muốn mình vào trong chuồng ngựa,” Kim Cương tự nhủ, “nhưng cửa lại khóa mất rồi.”

Cậu biết chiếc chìa khóa thường được giấu ở đâu—trong một cái lỗ trên tường, quá cao so với tầm với của cậu. Dẫu vậy, cậu vẫn chạy thục mạng đến đó; vừa lúc cậu tới nơi thì một cơn gió dữ dội quét qua, làm rớt chiếc chìa khóa xuống đập leng keng trên nền đá ngay dưới chân cậu. Cậu nhặt nó lên, quay đầu chạy ngược lại, mở cửa chuồng ngựa rồi bước vào trong. Và đố bạn biết cậu đã nhìn thấy những gì?

Một chút ánh sáng lọt qua ô cửa sổ bám đầy bụi từ ngọn đèn đường ngoài kia, đủ để cậu thấy Kim Cương và Hồng Ngọc đang ngẩng cao đầu, nhìn chăm chú vào nhau qua vách ngăn giữa hai ô chuồng. Ánh sáng ấy hắt lên vết đốm trắng trên trán Kim Cương, nhưng đôi mắt của Hồng Ngọc lại sáng rực đến mức cậu có cảm giác ánh sáng phát ra từ đôi mắt ấy còn nhiều hơn cả thứ ánh sáng chiếu vào. Đó là những gì cậu trông thấy.

Nhưng đố bạn biết cậu đã nghe thấy những gì?

Cậu nghe thấy hai con ngựa đang trò chuyện với nhau — bằng một thứ ngôn ngữ kỳ lạ, vậy mà chẳng hiểu sao cậu vẫn có thể hiểu được và ngẫm nghĩ lại bằng tiếng Anh. Những lời đầu tiên cậu nghe được là từ Kim Cương, chú ngựa có vẻ như đang hầm hè cãi vã với Hồng Ngọc từ trước.

“Nhìn mày béo tốt chưa kìa Hồng Ngọc!” chú ngựa già Kim Cương cất tiếng. “Mày phì nhiêu và bộ lông bóng mượt thế kia, phải thấy xấu hổ với bản thân mới đúng chứ.”

“Béo tốt thì có hại gì đâu,” Hồng Ngọc đáp lại với giọng điệu nhún nhường. “Chẳng có gì sai, mà da dẻ láng mượt cũng chẳng phải tội. Ta thích bóng bẩy lúc nào thì cứ bóng bẩy thôi.”

“Không hại ư?” Kim Cương hằn học vặn lại. “Ăn hết sạch yến mạch của ông chủ tội nghiệp, chiếm cả đống thời gian để chải chuốt cho mày, trong khi mày chỉ phải làm việc có sáu tiếng — không, thậm chí chưa nổi sáu tiếng một ngày — mà lại lết đi chậm chạp chẳng khác nào một con ngựa kéo xe hạng nặng lầm lũi gánh trên lưng hai tấn hàng như tao nghe người ta đồn đại thì đó là không hại chắc?”

“Ông chủ của mày đâu phải của tao,” Hồng Ngọc đáp. “Tao phải lo cho lợi ích của ông chủ tao chứ, ăn hết những gì được cho, cứ việc béo mập, láng mượt theo ý thích, và chỉ bước đi thong thả chừng nào tao thấy vừa vặn.”

“Thế mà nếu lũ ngựa còn lại không chìm vào giấc ngủ hết — đám tôi tớ tội nghiệp ấy phải làm việc đến kiệt sức — tao dám cá chúng sẽ chồm dậy đá văng mày ra khỏi cái chuồng này đấy. Mày khiến tao thấy nhục nhã vì mang tiếng là loài ngựa. Mày dám bảo ông chủ của tao không phải ông chủ của mày cơ đấy! Đấy là cách mày trả ơn cho người đã nuôi nấng và nâng niu mày đấy phỏng? Thử hỏi cái thân xác mày giờ này ra sao nếu không nhờ có ông ấy?”

“Ông ta đâu có làm vì lòng tốt với tao. Nếu tao là con ngựa ruột của ổng, ổng cũng bắt tao làm việc bán mặt cho đất bán lưng cho trời hệt như mày thôi.”

“Và tao tự hào vì được làm việc hết mình như thế. Tao thà không béo tốt như mày — đánh đổi bằng mọi giá cũng không. Mày đúng là vết nhơ của cái chuồng này. Hãy nhìn con ngựa ở ô bên cạnh mà xem. Nó mới đúng là một con ngựa thực thụ — da bọc xương. Mà ông chủ của nó cũng chẳng mấy tử tế gì với nó đâu. Tuần trước hắn vừa quất một roi tơi bời lên mình nó. Thế nhưng con ngựa già ấy vẫn đinh ninh trong đầu rằng nó còn phải gánh vác người vợ cùng bầy con thơ — bên cạnh cả gã chủ nát rượu nữa — và nó cặm cụi làm việc như một con ngựa đích thực. Tao dám cá nó có ấm ức với những cốc bia gã chủ ném vào cổ họng đi chăng nữa, thì ngoài điều đó ra nó chẳng hề phàn nàn chuyện gì khác.”

“Thì tao cũng chẳng ấm ức gì chuyện chủ mày hưởng lợi từ tao đấy thôi,” Hồng Ngọc nói.

“Hưởng lợi á!” Kim Cương gắt lên. “Cái thứ hắn nhận được chẳng đáng để mà ấm ức. Chẳng bõ bèn gì — tính cả cái sự béo tốt bóng bẩy của mày vào đấy.”

“Thôi nào, ít ra mày cũng phải thấy biết ơn vì nhờ thế mà được lợi chứ. Mày được thảnh thơi nghỉ ngơi tận hai tiếng một ngày nhờ vào việc đó đấy thôi.”

“Tao biết ơn ông chủ vì điều đó — chứ đời nào ơn mày, cái đồ lười biếng! Trông mày chẳng khác nào một tảng thịt mông gắn bánh xe di động cả.”

“Mày không sợ tao đá cho một cú nếu cứ ăn nói kiểu đó hả Kim Cương?”

“Đá á! Mày có muốn đá cũng chẳng nổi đâu. Mày may ra nhấc nổi cái mông lên được nửa thước, chứ còn đòi tung cước ra sau á — ố kìa! Mày mà thử làm thế, chắc chắn sẽ ngã sõng xoài ra bụng trước khi kịp thu chân về lại cho vững vàng ấy chứ. Tao tin chắc rằng một khi đã vung chân ra, chúng sẽ đơ ra ở tư thế đó mãi mãi mất thôi. Lại còn bày đặt đòi đá! Sao mày không chịu nhấc chân này lên bước tiếp chân kia mỗi khi kéo xe hả? Tiếng chửi mắng mà ông chủ phải gánh chịu vì cái thói lê la của mày thật quá sức xấu hổ. Chẳng có con ngựa đàng hoàng nào lại đẩy chủ vào hoàn cảnh ấy. Tin tao đi Hồng Ngọc, chẳng có xà ích nào thích bị chửi mắng cả, và khách đi xe của họ cũng vậy, dẫu rằng khi có mày kéo phía trước, những vị khách ấy rất đáng được thông cảm. Thật sự là rất đáng cảm thông.”

“Thì mày thấy đấy Kim Cương, tao không muốn bị thọt chân thêm lần nào nữa.”

“Tao chẳng tin là mày bị thọt nặng đến thế đâu — đừng có mà chối!”

“Ôi, nhưng tao bị thật mà.”

“Thế thì tao tin tất cả là do mày tự chuốc lấy. Tao đây không thọt. Chưa bao giờ trong đời tao bị thọt cả. Mày chẳng thèm giữ gìn đôi chân của mình gì cả. Mày chẳng bao giờ chịu duỗi thẳng chân ra lúc đêm về. Cả đêm cứ để cái thân hình hộ pháp ấy đè nặng lên đôi chân tội nghiệp. Mày chẳng màng gì đến chân cẳng của chính mình — miễn là được ăn với ngủ, ăn cho đã rồi lại ngủ cho say. Mày mà cũng xứng đáng là ngựa ư!”

“Nhưng tao bảo là tao bị thọt thật mà.”

“Tao không phủ nhận là quanh cái khớp cổ chân phía ngoài của mày có vẻ sưng phù lên. Nhưng theo tao, đấy chẳng phải bệnh phù chân gì sất — đấy là mỡ.”

“Tao bảo là tao dẫm phải một trong những hòn đá chết tiệt mà người ta dùng để rải đường, thế là mắt cá chân bị trẹo đi một cú đau điếng.”

“Mắt cá chân cơ đấy! Mày bắt chước thói đời làm gì? Loài ngựa tụi mình làm gì có mắt cá chân: chỉ có khớp cổ chân mà thôi. Và chừng nào mày còn chưa chịu nhấc chân lên cho đàng hoàng, cứ đứng ngủ gật giữa mỗi bước đi, thì mày còn lâu mới thoát khỏi cảnh trẹo hết cái gọi là mắt cá chân ấy — hết cái này đến cái khác cho mà xem. Chẳng có con ngựa nhanh nhẹn nào lại vướng vào mấy rắc rối kiểu đó cả. Tao bảo rồi, tao tin là vết thương chẳng có gì to tát, và nếu có thì cũng do mày tự chuốc lấy cả. Thôi! Tao nói thế là đủ rồi. Tao đi ngủ đây. Tao sẽ cố gắng nghĩ về mày một cách thiện cảm nhất có thể. Giá mà mày chịu nhấc chân bước đi một chút cho vợi bớt mỡ thừa trên người đi!” Ngay lúc đó, Kim Cương bắt đầu khụy gối nằm xuống; nhưng Hồng Ngọc lại cất lời, và trong cảm nhận của chú ngựa non Kim Cương, giọng điệu ấy có phần khác lạ.

“Này Kim Cương, tao không tài nào chịu nổi việc một con ngựa già chân chất như mày lại nghĩ về tao theo cách đó đâu. Thôi được, tao sẽ nói thật cho mày nghe: việc tao bị thọt hoàn toàn là do tao tự gây ra đấy.”

“Tao đã bảo mà,” chú ngựa kia đáp lại, đoạn lảo đảo ngã đè vào vách ngăn khi lật mình nằm nghiêng sang một bên để đôi chân được tận hưởng chút không gian thoải mái hiếm hoi trong chốn chật hẹp.

“Ý tao là tao cố tình làm thế đấy, Kim Cương ạ.”

Nghe đến đây, chú ngựa già lồm cồm đứng dậy với một tiếng động vang lên ầm ầm như sấm rền, thò cái đầu đầy phẫn nộ cùng ánh mắt gườm gườm sang tận ô chuồng của Hồng Ngọc rồi quát lên:

“Tránh xa tao ra, cái đồ đê tiện không ra gì này, không thì tao cắn cho đấy. Mày mà cũng là ngựa ư! Sao mày lại làm thế hả?”

“Bởi vì tao muốn được béo lên.”

“Cái thùng mỡ này! Ôi chao răng với đuôi của tao! Hóa ra mày toàn là đồ bịp bợm! Sao mày lại muốn béo? Có moi được chút sự thật nào từ mày đâu nếu không đem ra tra khảo gặng hỏi chứ. Mày không xứng đáng làm ngựa nữa.”

“Bởi vì một khi đã béo, bản chất của tao là sẽ giữ được vóc dáng ấy trong một thời gian dài; và tao chẳng biết bao giờ ông chủ mới về để kiểm tra tình trạng của tao.”

“Cái đồ kiêu ngạo, vô tích sự này! Mày chỉ đáng đem vào lò mổ thôi. Mày muốn ra bề hào hoa phong nhã lắm phỏng? Câm cái mồm lại ngay, không thì tao đứt xích sang tẩn cho một trận bây giờ — với cái sự béo tốt bảnh tỏn của mày đấy!”

“Thôi nào Kim Cương. Mày là một con ngựa tốt. Mày chẳng làm gì hại được tao đâu.”

“Không hại được mày á! Để tao thử một phen xem nào.”

“Không, mày không làm gì được đâu.”

“Vì sao lại thế hả?”

“Bởi vì tao là một thiên thần.”

“Cái gì cơ?”

“Đương nhiên là mày không biết rồi.”

“Thì tao không biết thật mà.”

“Tao biết là mày không biết mà. Một con ngựa phàm trần ngu ngốc, thô lỗ như mày thì làm sao mà hiểu được. Nhưng chú ngựa non Kim Cương đang lắng nghe mọi điều chúng ta nói kìa; và nó thừa biết rằng trên thiên đàng có cả loài ngựa để các thiên thần cưỡi, bên cạnh những loài vật khác như sư tử, đại bàng và bò ở những vị thế quan trọng hơn. Những con ngựa mà các thiên thần cưỡi ắt phải là ngựa-thiên-thần, nếu không thì các thiên thần làm sao mà cưỡi nổi chúng. Ờ thì, tao chính là một trong số đó.”

“Mày không phải.”

“Mày từng thấy con ngựa nào nói dối bao giờ chưa?”

“Chưa bao giờ. Nhưng chính mày vừa thú nhận là giả vờ thọt chân còn gì.”

“Làm gì có chuyện đó. Việc tao béo lên là điều cần thiết, và việc lão Joseph nhân hậu — chủ của mày — phải gầy đi cũng là điều cần thiết. Tao hoàn toàn có thể giả vờ thọt, nhưng không một con ngựa nào, nhất là ngựa-thiên-thần, lại làm thế cả. Cho nên tao buộc phải bị thọt thật, và thế là tao tự làm trẹo mắt cá chân của mình — vì đám ngựa-thiên-thần có mắt cá chân mà, trên đó tụi tao đâu có dùng tiếng lóng của loài ngựa — và tao đau lắm đấy nhé Kim Cương, tao bảo đảm đấy, dẫu rằng mày có thể chẳng đủ tử tế để mà tin.”

Kim Cương già không đáp lại lời nào. Nó đã nằm xuống tự lúc nào, và một tiếng khò khè ngáy ngủ rất to cho thấy rằng, nếu nó chưa chìm vào giấc ngủ sâu, thì nó cũng đã chẳng còn khả năng hiểu nổi bất cứ lời nào mà Hồng Ngọc đang luyên thuyên nữa. Khi chú ngựa non Kim Cương nhận ra điều này, cậu nghĩ mình có thể mạo muội tiếp lấy quả cầu đàm thoại vừa bị bỏ quên.

“Em đủ tử tế để tin điều đó mà, Hồng Ngọc,” cậu lên tiếng.

Nhưng Hồng Ngọc chẳng thèm quay đầu lại, cũng chẳng mảy may đếm xỉa gì đến cậu. Chắc là nó chẳng hiểu nổi tiếng Anh ngoài những câu mà người đánh xe và gã quản lý chuồng ngựa hay dùng để sai bảo nó mà thôi. Nhận thấy bạn đồng hành không mảy may hồi đáp, Hồng Ngọc liền vươn đầu qua vách ngăn, cúi xuống nhìn cậu rồi nói:

“Mày cứ chờ đến ngày mai đi, rồi khắc biết tao nói thật hay dối — Quái lạ, con ngựa già ngủ say từ bao giờ thế nhỉ! — Kim Cương! — Thôi, tao không thèm gọi nữa.”

Hồng Ngọc quay phắt đi, lặng lẽ cúi xuống gặm máng cỏ khô của mình.

Kim Cương rùng mình một cái, ngoảnh lại nhìn thì thấy cửa chuồng ngựa đang mở toang. Cậu bỗng có cảm giác như mình vừa trải qua một giấc mơ, và sau khi đảo mắt quanh chuồng để xem Gió Bắc có ẩn hiện ở đâu không, cậu thầm nghĩ tốt hơn hết là mình nên quay lại giường ngủ thôi.