Ông Raymond đưa Diamond về nhà cùng mình, ghé qua dãy chuồng ngựa để dặn mẹ cậu rằng ông sẽ gửi cậu về sớm thôi. Diamond tự mình chạy vào để chuyển lời, và khi quay ra, tay cậu đang cầm cuốn sách rách nát và nhàu nát mà Gió Bắc đã đưa cho mình.

— À! Ta hiểu rồi, — ông Raymond nói: — giờ thì cháu sắp đòi sáu xu rồi phải không.

— Cháu không nghĩ đến chuyện đó nhiều bằng một việc khác, — Diamond nói. — Có một bài thơ trong cuốn sách này mà cháu không hiểu cho lắm. Xin chú làm ơn giải thích cho cháu ý nghĩa của nó ạ.

— Chú sẽ làm nếu có thể, — ông Raymond đáp. — Lát nữa về đến nhà cháu cứ đọc cho chú nghe, rồi chú sẽ xem xét.

Vẫn còn vấp váp khá nhiều, Diamond đã đọc lại bài thơ theo cách của mình. Ông Raymond cầm lấy cuốn sách nhỏ và đọc lại một lượt.

Bản thân ông Raymond vốn là một nhà thơ, thế nên dù chưa bao giờ đặt chân đến tận phương Bắc, ông vẫn có thể hiểu khá rõ bài thơ ấy. Nhưng trước khi nói gì về nó, ông đọc to lên một lần nữa, và Diamond nghĩ rằng mình đã hiểu nó hơn rất nhiều rồi.

— Chú sẽ nói cho cháu nghe ý nghĩa mà chú nghĩ nhé, — bấy giờ ông nói. — Nó có nghĩa là người ta có thể làm theo ý mình một thời gian, nếu họ thích, nhưng điều đó sẽ đẩy họ vào những rắc rối lớn đến mức họ phải ước gì mình đừng làm thế.

— Cháu biết, cháu biết ạ! — Diamond nói. — Giống như bác đánh xe tội nghiệp nhà bên cạnh ấy. Chú ấy uống rượu nhiều quá.

— Đúng vậy, — ông Raymond đáp. — Nhưng khi người ta muốn làm điều đúng, mọi thứ xung quanh sẽ cố gắng giúp đỡ họ. Chỉ có điều là họ phải tiêu diệt con rắn, cháu hiểu chứ.

— Cháu chắc chắn là con rắn có liên quan gì đó đến chuyện này mà, — Diamond reo lên đầy đắc ý.

Sau đó còn có thêm khá nhiều chuyện được trò chuyện, và ông Raymond đưa cho Diamond sáu xu của cậu.

— Cháu sẽ làm gì với số tiền này? — ông hỏi.

— Cháu mang về cho mẹ cháu ạ, — cậu đáp. — Mẹ có một cái ấm trà — đen sì luôn ấy ạ! — bị gãy vòi, và mẹ giữ tất cả tiền trong đó. Tiền chẳng đáng là bao đâu ạ; nhưng mẹ dành dụm để mua giày cho cháu. Rồi em bé đang lớn nhanh lắm, và chẳng mấy chốc em cũng sẽ cần giày. Mà mỗi đồng sáu xu đều quý giá lắm chứ ạ, thưa chú?

— Chắc chắn rồi, chàng trai của ta. Chú hy vọng cháu sẽ luôn biết sử dụng tiền của mình một cách có ích như vậy.

— Cháu cũng hy vọng thế ạ, thưa chú, — Diamond nói.

— Còn đây là một cuốn sách cho cháu, đầy những hình vẽ, câu chuyện và bài thơ. Chú tự viết đấy, chủ yếu cho mấy đứa trẻ ở bệnh viện mà chú hy vọng Nanny sắp vào. Ý chú không phải là chú tự in nó đâu nhé. Chú tự soạn ra đấy, — ông Raymond nói thêm, muốn Diamond hiểu rằng mình chính là tác giả của cuốn sách.

— Cháu hiểu chú định nói gì mà. Cháu tự làm ra mấy bài hát cơ. Chúng ngốc nghếch lắm, nhưng lại làm em bé vui, và mục đích của chúng chỉ có thế thôi.

— Cháu không thể cho chú nghe thử một bài ngay lúc này được sao? — ông Raymond nói.

— Không ạ, chú ơi, cháu không thể đâu. Cháu quên béng đi mất ngay sau khi làm xong ấy mà. Hơn nữa, cháu chẳng thể nghĩ ra nổi một dòng thơ nào nếu không có em bé ngồi trên đùi. Bọn cháu cùng nhau làm ra chúng cơ. Chúng cũng là thơ của em bé chẳng kém gì của cháu. Chính em bé là người khơi gợi chúng ra từ trong cháu đấy ạ.

— Ta nghi ngờ đứa bé này là một thiên tài, — nhà thơ tự nhủ, — và đó là điều khiến mọi người nghĩ thằng bé ngốc nghếch.

Bây giờ, nếu có đứa trẻ nào đọc sách của tôi mà muốn biết thiên tài là gì — liệu tôi có nên thử giải thích cho chúng, hay không nhỉ? Tôi sẽ đưa ra một câu trả lời rất ngắn gọn: đó là người thấu hiểu mọi sự vật mà không cần bất kỳ ai khác phải bảo cho họ biết ý nghĩa của chúng. Chúa tạo ra một vài người như thế từng chút một để dạy dỗ phần còn lại của chúng ta.

— Cháu có thích câu đố không? — ông Raymond hỏi, vừa lật giở những trang sách của chính mình.

— Cháu không biết câu đố là gì ạ, — Diamond nói.

— Đó là thứ ám chỉ một điều gì khác, và cháu phải tìm ra điều khác đó là gì.

Ông Raymond thích thể loại câu đố cổ điển hơn cả và đã viết một vài câu — một trong số đó được ông đọc lên ngay lúc này.

Tôi chỉ một chân, vạn ngón đầu;

Chân tôi đứng vững, chẳng đi đâu.

Tôi lắm cánh tay, oai lực lắm;

Trăm ngón tay dài, ngắn bấy lâu.

Nơi chót ngón tay, sắc đẹp thắm,

Tóc thở, chân uống, nhựa dâng trào.

Vòng eo ngày một phì nhiêu lớn,

Thắt đáy lưng ong, xiết chặt nào.

Chẳng ai thấy nuốt, không mồm miệng;

Suốt ngày nắng rực, vẫn ăn vào.

Mùa hè ca hát, run reo gió,

Mùa đông nhịn đói, rên siết gào.

— Cháu có biết điều đó có nghĩa là gì không, Diamond? — ông hỏi khi đọc xong.

— Thật sự là cháu không biết ạ, — Diamond đáp.

— Thế thì cháu có thể tự đọc lại, suy ngẫm về nó, và xem mình có tìm ra được không, — ông Raymond nói, trao cuốn sách cho cậu. — Và bây giờ cháu nên về nhà với mẹ đi thôi. Khi nào tìm ra đáp án câu đố, cháu có thể quay lại đây.

Nếu Diamond buộc phải giải ra câu đố mới được gặp lại ông Raymond, tôi nghi ngờ liệu cậu có bao giờ được gặp lại ông nữa hay không.

— Ồ thế thì, — tôi dường như nghe thấy một độc giả nhí nào đó lên tiếng, — thằng bé hẳn không phải là thiên tài rồi, vì thiên tài phải tự tìm ra mọi thứ mà không cần ai bảo chứ.

Tôi đáp lại rằng: — “Thiên tài tìm ra chân lý, chứ không phải những trò mẹo mực”. Và nếu các cháu không hiểu điều đó, e rằng các cháu đành phải kiên nhẫn chờ đợi cho đến khi lớn hơn và hiểu biết nhiều hơn vậy.