Câu hỏi của người quý tộc cao lớn rằng liệu Diamond có biết đọc hay không đã khiến cha cậu nghĩ rằng đã đến lúc thằng bé phải biết đọc; và ngay khi Diamond già đã được cho ăn tối và đi ngủ, ông liền bắt đầu việc dạy học ngay đêm hôm đó. Nhưng đó không phải là một thử thách quá lớn đối với Diamond, bởi vì cha cậu đã lấy chính những vần thơ mà mẹ cậu từng nhặt được bên bờ biển làm sách giáo khoa; và vì Diamond bắt đầu vừa đúng lúc, cậu học rất nhanh. Chưa đầy một tháng, cậu đã có thể tự đánh vần hầu hết các bài thơ.

Nhưng cậu chưa bao giờ tìm thấy bài thơ mà cậu vẫn đinh ninh là mình từng nghe mẹ đọc từ cuốn sách đó vào ngày hôm đó. Cậu đã lật đi lật lại cuốn sách mấy bận sau khi đã mặt chữ nào ra chữ nấy và biết dăm ba từ, cứ ngỡ mình có thể nhận ra mặt chữ của nó, nhưng lần nào cũng thất bại trong việc tìm ra bài nào trông giống bài đó hơn. Thế nên cậu khôn ngoan gác lại việc tìm kiếm cho đến khi thực sự biết đọc. Rồi cậu quyết định bắt đầu từ trang đầu tiên và đọc lèo một mạch từ đầu đến cuối. Việc này ngốn của cậu gần hai tuần trời. Khi đã đọc gần đến trang cuối, cậu bắt gặp những câu thơ sau, chúng rất hợp ý cậu, dẫu rằng chúng chẳng hề giống mấy với những vần thơ mà cậu đang đi tìm.

CẬU BÉ ÁO XANH

Cậu bé Áo Xanh lạc lối trong rừng.

Hát lên táo với anh đào, hoa hồng và mật ngọt;

Cậu rằng: “Ta chẳng về đâu dẫu về được chốn cũ,

Mọi thứ vui nhộn và buồn cười làm sao.”

Cậu hát: “Khu rừng này là của riêng ta,

Táo và anh đào, hoa hồng cùng mật ngọt;

Nên ta sẽ ngồi đây, tựa vua trên ngai vàng,

Mọi thứ vui nhộn và buồn cười làm sao.”

Một con rắn nhỏ bò ra từ hốc cây,

Táo và anh đào, hoa hồng cùng mật ngọt;

“Nằm xuống chân ta đi, chú rắn nhỏ,” cậu bảo vậy,

Mọi thứ vui nhộn và buồn cười làm sao.

Một chú chim nhỏ hót trên cành cây cao trên đầu,

Táo và anh đào, hoa hồng cùng mật ngọt;

“Hãy đến hót bài ca của mi trên ngón tay ta thay vì ở đó,”

Mọi thứ vui nhộn và buồn cười làm sao.

Con rắn cuộn tròn; còn chú chim bay xuống,

Và hát cho cậu nghe khúc ca của Chim Non Nâu.

Cậu bé Áo Xanh thấy ngồi mãi thật chán ngắt,

Và cậu nghĩ mình nên đứng lên đi tiếp một đoạn.

Thế là cậu đứng dậy, bước đi trên con đường của mình,

Và cậu cất tiếng: “Đi theo ta nào, chim và rắn nhỏ.”

Những làn sóng rắn trườn qua đám lá ẩm ướt lướt qua,

Và con rắn đi trước, Chim Non Nâu đi sau cùng;

Bay ngay trên đầu Cậu Bé Áo Xanh, với những cú chao lượn và lao vút,

Chim Non Nâu bay đi với khúc ca trong tim.

Cậu đến nơi những quả táo chín đỏ và ngọt lịm:

“Cây ơi, hãy rụng xuống chân ta một quả táo.”

Cậu đến nơi những chùm anh đào treo lủng lẳng mọng đỏ:

“Hãy đến môi ta đi, những nụ hôn ngọt ngào,” cậu nói.

Và những nhành cây trĩu xuống, những quả táo rải đầy

Trên thảm cỏ, nhiều quá sức cậu nhặt.

Và những quả anh đào tươi ngon nhất, không trật quả nào,

Rơi thẳng vào miệng cậu, mỗi quả là một nụ hôn tràn đầy.

Cậu gặp một con suối nhỏ đang ngân nga khúc hát.

Cậu liền bảo: “Suối nhỏ ơi, mi đang đi sai đường rồi.”

“Mi phải theo ta, theo ta, theo ta, ta bảo thế đấy,

Hãy làm theo lời ta và đi theo hướng này.”

Và con suối trong rừng vừa hát ca vừa léo nhéo ấy

Liền tung mình khỏi lòng suối và bám theo sau cậu,

Lẽo đẽo theo sau, theo sau. Và nhợt nhạt, tiều tụy,

Những chiếc lá khô xào xạc khi dòng nước chảy qua.

Và mọi chú chim trên chòm lá cao,

Và mọi sinh vật ở chốn thấp bên dưới,

Cậu cất tiếng gọi, và muôn loài tuân lệnh tiếng gọi ấy,

Đồng loạt nhấc chân vẫy cánh đi theo cậu tất thảy;

Những chú sóc mang chiếc đuôi như cái bị trên lưng,

Mỗi con trên chiếc lưng gù nâu nhỏ xíu của mình;

Ốc sên mang nhà, sên trần dài thượt những đuôi,

Và bướm xinh dập dờn, những con tàu căng buồng gió;

Và chồn, và hoét nước, và chuột, và sơn ca,

Và cú mèo, và dơi tai to, cùng lũ nhặng xộp bập bềnh,

Tất cả cùng chạy, cùng bò, cùng xuôi dòng,

Đằng sau cậu bé vui tính đang phấp phới bước đi;

Những chú nai tơ đốm nịnh nọt, những con nai xám lẽo đẽo theo sau,

Đàn nhạn và ruồi, vừa bay vừa nuốt trọn không gian;

Bọ hung, bọ cánh cứng, những chú chim kỳ lạ,

Gián đất, gián nhà, chim cu cúc từng bầy.

Nhện ta mải miết quên cả việc giăng tơ bám theo sau,

Và đánh rơi sạch sợi tơ từ đầu chí cuối.

Ong bắp cày vui vẻ quên cả vòng vây lẫn vòng eo của mình,

Nó chưa bao giờ phải vội vã đến mức kém phần trang nghiêm nhường ấy.

Chuồn chuồn tan biến vào sương mờ vì quá đỗi vội vàng.

Chuột chũi khoác áo lông bỏ dở hang hốc đang đào bới.

Lũ ong vo ve, bận rộn vô cùng và ra điều chăm chỉ,

Và đám ruồi giấm xếp hàng ngay ngắn thật thảnh thơi.

Nhưng Cậu bé Áo Xanh vẫn chưa thấy thỏa mãn,

Cậu tiếp tục vừa đi vừa gọi thêm những kẻ đi theo,

Vừa thổi kèn, vừa đánh trống,

Và lớn tiếng kêu gọi: “Tất cả mau ra đây, đến đây nào!”

Cậu bảo với những chiếc bóng: “Hãy theo sau ta;”

Và những chiếc bóng bắt đầu chập chờn rồi trốn chạy,

Và chúng bay qua khu rừng với tiếng vỗ cánh râm ran bấn loạn,

Lướt qua đám lá khô đang chập chờn và thì thầm to nhỏ.

Và cậu bảo gió: “Mau theo vào, mau theo vào đây,

Cùng tiếng huýt sáo, tiếng tiêu, tiếng xào xạc và tiếng reo hò.”

Và ngọn gió cuộn mình theo ý muốn của cậu,

Tựa như thể nó chính là con gà trống vàng trên ngọn tháp chuông.

Và chính con gà trống ấy cũng bay tút xuống từ nhà thờ,

Và bỏ mặc những người nông dân ngơ ngác một mình.

Chúng chạy và chúng bay, chúng bò và chúng tới,

Mọi thứ, mọi vật, hết thảy không sót một ai.

Ngay cả những thân cây cũng cố rứt khỏi rễ của chúng,

Chỉ tiếc là chân chúng bị kẹt cứng trong những chiếc ủng sâu đất quá chặt,

Chúng rướn người, oằn mình và uốn cong theo sau cậu,

Khi cậu tiếp tục bước đi và lang thang qua những thân cây,

Cho đến khi cậu bước phăng phở khỏi khu rừng để ra một bãi cỏ trống,

Vừa la hét vừa gọi lớn: “Mau theo sau ta!”

Và rồi chúng chồm dậy với tiếng xào xạc tựa lá rừng,

Và đứng im lìm như thể chẳng có chuyện gì xảy ra.

Cậu bé Áo Xanh ngồi xuống một phiến đá,

Và muôn loài vây quanh cậu không sót một ai.

Và cậu bảo những đám mây: “Ta muốn các ngươi đến đó.”

Và chúng sà xuống xuyên qua bầu trời xanh trong loãng gió.

Và cậu bảo ánh hoàng hôn ở tận phía Tây xa xôi:

“Hãy đến đây; ta muốn ngươi; ta biết rõ điều mình cần nhất.”

Và ánh hoàng hôn tiến đến đậu trên đồng cỏ hoang,

Và rực cháy, rực hồng trong sắc tía lẫn sắc vàng.

Rồi Cậu bé Áo Xanh bắt đầu trầm ngâm suy tính:

“Không biết phải làm gì với tất cả bọn họ đây ta.”

Rồi Cậu bé Áo Xanh cất tiếng, giọng thật khẽ khàng:

“Phải làm gì với các ngươi đây, ta chịu chết chẳng biết nữa.”

Rồi mây sà nặng trĩu xuống cho đến khi cảnh tượng trở nên ảm đạm;v

Con rắn lẩn sát lại gần; Chim Non Nâu bay vòng quanh;

Con suối ngồim chồm hổm như con rắn dựng trên đuôi;

Và ngọn gió kéo đến với tiếng gào thét muốn gì được nấy;

Và muôn loài ngồi ngây ra nhìn chằm chằm;

Con chuột chũi mở trân trân đôi mắt nhỏ xíu và trừng trừng nhìn;

Và đối với lũ chuột, loài dơi, cả thế gian cùng gia đình họ hàng nhà chúng,

Cậu bé Áo Xanh sợ đến mất mật.

Rồi Chim Non Nâu bắt đầu cất tiếng ca,

Và điều nó hát đúng là thứ đang cần lúc bấy giờ:

“Cậu đã kéo tất cả chúng tôi đến tận đây rồi, hỡi Cậu bé Áo Xanh,

Xin hỏi cậu muốn tất cả chúng tôi phải làm gì nào?”

“Đi đi! Đi đi mau!” Cậu bé Áo Xanh đáp;

“Ta chắc chắn chẳng cần các ngươi đâu—biến đi—mau lên.”

“Không, không; không, không; không, có rồi lại không, không,”

Chim Non Nâu cất tiếng hát, “mọi chuyện không thể cứ thế này được đâu.

Chúng tôi không thể tự dưng lặn lội đến đây rồi lại lủi thủi đi về không công.

Hãy cho chúng tôi việc gì mà làm, bằng không chúng tôi cứ ở đây thôi.”

“Ôi trời ơi! Và ôi trời ơi!” vừa nấc cụ nở vừa thở dài thườn thượt,

Cậu bé Áo Xanh nói, và bắt đầu oà khóc.

Nhưng trước khi kịp khóc lóc thêm, cậu chợt nảy ra một ý;

Và cậu đứng phắt dậy, cất giọng oai nghiêm tựa một vị vua.

“Sao các ngươi cứ chen lấn, xô đẩy và làm phiền ta thế nhỉ?

Cút hết đi cho ta! Đưa ta trở về với mẹ mau.”

Ánh hoàng hôn đứng sừng sững nơi cổng trời phía tây.

“Theo tôi nào, theo tôi nào” tiếng vọng phát ra từ lồng ngực Chim Non Nâu.

“Tôi đang đi về hướng đó với tốc độ nhanh nhất có thể đây,”

Con suối vừa nói vừa sà xuống, ngoặt mình rồi chảy đi.

Trở lại chốn rừng sâu, những chiếc bóng tháo chạy tựa bầy ma quỷ:

“Nếu chúng ta ở lại, thế nào cũng bị điểm danh vắng mặt ở vị trí cho xem.”

Ngọn gió cất tiếng bằng giọng điệu đã hoàn toàn đổi khác:

“Tôi vốn đang định đi về hướng đó khi cậu kéo tôi tới đây mà.”

“Đó chính là nơi tôi sống đấy,” chú sóc lưng mang bị lên tiếng,

Và nó xoay chiếc bị trên lưng bằng một cú vung tròn lốc lốc.

Con gà trống trên tháp chuông lên tiếng: “Cha cậu ấy là chấp sự nhà thờ đấy.”

Con suối vừa chảy nhanh hơn vừa nói: “Tôi chảy ngang qua khu vườn nhà cậu ấy cơ.”

Chú chuột chũi khoe: “Hai trăm con giun đất—tôi đã chộp lấy chúng ở đó

Vào năm ngoái, và mùa thu tới tôi lại chuẩn bị quay lại đấy.”

Tất cả đồng thanh: “Nếu đó là nơi cậu muốn chúng tôi hướng đến,

Thế quái nào trên cạn hay dưới nước cậu lại lôi chúng tôi đến đây làm gì cơ chứ?”

“Mặc kệ ta chứ,” Cậu bé Áo Xanh đáp;

“Ta bảo thế đấy. Nếu các ngươi không chịu làm theo,

Ta sẽ đứng dậy về nhà ngay mà không có các ngươi đấy.

Ta nghĩ mình sẽ làm vậy; ta bắt đầu thấy nghi ngờ các ngươi rồi đấy.”

Cậu đứng vụt dậy; và con rắn cũng ngẩng phắt phần đuôi lên,

Và rít lên ba tiếng, nửa giống tiếng rít, nửa tựa tiếng ai oán.

Cậu bé Áo Xanh cố đi vượt qua nó;

Nhưng hễ cậu rẽ hướng nào, con rắn và mặt nó lại chắn ngang hướng ấy.

“Nếu mi không chịu tránh đường cho ta đi,” cậu nói,

“Ta bảo cho mi biết nhé, hỡi con rắn kia, ta sẽ đập cho mi vỡ đầu.”

Con rắn kiên quyết không chịu đi mà cũng chẳng chịu nhường;

Thế là cậu bèn nện cho nó một cú trời giáng bằng chiếc gậy đánh trống của mình.

Con rắn ngã lăn quay ra như thể đã chết đứ đừ,

Và Cậu bé Áo Xanh liền đặt phăng bàn chân lên đầu nó.

Và muôn loài đồng loạt diễu hành phía trước cậu,

Và hộ tống cậu về nhà trong tiếng reo hò vang dậy oai phong lẫm liệt.

Và Chim Non Nâu cất tiếng hót Twirrrr twitter twirrrr twee—

Táo và anh đào, hoa hồng cùng mật ngọt;

Cậu bé Áo Xanh đã ngoan ngoãn lắng nghe tôi—

Mọi thứ vui nhộn và buồn cười làm sao.