Diamond xoay sở đọc được bài vần này cho mẹ nghe với không ít lần vấp váp.
Cậu nói:
— Mẹ thấy có hay không ạ?
— Ừ, đẹp đấy chứ, — mẹ đáp.
— Con nghĩ nó có ngụ ý gì đó, — Diamond đáp lại.
— Mẹ chịu chẳng biết là gì, — mẹ bảo.
— Con tự hỏi không biết có phải là cùng một cậu bé ấy không—vâng, chắc chắn là cùng một cậu—Cậu bé Áo Xanh nhỏ, mẹ biết đấy. Để con xem—bài vần ấy thế nào nhỉ?
Cậu bé Áo Xanh nhỏ, hãy đến thổi kèn cho ta—
Vâng, dĩ nhiên là thế rồi—vì cậu bé này đã "thổi kèn và đánh trống". Cậu ta cũng có một cái trống.
Cậu bé Áo Xanh nhỏ, hãy đến thổi kèn cho ta;
Cừu ở ngoài đồng cỏ, bò ở trong ruộng ngô,
Cậu phải canh giữ chúng, mẹ biết đấy. Nhưng cậu lại lơ là công việc. Bài thơ tiếp rằng—
Đâu rồi cậu bé chăn cừu?
Cậu đang ngủ say dưới đống cỏ khô.
Đấy, mẹ thấy chưa! Và rồi, để con xem—
Ai sẽ đi đánh thức cậu ấy? Không, chẳng phải tôi;
Vì nếu tôi làm thế, thể nào cậu ta cũng khóc thét lên.
Thế nên con đoán chẳng có ai đánh thức cậu ta cả. Chắc là một cậu bé hơi hay cáu kỉnh, khi tỉnh dậy. Và khi tự tỉnh giấc, nhìn thấy đống thiệt hại mà con bò đã gây ra cho ruộng ngô, thay vì chạy về nhà với mẹ, cậu ta lại trốn biệt vào trong rừng và bị lạc. Mẹ không nghĩ là rất có thể như thế sao?
— Mẹ cũng chẳng lấy làm lạ, — mẹ đáp.
— Thế nên mẹ thấy đấy, cậu ta hư lắm; vì ngay cả khi bị lạc, cậu ta cũng chẳng muốn về nhà. Bất kỳ loài vật nào cũng sẽ chỉ đường cho cậu ta nếu cậu ta hỏi—tất cả ngoại trừ con rắn. Cậu ta đã đi theo con rắn, mẹ biết đấy, và nó dẫn cậu ta đi xa hơn nữa. Con đoán đó là con non của chính con rắn đã cám dỗ Adam và Eve. Bố đã kể cho chúng nghe về chuyện đó Chủ Nhật tuần trước, mẹ nhớ không.
— Trời phù hộ đứa trẻ! — mẹ tự nhủ; rồi cất tiếng nói thêm, thấy Diamond không nói tiếp,
— Nào, tiếp theo thì sao?
— Con không biết, mẹ ạ. Con chắc chắn là còn rất nhiều, nhưng cụ thể thế nào thì con không nói được. Con chỉ biết là cậu ta đã giết con rắn. Con đoán đó là lý do tại sao cậu ta có dùi trống. Cậu ta không thể làm điều đó bằng chiếc kèn của mình được.
— Nhưng chắc là con không ngốc đến mức tin tất cả những điều đó là thật chứ, Diamond?
— Con nghĩ nó phải là sự thật. Trông nó có vẻ thật. Việc giết con rắn ấy trông như thật. Đó là điều con phải làm rất thường xuyên.
Mẹ tỏ vẻ lo lắng. Diamond mỉm cười rạng rỡ nhìn thẳng vào mặt mẹ, và nói thêm—
— Khi em bé khóc và không chịu ngoan, và khi bố với mẹ bàn về những nỗi buồn phiền của hai người, ý con là thế.
Điều này chẳng làm mẹ yên lòng hơn là mấy; và để nhỡ bạn đọc của tôi cũng có những mối bận tâm tương tự, tôi mạo muội nhắc nhở thêm một lần nữa rằng Diamond đã từng đến tận phía sau cơn gió bắc.
Thấy mẹ không đáp lại, Diamond nói tiếp—
— Chỉ một tuần nữa thôi là con có thể đến gặp người đàn ông cao lớn và bảo với ông ấy rằng con đã biết đọc. Và con sẽ hỏi ông ấy xem có thể giúp con hiểu được bài vần đó không.
Nhưng trước khi tuần đó kết thúc, cậu đã có một lý do khác để đến gặp ông Raymond.
Trong ba ngày liên tiếp, vào lúc này hay lúc khác, khi bố của Diamond đỗ xe ở cùng một trạm gần National Gallery, cô bé vẫn không có mặt ở chỗ gác chắn đường của mình, và Diamond đỗi lo lắng cho cô bé, sợ rằng cô đang bị ốm. Đến ngày thứ tư, vẫn không thấy cô bé, cậu liền nói với bố, người vừa mới đóng cửa chiếc xe hackney của mình sau khi chở khách—
— Bố ơi, con muốn đi xem cô bé thế nào. Chắc là em ấy không khỏe.
— Được rồi, — bố nói. — Chỉ là hãy tự chăm sóc lấy mình nhé, Diamond.
Nói xong, ông trèo lên ghế lái và đánh xe đi.
Mẹ thấy đấy, ông rất tin tưởng đứa con trai của mình, và sẵn sàng giao phó nó đi bất cứ đâu. Nhưng nếu ông biết rõ cái nơi mà cô bé đang sống là loại địa điểm nào, có lẽ ông đã phải suy nghĩ lại trước khi cho phép cậu đi một mình. Diamond, người dẫu sao cũng biết đôi chút về nơi đó, lại chẳng hề sợ hãi chút nào. Nhờ trò chuyện với cô bé, cậu đã có khá nhiều hình dung về vị trí của nó, và cậu nhớ rõ địa chỉ; thế nên sau khi hỏi đường khoảng đôi mươi lần, phần lớn là từ các cảnh sát, cuối cùng cậu cũng đến khá gần nơi đó. Viên cảnh sát cuối cùng mà cậu hỏi đã nhìn xuống cậu từ độ cao sáu phút hai inch, và đáp lại bằng một câu hỏi khác, nhưng rất tử tế:
— Nhóc con, cháu muốn gì ở cái nơi đó thế? Chắc không phải là chỗ cháu lớn lên rồi nhỉ.
— Thưa chú, không ạ, — Diamond đáp. — Con sống ở Bloomsbury.
— Thế thì xa lắm đấy, — viên cảnh sát nói.
— Vâng, cũng một khoảng khá xa, — Diamond đáp; — nhưng con tìm đường khá giỏi. Các chú cảnh sát lúc nào cũng tốt với con.
— Nhưng đời nào cháu lại muốn đến đây làm gì?
Diamond kể thẳng cho ông nghe về việc mình đang làm, và dĩ nhiên người đàn ông ấy tin cậu, bởi vì chẳng có ai lại đi không tin Diamond cả. Mọi người có thể nghĩ cậu nhầm lẫn, nhưng họ chưa bao giờ nghĩ cậu đang bịa chuyện.
— Đó là một nơi tồi tệ đấy, — viên cảnh sát nói.
— Nó có ở xa không ạ? — Diamond hỏi.
— Không. Gần ngay bên cạnh thôi. Nhưng không an toàn đâu.
— Chẳng ai làm hại con đâu ạ, — Diamond nói.
— Chắc ta phải đi cùng cháu rồi.
— Ôi, không ạ! Xin chú đừng, — Diamond nói. — Họ có thể nghĩ là con đến để quấy rầy họ, mà con thì không đâu ạ, chú biết đấy.
— Thôi được, tùy cháu vậy, — người đàn ông nói, rồi chỉ dẫn cho cậu tường tận.
Diamond lên đường, hoàn toàn không ngờ rằng viên cảnh sát—vốn là một người tốt bụng và có những đứa con của riêng mình—đang đi sát theo sau và canh chừng cậu qua từng góc phố. Khi đi tiếp, bỗng nhiên cậu thấy mình nhớ ra nơi này, và dù thực sự là thế hay chỉ vì cậu đã ghi nhớ rất kỹ những chỉ dẫn của viên cảnh sát trong đầu, cậu cứ đi thẳng đến căn hầm của bà Sal già.
— Dù trông có vẻ khờ khạo, nhưng nhóc ta cũng lanh lợi phết, — người đàn ông tự nhủ. — Chẳng rẽ nhầm một ngã nào cả! Nhưng bà Sal già lại là một mụ quái gở để một đứa trẻ như thế này đến thăm buổi sáng. Lúc tỉnh táo mụ ta còn tệ hơn lúc ngà ngà say. Ta từng thấy mụ sẵn sàng xé xác thằng bé ra rồi.
May mắn thay cho Diamond, bà Sal già đã đi ra ngoài để mua ít rượu gin. Khi cậu đến cửa nhà mụ ở tận chân cầu thang âm xuống và gõ cửa, chẳng có hồi âm nào cả. Cậu áp tai vào cửa và tưởng chừng nghe thấy tiếng rên rỉ bên trong. Thế nên cậu thử vặn cửa và thấy nó không hề khóa! Quả là một nơi ảm đạm—và rất tối tăm, vì cửa sổ nằm thấp hơn mặt đường và phủ đầy bùn, trong khi ngay trên tấm lưới sắt ngăn người ta rơi xuống hầm lại có một chiếc tủ đựng đồ cũ do một người buôn đồ cũ đặt ở đó, che khuất hầu như toàn bộ ánh sáng. Và mùi hôi thối ở nơi này thật khủng khiếp. Diamond đứng lặng một lúc, vì chẳng nhìn rõ gì cả, nhưng giờ thì cậu nghe rõ mồn một tiếng rên rỉ. Khi đã quen với bóng tối, cậu phát hiện ra người bạn của mình đang nằm nhắm nghiền mắt với khuôn mặt trắng bệch vì đau đớn trên một đống rách rưới chẳng khác gì giẻ lau ở một góc căn hầm. Cậu bước đến gần và gọi; nhưng cô bé không đáp lại một lời nào. Thực ra, cô hoàn toàn không hề hay biết sự hiện diện của cậu, và Diamond thấy rằng mình không thể làm gì cho cô bé nếu không có sự giúp đỡ. Thế nên, lấy từ trong túi ra một viên kẹo đường lúa mạch mà cậu đã mua cho cô trên đường đi, đặt nó xuống bên cạnh cô, cậu rời khỏi nơi đó, trong lòng đã định sẵn sẽ đến gặp người đàn ông cao tuổi, ông Raymond, và nhờ ông làm gì đó cho Năm của Sal, theo cách gọi tên cô bé.
Đến khi cậu bước lên những bậc thềm hầm, ba hoặc bốn người phụ nữ từng nhìn thấy cậu đi xuống đang đứng tụ tập ở phía trên chờ sẵn. Họ muốn lấy những bộ quần áo trên người cậu cho con cái họ; nhưng họ không dám đi theo xuống dưới vì sợ bà Sal bắt gặp ở đó. Ngay khi cậu xuất hiện, họ liền lao vào giữ cậu lại và tranh nhau nói nhăng cuội, vì ai cũng muốn chiếm chút lợi thế trước những người hàng xóm. Cậu điềm tĩnh bảo họ—vì cậu chẳng hoảng sợ chút nào—rằng mình đến để xem con bé Năm bị làm sao.
— Mày thì biết gì về con Năm? — một mụ gằn giọng hỏi. — Đợi đến khi bà Sal về nhà đi, rồi mày sẽ biết tay, dám mò vào nhà mụ lúc mụ vắng nhà. Mày có đưa ngay cái áo khoác ra đây không, tao đi gọi mụ về bây giờ.
— Con không thể đưa áo khoác cho cô được, — Diamond nói. — Mẹ biết đấy, nó là của bố mẹ con. Nó có phải của con đâu mà cho. Phải không ạ? Cô sẽ không nghĩ là đúng khi cho đi thứ không thuộc về mình chứ—phải thế không ạ?
— Cho đi á! Không, đời nào tao làm thế; tao sẽ giữ lại chứ, — mụ ta vừa nói vừa cười hô hố một cách thô lỗ. — Nhưng nếu cái áo khoác không phải của mày, mày có quyền gì mà giữ nó? Nào, Cherry, nhanh tay lên. Mỗi đứa một mảng nào.
Tất cả bọn chúng bắt đầu giật lấy chiếc áo khoác, trong khi Diamond cúi người xuống, gập tay lại để chống cự. Tuy nhiên, trước khi chúng kịp làm hại cậu hay chiếc áo khoác, đột nhiên tất cả bọn chúng ù té chạy mất dạng; và Diamond, nhìn về hướng ngược lại, thấy viên cảnh sát cao lớn đang đi tới phía mình.
— Lẽ ra cháu nên để ta đi cùng, nhóc con, — ông nói, nhìn xuống khuôn mặt hãy còn ửng đỏ vì chống cự của Diamond.
— Cảm ơn chú, chú đến đúng lúc lắm ạ, — Diamond đáp. — Họ chưa làm hại gì con cả.
— Nếu ta không có mặt ở đây thì chúng đã làm rồi đấy.
— Vâng; nhưng chú có ở đây mà, nên họ đành chịu thôi.
Có lẽ câu trả lời ấy mang tầng ý nghĩa sâu xa hơn cả Diamond hay viên cảnh sát có thể hiểu được. Họ cùng nhau bước đi, Diamond kể cho người bạn mới nghe về việc cô bé Năm tội nghiệp ốm nặng thế nào, và rằng cậu đang trên đường đi báo cho người đàn ông cao lớn biết. Viên cảnh sát chỉ cho cậu con đường ngắn nhất để đến Bloomsbury, và với những bước chân thật nhanh nhẹn, chưa đầy một tiếng sau Diamond đã đến trước cửa nhà ông Raymond. Khi cậu hỏi ông có nhà không, người đầy tớ liền hỏi ngược lại cậu muốn gì.
— Con muốn nói với bác ấy một chuyện ạ.
— Nhưng ta không thể vào làm phiền ngài với cái thông điệp kiểu đó được.
— Bác ấy bảo con đến gặp bác ấy—ý là, khi nào con biết đọc—và con đọc được rồi.
— Làm sao mà ta biết được chuyện đó chứ?
Diamond trố mắt kinh ngạc trong một thoáng, rồi đáp:
— Ơ, con vừa nói với chú đấy thôi. Đó là cách chú biết chứ sao.
Nhưng người đàn ông này thô lỗ hơn viên cảnh sát, và thay vì nhận ra Diamond không hề biết nói dối, hắn lại coi câu trả lời của cậu là hỗn xược, rồi gạt phắt đi rằng: “Mày nghĩ tao sẽ tin lời mày chắc?” rồi đóng sầm cửa lại trước mặt cậu.
Diamond quay lại ngồi xuống bậc thềm cửa, thầm nghĩ rằng người đàn ông cao lớn thế nào cũng phải đi vào hoặc đi ra, và vì thế cậu đang ở vị trí thuận lợi nhất để tìm ông. Cậu chưa chờ lâu thì cánh cửa lại mở ra; nhưng khi cậu ngoảnh nhìn lại, thì đó lại vẫn chỉ là người đầy tớ.
— Biến đi, — hắn nói. — Mày đang làm gì trên bậc thềm thế hả?
— Chờ ông Raymond ạ, — Diamond đứng dậy đáp.
— Ngài không có nhà.
— Vậy con sẽ đợi cho đến khi bác ấy về, — Diamond mỉm cười ngồi xuống lại.
Hắn ta định làm gì tiếp theo thì tôi không rõ, nhưng từ ngoài sảnh vọng lại một tiếng bước chân, và khi Diamond ngoảnh đầu nhìn lần nữa, thì chính là người đàn ông cao lớn đó.
— Ai thế, John? — ông hỏi.
— Thưa ngài, con không biết ạ. Một thằng nhóc láo khoét cứ thích ngồi lỳ trên bậc thềm.
— Thưa bác, — Diamond nói, — chú ấy bảo con là bác không có nhà, nên con ngồi xuống đợi bác ạ.
— Ơ, cái gì! — ông Raymond nói. — John! John! Thế này là không được nhé. Từ chối khách đến thăm ta là thói quen của cậu đấy à? Ta sợ rằng sẽ có thêm người bị từ chối nữa đấy, nếu ta còn thấy mấy chuyện thế này xảy ra. Vào đi nào, nhóc con. Chắc cháu đến để đòi sáu xu của mình phải không?
— Thưa bác, không phải thế ạ.
— Gì chứ! Vẫn chưa biết đọc à?
— Vâng, bây giờ con đọc được rồi, một chút ạ. Nhưng con sẽ lấy tiền đó vào dịp sau. Con đến để kể cho bác nghe về Năm của Sal.
— Năm của Sal là ai?
— Là cô bé ở chỗ gác chắn đường mà bác đã nói chuyện cùng hôm đó ạ.
— À, đúng rồi; ta nhớ ra rồi. Có chuyện gì thế? Em ấy bị xe tông à?
Thế rồi Diamond kể cho ông nghe tất cả mọi chuyện.
Bấy giờ ông Raymond là một trong những người đàn ông tử tế nhất ở London. Ông lập tức sai người đánh xe ngựa đến, đưa Diamond đi cùng, và lái thẳng đến Bệnh viện Nhi đồng. Ở đó, ai ai cũng quen biết ông, vì ông không chỉ là một nhà tài trợ lớn mà còn thường xuyên đến kể chuyện cho lũ trẻ nghe vào các buổi chiều. Một trong các bác sĩ đã hứa sẽ đi tìm Năm và làm những gì có thể—đưa em đến bệnh viện, nếu điều đó khả thi.
Ngay tối hôm đó, họ cử người mang võng đến đón cô bé, và vì em chẳng thể giúp gì được cho bà Sal già chừng nào chưa khỏe lại, nên em không hề phản đối việc mình được đưa đi. Thế là chẳng mấy chốc em đã được nằm trong phòng bệnh sốt—lần đầu tiên trong đời được nằm trên một chiếc giường đẹp đẽ và sạch sẽ. Nhưng em chẳng hề hay biết gì về toàn bộ câu chuyện ấy. Em quá ốm để có thể nhận thức được bất cứ điều gì.