Khi Diamond về đến nhà, cậu thấy cha mình đã ở nhà từ trước, đang ngồi bên lò sưởi với vẻ mặt khá mệt mỏi, bởi vì ông bị đau đầu và cảm thấy khó chịu. Dạo gần đây ông thường làm việc ban đêm, và cơ thể ông không chịu nổi, thế nên ông đã nghỉ việc, ngặt nỗi lại quá muộn, vì ông đã nhiễm phải một thứ sốt nào đó. Ngày hôm sau, ông buộc phải nằm liệt giường, người vợ tận tụy chăm sóc ông, còn Diamond thì trông nom em bé. Giá như ông không bệnh, thì việc ông ở nhà sẽ là một niềm vui lớn; và ngày đầu tiên, Diamond hát cho em bé nghe nhiều bài hát hơn bao giờ hết, còn người cha thì lắng nghe với chút ít niềm vui. Nhưng sang ngày hôm sau, ông đến cả giọng ca ngọt ngào của Diamond cũng không tài nào chịu nổi, và quả thực ông rất nặng bệnh; thế nên Diamond bồng em bé sang phòng riêng của mình, và tha hồ chơi những trò chơi yên tĩnh với em ở đó. Dù cậu có lôi toàn bộ đống chăn nệm xuống sàn nhà đi chăng nữa, thì điều đó cũng chẳng hề gì, bởi vì cậu giữ cho em bé rất ngoan ngoãn, rồi tự mình dọn lại giường, và ngủ ở đó cùng em bé suốt đêm hôm sau cùng nhiều đêm sau nữa.
Nhưng từ lâu trước khi người cha bình phục, số tiền dành dụm của người mẹ hầu như đã cạn sạch. Bà không hề thốt lên một lời nào về chuyện đó cho chồng nghe, kẻo lại làm ông phải bận lòng; và có một đêm, khi không tài nào cầm được nước mắt, bà bước vào phòng của Diamond để người chồng không nghe thấy tiếng khóc của mình. Bà cứ nghĩ Diamond đang ngủ, nhưng sự thật không phải vậy. Khi nghe tiếng nức nở của mẹ, cậu hoảng hốt và cất lời hỏi—
“Cha có mệt hơn không hả mẹ?”
“Không đâu, Diamond,” bà đáp, cố kìm nén hết mức có thể; “cha đỡ hơn nhiều rồi ạ.”
“Vậy sao mẹ lại khóc?”
“Vì tiền của mẹ hầu như đã hết sạch rồi con ạ,” bà đáp lại.
“Ôi mẹ ơi, mẹ làm con nhớ đến một bài thơ nhỏ mà em bé và con đã học trong cuốn sách của North Wind ngày hôm nay. Mẹ không nhớ là con đã làm phiền mẹ thế nào về mấy từ trong đó sao?”
“Ừ, con yêu,” người mẹ lơ đễnh đáp, trong đầu chỉ mải nghĩ đến việc mình phải làm gì sau ngày mai.
Diamond bắt đầu cất giọng đọc lại bài thơ, bởi cậu có một trí nhớ tuyệt vời.
Một chú chim non đậu mép ổ,
Lũ vàng mỏ ngủ say như chết;
Hôm ấy mẹ vất vả hết lòng,
Đã nhét đầy diều từng đứa một.
Mẹ cũng tự nhét đầy quá khổ,
Nên lòng buồn bã thấy chông chênh.
“Trời ơi!” chim thở dài não ruột,
Đầu gục vào ngực, cổ thụt sâu,
Trong khi diều phình như gối tựa
Lộn trái lại, mà lại hơi nhỏ;
“Sự tình thế này, ta tính sao?
Giun dế đâu rồi, chẳng thấy đâu.”
“Hôm nay ta bắt hai mươi con, các con năm con mỗi đứa,
Chưa kể dăm chú ruồi, với mấy con nhện béo múp míp:
Chẳng ai dám bảo ta nói một đằng làm một nẻo—
Ta là một trong những bà mẹ kiếm mồi cừ khôi nhất;
Nhưng ích gì đâu? Trời cần đổ một trận giông bão—
Mà chẳng biết giun dế hiện giờ trốn nơi nào.”
“Trong diều con có năm con rồi,” một chú chim nhỏ xíu cất lời,
Thức giấc vì tiếng than thở của mẹ;
“Con biết chỗ có năm con đấy.” Nói rồi chú
Thu đầu lại, rồi lăn ra ngủ tiếp.
“Cái thói dại dột của tuổi trẻ,” mẹ thở dài,
“Vẫn luôn là nỗi phiền muộn lớn nhất của ta.”
Lũ vàng mỏ cứ thế ngủ say sưa—
Chúng chưa từng nghe về ngáo ộp Ngày Mai;
Nhưng người mẹ ngồi bên ngoài, rên rỉ than van—
Chẳng mấy chốc bà sẽ phải đi ăn mày, đi trộm hoặc đi vay.
Bởi đêm hôm trước bà chẳng thể nào biết trước,
Liệu mình có tìm được thêm một con giun đỏ nào không.
Thực tế, như ta đã nói, bà đã ăn quá nhiều;
Không tài nào ngủ được, và bà gọi đó là đức hạnh,
Là sự lo xa của người mẹ, là tình mẫu tử, hay bất cứ cái tên nào
Mà bạn có thể gọi miễn sao nó không làm bạn tổn thương,
Thế nên mãi muộn bà mới rúc đầu đi ngủ,
Và bà ngủ say đến tận sáng muộn màng gần như là một tội lỗi.
Nhưng chú chim nhỏ biết về năm con giun ấy
Chẳng hề bận tâm lo nghĩ về bất kỳ con nào nữa,
Thức dậy từ rất sớm, cảm thấy tràn trề sức sống,
Và muốn có con thứ sáu để thêm vào kho của mình:
Chú liền đẩy mẹ, cái đồ tham ăn này,
Rồi nghĩ tốt hơn là nên tự mình thử sức.
Khi mẹ thức giấc và dụi đôi mắt của mình,
Cảm giác chẳng còn giống chim, mà giống một con chuột chũi hơn,
Bà nhìn thấy chú—hãy tưởng tượng sự ngạc nhiên đến nhường nào—
Đang lôi một con giun khổng lồ ra khỏi cái lỗ!
Chính từ người anh hùng này mà câu tục ngữ đã ra đời:
Có chí thì nên, chim dậy sớm bắt được mồi.
“Thế đấy mẹ ơi!” Diamond nói khi đọc xong; “ngộ nghĩnh làm sao phải không mẹ?”
“Mẹ ước gì con cũng được như chú chim nhỏ ấy, Diamond ạ, và có thể tự mình bắt giun,” người mẹ nói, rồi đứng dậy đi lo lắng cho chồng.
Diamond nằm thức trong vài phút, suy nghĩ xem mình có thể làm gì để bắt giun. Tuy nhiên, việc quyết định chẳng tốn mấy công sức, và việc chìm vào giấc ngủ sau đó lại càng nhẹ nhàng hơn nữa.
