Tháng 7 năm 1956. Mỹ và Anh liên tiếp tuyên bố rút lại khoản viện trợ cho đập Aswan. Trước quyết định của Mỹ, Tổng thống Ai Cập Nasser đầy kích động nói: "Đây không đơn thuần là hành động hủy bỏ khoản vay, đây là sự tấn công vào một chính quyền". Ngày 27 tháng 7, Nasser lại một lần nữa tuyên bố: "Chúng ta tuyệt đối không thể dung thứ cho sự kiểm soát của thực lực và đồng đô la". Ông thề rằng Ai Cập sẽ không bao giờ chịu sự thống trị của Washington. Hành động trả đũa của Nasser chính là tuyên bố quốc hữu hóa Công ty kênh đào Suez vào ngày 26 tháng 7.
Mục đích của Đặng Phong và Lý Đại Vi là nhằm đảm bảo an ninh chiến lược dầu mỏ cho Trung Quốc. Họ tận dụng việc Mỹ thực thi "Chủ nghĩa Eisenhower" để mượn cơ hội tiến vào Trung Đông, nhân lúc Anh và Pháp suy yếu mà cắm chân vào các khu vực sản xuất dầu mỏ tại bán đảo Ả Rập, có điều kiện thì thay thế vị thế của họ. Họ cho các chính phủ và các thủ lĩnh bộ tộc trong khu vực này vay tiền, tất nhiên điều kiện tiên quyết của các khoản vay là thế chấp bằng đất đai, dùng dầu mỏ để trả gốc và lãi.
Không lâu sau cuộc đàm phán giữa Lý Đại Vi và Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ George McGee kết thúc, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc dưới danh nghĩa ngân hàng cổ phần Đặc khu Sơn Nam, đã cử hàng chục "nhân viên tín dụng" tốt nghiệp chuyên ngành thăm dò dầu khí của Trung Quốc, mang theo bản đồ phân bố các mỏ dầu Trung Đông trong tương lai vốn là tài liệu mật, tiến vào 5 quốc gia có trữ lượng dầu mỏ cao nhất. Họ thiết lập các chi nhánh của Ngân hàng Đặc khu Sơn Nam tại thủ đô Riyadh của Ả Rập Xê Út, thủ đô Baghdad của Iraq, thủ đô Tehran của Vương quốc Iran và các khu vực khác. Ngành dầu khí Trung Quốc cũng dưới danh nghĩa Tổng công ty Phát triển Kinh tế Đặc khu Sơn Nam, tiến quân vào bán đảo Ả Rập, tiến hành mua lại đất đai với danh nghĩa phát triển nông nghiệp và bất động sản. Kuwait và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất lúc bấy giờ vẫn chưa độc lập, còn thuộc địa của Anh, họ tiến hành tiếp xúc rộng rãi với các thủ lĩnh bộ tộc ở đó, xây dựng tình hữu nghị với họ, rồi mua lại quyền sở hữu các mỏ dầu chưa được phát hiện trong tương lai từ tay các thủ lĩnh này. Tất nhiên, họ phải trồng vài mẫu rau trên vùng đất đã mua một cách tượng trưng, ở những nơi sa mạc không trồng nổi rau thì xây vài căn nhà, làm vài đoạn đường để chứng minh quyền sở hữu, đồng thời tiến hành giám sát khu vực đó. Khi họ đã mua gần hết các mỏ dầu chưa phát hiện trong khu vực này, các đội khai thác dầu khí của Trung Quốc bắt đầu tiến vào. Tất nhiên, điều này cũng mang lại lợi ích thiết thực cho người dân địa phương, làm tăng việc làm và nguồn thu thuế cho khu vực.
Tiếp theo đó là tiến quân vào châu Phi. Mua đất trước, chưa vội khai thác, các mỏ dầu trong nước tạm thời niêm phong lại.
Trung Quốc dùng ngoại tệ thặng dư thương mại hàng năm không phải để đi mua trái phiếu của nước nào đó như những kẻ dốt nát. Thay vào đó, họ dùng nó để mua lượng lớn các mỏ khoáng sản chưa khai thác ở nước ngoài, hoặc góp vốn vào các mỏ đã được khai thác. Nhưng việc thu mua này tuyệt đối không ồn ào như sau này, không kiểu tâm lý "người nghèo chợt giàu" sợ thiên hạ không biết mình có tiền, bất chấp giá cả mà làm ào ạt, mà tất cả đều diễn ra âm thầm, có trật tự và thực hiện từng năm một. Điều này đã tích lũy cho Trung Quốc một khối lượng tài sản khổng lồ ở nước ngoài.
Đầu năm đó, khi Đặng Phong trở về Bắc Kinh báo cáo tình hình Đặc khu Sơn Nam lên Lãnh đạo tối cao, có nhắc đến con đường trỗi dậy của Trung Quốc và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ ba. Lãnh đạo tối cao rất hứng thú và nói với Thủ tướng Chu Ân Lai đang cùng nghe báo cáo: "Ân Lai, tổ chức cho Bộ Chính trị và một số đồng chí nghe bài giảng của vị 'thần tiên' này đi, rất có ích đấy. Trong Đảng ta có một số đồng chí không nói đến phép biện chứng, gặp việc không làm phân tích cụ thể, phàm là đồ của Liên Xô đều nói là tốt, là khoa học, rồi áp dụng máy móc mọi thứ của Liên Xô. Như vậy là làm hại quốc gia, làm hại dân chúng, hại người hại mình".
"Hoàn toàn cần thiết. Để các đồng chí hiểu rõ hơn về các xu thế lớn của sự phát triển thế giới." Chu Ân Lai tán đồng: "Chủ tịch, vậy thì định vào chiều ngày mai tại Hoài Nhân Đường, Trung Nam Hải".
Lãnh đạo tối cao cười hỉ hả bảo Đặng Phong: "Thần tiên, cậu về một chuyến không dễ dàng, chuẩn bị cho tốt vào nhé, tập trung giảng kỹ về vấn đề Liên Xô và xu thế phát triển sau này".
Đặng Phong cũng cảm thấy việc tổ chức một buổi phổ cập kiến thức về lợi hại của mô hình phát triển Liên Xô và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ ba cho những nhà lãnh đạo có thể quyết định vận mệnh Trung Quốc là rất cần thiết, nó có ý nghĩa chỉ đạo nhất định đối với sự phát triển của Trung Quốc sau này. Vì vậy, cậu nhận nhiệm vụ, sau khi cuộc gặp kết thúc đã cùng Chu Ân Lai nghiên cứu nội dung cần giảng.
"Đúng như vị lãnh tụ vĩ đại của chúng ta đã nói, một số giai cấp giành thắng lợi, một số giai cấp bị tiêu diệt, đó chính là lịch sử, đó chính là lịch sử văn minh mấy nghìn năm. Những câu chuyện hưng thịnh suy vong của các cường quốc trong lịch sử đã để lại những con đường phát triển và kinh nghiệm giáo huấn mang đặc sắc riêng, khơi gợi cho chúng ta ngày hôm nay, và cũng ảnh hưởng đến những người sẽ gánh vác trọng trách lãnh đạo nước Cộng hòa trong tương lai". Cậu có thể cảm nhận được sức nặng của sự trỗi dậy toàn diện của dân tộc Trung Hoa và đại nghiệp phục hưng tổ quốc trong lòng mọi người từ bầu không khí trầm tư lắng nghe của cả hội trường.
"Năm 1917, chính quyền Xô Viết ra đời sau Cách mạng Tháng Mười. Trong khi khám phá con đường xã hội chủ nghĩa chưa từng có ai thực hành, đồng chí Lenin căn cứ vào nhu cầu thực tế của Liên Xô lúc bấy giờ, kịp thời điều chỉnh chính sách cộng sản thời chiến sang Chính sách kinh tế mới, bảo vệ nông dân, đồng thời thu hút các nhà đầu tư nước ngoài như Armand Hammer, Ford. Kinh tế Liên Xô dần hồi phục. Sau khi Lenin qua đời, trong bối cảnh quốc tế đối mặt với sự phong tỏa của chủ nghĩa đế quốc và đe dọa chiến tranh, Stalin quyết định đẩy nhanh tiến trình công nghiệp hóa, bắt đầu thực hiện kinh tế kế hoạch, ưu tiên phát triển công nghiệp nặng. Với sự hoàn thành của hai kế hoạch 5 năm, Liên Xô một bước nhảy vọt trở thành cường quốc công nghiệp, khiến các nước Âu Mỹ đang trong cơn khủng hoảng kinh tế lúc đó phải kinh ngạc. Ánh hào quang từ những thành tựu công nghiệp hóa mà Liên Xô đạt được trong thời gian ngắn đã che lấp đi những khuyết điểm của mô hình kinh tế kế hoạch chỉ huy tập trung cao độ. Và cuộc Thế chiến II ập đến nhanh chóng đã kiểm chứng thành quả công nghiệp hóa này. Uy lực của khu công nghiệp mới của Liên Xô và sự hy sinh to lớn của nhân dân Liên Xô đã giúp họ giành thắng lợi trong cuộc chiến, đồng thời giành được vị thế xứng đáng của một cường quốc. Như một thực tiễn vĩ đại chưa từng có, Liên Xô đã cung cấp cho toàn nhân loại những kinh nghiệm và bài học chưa từng có tiền lệ. Nhưng như chúng ta thấy ngày nay, trong quá trình phát triển của Liên Xô tồn tại nhiều vấn đề nghiêm trọng, như sự mất cân đối nghiêm trọng về tỷ lệ giữa công nghiệp và nông nghiệp, giữa công nghiệp nhẹ và công nghiệp nặng. Một mặt, mức sống của nhân dân không tăng theo sự tăng trưởng kinh tế, làm tổn hại đến sự hăng hái sản xuất của người lao động. Mặt khác, nảy sinh tầng lớp đặc quyền quan liêu mới, họ cấu kết với nhau tạo thành nhóm lợi ích mới, thông qua quyền lực mà chiếm hữu của cải xã hội một cách vô điều kiện, tiêu xài phung phí tài sản thuộc về toàn dân". Đặng Phong nhìn chăm chú vào những người đang quyết định vận mệnh của nước Cộng hòa: "Đối với một mô hình phát triển xã hội hoàn toàn mới không có kinh nghiệm để tham khảo, làm thế nào để khắc phục những tệ nạn này trên con đường phát triển xã hội chủ nghĩa ở Trung Quốc là điều đáng để mỗi đồng chí ngồi đây suy ngẫm. Liên Xô vẫn luôn không giải quyết được vấn đề này, dẫn đến việc..." (Cậu dừng lại một chút, không nói rõ năm tháng cụ thể) "Sự sụp đổ của quốc gia xã hội chủ nghĩa đầu tiên do Lenin sáng lập. Và người làm được điều đó không phải đến từ sự lật đổ của chủ nghĩa đế quốc, mà chính là tầng lớp đặc quyền quan liêu trong nội bộ Đảng Cộng sản Liên Xô".
Những "học viên" nghe giảng này từng người một bị nội dung bài giảng của Đặng Phong làm cho há hốc mồm. Một Liên Xô hùng mạnh như vậy sẽ sụp đổ, điều này có khả năng sao? Đa số học viên đều nghĩ như vậy. Họ không kìm được mà hướng ánh mắt về phía Lãnh đạo tối cao và Thủ tướng. Trong số họ, chỉ có Lãnh đạo tối cao, Thủ tướng và một số ít người biết rằng Liên Xô sẽ tan rã vào năm 1991, và đã xem qua tài liệu ghi hình do căn cứ cung cấp.
Lãnh đạo tối cao liếc nhìn những nhà lãnh đạo đang nắm giữ quyền lực lớn với vẻ mặt kinh ngạc nói: "Pháo đài thường dễ bị phá vỡ từ bên trong nhất. Những kẻ trà trộn vào trong Đảng ta, trong chính phủ, trong quân đội, tự xưng là người cộng sản mới là kẻ thù đáng sợ nhất. Vài tên đế quốc chẳng là cái gì cả, thêm vài chục tên đế quốc nữa cũng không sợ. Nhưng vấn đề là nội bộ chúng ta không được xảy ra chuyện. Hiện nay, thế giới có hai nơi xảy ra vấn đề, trong đó một nơi là Ba Lan, Hungary xảy ra loạn lạc". Một số đồng chí cho rằng đây là chuyện xấu. Tuy nhiên, chuyện xấu cũng có thể biến thành chuyện tốt. Phàm là chuyện thất bại, chuyện xui xẻo, trong điều kiện nhất định đều sẽ tạo ra kết quả tốt. Ba Lan cũng vậy, Hungary cũng vậy, đã có lửa thì luôn là phải cháy. Cháy lên thì tốt, hay không cháy thì tốt? Giấy không gói được lửa, bây giờ đã cháy lên rồi, cháy lên là tốt rồi. Hungary ẩn giấu nhiều phản cách mạng như vậy, lần này bị lộ ra hết rồi".
Đặng Phong nhìn hội trường đang dần bình tĩnh trở lại nói: "Các đồng chí ngồi đây đều hiểu sâu sắc lịch sử. Thế giới này không có một cường quốc vĩnh hằng, cũng không có cái gọi là chính quyền ngàn thu vạn đại giữ mãi được sự hùng mạnh. Đúng như câu "ba mươi năm sông Đông, ba mươi năm sông Tây". Đây là quy luật lịch sử không thể tránh khỏi. Sự trỗi dậy của một cường quốc dựa vào khoa học kỹ thuật, cuộc đọ sức giữa các quốc gia suy cho cùng là cuộc đọ sức về tố chất của người dân, là cuộc đọ sức về nhân tài. Nhìn lại lịch sử, những nền văn minh đã lần lượt suy vong. Nguyên nhân khiến các nền văn minh này từ đỉnh cao đến suy tàn không ngoại lệ đều không phải là bị giết, mà là tự sát. Cùng với sự tiến bộ không ngừng của xã hội loài người, những thế hệ sau dần mất đi tinh thần tiến lên, dũng khí dám thách thức và sức sống sáng tạo, cuối cùng bị lịch sử đào thải. Trong quá trình phát triển của chủ nghĩa xã hội, vẫn còn một số vấn đề cần tiếp tục khám phá và hoàn thiện. Xã hội chủ nghĩa với tư cách là một hình thái xã hội tiên tiến tồn tại, tương lai của nó là tươi sáng, con đường phát triển là khúc khuỷu".
"Thực tiễn phát triển nhanh chóng của Trung Quốc cũng đã chứng minh điều này. Trong cuộc Chiến tranh Triều Tiên năm 1950, chúng ta đã giành được vị thế bình đẳng với các nước trên thế giới. Chúng ta đã giải phóng Đài Loan, dẹp yên cuộc bạo loạn phản cách mạng nhằm chia cắt đất nước, bảo vệ thống nhất quốc gia, chúng ta đẩy lùi sự xâm lược của Ấn Độ, thiết lập Đặc khu Sơn Nam. Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đang dần lớn mạnh. Dưới sự lãnh đạo và thúc đẩy của Trung ương Đảng và Chính phủ nhân dân trung ương do Lãnh đạo tối cao đứng đầu, thành quả xây dựng đất nước 7 năm qua thật rực rỡ. Căn cứ đã mang đến những thành quả kỹ thuật tiên tiến chưa từng có trong lịch sử phát triển loài người, hoàn thành cuộc cách mạng công nghiệp ở Trung Quốc một cách nhanh chóng, và với tốc độ không thể tưởng tượng nổi đã đi đầu tiến vào kỷ nguyên thông tin, hướng tới cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật lần thứ ba, cung cấp động lực dồi dào cho sự phát triển cao tốc của Trung Quốc. Tân Trung Quốc, quốc gia trẻ tuổi này đã đứng trên đầu sóng ngọn gió của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật lần thứ ba, sẽ dẫn dắt dòng chảy phát triển kinh tế của cả thế giới".
Các "học viên" im lặng lắng nghe và không ngừng ghi chép. Đặng Phong chậm rãi nói tiếp: "Tổng kết lại, sở hữu Tân Trung Quốc chúng ta có thể đi trước một bước trong cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật lần thứ hai trên nền tảng nghèo nàn, trăm thứ đổ nát này. Nguyên nhân chủ yếu là: Thứ nhất, chúng ta có chế độ xã hội chủ nghĩa với kinh tế kế hoạch làm chủ đạo, kinh tế hàng hóa làm phụ trợ, cung cấp đảm bảo về chế độ chính trị cho sự phát triển cao tốc của Trung Quốc, trong các dự án lớn có thể điều động sức mạnh của toàn quốc. Thứ hai, căn cứ đã mang đến khoa học kỹ thuật tiên tiến, khiến Trung Quốc dẫn đầu thế giới trong các lĩnh vực hàng không vũ trụ, kỹ thuật hạt nhân, kỹ thuật bán dẫn cũng như ứng dụng vi điện tử. Về mặt khách quan, đã cung cấp thị trường rộng lớn trên toàn thế giới cho các sản phẩm điện tử sơ khai của Trung Quốc. Sự dẫn đầu của Trung Quốc trong lĩnh vực cách mạng thông tin và công nghệ cao đã giúp quốc gia phát triển bền vững. Thứ ba, bằng sáng chế và chuyển nhượng kỹ thuật bằng sáng chế, cùng với thặng dư thương mại xuất nhập khẩu đã mang lại nguồn vốn dồi dào cho Trung Quốc. Còn một điểm nữa là việc xây dựng khai phá quy mô lớn trong mọi ngành nghề trên toàn quốc đã mở rộng nhu cầu đối với các sản phẩm".
Đặng Phong khi tổng kết các điều kiện cho sự trỗi dậy của một quốc gia đã nói: "Nhìn lại lịch sử thế giới, yếu tố then chốt cho sự trỗi dậy của một cường quốc tuyệt đối không được quyết định bởi một yếu tố đơn lẻ, nhưng đều có những yếu tố chung sau đây đáng để các đồng chí chúng ta quan tâm: Thứ nhất là thiết lập được hệ thống chính trị kinh tế phù hợp với tình hình đất nước mình, và biết học hỏi nhưng tuyệt đối không bắt chước máy móc con đường của nước khác; Thứ hai, phải hình thành ý chí thống nhất trên dưới toàn quốc, tức là đồng tâm hiệp lực; Thứ ba, dân tộc này phải có sức ngưng tụ mạnh mẽ; Thứ tư, phải coi trọng sự phồn vinh của tư tưởng văn hóa, coi trọng khoa học và giáo dục".
"Tôi cho rằng tư duy Chiến tranh Lạnh của hai khối Xô - Mỹ hiện nay đã hoàn toàn không phù hợp với xu thế phát triển của xã hội ngày nay, dùng một hệ tư tưởng nào đó để phân chia thuộc về phe phái nào đã không thể thích nghi với xu thế phát triển hội nhập toàn cầu của xã hội thông tin. Về điểm này, tôi sẽ nói thêm trong phần Cách mạng công nghiệp lần thứ ba phía sau. Nhiệm vụ chính của chúng ta trong tương lai là mở rộng khả năng chiếm hữu tài nguyên toàn cầu, để thỏa mãn nhu cầu vật chất văn hóa ngày càng tăng của nhân dân nước ta, bảo vệ lợi ích cốt lõi của quốc gia không bị xâm phạm, tăng cường sức ảnh hưởng của nền văn minh Trung Hoa chúng ta".
"Đồng chí Đặng Phong, phiền cậu giải thích cho các đồng chí hiểu thế nào là Cách mạng khoa học kỹ thuật lần thứ ba". Thủ tướng Chu Ân Lai ngồi bên cạnh Đặng Phong ân cần nhắc nhở.
"Vâng". Đặng Phong gật đầu nói: "Trong bài giảng tôi đã nhiều lần nhắc đến Cách mạng khoa học kỹ thuật lần thứ ba. Cái gọi là Cách mạng khoa học kỹ thuật lần thứ ba là bước nhảy vọt quan trọng trong lĩnh vực khoa học công nghệ sau Cách mạng kỹ thuật hơi nước và Cách mạng kỹ thuật điện trong lịch sử văn minh nhân loại. Nó lấy sự ứng dụng rộng rãi của năng lượng nguyên tử, máy tính điện tử và kỹ thuật không gian làm dấu hiệu chủ yếu, là một cuộc cách mạng kỹ thuật kiểm soát thông tin liên quan đến nhiều lĩnh vực như kỹ thuật thông tin, kỹ thuật năng lượng mới, kỹ thuật vật liệu mới, kỹ thuật sinh học, kỹ thuật không gian và kỹ thuật đại dương. Một số điều mọi người hiện đã thấy rồi. Cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật này không những thúc đẩy mạnh mẽ sự thay đổi trong các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa của xã hội loài người, mà còn ảnh hưởng đến cách sống và cách tư duy của nhân loại, khiến cho đời sống xã hội loài người và sự hiện đại hóa con người phát triển lên cảnh giới cao hơn. Chính từ ý nghĩa này mà nói, Cách mạng khoa học kỹ thuật lần thứ ba là cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật có quy mô lớn nhất, ảnh hưởng sâu rộng nhất trong lịch sử loài người cho đến nay".
"Phải đấy! Ví dụ như chúng ta hiện nay chỉ huy tác chiến đã hoàn toàn thoát ly khỏi mô hình cũ rồi. Tình hình địch, tình hình ta hiện lên rất sinh động trên màn hình tivi lớn. Dù làm tốt ngụy trang cũng bị thiết bị hồng ngoại phát hiện ra thôi". Bành tổng có cảm xúc sâu sắc nói.
Đặng Phong nhìn vẻ đắc ý của Bành tổng nói: "Lấy quân sự dẫn dắt dân sự, kỹ thuật quân sự đột phá trước, sau đó kéo theo kỹ thuật dân dụng là đặc trưng quan trọng của Cách mạng khoa học kỹ thuật lần thứ ba. Chiến tranh là chất xúc tác của cách mạng khoa học kỹ thuật, nếu không có sự thúc đẩy của chiến tranh và nhu cầu quân sự, rất nhiều thành quả khoa học kỹ thuật tuyệt đối sẽ không thể chuyển hóa thành sản phẩm nhanh như vậy. Chiến tranh khiến cho nhiều khoa học kỹ thuật được ứng dụng vào hình thái quân sự, trở thành công cụ chiến tranh. Từ khía cạnh này mà nói, kinh tế thời chiến là hiệu quả nhất".
Đặng Phong uống một ngụm nước rồi nói tiếp: "Cách mạng khoa học kỹ thuật lần thứ ba cũng có ảnh hưởng rất lớn đến phát triển kinh tế: Nó gây ra sự thay đổi trong các yếu tố của lực lượng sản xuất, khiến năng suất lao động được nâng cao rõ rệt; toàn bộ cơ cấu kinh tế đã có sự thay đổi trọng đại, nó không những tăng cường xu thế phi vật chất hóa của cơ cấu ngành và sự thông minh hóa của quá trình sản xuất, mà còn gây ra sự thay đổi trong bố cục kinh tế của các quốc gia và cơ cấu kinh tế thế giới; ngoài ra, Cách mạng khoa học kỹ thuật lần thứ ba với nội dung phong phú đã phát triển quản lý thành một môn khoa học thực sự".
Đồng chí Trần Vân dừng việc ghi chép ngẩng đầu nói: "Hiện nay tốc độ phát triển của bản thân khoa học kỹ thuật ngày càng nhanh, cơ cấu sản phẩm kỹ thuật ngày càng phức tạp, càng chính xác; tốc độ khoa học kỹ thuật chuyển hóa thành lực lượng sản xuất ngày càng nhanh; nội dung vô cùng phong phú, xu thế xã hội hóa của khoa học kỹ thuật được tăng cường mạnh mẽ; sức mạnh kỹ thuật mới được hình thành khiến năng suất lao động được nâng cao cực kỳ lớn. Những năm gần đây, điều này đã tạo ra ảnh hưởng vô cùng to lớn và sâu sắc đối với sự phát triển kinh tế của nước ta. Tuy nhiên, chúng tôi cũng cảm thấy nhân sự chất lượng cao ngày càng không đủ dùng, vẫn phải không ngừng tăng cường đầu tư cho giáo dục. Thung lũng Silicon ở Thẩm Dương còn phải mở rộng, rồi còn Đại học Khoa học Kỹ thuật Lam Thiên cũng phải mở rộng, còn phải đẻ thêm nhiều trứng nữa".
Đặng Phong gật đầu tán đồng nói: "Cách mạng khoa học kỹ thuật lần thứ ba khởi xướng tại Trung Quốc trước tiên, xét về mặt khách quan mà nói, có một số khiếm khuyết bẩm sinh. Điều này tập trung thể hiện ở hai mặt: Một là do Trung Quốc thiếu nền tảng vật chất hùng hậu, hai là thiếu nhân tài khoa học kỹ thuật đầy đủ. Nhưng chế độ xã hội chủ nghĩa ưu việt và tinh thần sáng tạo dân tộc đang bùng cháy trong thời đại đầy nhiệt huyết này đã bù đắp cho khiếm khuyết bẩm sinh đó. Đảng và Chính phủ chúng ta coi trọng cao độ giáo dục khoa học kỹ thuật, tích cực áp dụng các biện pháp để thúc đẩy sự phát triển của sự nghiệp khoa học kỹ thuật và giáo dục, trực tiếp thúc đẩy sự khởi xướng của Cách mạng khoa học kỹ thuật lần thứ ba tại Trung Quốc. Việc không ngừng tăng cường đầu tư cho giáo dục và nghiên cứu khoa học là điều tất yếu".
Lãnh đạo tối cao nói với Trần Vân: "Về vấn đề đẻ trứng, cậu tìm Thủ tướng nghiên cứu đi". Sau đó quay đầu ra hiệu cho Đặng Phong giảng tiếp.
"Cách mạng khoa học kỹ thuật lần thứ ba không chỉ mang lại sự hiện đại hóa vật chất, gây ra sự thay đổi trong cách lao động và cách sống. Việc phát minh và sử dụng rộng rãi máy tính điện tử trong Cách mạng khoa học kỹ thuật lần thứ ba, cũng như sự hình thành của các loại "hệ thống kiểm soát người - máy", khiến cho sự tự động hóa sản xuất, tự động hóa văn phòng và tự động hóa cuộc sống gia đình có khả năng trở thành hiện thực. Xã hội loài người sẽ bước vào một thời đại tự động hóa cao cấp hơn từ thời đại cơ khí hóa, điện khí hóa; sự phát triển của kỹ thuật không gian và kỹ thuật đại dương đánh dấu xã hội loài người đã từ chỗ bị trói buộc trên bề mặt trái đất bước vào một thời kỳ mới không gian ba chiều đất - biển - trời rộng lớn hơn nhiều; sự tiến bộ của kỹ thuật tái tổ hợp gen, hóa học cấu trúc và kỹ thuật phân tử đã giúp con người có được năng lực chủ động tạo ra sinh vật mới và sự sống mới, đánh dấu con người đang từng bước từ "vương quốc tất nhiên" tiến tới "vương quốc tự do"".
Lưu Á Lâu chen lời: "Sự thay đổi mà Cách mạng khoa học kỹ thuật lần thứ ba mang lại cho cách lao động và cách sống thực sự quá lớn. Hiện nay máy bay, tàu chiến tác chiến giống như chơi trò chơi điện tử hơn, chưa kịp nhìn thấy kẻ địch thì kẻ địch đã tiêu tùng rồi, máy tính điện tử thật là thứ tốt". Ông cầm chiếc điện thoại di động đặt trên bàn lên nói: "Còn chiếc điện thoại này nữa, thật quá tiện lợi".
Đặng Phong nhìn Lưu Á Lâu đang dùng máy tính xách tay để ghi chép nói: "Đây chỉ mới là bắt đầu".
Đặng Phong nhìn bản thảo bài giảng trên máy tính xách tay đặt trên bàn, nói tiếp: "Cách mạng khoa học kỹ thuật lần thứ ba có ảnh hưởng lớn hơn đối với chủ nghĩa tư bản, nó thúc đẩy chủ nghĩa tư bản chuyển từ độc quyền chung sang độc quyền nhà nước. Do Cách mạng khoa học kỹ thuật lần thứ ba thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của lực lượng sản xuất xã hội khiến mức độ xã hội hóa của sản xuất không ngừng nâng cao, điều này khiến cho độc quyền tư nhân vốn có không thể thích nghi với nhu cầu phát triển cao độ của lực lượng sản xuất, do đó đòi hỏi sự phát triển đầy đủ của độc quyền nhà nước và sự can thiệp toàn diện của nhà nước vào kinh tế. Cách mạng khoa học kỹ thuật lần thứ ba đã nâng cao mức độ lực lượng sản xuất thế giới, đẩy nhanh sự phát triển của kinh tế thế giới; thúc đẩy sự phát triển của thương mại quốc tế, sự thay đổi của quan hệ tiền tệ tài chính thế giới và sự lưu chuyển quốc tế của các yếu tố sản xuất; thúc đẩy sự phát triển của các công ty đa quốc gia và sự nhất thể hóa kinh tế quốc tế, đồng thời gây ra sự thay đổi trong cơ cấu kinh tế và chiến lược kinh tế thế giới. Không chỉ vậy, Cách mạng khoa học kỹ thuật lần thứ ba còn tạo ra ảnh hưởng sâu sắc đối với quan hệ quốc tế. Một mặt nó làm trầm trọng thêm sự phát triển không cân bằng của các nước tư bản chủ nghĩa, khiến địa vị quốc tế của các nước này có thay đổi mới; mặt khác khiến các nước xã hội chủ nghĩa có động lực mạnh mẽ trong cuộc đấu tranh đối kháng với các nước tư bản chủ nghĩa phương Tây. Đồng thời, Cách mạng khoa học kỹ thuật lần thứ ba đã mở rộng khoảng cách giàu nghèo trên quy mô thế giới, thúc đẩy sự thay đổi của quan hệ sản xuất xã hội trên phạm vi thế giới".
"Bất cứ sự vật nào cũng có hai mặt của nó. Sự phát triển của cách mạng khoa học kỹ thuật một mặt mở rộng lĩnh vực hoạt động cải tạo tự nhiên của con người, nâng cao năng lực đấu tranh với tự nhiên của con người, từ đó đẩy văn minh vật chất và văn minh tinh thần của xã hội loài người lên một tầm cao mới mà người xưa không thể tưởng tượng nổi; mặt khác cũng mang lại một loạt vấn đề xã hội nan giải, như: sự xấu đi của môi trường sinh thái, sự tiêu thụ quá mức tài nguyên thiên nhiên và năng lượng cũng như sự đe dọa của thảm họa hạt nhân. Sự phát triển ác tính khó kiểm soát của những vấn đề này khiến tình cảnh của con người ngày càng bị quấy nhiễu nghiêm trọng, trở thành những vấn đề toàn cầu được cả thế giới quan tâm. Vì vậy, các đồng chí lãnh đạo ngồi đây nhất định phải chú ý đến vấn đề này. Đây cũng chính là điểm mấu chốt mà tôi đã đề cập ở phía trước rằng chúng ta phải mở rộng khả năng chiếm hữu tài nguyên toàn cầu để thỏa mãn nhu cầu vật chất văn hóa ngày càng tăng của nhân dân nước ta, còn có vấn đề bảo vệ môi trường trong quá trình xây dựng kinh tế của chúng ta. Hãy để lại một mảnh non xanh nước biếc cho con cháu đời sau".
Đặng Phong kết luận: "Hiện nay nước ta đã đạt được vị thế dẫn đầu tuyệt đối trong lĩnh vực cách mạng thông tin và công nghệ cao. Điều này đòi hỏi chúng ta ngồi đây phải có tầm nhìn lịch sử và trí tuệ chiến lược. Với sự tự tin và sáng suốt của một dân tộc đang trỗi dậy, hãy nắm bắt cơ hội lịch sử hiếm có này để thực hiện sự phục hưng vĩ đại của dân tộc Trung Hoa".
