Mã Thắng Lợi trước kia vốn không biết bố của Lý Đại Ngọc là giáo sư triết học của Đại học Bắc Thanh. Khi cậu gặp lại Lý Đại Ngọc tại khuôn viên đại học ngày hôm nay, trong lòng dâng lên một nỗi ngạc nhiên pha lẫn kinh hỉ. Giữa dòng người đông đúc tấp nập nơi cổng trường, cậu tự giác ưỡn ngực đứng thẳng với vóc dáng cao lớn bệ vệ, hỏi Lý Đại Ngọc: "Nhà cậu vốn ở Đại học Bắc Thanh, sao tớ lại không biết?"
Lý Đại Ngọc nhất thời không biết nên đáp lại thế nào. Mã Thắng Lợi nói: "Sao trước đây tớ chưa từng gặp cậu ở Đại học Bắc Thanh?"
Lý Đại Ngọc nhỏ giọng đáp: "Tớ rất ít khi ra khỏi nhà."
Mã Thắng Lợi nói: "Thế thì rất hay."
Lý Đại Ngọc hỏi: "Sao cơ?"
Mã Thắng Lợi nói: "Nhà cậu ở Đại học Bắc Thanh, thế thì tốt quá rồi."
Lý Đại Ngọc ngước mắt nhìn cậu, khuôn mặt bỗng chốc đỏ bừng. Mã Thắng Lợi nhìn cô gái mảnh mai, điềm tĩnh và có chút mong manh trước mắt, cảm giác thôi thúc trong cơ thể trào lên không sao kìm nén được. Cậu cảm thấy bản thân giống như một bức tường rộng lớn, trấn giữ trước khung thành bóng đá, có thể ôm trọn từng quả bóng mềm mại như Lý Đại Ngọc vào lòng để tùy ý nhào nặn.
Vẫn là từ hai năm trước, khi còn học ở trường trung học Bắc Thanh, giữa cậu và Lý Đại Ngọc từng xảy ra một câu chuyện nhỏ.
Hôm đó luyện tập ném lựu đạn, một hạt cát thô bay vào mắt cậu. Cậu cúi sát vòi nước ở phòng rửa bát cọ rửa điên cuồng nhưng thế nào cũng không trôi ra được, sốt ruột đến mức dậm chân bình bịch. Lý Đại Ngọc vừa hay đi qua rửa bát, nhìn thấy đôi mắt đỏ hoe sưng húp của cậu liền hỏi: "Sao thế?"
Cậu đáp: "Bị bụi bay vào mắt rồi."
Lý Đại Ngọc nói: "Không được dụi bừa, để tớ giúp cậu."
Nói đoạn, cô chạy nhanh về ký túc xá lấy một ít bông y tế, nhúng ướt ở vòi nước rồi vắt khô, lật mi mắt Mã Thắng Lợi lên, nhẹ nhàng chấm một cái là hạt cát đã dính ra ngoài. Lý Đại Ngọc bảo: "Hết đau chưa? Cậu xem, hạt cát ở đây này."
Mã Thắng Lợi nhìn thấy hạt cát thô màu đen trên miếng bông trong tay Lý Đại Ngọc, bèn xoa mắt cười. Cảm giác khi đôi bàn tay mảnh mai, dịu dàng ấy lật mi mắt mình cứ vương vấn mãi trong tâm trí, từ khoảnh khắc đó, cậu đã đem lòng thích cô nữ sinh học lớp mười này. Khi ấy, đứng sát bên nhau đến thế, phảng phất ngửi thấy mùi hương hoa sen thoang thoảng phát ra từ người cô, một luồng xúc động mãnh liệt trào lên khiến cậu thật muốn ôm chốc lấy đối phương mà hôn ngấu nghiến một trận.
Trải qua lần qua lại nho nhỏ đó, giữa bọn họ đã có chút tình ý. Ngoại trừ khoảnh khắc giúp mình lật mi mắt là Lý Đại Ngọc tỏ ra tự nhiên, đại phương ra, những lúc khác cô luôn rụt rè, khép nép, động một tí là đỏ mặt, giống như lúc này vậy. Mã Thắng Lợi thừa biết, đó là vì mỗi lần gặp cô, chính bản thân cậu cũng không đủ đàng hoàng, cởi mở. Giờ đây, đứng giữa biển người mênh mông của Đại học Bắc Thanh, trong chớp mắt cậu đã tìm lại được một vai trò mới đầy ra dáng chính nghĩa. Vai trò mới này vốn đã manh mún từ hôm cô lãnh đạo buổi phê đấu phần tử xấu ở công viên Nhật Nguyệt Đàn, khi cô đang huấn thị Lý Đại Ngọc.
Cậu tỏ ra hoàn toàn vô cảm trước sự rụt rè của Lý Đại Ngọc, dùng giọng điệu kẻ cả ra vẻ bề trên mà huấn thị: "Cậu nhất định phải theo sát thế hệ Đại cách mạng văn hóa, triệt để khắc phục tư tưởng tư sản và tiểu tư sản của bản thân, mọi thứ đều phải vì cách mạng."
Khi cậu ra điều chấn chấn có từ huấn đạo như vậy, cảm giác mới mẻ của cậu quả thực rất đỗi oai phong, mạnh mẽ, sắc thái biểu cảm của đối phương cũng trở nên tự nhiên hơn đôi chút.
Mã Thắng Lợi hua tay chỉ về phía khu đại tự báo đông nghịt người rồi bảo: "Hôm nay cậu đừng đi học nữa, đằng nào trung học cũng đình khóa để tham gia náo loạn cách mạng rồi, cứ ở lại Đại học Bắc Thanh tham quan học tập Đại cách mạng văn hóa đi, Đại học Bắc Thanh hôm nay triệu tập đại hội phê đấu."
Lý Đại Ngọc cúi gằm đầu, giọng nói rất nhỏ: "Tớ biết rồi." Biểu cảm của cô lộ ra vẻ khó xử khôn tả. Mã Thắng Lợi hầm hầm hỏi: "Cậu không dám tham gia à?"
Lý Đại Ngọc không nói gì.
Mã Thắng Lợi lại hỏi: "Sao cậu cứ ấp a ấp úng thế này, trông có chút nào ra dáng phái nổi dậy đâu?"
Mã Thắng Lợi hiên ngang hệt như vừa thắng trận trở về, dẫn Lý Đại Ngọc rảo bước nhanh nhẹn trong khuôn viên trường.
Trước thư viện trường, trước nhà ăn sinh viên, trước cửa tòa nhà giảng đường, hai bên lối đi sớm đã dán kín những tờ đại tự báo. Một số đại tự báo chĩa mũi nhọn vào đảng ủy trường, nhưng phần lớn đều chĩa vào tổ công tác do trung ương cử xuống sau khi đảng ủy trường tê liệt: "Thư ngỏ gửi tổ công tác", "Đề xuất mười vấn đề lớn với tổ công tác", "Tổ công tác đừng làm đá ngáng đường của phong trào cách mạng", những đại tự báo này sục sôi khói lửa chiến đấu. Mã Thắng Lợi hùng dũng hiên ngang rẽ qua dòng người chen chúc vai kề vai, tự do tung hoành, còn Lý Đại Ngọc thì lủi thủi lẽo đẽo theo sau như một chiếc đuôi vô hình. Cảm giác hùng tráng rẽ sóng tiến về phía trước này khiến Mã Thắng Lợi nhớ đến một bài dân ca nổi tiếng vào thời kỳ Đại nhảy vọt năm 1958: Hét lớn ba ngàn năm vạn núi, ta đến đây!
Đến ký túc xá của Mã Thắng Lợi, nơi đây sớm đã trở thành pháo đài chiến đấu. Cửa mở toang, đập vào mắt là ô cửa sổ, hai bên kê hai chiếc giường tầng chuyên dụng dành cho sinh viên. Trên mỗi chiếc giường đều bừa bộn đại tự báo và khẩu hiệu lớn đã viết xong, có những tờ vừa viết xong giống như tấm rèm cửa treo lơ lửng trên thanh lan can giường tầng trên. Ngay sát ô cửa sổ đối diện cửa ra vào kê liền nhau hai chiếc bàn, trên đặt bút lông, cọ quét và vài bát mực tàu. Sáu bảy nam nữ sinh viên đang bận rộn đến quay cuồng, người thì cúi gằm chép đại tự báo, người thì sột soạt lật giở giấy tờ, phơi phóng và sắp xếp những tờ đại tự báo đã viết xong, người lại co ro ở góc phòng sát cửa sổ đang cặm cụi cấu tứ đại tự báo mới.
Mã Thắng Lợi hiển nhiên là thủ lĩnh ở đây. Lý Đại Ngọc rụt rè đứng ở cửa, nhìn Mã Thắng Lợi tay chân khua khoắn lớn tiếng phân công nhiệm vụ, mỗi căn phòng ký túc xá trong tòa nhà hình ống dường như đều tràn ngập một bầu không khí sục sôi.
Mã Thắng Lợi chỉ vào chiếc giường tầng dưới ở gần cửa rồi nói: "Đây là giường của tớ, cậu cứ ngồi đây một lát, tớ đi liên hệ chút việc." Sắp xếp chỗ ổn thỏa cho Lý Đại Ngọc xong, cậu bước những bước chân nặng nề chạy ù xuống lầu.
Lý Đại Ngọc ngồi đó, nhìn từng tờ đại tự báo mực nước vẫn chưa khô bị lật sột soạt nhấc khỏi mặt bàn, đem phơi lên các tầng giường trên dưới, dưới đất, trên giá chậu rửa mặt, thực sự không còn chỗ phơi nữa thì đem ra phơi ở hành lang ngoài cửa. Giữa mùi mực nồng nặc, vẫn có thể ngửi thấy từng đợt mùi mồ hôi nồng nặc tỏa ra từ chiếc giường của Mã Thắng Lợi. Cô liếc nhìn giường của Mã Thắng Lợi, một chiếc màn rách bươm bẩn thỉu đang lật hất lên, màn được treo bằng dây thừng ở bốn góc giường đôi, trông chẳng khác nào miếng vá buồm trên một chiếc thuyền rách. Trên giường là một chiếc chiếu tre rách toác, trên gối chất đống áo lót và quần đùi bốc mùi hôi thối. Vừa quay đầu là lại chạm mặt tấm màn đã được vén lên, trên đỉnh màn còn vứt vài đôi tất hôi. Khác biệt thị giác một khi đã xác nhận rõ ràng vật thể, khứu giác trong việc phân biệt mùi vị lại càng trở nên nhạy bén hơn, mùi tất thối xộc vào khiến khoang bụng cô lộn tùng phéo lên đầy ô uế. Tầm mắt xuyên qua dòng người nhốn nháo và những tờ đại tự báo được cầm đi cầm lại trong phòng ký túc, có thể thấy ánh nắng trắng lóa bên dưới chiếu vào lối đi kẹp giữa những bức tường đại tự báo, nơi dòng người đông nghịt đang cuồn cuộn giữa đại dương đại tự báo ngũ sắc rực rỡ, khiến cô liên tưởng đến hội hoa đăng nguyên tiêu thời cổ đại.
Qua một hồi lâu, Mã Thắng Lợi bưng hai chiếc tô lớn, một chiếc cặp lồng cơm bốc nghi ngút khói bước vào, mọi người trong phòng ký túc xá cũng lần lượt cầm bát đũa cặp lồng xuống lầu, trong phòng chỉ còn lại Mã Thắng Lợi và Lý Đại Ngọc.
Mã Thắng Lợi đưa cho Lý Đại Ngọc một chiếc cặp lồng cơm, bên trong là khoai tây xào ớt xanh, xiên sẵn một chiếc muôi nhôm, lại đưa thêm cho cô một chiếc bánh bao, rồi nói: "Ăn cơm trước đi, ăn xong trưa nay còn tham gia đại hội phê đấu."
Lý Đại Ngọc mang nặng tâm sự đón lấy cặp lồng cơm, cô vốn định buổi trưa về nhà thăm người bố thức trắng đêm không ngủ hôm qua. Mã Thắng Lợi xòe bàn tay to bè đen đúa, nói: "Cậu có phải đang nghĩ đến bố cậu không? Cửa ải này cậu nhất định phải vượt qua, bằng không sau này cậu có tiền đồ gì chứ?"
Lý Đại Ngọc bưng cặp lồng cơm chầm chậm múc một muôi thức ăn lên, chẳng hiểu vì sao, trong đầu cô lại vô duyên vô cớ hiện lên hai câu thơ không đầu không cuối trong bài Tỳ bà hành của Bạch Cư Dị: "Cúi mi buông tay gảy róc rách", "Vốn là đệ nhất bộ phường ca".
Mã Thắng Lợi ăn rất ngon miệng, lang thôn hổ yết ăn liền một mạch hai cái bánh bao với thức ăn chỉ trong chớp mắt là vào bụng. Cậu lại đổ chút nước sôi vào bát tráng qua, ngửa cổ uống ực một hơi, quẹt miệng rồi bảo Lý Đại Ngọc: "Sao cậu không ăn? Chê cặp lồng của tớ không sạch à?"
Lý Đại Ngọc vội ăn một miếng, cười lắc đầu, đồng thời ngửi thấy mùi hôi nách nồng nặc phát ra từ người Mã Thắng Lợi, cô đành cố gắng kìm chế để thở bằng miệng. Khuôn mặt đen đúa dưới mái tóc húi cua ngắn ngủn của Mã Thắng Lợi đang đối diện trực diện với cô, cậu lại hỏi: "Lý Đại Ngọc, cậu có chê bai những người có xuất thân lao động như tớ không?"
Lý Đại Ngọc vội vàng lắc đầu, đồng thời bưng cặp lồng cơm miễn cưỡng ăn một miếng. Khi Mã Thắng Lợi gắn kết cặp lồng cơm với chính cá nhân cậu, Lý Đại Ngọc trong khoảnh khắc càng trở nên nhạy cảm hơn với thứ mùi của cặp lồng. Bây giờ mỗi một miếng thức ăn cô nuốt vào, đều là sự giải thích và bày tỏ đối với đối phương.
Mã Thắng Lợi đứng dậy từ mép bàn, bảo: "Cậu cứ dứt khoát ngồi xích sang đây mà ăn, giường của tớ lộn xộn quá."
Lý Đại Ngọc lại lắc đầu, tỏ ý cô hoàn toàn không để ý.
Mã Thắng Lợi kiên trì: "Cậu cứ ngồi xích qua đây đi, tớ tiện thể thu dọn một chút."
Lý Đại Ngọc chuyển sang ngồi một chiếc đẩu nhỏ. Mã Thắng Lợi nhanh như cắt gom đống tất hôi quần áo bẩn trên giường thành một cục, nhét xuống dưới gối, lại chỉnh đốn lại tấm màn đã vén lên, kéo phẳng chiếc chiếu tre. Lộ ra dưới chiếu tre là lớp nệm vải thô cũ kỹ, bên trên in họa tiết hoa đỏ lá xanh mang đậm phong cách nhà nông.
Mã Thắng Lợi ngồi xuống giường, hỏi Lý Đại Ngọc: "Cậu thực sự không hề có chút chê bai nào với một kẻ như tớ chứ?"
Lý Đại Ngọc vừa gặm vài miếng bánh bao với món khoai tây xào ớt xanh trong cặp lồng, vừa kiên quyết lắc đầu.
Mã Thắng Lợi cầm chiếc khăn mặt treo sau cửa lau mặt, rồi lại ngồi xuống nói: "Cậu có biết tớ coi thường loại người nào nhất không?"
Lý Đại Ngọc đáp: "Không biết."
Mã Thắng Lợi nói: "Người mà tớ coi thường nhất, chính là kẻ coi thường tớ." Nói rồi, cậu ném mạnh chiếc khăn mặt vào chậu rửa mặt, cú ném chuẩn xác mà đầy uy lực khiến chiếc chậu vang lên keng một tiếng rồi chao đảo rơi xuống. Mã Thắng Lợi nói tiếp: "Ai coi thường tớ, tớ sẽ coi thường kẻ đó! Ai coi thường tớ, tớ sẽ đánh đổ kẻ đó!"
Lý Đại Ngọc bị những lời nói hung hăng của cậu làm cho khiếp sợ, đờ đẫn nhìn Mã Thắng Lợi.
Mã Thắng Lợi nói: "Cậu có biết trên thế giới này tớ ghét nhất, muốn đánh đổ nhất là loại người nào không?"
Lý Đại Ngọc không nói gì.
Mã Thắng Lợi vung tay nói: "Thứ nhất, chính là đám bạch kiểm."
Lý Đại Ngọc có phần khó hiểu nhìn cậu.
Mã Thắng Lợi làm một động tác chém gươm sắc bén, nói: "Đám bạch kiểm đó mồm mép té nhảy, đầu óc lanh lợi, biết thi điểm cao, biết lấy lòng con gái, tớ ghét nhất bọn chúng, chỉ muốn đánh cho chúng tơi bời hoa lá!"
Cậu dừng lại một lát rồi nói tiếp: "Cậu có biết tớ ghét thứ hai là gì không? Tớ ghét thứ hai là tiểu thư tư sản xú xa, ghét những kẻ kiêu kỳ ra vẻ tiểu thư khuê các giống như Lâm Đại Ngọc. Đám phụ nữ như Mỉ Na Na chỉ cần giao cho tớ, tớ lập tức vặn gãy cổ chúng nó."
Nhìn cái cằm to thô của Mã Thắng Lợi đang bặm lại vô cùng hung ác, Lý Đại Ngọc không khỏi cảm thấy da đầu tê dại.
Mã Thắng Lợi nói đến mức kích động, đứng phắt dậy đi qua đi lại trong phòng một lúc, rồi kéo một chiếc ghế đẩu, ngồi sát ngay trước mặt Lý Đại Ngọc, một tay đập mạnh lên bàn, một tay chĩa thẳng vào khuôn mặt Lý Đại Ngọc, trừng mắt nhìn chằm chằm và nói: "Các người đừng có mà coi thường tôi."
Lý Đại Ngọc ngửi thấy thứ hơi thở hôi thối lẫn lộn mùi thức ăn phả thẳng vào mặt. Cô không biết cái gọi là "các người" ấy đang chỉ những ai? Liền hoảng hốt vội lắc đầu.
Mã Thắng Lợi tiếp tục nói: "Cậu thực sự chưa từng coi thường tôi bao giờ chứ?"
Cậu áp sát sạt trừng trừng nhìn Lý Đại Ngọc, phần tròng trắng rất lớn và tròng đen nhỏ xíu lộ vẻ tàn nhẫn và sắc bén. Lý Đại Ngọc cảm thấy phần cằm và cổ của mình bắt đầu có vài thớ cơ co giật mất kiểm soát, nếu Mã Thắng Lợi còn tiếp tục ép hỏi ở khoảng cách gần thế này, toàn thân cô sẽ co giật cho xem.
Mã Thắng Lợi dò xét nhìn chằm chằm cô hồi lâu, vươn tay khẽ nâng cằm cô lên, sự run rẩy ở chiếc cằm ấy chắc chắn đã truyền đến tay cậu. Cậu lại hỏi thêm một lần nữa: "Cậu thực sự không coi thường tôi chứ?"
Lý Đại Ngọc sợ hãi lắc đầu, biên độ lắc đầu nhỏ đến mức trông như vừa run bắn lên một cái. Mã Thắng Lợi tiếp tục nhìn chằm chằm cô, nói: "Sao cằm cậu lại cứ run lên bần bật thế kia, cậu sợ tôi à?"
Lý Đại Ngọc lại kinh hãi lắc đầu. Cằm bị Mã Thắng Lợi nâng ngửa lên vô cùng khó chịu, thế nhưng cô không dám cử động dù chỉ một chút, hình như nếu động đậy sẽ nguy hiểm đến tính mạng vậy.
Mã Thắng Lợi buông tay ra, nói: "Chỉ cần cậu không coi thường tôi, thì cậu không cần phải sợ."
Cậu nói tiếp: "Cậu có biết, điều thứ ba tôi căm hận là loại người nào không?"
Mý Đại Ngọc đờ đẫn ánh mắt, tư duy trống rỗng tê dại.
Mã Thắng Lợi đập bàn đứng phắt dậy, nói: "Điều thứ ba tôi căm hận, chính là đám trí thức thối tha!"
Cậu cầm lấy một cây bút lông đang gác trên bát mực tàu, vung tay ném mạnh một cái về phía ống đựng trà cắm đầy bút lông. Chiếc ống đựng trà lập tức đổ kềnh, toàn bộ bút lông lăn lóc rơi ra ngoài, vết mực bắn tung tóe khắp mặt bàn, trên cuộn giấy đại tự báo màu vàng trải ở bàn cũng vương vãi đầy những chấm mực.
Mã Thắng Lợi bước tới vơ lấy bảy, tám thân bút lông nắm gọn trong tay, dùng sức đâm đầu bút ngập vào ống đựng trà, mạnh mẽ ấn xuống một cái rồi rút tay ra cho Lý Đại Ngọc xem, toàn bộ ngòi bút lông đều bị bẻ gãy gục rụng lìa. Mã Thắng Lợi hất mạnh tay cho ngòi bút tách rời hoàn toàn khỏi thân bút, rơi lả tả xuống mặt bàn. Cậu dựng những thân bút không còn ngòi ấy lên mặt bàn trước mặt Lý Đại Ngọc, nói: "Cậu xem, đám bút lông này mất đầu rồi thì còn tích sự gì? Mấy kẻ trí thức kia cũng chỉ cậy trong đầu có chút chữ nghĩa, một khi đã đập bỏ cái đầu của bọn chúng đi, bọn chúng còn có tích sự gì nữa?"
Lý Đại Ngọc nhìn nắm thân bút trong tay cậu, có đến mấy thân bút đã gãy nát, những ngòi bút rũ rượi nằm ngổn ngang trên bàn tạo thành một chiến trường thây phơi đầy đồng.
Mã Thắng Lợi tiện tay ném những thân bút gãy vào sọt rác ở góc tường, nhặt một miếng giẻ lau dính đầy mực lau sạch vết mực trên tay, rồi ngồi xuống bên cạnh Lý Đại Ngọc, dùng giọng điệu vô cùng hòa nhã hỏi: "Tôi không dọa sợ cậu đấy chứ?"
Lý Đại Ngọc vội vàng lắc đầu, Mã Thắng Lợi lại vô cùng ôn hòa hỏi tiếp: "Cậu còn ăn nổi nữa không?"
Lý Đại Ngọc nhìn thức ăn thừa trong cặp lồng và hơn nửa chiếc bánh bao trên tay, nhất thời cảm thấy vô cùng bất an.
Mã Thắng Lợi khoan hòa bảo: "Ăn không hết thì cũng đừng cố ăn. Tôi đoán sức ăn của cậu không lớn đâu, uống chút nước đi."
Cậu cầm chiếc phích ở góc tường, rót nước vào cặp lồng cho Lý Đại Ngọc: "Cứ châm chút nước thế này rồi húp tạm như canh rau vậy." Cậu dùng ngón tay thử miệng phích, nói: "Nước không nóng lắm, có cần tôi đi lấy cho cậu bình khác không?"
Lý Đại Ngọc vội vàng lắc đầu. Mã Thắng Lợi ngồi xuống giường, ra chiều đăm chiêu cảm thán một câu: "Cậu đừng sợ tôi, tôi thực ra không xấu, tôi chỉ yêu ghét rõ ràng thôi."
Ăn cơm xong, Mã Thắng Lợi dẫn Lý Đại Ngọc đi tham gia một cuộc họp chớp nhoáng. Trước khi đi, cậu nói với Lý Đại Ngọc: "Người tham gia cuộc họp là những nhân vật lãnh tụ của phái cách mạng Đại học Bắc Thanh, cũng là những người tiên phong của Đại cách mạng văn hóa toàn quốc, tôi dẫn cậu đi xem để mở mang tầm mắt cách mạng. Cậu đừng nói bố cậu là ai, đừng nói gì hết, nhỡ có ai hỏi thì cứ nói bản thân là học sinh trường trung học Bắc Thanh."
Cuộc họp chớp nhoáng được triệu tập tại phòng họp của một khoa. Lý Đại Ngọc ôm nỗi sợ hãi ngồi ở một góc khuất không gây chú ý. Nhân vật số một của phái cách mạng Đại học Bắc Thanh là một phụ nữ tầm bốn, năm mươi tuổi, đeo kính, gương mặt cán bộ nhiều nếp nhăn, tên là Võ Khắc Cần. Bà ngồi ở đầu bàn họp dài, nói chuyện rất điềm tĩnh.
Nhân vật số hai của phái cách mạng Đại học Bắc Thanh tên là Hô Xương Thịnh, là một học sinh, cũng đeo kính, là một tiểu bạch kiểm gò má cao cằm nhọn. Trán hắn rất cao, khoảng trống phía trên lông mày dường như viết bốn chữ "lục thân bất nhận". Lời lẽ của hắn gấp gáp dữ dội, cử động tay rất nhiều, đưa ra một loạt bố cục chiến lược cho Đại cách mạng văn hóa của Đại học Bắc Thanh.
Đề tài trung tâm mà cuộc họp chớp nhoáng bàn luận là đấu chọi gay gắt với tổ công tác. Tại cuộc họp này, Mã Thắng Lợi hoàn toàn không hống hách chút nào, cậu còn lâu mới là nhân vật số má trong phong trào của Đại học Bắc Thanh, chen chân được vào hội nghị tầng lớp cao này đã khiến cậu bội phần vinh hạnh.
Khi có người giới thiệu cậu với Võ Khắc Cần, Võ Khắc Cần rất ôn hòa nhìn cậu, hỏi vài câu. Cậu đứng dậy, vô cùng cung kính lần lượt trả lời, đồng thời biểu thị: "Các đồng chí quyết định thế nào, tôi làm thế ấy."
Câu trả lời đơn giản dứt khoát này đã ghi điểm thiện cảm lớn với Võ Khắc Cần. Bà ra hiệu cho cậu ngồi xuống, nhỏ nhẹ nói: "Trong đội ngũ cách mạng của chúng ta chính cần phải có một nhóm tiểu tướng dám nghĩ dám làm."
Từ khoảnh khắc đó, Mã Thắng Lợi nảy sinh lòng tin cậy đối với Võ Khắc Cần. Nhân vật số hai Hô Xương Thịnh thì không mấy chú ý đến Mã Thắng Lợi, hắn ra oai như thủ trưởng công bố các chú ý khi duy trì trật tự hiện trường đại hội phê đấu. Mã Thắng Lợi được bổ nhiệm làm đội trưởng đội củ sát của đại hội phê đấu.
Buổi chiều, đại hội phê đấu bắt đầu. Vạn người tụ tập trên sân vận động lớn, loa phát thanh vang lên những bài hát cách mạng cao vút và khẩu hiệu cách mạng vang trời động đất, các đối tượng bị phê đấu từng hàng một bị đẩy lên đài chủ tịch cao hơn người một cái đầu.
Đối tượng bị phê đấu loại một là phần tử "bệnh dịch" tội ác tày trời, hắc bang "1" và quyền uy học thuật phản động giai cấp tư sản "2". Kẻ trước là thành viên lãnh đạo chủ yếu của đảng ủy nguyên thủy Đại học Bắc Thanh; kẻ sau là một nhóm các học giả giáo sư vô cùng nổi tiếng trên phạm vi toàn quốc. Riêng đối tượng loại một đã có bảy, tám mươi người, trước ngực mỗi người đều đeo tấm biển lớn làm bằng sắt tấm, trên đó viết bằng giấy trắng mực đen thân phận phản động và tên tuổi của từng người, tên được đánh dấu chéo đỏ.
Khi bảy, tám mươi đối tượng phê đấu lần lượt bị học sinh phái nổi dậy ấn gập người theo kiểu phản lực đứng xếp thành hàng dài trước mép đài chủ tịch, Lý Đại Ngọc đứng gần khu kiểm duyệt phát hiện ra những tấm biển sắt nặng nề này bị treo lủng lẳng trên cổ bằng những sợi dây kẽm mảnh. Nhìn biểu cảm trên khuôn mặt các đối tượng phê đấu có thể thấy sợi dây kẽm đang siết đau thắt cổ họng họ.
Tiếp theo, đối tượng phê đấu loại hai cũng đeo biển trước ngực áp giải lên đài chủ tịch, họ đứng dày đặc thành mấy hàng phía sau đối tượng loại một. Khác với đãi ngộ của đối tượng loại một: Nhóm người này trước ngực đeo biển gỗ, tên cũng không đánh dấu chéo đỏ, không phải tư thế phản lực, mà bị ra lệnh tự cúi gập lưng 90 độ.
Lý Đại Ngọc từ xa nhìn thấy người bố gầy gò cao ngòng của mình, sắc mặt tiều tụy bị áp giải chung lên đài chủ tịch, mái tóc hoa râm xõa lòa xòa như đám cỏ dại. Khi ông cúi lưng xuống, có lẽ vì cúi chưa tới độ, liền bị người ta dùng thắt lưng quất mấy nhát vào lưng, ông mới cúi gập thành 90 độ đạt chuẩn.
Đại hội phê phán bắt đầu, mỗi khi phê đấu đến một người, người đó lại được đội thêm một chiếc mũ chóp cao tầm một mét làm bằng giấy phân ngựa. Mấy phần tử hắc bang phản cách mạng trên đài cự tuyệt không nhận tội, phó hiệu trưởng Đại học Bắc Thanh lại không biết thời thế mà giãy giụa đứng phắt dậy giữa vòng kìm kẹp hai bên rồi thét lên: "Tôi không phải phản cách mạng, những chuyện đó toàn là vu khống!"
Ánh nắng tà chiều ngả bóng buổi chiều tà tỏa ra sức nóng bức người, hội trường mấy vạn người lập tức trở nên náo động giữa cái nóng oi bức, mọi người chen chúc xông lên để xem cho ra ngô ra khoai. Những người đang bị phê đấu trên đài cũng có người quay đầu lại dõi theo màn này.
Đối với hành vi kháng cự kiểu này, đòn trừng phạt lập tức được giáng xuống. Một tên vạm vỡ đen đúa phi thân nhảy lên đài chủ tịch, vung chiếc thắt lưng đầu đồng sáng loáng, vừa giơ cao vừa quật mạnh, quất cho vị phó hiệu trưởng bị ấn xuống mà không sao gượng dậy được phải ngã gục xuống đất. Đối phương dường như vẫn muốn giãy giụa, lại thêm mấy nhát thắt lưng quật dã man khiến lão quằn quại đau đớn dưới thế kìm kẹp như một con giun đất câm lặng.
Ánh mắt nơm nớp lo sợ của Lý Đại Ngọc nhìn thấy kẻ ra tay đánh người chính là Mã Thắng Lợi.
Diễn biến tiếp theo của đại hội phê đấu là có thêm mấy kẻ tai to mặt lớn của hắc bang bị đấu tranh bước lên trước micro phát biểu phê phán, cục diện dường như mất đi sự kiểm soát, đại đa số người ta ùa lên đài chủ tịch triển khai một cuộc đánh đập quy mô lớn suýt chút nữa là mang tính toàn thể đối với các đối tượng phê đấu. Thắt lưng, quyền cước, gậy gộc bay lả tả dưới ánh nắng gắt. Lý Đại Ngọc nhìn thấy bố mình co rúm người lại vì sợ hãi giữa những trận đòn roi không đường né tránh.
Mặt trời chói chang đứng bóng. Trước mắt Lý Đại Ngọc tối sầm lại, ngất xỉu xuống đất.
Chú thích:
"1" Hắc bang nghĩa gốc đa phần chỉ thế lực xã hội đen, "Đại cách mạng văn hóa" đã phú cho nó một ý nghĩa đặc thù mới, chủ yếu chỉ các cán bộ lãnh đạo đã bị đánh đổ. "Hắc bang" thường chỉ một đám cán bộ lãnh đạo có liên quan mật thiết với nhau, còn phần tử "hắc bang" thì chỉ một cán bộ lãnh đạo nào đó. Xã luận Báo Nhân Dân ngày 10 tháng 6 năm 1966 với tựa đề 《Phát động quần chúng, triệt để đánh đổ hắc bang phản cách mạng》 đã khiến "Đánh đổ hắc bang" trở thành một khẩu hiệu chính trị quan trọng trong "Đại cách mạng văn hóa".
"2" Quyền uy học thuật phản động giai cấp tư sản còn gọi là "Quyền uy học thuật phản động", trong "Đại cách mạng văn hóa", những trí thức bị đánh đổ có chuyên môn, thành tựu và danh tiếng nhất định, thông gọi là "Quyền uy học thuật phản động giai cấp tư sản". Trong "Đại cách mạng văn hóa", "Đấu tranh kẻ đi theo con đường tư bản chủ nghĩa trong hàng ngũ cầm quyền", "Phê phán quyền uy học thuật phản động giai cấp tư sản" và "Cải cách kiến trúc thượng tầng bất hợp lý" từng được định là ba nhiệm vụ lớn của "Đại cách mạng văn hóa", tức cái gọi là "Đấu - phê - cải".