Võ Khắc Cần còn đề xuất cách gọi tên phải mang tính cách mạng, người phụ trách trạm liên lạc không gọi là Tổng chỉ huy, Phó tổng chỉ huy, mà gọi là Tổng cần vụ viên, Phó tổng cần vụ viên. Các khoa lần lượt thành lập Phân trạm liên lạc, người phụ trách phân trạm được gọi là Cần vụ viên, Phó cần vụ viên. Võ Khắc Cần đương nhiên trở thành Tổng cần vụ viên, Hô Xương Thịnh dù nổi danh khắp thiên hạ nhờ việc chống lại tổ công tác, cũng chỉ đành xếp ở vị trí một trong những Phó tổng cần vụ viên, Mã Thắng Lợi cũng được làm Phó tổng cần vụ viên. Với việc có thể trở thành nhân vật số ba ngang hàng với Hô Xương Thịnh, anh ta vô cùng mãn nguyện.
Hôm nay, khi Võ Khắc Cần giao nhiệm vụ lôi Lý Hạo Nhiên, Nhu Trân ra đấu tố cho anh ta, ban đầu anh ta có chút do dự, nhưng lập tức nhận lời rất kiên quyết. Nhiệm vụ này do anh ta thực thi là tốt nhất. Anh ta có thể cảm nhận được sức mạnh của cơ thể nặng nề của mình khi bước trên con đường xi măng, mặt đất dưới chân dường như cũng hơi rung chuyển.
Đến căn nhà nhỏ nơi Lý Đại Ngọc ở, cổng sân đã có hai Hồng vệ binh trường Trung học Bắc Thanh đứng gác. Anh ta lập tức bố trí vài người thay thế vị trí gác, sau đó dẫn theo một hai chục người lên tầng hai, xông vào nhà Lý Đại Ngọc. Nhà Lý Đại Ngọc vốn đã hỗn độn, tất cả các rương, tủ và ngăn kéo đều bị mở tung, dưới sàn là những đống giấy tờ bị giẫm đạp: có bản đồ thế giới, bản đồ Trung Quốc xé từ trên tường xuống, có báo cũ, có giấy nháp. Giữa mỗi căn phòng, đặc biệt là trong phòng sách, chất đầy sách vở. Cả gia đình ba người sợ hãi nhìn nhóm người xông vào này.
Mã Thắng Lợi liếc nhìn Lý Đại Ngọc, lại nhìn cha mẹ của Lý Đại Ngọc, rồi nghiêng người, lục lọi đống sách cao ngang ngực trước mặt, nói: "Lý Hạo Nhiên, Nhu Trân, hai người chuẩn bị một chút." "Chuẩn bị cái gì?" giọng Nhu Trân run rẩy. "Tiếp nhận sự phê phán của Hồng vệ binh và đông đảo thầy trò cách mạng." Mã Thắng Lợi đáp. Nhu Trân hỏi: "Cả hai người đều đi?" Mã Thắng Lợi vẫn không nhìn họ, như đang kiểm tra sách trên đống sách, nói: "Phải, nhanh lên, đừng có kéo dài thời gian." Sau đó, anh ta vẫy tay với đám Hồng vệ binh nam nữ đang chen chúc trong phòng: "Tìm kiếm bên trong bên ngoài một lần nữa xem còn giấu tội chứng phản cách mạng nào không?"
Hồng vệ binh lập tức chia nhau vào các phòng lục lọi ngăn tủ.
Mã Thắng Lợi đánh giá Lý Hạo Nhiên và Nhu Trân, hai người đang run rẩy thắt dây giày, Lý Đại Ngọc cúi người giúp cha buộc dây giày. Mã Thắng Lợi vung bàn tay to lớn vỗ vỗ vào đống sách văn học trong ngoài, nói: "Những thứ này từ lâu đã là rác rưởi vô dụng rồi, bao nhiêu năm nay tại sao còn giữ lại?" Lý Hạo Nhiên khúm núm nói: "Phải, lẽ ra nên đốt đi từ lâu rồi."
Mã Thắng Lợi ném vài cuốn sách ngoại văn còn sót lại trên giá sách trống không lên đống sách. Nhu Trân cẩn thận giải thích: "Đó là từ điển." Mã Thắng Lợi nói: "Từ điển cũng không cần giữ lại." Nhu Trân gật đầu lia lịa nói: "Vâng, vâng."
Mã Thắng Lợi lại nhặt từ đống sách ra một cuốn "Tân Hoa Từ Điển", rất hào phóng ném lên giá sách, nói: "Cái này có thể giữ lại."
Trong thoáng chốc, anh ta chú ý tới Lý Đại Ngọc đang ngồi xổm trên đất ngước nhìn mình một cái, ánh mắt thuần phục, biết nhìn sắc mặt người khác của cô khiến tâm trí anh ta lay động. Nếu là trước kia, bước vào gia đình như thế này, anh ta sẽ lúng túng bất an, tự ti mặc cảm, anh ta sẽ cảm thấy thân hình đen đúa thô kệch của mình đã xâm phạm nơi không nên xâm phạm; hôm nay bước vào, lại là một cảm giác làm chủ. Địa vị đáng thương của cha mẹ Lý Đại Ngọc, hoàn cảnh đáng thương của chính Lý Đại Ngọc, ngược lại khiến anh ta nảy sinh một tình cảm dịu dàng hơn với Lý Đại Ngọc.
Anh ta chắp tay đứng trước đống sách, ra vẻ rộng lượng và đầy uy quyền chỉ thị cho Lý Hạo Nhiên, Nhu Trân phía sau: "Phải cúi đầu nhận tội, tiếp nhận sự phê phán của Hồng vệ binh và đông đảo quần chúng cách mạng, thái độ phải thành khẩn, phải khai báo tội trạng nghiêm túc, không được giở trò gian lận chối tội." Sau khi nói xong từng chữ một, anh ta đá một cước vào đống sách nói: "Những thứ này các người không kịp xử lý, tôi có thể phái người đến xử lý." Đám Hồng vệ binh đầy mặt bụi bặm từ các phòng túm tụm lại nói: "Khám xét xong rồi, không phát hiện gì khác." Anh ta tỏ vẻ cực kỳ nghiêm nghị vẫy tay nói: "Giải đi." Hồng vệ binh xông lên, mỗi người một bên ghì chặt hai cánh tay Lý Hạo Nhiên và Nhu Trân ra sau. Mã Thắng Lợi lúc này cảm thấy thể hình mình vô cùng uy nghiêm: khuôn mặt to lớn, gò má và trán nổi bật đều toát lên uy quyền như thép. Anh ta khẽ nhíu mày chỉ huy như một thủ trưởng: "Phải văn đấu, không được võ đấu, thực hiện "Thập lục điều". Tốt, đi thôi."
Hồng vệ binh áp giải cha mẹ Lý Đại Ngọc bước xuống cầu thang. Mã Thắng Lợi chắp tay liếc nhìn Lý Đại Ngọc, chuyển ánh mắt hỏi một câu đầy vẻ thủ trưởng: "Hôm nay cô còn đến hiện trường hội nghị phê phán không?" Lý Đại Ngọc cắn môi lắc đầu.
Cô giống như một chiếc lá liễu đáng thương, đơn độc treo lơ lửng giữa không trung.
Mã Thắng Lợi chắp tay đi đi lại lại bên đống sách vài bước, đứng lại, lại liếc nhìn Lý Đại Ngọc, cảm thấy cơ thể rộng như cánh cửa của mình đủ sức ôm trọn cả Lý Đại Ngọc vào trong. Anh ta thực sự thích cảm giác mình vô cùng mạnh mẽ, còn đối phương thì vô cùng yếu ớt.
Chiếc cổ gầy guộc và xương quai xanh nhô lên lộ ra từ cổ áo Lý Đại Ngọc khiến anh ta cảm thấy vô cùng động lòng, mái tóc rối bời che khuất khuôn mặt càng khiến người ta thương xót. Anh ta nói: "Cô không cần phải đi đâu, cứ ở nhà nghe loa phát thanh là được." Anh ta chỉ tay về phía cửa sổ, "Nhà cô cách sân vận động không xa, sân vận động lại vừa lắp thêm loa phóng thanh, cô ở nhà là có thể được giáo dục rồi." Vừa nói, anh ta vừa nhặt từ đống sách ra một cuốn sách mỏng có tên "Hegel và Marx", xem qua rồi đầy uy quyền nói: "Cuốn sách này có thể giữ lại", rồi ném lên giá sách, quay người chắp tay bước những bước chân nặng nề đi nhanh ra ngoài.
Lý Đại Ngọc ngã gục trên ghế. Người giúp việc từ hôm qua đã sợ hãi đến mức thanh toán tiền lương rồi trốn khỏi gia đình phản cách mạng này. Bây giờ, trong căn nhà bừa bãi không chịu nổi, chỉ còn lại một mình cô, Mã Thắng Lợi vừa rồi khi xuống lầu đã đóng sầm cửa lại. Trong cái "hang động" này, cô thở hổn hển không còn chút sức lực, mồ hôi nóng dính bết vào quần áo. Ngoài cửa sổ, loa phóng thanh vang lên những khẩu hiệu của hội nghị phê phán. Những âm thanh này mạnh mẽ như đèn pha ban đêm, chiếu thẳng vào trong phòng, tất cả các bức tường dường như đều đang rung lên cộng hưởng với âm thanh này. Có thể nghe ra hôm nay bị phê phán không chỉ có cha mẹ, nhìn vào những cái tên bị điểm danh và những khẩu hiệu hô vang, dường như có hàng chục người, đều là những người mới bị Hồng vệ binh lôi ra trong đợt phá "Tứ cựu" hai ngày nay.
Biết không phải chỉ phê phán riêng hai người cha mẹ, áp lực trong lòng Lý Đại Ngọc giảm bớt đôi chút. Tuy nhiên, khẩu hiệu "Kiên quyết đánh đổ phần tử phản cách mạng Lý Hạo Nhiên, Nhu Trân" vang lên không ngừng suốt cả buổi chiều vẫn luôn đả kích cô. Đến chập tối, hội nghị kết thúc, vẫn không thấy cha mẹ trở về, Lý Đại Ngọc gần như suy sụp.
Cuối cùng, nghe thấy một tràng tiếng bước chân ồn ào, lại vang lên tiếng gõ cửa rất mạnh. Cô vịn tường, vội vã đi qua hành lang ra mở cửa. Một nhóm Hồng vệ binh áp giải cha mẹ cô trở về. Nhìn thấy bộ dạng cha mẹ, Lý Đại Ngọc kinh hãi đến mức toàn thân run rẩy. Cha và mẹ đều bị cạo đầu âm dương, nửa da đầu trắng hếu, nửa mái tóc hoa râm, giống như những tên tội phạm phản cách mạng sắp bị tử hình.
Mẹ trừng trừng mắt nhìn về phía trước, phần da đầu trắng sáng bị cạo hơn một nửa rất khó coi, nửa mái tóc hoa râm còn lại xõa trên đầu như lông quỷ, khiến người ta không dám nhìn thẳng. Cha chắc hẳn đã phải chịu cú sốc hủy diệt, ông cúi đầu không dám nhìn thẳng vào ánh mắt của con gái. Mã Thắng Lợi không đến, người áp giải cha mẹ là đám Hồng vệ binh đã đến khám nhà buổi trưa. Trong đó có một Hồng vệ binh gầy gò có khuôn mặt người Quảng Đông với đôi lông mày cao, hốc mắt sâu, hắn nói: "Đây là Hồng vệ binh trường Trung học Bắc Thanh cạo đấy, hôm nay chúng tôi toàn là văn đấu." Nói xong, vung tay dẫn người đi mất.
Lý Đại Ngọc dìu cha mẹ ngồi xuống ghế. Mẹ chống cùi chỏ lên đùi, hai tay đỡ cằm, đôi mắt đờ đẫn.
Cha ôm mặt tựa ra sau ghế. Trong phòng im lặng như tờ, Lý Đại Ngọc không tìm được lời nào để an ủi cha mẹ.
Ban đêm, Lý Hạo Nhiên nằm trên giường trằn trọc, cuối cùng cũng nghĩ thông suốt, ông dậy tìm trong tủ hai lọ thuốc ngủ.
Nhu Trân bị giày vò suốt một ngày nằm trên giường đã thiu thiu ngủ, lúc này chợt tỉnh giấc, ngẩng đầu trên gối, trân trân nhìn chồng, bà nói: "Ông cầm cái gì trong tay thế?" Lý Hạo Nhiên nói: "Tôi không ngủ được, uống hai viên thuốc." Nhu Trân lập tức ngồi bật dậy khỏi giường, mái tóc rối bù, nói một cách vô lực nhưng rất nghiêm túc: "Ông không được tự tuyệt với nhân dân."
Lý Hạo Nhiên ngồi trên chiếc ghế bên giường nói: "Tôi biết, sợ tội tự sát chính là tự tuyệt với nhân dân."
Nhu Trân nhoài người về phía trước, ngồi với đôi mắt đờ đẫn, hai tay nắm lấy đôi chân mình thẫn thờ một lúc rồi nói: "Tại sao ông lại lấy ra hai lọ thuốc ngủ?" Lý Hạo Nhiên lại bỏ hết thuốc ngủ vào ngăn kéo tủ đầu giường, nói: "Tiện tay lấy thôi." Nhu Trân ngẩn ngơ nhìn tấm ga trải giường dưới chân mình, dường như đang cố gắng làm cho mình tỉnh táo. Một lúc sau, bà ngước mắt nhìn chồng nói: "Có phải ông không chịu nổi nữa rồi không?" Lý Hạo Nhiên nói: "Có một chút. Từ ngày mai bắt đầu, mỗi khoa thay phiên nhau đấu tố, quả thực cảm thấy hơi không chịu nổi." Nhu Trân suy nghĩ một lát rồi nói: "Không chịu nổi cũng phải chịu." Bà dùng hai tay sờ sờ ngón chân mình, lơ đãng một lúc rồi lại nằm xuống, nói: "Ông không được làm chuyện thiếu trách nhiệm." Lý Hạo Nhiên nói: "Tôi biết, làm vậy sẽ liên lụy đến bà và con." Nhu Trân nhìn chồng, nhắm mắt lại nói: "Ông biết là tốt rồi." Thế rồi lại chìm vào giấc ngủ mê mệt.
Thấy vợ đã ngủ say, Lý Hạo Nhiên lại mở tủ đầu giường, nhẹ nhàng lấy hai lọ thuốc ngủ đó ra, đi vào phòng sách, ngồi xuống trên ghế sofa. Đối diện với đống sách cao như núi trước mắt, ông cảm thấy mình có được sự bình yên. Dường như từ giây phút này, ông đã được giải thoát. Ông lấy ra một tập giấy nháp, kê lên đùi viết. Ông viết trước một bản "Thú tội thư" gửi Tổng trạm liên lạc Hồng vệ binh Đại học Bắc Thanh, khai báo việc mình che giấu bức ảnh phản cách mạng của Tống Mỹ Linh nhiều năm, chính là để chuẩn bị đón chờ sự phản cách mạng phục hồi. Ông đặc biệt giải thích rằng, đây là bằng chứng để đến lúc đó bày tỏ lòng trung thành với phản cách mạng. Ông còn giải thích rằng, việc này do một mình ông làm, không liên quan đến Nhu Trân, vì lập trường chính trị của Nhu Trân từ trước đến nay không giống ông. Ông viết ở cuối: "Tôi tự biết tội ác tày trời, tội ác tột cùng, tội không thể tha thứ, nên sợ tội tự sát. Việc quần chúng cách mạng đấu tố tôi là hoàn toàn đúng đắn, hơn nữa còn thực hiện chính sách văn đấu, không võ đấu."
"Thú tội thư" đã viết xong, ông lại viết một bức thư gửi vợ là Nhu Trân: "Điều hối tiếc nhất trong cuộc đời tôi, chính là sự lựa chọn hôn nhân của mình. Hôn nhân của chúng ta là một cuộc hôn nhân sai lầm, bao năm qua, nó mang lại cho tôi những phiền não vô tận. Tôi cũng biết, điều này đối với bà cũng là chuyện bất hạnh. Hai chúng ta lẽ ra nên sớm đường ai nấy đi, nhưng lại sai lầm chồng chất sai lầm đến ngày hôm nay. Mấy chục năm nay, bà chưa bao giờ thực sự hiểu tôi, cũng không muốn hiểu tôi, còn tôi dường như cũng chưa bao giờ hiểu bà. Bản tính bẩm sinh của chúng ta không hợp nhau. Tất nhiên, về chính trị quan điểm của chúng ta cũng thường xuyên không giống nhau. Bao năm qua, tôi cảm thấy áp lực lớn nhất mình phải chịu chính là áp lực gia đình, tôi thường vì điều này mà phiền não.
Tuy nhiên, vì Đại Đại, tôi đã nhượng bộ bà. Tất nhiên, bà cũng nhượng bộ tôi. Nếu có kiếp sau, tôi nghĩ mình vẫn muốn gặp bà, quen biết bà, nhưng chúng ta tuyệt đối đừng bao giờ làm người yêu và vợ chồng nữa.
"Bao nhiêu năm nay, phải nói là bà không làm gì có lỗi với tôi, mà tôi lại đang có lỗi với bà. Vì tôi đã qua quýt với bà mấy chục năm, đây chắc chắn là tội lỗi lớn nhất của tôi. Hôm nay thừa nhận điều này, đối với tôi là một sự giải thoát. Là một người đàn ông, cả đời này tôi yếu đuối đến cực điểm, chưa bao giờ bộc lộ con người thật với bà. Đặc biệt là sau khi cưới, lúc bà kể cho tôi nghe mưu kế đắc ý của mình, tôi đã không thể tha thứ cho bà. Bây giờ xem ra, tôi và người yêu đầu tiên của mình là Trương Vi mới là những người nên đến với nhau. Không ngờ bà lại giấu đi mấy lá thư liên tiếp cô ấy gửi cho tôi. Tôi cứ ngỡ cô ấy rời châu Âu đi Mỹ, hoàn toàn quên mất tôi; sau này mới biết, đây là một âm mưu bà lừa dối tôi. Tôi kết hợp với bà trong nỗi đau khổ vì thất tình, đây vốn dĩ đã là bất hạnh của tôi.
Nếu bà cứ giấu tôi sự thật đến cùng, tôi cũng đã có được sự bình yên. Thế mà, bà lại vì đắc ý mà tiết lộ âm mưu này cho tôi, tưởng rằng đây là chuyện cũ buồn cười, điều này chẳng khác nào đâm một nhát dao vào tim tôi. Ngày đó, bà đắc ý cười sảng khoái, còn tôi thì toàn thân lạnh buốt. Trong nụ cười đắc ý của bà, tôi đã nhìn thấy sự tàn nhẫn và ích kỷ của bà. Từ lúc đó, tôi đã chán ghét cuộc hôn nhân của chúng ta. Tuy nhiên, tôi vì Đại Đại mà nhẫn nhịn. Tất nhiên, sau này cũng vì môi trường chính trị sau khi về nước, đặc biệt là phải nhẫn nhịn.
"Bà tưởng thế giới là bộ dạng như bà nhìn thấy, thực ra bà chưa bao giờ hiểu thế giới bên ngoài bà, bà cũng chưa bao giờ hiểu hai người đến với nhau có ý nghĩa gì. Hôn nhân là một khế ước, khế ước này ngay từ đầu phải lấy sự trung thực và cam tâm tình nguyện của cả hai bên làm nền tảng. Khi bà dùng sự lừa dối, cuộc hôn nhân này đối với chúng ta đã mất đi ý nghĩa.
Khi tôi hôm nay vì chính trị mà sợ tội tự sát, vừa là để trốn chạy áp lực chính trị, cũng là để trốn chạy áp lực gia đình.
"Nói cho bà tâm lý thực sự này, có lẽ rất tàn nhẫn. Tuy nhiên, nếu cả đời tôi dùng giả tạo để trả thù hành vi lừa dối của bà, thì còn tàn nhẫn hơn. Bà chỉ lừa dối tôi hai năm, liền thú nhận sự lừa dối của bà với tôi, còn tôi thì lừa dối bà cả đời, đến lúc này mới thú nhận với bà, so sánh ra, tôi còn giả tạo hơn bà. Chúng ta chung sống mấy chục năm, vào lúc chia tay, tôi nói ra lời thật lòng, bỗng thấy như trút được gánh nặng. Hy vọng bà có thể tha thứ cho sự lừa dối trước đây của tôi, cũng tha thứ cho sự thẳng thắn của tôi lúc này. Tôi căm ghét sự yếu đuối của mình, căm ghét sự giả tạo của mình, căm ghét sự qua quýt của mình, tưởng rằng như vậy có thể chăm sóc tốt cho Đại Đại của tôi, nhưng, chúng ta lại không mang lại may mắn cho Đại Đại.
"Cuối cùng, tôi còn một sự lừa dối với bà, đó chính là tội phản cách mạng của tôi trong chính trị, chính tôi là người đã giấu tờ bích chương phản cách mạng đó trong cánh cửa tủ quần áo lớn. Tôi biết lập trường chính trị của bà và tôi luôn khác nhau, bà luôn yêu cầu tiến bộ trong chính trị, tôi không thể lôi kéo bà, liền nghĩ, lúc nào phản cách mạng phục hồi, có được bằng chứng này, liền có thể bày tỏ lòng trung thành với Quốc Dân Đảng. Lúc đó, tôi lật ngược thế cờ trong chính trị, rồi lại ly hôn với bà, giải phóng trong hôn nhân. Bây giờ xem ra, giấc mộng "một mũi tên trúng hai đích" này không thể thực hiện được rồi.
"Đại thế của tôi đã mất, đành phải chết để kết thúc cuộc đời mình. Hy vọng bà có thể sống tiếp theo lý tưởng của mình, có thể sống tốt. Hy vọng Đại Đại sau này gả cho một người có xuất thân Hồng ngũ loại, gả cho một công nông binh, đây là nguyện vọng duy nhất của tôi trước khi rời khỏi thế giới này.
"Chỉ xin vĩnh biệt. Lý Hạo Nhiên"
Bức thư viết xong, ông nhìn lại, cảm thấy mắt hơi cay cay. Ông viết tiếp một mảnh giấy ngắn: "Nhu Trân, tôi đi đây. Hãy giao "Thú tội thư" của tôi cho họ, nếu họ không tin việc bích chương phản cách mạng không liên quan đến bà, tiếp tục đấu tố bà, bà có thể đưa cả bức thư tôi gửi bà cho họ, như vậy họ chắc chắn sẽ tin bà. Tôi nghĩ đến câu chuyện "Triệu thị thác cô" trong Đông Chu Liệt Quốc, trong cơn nguy nan, người ta chết thì dễ, nuôi sống đứa trẻ mồ côi mới khó, bây giờ tôi sẽ đi làm việc dễ dàng này, bà hãy nuôi Đại Đại sống cho tốt. Tờ giấy này đọc xong hãy tiêu hủy ngay. Nhớ kỹ. Lý Hạo Nhiên"
Ông bỏ "Thú tội thư" vào một phong bì giấy da bò, trên phong bì ghi "Trình lên Tổng trạm liên lạc Hồng vệ binh Đại học Bắc Thanh", lại bỏ bức thư gửi vợ Nhu Trân vào một phong bì trắng tinh, bên trên viết "Vợ tôi Nhu Trân nhận", sau đó, dùng kẹp giấy kẹp mảnh giấy cuối cùng viết xong lên trên phong bì trắng. Làm xong tất cả những việc này, ông hít một hơi thật sâu, đứng dậy, rót nước vào tách trà, mở lọ thuốc ngủ, đổ hai lọ thuốc ngủ ra một tờ giấy nháp, từng nhúm từng nhúm cho vào miệng nuốt, cho đến khi uống hết sạch.
Đến bước này, ông biết không còn bất kỳ sự do dự và đường lui nào nữa, tâm trạng ông cực kỳ kiên định, bình thản. Ông quyết định nhìn ngắm lại căn nhà đã ở mười mấy năm, cũng quyết định nhìn lại Nhu Trân và con gái một lần nữa.
Đây là căn hộ bốn phòng, một gian lớn, chính là phòng sách nơi ông đang ở lúc này, hai bên tường đều là giá sách cao, bây giờ đã trống không, chỉ còn lại vài cuốn sách sót lại, chẳng qua là "Toàn tập Marx Engels", "Toàn tập Lenin", "Toàn tập Stalin" và "Tuyển tập Mao Trạch Đông", còn có vài cuốn tập bản đồ Bắc Kinh. Bàn viết cũng bừa bãi không chịu nổi, giấy tờ trải tràn lan, ống bút đổ, bút máy, bút lông, bút chì rơi vung vãi khắp mặt bàn. Hai chiếc ghế sofa tay vịn gỗ kẹp giữa một chiếc bàn trà nhỏ, bên trên đặt một chậu hải đường. Hoa hải đường đang nở, đối diện với núi sách dựng đứng trước mặt, có chút cô độc của người ở ẩn trong thâm sơn cùng cốc, khiến người ta liên tưởng đến một cái cây cổ thụ trước ngọn núi hoang. Ông đứng dậy, nhìn đống sách trước mắt, dù là Kant hay Hegel, Fichte, Schelling hay Feuerbach, Heidegger hay Sartre, Nietzsche hay Bergson, tất cả đều sẽ cùng ông tan thành tro bụi.
Ông đi đến căn phòng thông nhau bên cạnh. Bên ngoài căn phòng thông nhau là phòng ăn, đặt bàn ăn, góc tường đặt một chiếc giường xếp, đó là chỗ ngủ của người giúp việc vào ban đêm. Nhìn chiếc bàn ăn vuông này, dùng tay sờ vào mặt bàn cũ kỹ mà trơn nhẵn đã ngấm bao năm nước canh, dầu mỡ, khiến ông hồi tưởng lại cuộc sống gia đình thường nhật. Trong thoáng chốc không kìm được nảy sinh một chút luyến tiếc về Nhu Trân. Ông nhẹ nhàng đẩy cửa phòng trong của căn hộ thông nhau, đây là phòng ngủ của hai vợ chồng. Vừa vào cửa có một bức bình phong lụa xanh, bước qua bình phong, chính là chiếc giường đôi đã nằm cùng nhau nhiều năm. Nhu Trân như một đứa trẻ chơi mệt, nằm sấp nghiêng ngả ngủ say ở đó. Bà không nằm thẳng, cơ thể cong thành một hình vòng cung, đầu gập chín mươi độ lún trong gối, hai tay giơ lên trên, có thể nhìn thấy khuôn mặt tái nhợt, sưng húp và mệt mỏi của bà. Vì một nửa này vừa hay có tóc, nửa kia lún trong gối, nên cũng không nhìn ra hiệu quả của đầu âm dương. Nhìn xuống hình dáng của bà, khiến bạn liên tưởng đến một con thằn lằn bò trên tường. Ông nhẹ nhàng đặt hai phong bì cùng với mảnh giấy kẹp trên phong bì lên tủ đầu giường. Để Nhu Trân kịp thời phát hiện, ông lấy chiếc đồng hồ đeo tay Nhu Trân để bên gối đè lên phong bì. Bà có thói quen xem giờ ngay khi tỉnh giấc trước lúc bình minh.
Cái nóng mùa hè của Bắc Kinh đêm khuya đã qua, cửa ban công mở rộng, từng luồng gió mát thổi qua lưới chống muỗi vào. Nghĩ đến sắp vĩnh biệt người phụ nữ đã dày vò mình mấy chục năm này, ông nảy sinh một chút thương cảm. Ông cầm chiếc chăn lông cuộn tròn dưới chân giường, nhẹ nhàng đặt lên giường, kéo một góc nhẹ nhàng đắp lên eo lưng Nhu Trân. Nhu Trân ngủ rất vất vả, nước dãi chảy từ khóe miệng làm ướt sũng gối. Nghĩ đến ngày mai có lẽ bà không tránh khỏi việc bị đấu tố, còn phải luân phiên lên hết hội nghị này đến hội nghị khác, ông không khỏi dấy lên một chút xót xa cho bà. Trong một khoảnh khắc, ông thậm chí hoài nghi về quyết định mình đưa ra tối nay. Tuy nhiên, khi ông ngẩng đầu nhìn thấy cái đầu âm dương chia ranh giới rõ ràng của mình trong gương soi quần áo, liền xua tan ngay nỗi buồn sinh ly tử biệt. Ông nhẹ nhàng tắt đèn bàn trên tủ đầu giường, dựa vào ánh trăng chiếu từ ngoài cửa sổ, dò dẫm nhẹ nhàng bước ra khỏi phòng ngủ.
Ở góc tường phía sau cửa phòng ngủ, đặt một chiếc xe đẩy gấp, đó là chiếc xe Đại Đại từng ngồi hồi nhỏ. Mang nó từ nước ngoài về, là để giữ làm kỷ niệm thời thơ ấu của Đại Đại. Ông dùng hai tay sờ vào tay cầm inox của xe, trong lòng dâng lên niềm cảm khái vô hạn.
Ông nhẹ nhàng xách chiếc xe đẩy trong tay, bước ra khỏi phòng ngủ, khép cửa phòng lại, lại bước ra khỏi căn phòng thông nhau, đối diện chính là căn phòng nhỏ của Đại Đại.
Vì là vĩnh biệt, lần đầu tiên ông đẩy cửa phòng con gái mà không cần gõ.
Đèn bàn trên bàn viết bên giường con gái vẫn còn sáng, chiếu vào người con gái đang ngồi tựa vào gối ngủ thiếp đi. Con gái chắc hẳn ngồi đó suy nghĩ điều gì đó rồi ngủ thiếp đi, một bàn tay con bé đặt trên bàn viết, đầu nghiêng tựa vào vai mình. Con gái đã trút bỏ áo ngoài, mặc bộ đồ lót trắng và quần ngắn, duỗi thẳng hai chân. Lần đầu tiên ông nhìn con gái đã lớn chỉ mặc đồ lót nằm trên giường, nghĩ đến sinh mệnh bụ bẫm như chú mèo đó nay đã lớn thế này, lại càng cảm thấy nhân sinh tang thương.
Ông cảm thấy thuốc ngủ đã bắt đầu có tác dụng, đầu óc choáng váng như mây trôi. Ông không suy nghĩ nhiều nữa, nhẹ nhàng mở chiếc xe đẩy gấp trong tay ra, bốn bánh xe nhỏ lập tức chạm đất, ghế ngồi thẳng đứng, mui xe chụp lên trên ghế. Ông đẩy xe đẩy trượt nhẹ trên nền xi măng, bánh xe phát ra tiếng kêu kẽo kẹt khe khẽ, vẫn lăn khá trơn tru.
Ông đặt chiếc xe đẩy trước giường con gái, mui xe có họa tiết hoa hồng đỏ điểm xuyết những chiếc lá xanh, khiến người ta liên tưởng đến một cô bé đáng yêu đang ngồi bên dưới. Con gái lại cử động cơ thể, quay đầu về phía cửa sổ. Bàn tay đặt trên bàn viết treo lơ lửng, trông rất khó chịu. Ông nhẹ nhàng cầm lấy bàn tay này, đặt lại cho ngay ngắn. Bàn tay này khá gầy guộc, hơi ẩm nóng, chính sự tiếp xúc da thịt giữa tay với tay này, khiến ông trong thoáng chốc cảm nhận được mối quan hệ giữa mình và sinh mệnh này, cũng liền nghĩ đến bức thư mình viết cho Nhu Trân, nghĩ đến bất hạnh mà mình mang lại cho con gái.
Ông tắt đèn bàn, nhẹ nhàng bước ra ngoài. Phòng con gái ngược hướng ánh trăng, trong phòng có vẻ tối. Ông nghĩ nghĩ, lại quay người bật đèn bàn lên một cách nhẹ nhàng. Ông nhớ ra con gái từ nhỏ ngủ đã nhát gan sợ tối, tối nay cứ để con bé ngủ trong ánh sáng đi!
Ông khép cửa phòng lại, bước ra ngoài, lại trở về phòng sách, trước mắt một màn sương mù chao đảo. Ông vội vàng đi đến ghế sofa ngồi xuống, đối diện với núi sách cao ngang đầu mình, điều chỉnh lại tư thế ngồi. Ông để mình ngồi ngay ngắn, ngồi thoải mái, hai tay đặt trên tay vịn sofa, đầu tựa vào lưng ghế sofa, tự siêu độ mình về miền cực lạc.
