Mao Trạch Đông ngồi trên chiếc sofa trong phòng khách hút thuốc, không nói một lời, lắng nghe các thành viên của Tiểu tổ Cách mạng Văn hóa Trung ương báo cáo tình hình phong trào ở Bắc Kinh. Hôm nay là ngày 18 tháng 7 năm 1966, ông vừa bay từ Vũ Hán đến Bắc Kinh. Khi người ta hỏi ông có cần nghỉ ngơi một chút không, ông lắc đầu, bảo Tiểu tổ Cách mạng Văn hóa Trung ương lập tức đến nơi ở của ông tại Trung Nam Hải. Lúc này, nhìn những thuộc hạ đang ngồi vây quanh một phòng, ông có một tâm thế vô cùng thong dong và điềm tĩnh. Một nhà chính trị lớn không cần phải xuất kích thường xuyên, điều cần thiết là nắm bắt thời cơ thực sự để tạo ra hành động mạnh mẽ. Nắm giữ chính quyền đến độ tuổi này, ông càng tỏ ra suy nghĩ sâu xa, giải quyết công việc vô cùng thuần thục.
Gương mặt gầy gò nhiều nếp nhăn sau cặp kính của Khang Sinh, gương mặt với gò má nhô cao, hai má hõm xuống sau cặp kính của Trương Xuân Kiều, gương mặt với ánh nhìn lấp lánh sau cặp kính viền đen của Giang Thanh, gương mặt ngắn hơi phù nề sau cặp kính của Trần Bá Đạt, gương mặt tròn trịa béo tốt duy nhất không đeo kính của Diêu Văn Nguyên, lúc này đều đang cung kính hướng về phía ông. Họ đang báo cáo tình hình học sinh các trường đại học và trung học ở Bắc Kinh chống lại tổ công tác và tình hình tổ công tác trấn áp học sinh. Lời của Giang Thanh là nhiều nhất, tiếp đến là Trương Xuân Kiều và Khang Sinh, Trần Bá Đạt nói không nhiều, lời của Diêu Văn Nguyên là ít nhất. Dù nói nhiều hay nói ít, những người vây quanh ông này đều như một tiểu tổ chiến đấu trung thành.
Ngăn cách bởi làn khói thuốc lượn lờ, ánh mắt của họ đều đang cung kính, thận trọng quan sát biểu cảm của ông, chờ đợi phản ứng từ ông. Lắng nghe những báo cáo như thể sắp đối mặt với kẻ địch hùng mạnh này với vẻ mặt hơi nhíu mày, trầm mặc không nói, ông có một tâm thế thong dong đặc biệt tốt.
Chuyện đã đến nước này, ngược lại càng dễ làm bài. Thỉnh thoảng, ông cũng hỏi một hai chi tiết, ví dụ như trong số học sinh chống tổ công tác ở Bắc Kinh có bao nhiêu người bị chụp mũ phản cách mạng? Giang Thanh xem tài liệu trong tay, lập tức trả lời: "Chỉ riêng 24 trường đại học trọng điểm đã có hơn một vạn học sinh bị chụp mũ phản cách mạng, có gần ba vạn người bị đấu tố với nhiều tính chất khác nhau." Mao Trạch Đông hút thuốc, dựa lưng vào sofa ngồi rất thoải mái, tiếp tục nghe báo cáo, một nhân viên đi đến bên cạnh, khẽ xin chỉ thị: "Đồng chí Lưu Thiếu Kỳ đến rồi, ông ấy muốn báo cáo với Chủ tịch tình hình Cách mạng Văn hóa." Giang Thanh và những người khác lúc này đều dừng báo cáo, ánh mắt không rời nhìn ông. Mao Trạch Đông giơ tay, khẽ vẫy mu bàn tay ra hiệu. Người nhân viên có vóc dáng cao ráo này là nữ y tá thân cận của ông, tên là Lý Tú Chi, một người phụ nữ trẻ tuổi mà ngay cả Giang Thanh cũng không dám xem thường, cô gật đầu, khẽ nói: "Tôi sẽ nói là Chủ tịch đã nghỉ ngơi rồi." Mao Trạch Đông hơi ngước mắt nhìn cô, không tỏ ý phản đối. Lý Tú Chi bước đi nhanh nhẹn rời khỏi phòng khách để đi sắp xếp.
Báo cáo vẫn đang tiếp tục, nhưng trong lòng Mao Trạch Đông lại dâng lên một tia khinh miệt mơ hồ. Trước mắt hiện lên gương mặt "không âm không dương", nhìn rất chướng mắt của Lưu Thiếu Kỳ, đồng thời những khung cảnh có thể gọi là mang tính lịch sử lướt qua như làn khói thoảng qua.
Tháng 12 năm 1964, đúng vào thời gian Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc triệu tập hội nghị công tác "Tứ Thanh", hôm đó họp, Tổng bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc Đặng Tiểu Bình chủ trì hội nghị mà không thông báo cho ông. Ông rất tức giận, đã gọi điện thoại. Đặng Tiểu Bình giải thích trong điện thoại: "Hôm nay là hội nghị công tác bình thường, nghe nói Chủ tịch mấy ngày nay sức khỏe có chút không khỏe nên không thông báo trước cho Chủ tịch." Mao Trạch Đông lúc đó liền nói: "Hội nghị này tôi phải tham gia, hơn nữa còn có lời muốn nói. Sức khỏe có chút không khỏe không ảnh hưởng đến việc họp, bị thương nhẹ đâu thể rời chiến tuyến." Đến hội nghị, Lưu Thiếu Kỳ, Đặng Tiểu Bình và một nhóm người đều có mặt, ông đã phát biểu, hơn nữa còn rất trịnh trọng, giọng điệu nghiêm khắc, ông nói: "Vấn đề ở nông thôn hiện nay thực chất là cuộc đấu tranh giữa hai con đường chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản, là cuộc đấu tranh giữa hai giai cấp vô sản và tư sản, đây mới là mâu thuẫn chính." Lưu Thiếu Kỳ lúc này lại đứng một bên xen vào: "Mâu thuẫn ở nông thôn có đủ loại, có mâu thuẫn giữa cán bộ và quần chúng, mâu thuẫn giữa Tứ Thanh và không Tứ Thanh, mâu thuẫn cụ thể thì vẫn nên phân tích cụ thể, là mâu thuẫn gì thì giải quyết theo mâu thuẫn đó là tốt nhất."
Lời của Lưu Thiếu Kỳ tuy âm thanh không cao, nhưng lại biểu lộ rõ sự đối lập ngoan cố, khiến ông vô cùng khó chịu. Ngắt lời phát biểu của ông như vậy, công khai tạo ra bế tắc, tuy ngắn ngủi nhưng tính chất lại rất rõ ràng. Ông lập tức lớn tiếng, tiếp tục trình bày quan điểm đấu tranh hai con đường của mình, đồng thời cảm nhận sâu sắc rằng mình đã bị loại ra khỏi công tác Trung ương. Một nhóm người dường như đều biết quan điểm của Lưu Thiếu Kỳ, giữa họ cũng hình thành không khí làm việc khá nhất trí. Khi ông bước vào hội trường này, tuy bề ngoài vẫn nhận được sự đối đãi của lãnh tụ, thế nhưng, từ ánh mắt của Lưu Thiếu Kỳ, Đặng Tiểu Bình và nhóm người này, ông nhìn thấy sự kính nhi viễn chi. Họ đang tâm đầu ý hợp, theo khuôn phép mà thao tác, ông đến, họ đều có chút lúng túng, không tự nhiên, dường như ông không nên đến làm phiền họ, không nên không tin tưởng họ, không nên can thiệp vào họ. Giống như một nhóm trẻ con đang chơi rất vui nhìn thấy phụ huynh, tuy không thể không biểu hiện sự tôn trọng, nhưng trong cốt tủy lại mong mỏi phụ huynh đừng làm phiền chúng, mau mau rời đi. Đó chính là điều ông đọc được trong mắt nhóm người này.
Trong bài phát biểu nghiêm khắc, ông luôn có thể cảm nhận được những người này chẳng qua chỉ đang thể hiện sự tôn trọng lấy lệ. Lưu Thiếu Kỳ trong tay vẫn nhẹ nhàng xoay xoay cây bút chì, ánh mắt nhìn thẳng phía trước không hề dao động. Đặng Tiểu Bình ngẩng đầu, dường như đang lắng nghe bài phát biểu của ông, lại thỉnh thoảng cúi đầu xem tài liệu trong tay, ghi vài chữ, thực ra, thần thái đó là đang nghĩ chuyện khác. Đây là hội nghị đầu tiên ông bị lạnh nhạt, bị chống đối kể từ sau khi nắm quyền từ Hội nghị Tuân Nghĩa, để lại ấn tượng vô cùng mạnh mẽ trong lòng Mao Trạch Đông.
Ông biết, mình lui về tuyến hai đã lâu, giao công tác thường nhật của Đảng, Chính phủ, Quân đội cho Lưu Thiếu Kỳ, Đặng Tiểu Bình ở tuyến một xử lý, đã hình thành cục diện quyền lực bị lọt ra ngoài.
Trong một hội nghị tiếp theo đó, ông quyết định phản kích. Ông cầm theo một cuốn "Hiến pháp nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa" và "Điều lệ Đảng Cộng sản Trung Quốc" đi dự họp. Hội nghị vừa bắt đầu, ông đã có một bài phát biểu khiến tất cả đều bất ngờ, ông nhìn Đặng Tiểu Bình và Lưu Thiếu Kỳ nói: "Các người một người không cho tôi họp, một người không cho tôi nói." Ông một tay cầm "Hiến pháp", "Đây là Hiến pháp, tôi là công dân nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, có quyền tự do ngôn luận." Lại một tay cầm "Điều lệ Đảng", "Đây là Điều lệ Đảng Cộng sản Trung Quốc, tôi là đảng viên Đảng Cộng sản Trung Quốc, có quyền tham gia hội nghị của Đảng." Sau đó, ông đặt cả "Hiến pháp" và "Điều lệ" lên bàn, vỗ mạnh một cái đầy điềm tĩnh và uy lực, nói: "Các người có quyền gì mà không cho tôi tham gia hội nghị? Có quyền gì mà không cho tôi nói? Tôi vừa nói đấu tranh giai cấp, các người liền không thích nghe, Đảng Cộng sản không nói đấu tranh giai cấp thì còn gọi là Đảng Cộng sản gì nữa? Quyền lực trong tay các người rốt cuộc là ai cho?"
Hôm đó, ông có chút lôi đình đại nộ.
Chính từ lúc đó, ông quyết định giành lại quyền lực đã mất.
Nghĩ như vậy, cảnh tượng đầu tháng 6 năm nay lại hiện ra trước mắt. Lúc đó, Lưu Thiếu Kỳ, Đặng Tiểu Bình đáp chuyên cơ đến Hàng Châu báo cáo với ông về tình hình Cách mạng Văn hóa, ông ngồi trên sofa, uy nghiêm không lộ. Lúc này Lưu Thiếu Kỳ và Đặng Tiểu Bình đã tỏ ra khá cung kính, cả hai đều ngồi ở mép sofa, người nghiêng về phía trước. Đặng Tiểu Bình dùng hai khuỷu tay chống lên đùi, cung cung kính kính nhìn ông nói: "Cách mạng Văn hóa làm thế nào, mọi người đều không có chuẩn bị tư tưởng, xin Chủ tịch về Bắc Kinh chủ trì công tác." Lưu Thiếu Kỳ cũng gật đầu liên tục. Mao Trạch Đông điềm tĩnh nói: "Vẫn là ủy thác các đồng chí chủ trì một thời gian, các loại tình hình các đồng chí tùy cơ ứng biến mà xử lý. Khi nào cần tôi về, tôi sẽ về, hiện tại chưa đến mức cấp bách như vậy." Lúc đó ông thầm nghĩ trong lòng: "Cách mạng Văn hóa còn chưa thực sự triển khai, các người đã thay đổi bộ mặt rồi. Sự đắc ý vênh váo trước kia của các người đâu mất rồi?" Nhìn ánh mắt cung kính không như xưa của Lưu Thiếu Kỳ, Đặng Tiểu Bình, ông cảm nhận sâu sắc sự cần thiết của Cách mạng Văn hóa. Hiện tại, hơn một tháng đã trôi qua, việc Lưu Thiếu Kỳ, Đặng Tiểu Bình chủ trì công tác Trung ương đã gây ra cục diện các tổ công tác trấn áp quy mô lớn phong trào học sinh. Ông bơi lội, đọc sách qua hơn nửa mùa hè, đã có thể ra mặt dọn dẹp cục diện. Trong một thoáng, ông nhớ lại một bài từ mình từng viết: "Thu dọn kim âu một mảnh, chia ruộng chia đất thật bận rộn."
Báo cáo trước mắt vẫn đang tiến hành. Ông vừa nghe báo cáo cụ thể, vừa tận hưởng cảm giác nghe báo cáo. Nhóm người trước mắt này mới là lực lượng thực sự chuyển động theo hiệu lệnh của ông. Một lãnh tụ mất đi uy quyền ra lệnh là cấm, thi hành là dừng thì cũng coi như danh nghĩa đã mất. Sự cung kính mà Lưu Thiếu Kỳ, Đặng Tiểu Bình lộ ra ở Hàng Châu đầu tháng 6 chỉ là thái độ bề ngoài bất đắc dĩ, họ có mưu lược của họ, có thế lực của họ. Nhóm người trước mắt này lại như một đám trẻ con còn hôi sữa, tranh nhau vây quanh phụ huynh đòi kẹo. Nhìn họ từng người một nóng lòng báo cáo lại có chút nhường nhịn, ông thậm chí nghĩ rằng, niềm vui gia đình của chính trị gia chính là luôn có những tín đồ trung thành vây quanh bên mình.
Ông lại châm một điếu thuốc, nhả khói, thoải mái tựa người ra sau. Thân hình ông cao lớn hơn tất cả bọn họ, tư thế ngồi cũng hiên ngang, thoải mái hơn, ông có thể đứng ở một độ cao hơn hẳn họ để nghe họ báo cáo, chỉ huy họ. Quyền lực bình đẳng không có trung tâm. Quyền lực gần như bình đẳng cũng không thể hình thành đủ uy quyền. Chư hầu mạnh, thiên tử không tồn tại. Quyền lực chênh lệch mới tạo ra uy quyền lãnh tụ thực sự. Những người trước mắt này còn lâu mới đủ lông đủ cánh, quyền lực mà họ có trong đại quốc chính trị Trung Quốc này là không đáng kể, chỉ như vậy, họ mới có thể tuyệt đối trung thành với ông. Tất nhiên, họ đều sẽ tìm mọi cách mở rộng quyền lực của mình, tuy nhiên, những người này có lẽ mãi mãi không có khả năng đe dọa ông. Trước mắt, ông đang cần sự mở rộng dần dần quyền lực của nhóm người này, để giải quyết việc tái thiết toàn bộ quyền lực chính trị.
Ở Trung Quốc, thực ra không có mấy người thực sự hiểu thấu mưu sâu kế xa của ông, cũng không có mấy người thực sự hiểu thế giới trong mắt ông là như thế nào, thậm chí không ai hiểu tại sao ông thường xuyên thích ở phương Nam, mà không muốn ở lại Bắc Kinh. Trung Nam Hải rõ ràng là thủ phủ của ông, nhưng thực tế, ở Trung Nam Hải ông không hề nhận được sự đãi ngộ trọng thể như khi ở Hàng Châu, ở Vũ Hán, ở Thượng Hải, ở Trường Sa.
Ở Trung Nam Hải, ông là lãnh tụ tối cao, có sự phục tùng đầy đủ, sự bảo vệ đầy đủ, sự phục vụ đầy đủ, tuy nhiên, người ở đây quá quen thuộc với ông, mọi thứ đều đã thành thói quen, theo khuôn phép, ngay cả cảnh vệ cũng có cơ hội gặp ông nhiều hơn. Hoàn toàn không giống ở địa phương, tại Hàng Châu, tại Vũ Hán, luôn có sự sùng bái và phục vụ khúm núm, không rời nửa bước vây quanh mình. Mỗi vị lãnh đạo tỉnh, lãnh đạo quân khu ở đó đều ngày đêm vây quanh bên cạnh, coi đó là trọng trách. Nhân viên phục vụ vừa nhìn thấy ông đều lộ ra vẻ phấn khích đầy e thẹn như hoa nở. Toàn bộ thế giới phản ứng nhạy bén hơn với ý nguyện của ông, nơi đâu cũng động một cái là chuyển.
Khi ông đi thị sát các tỉnh thành, có thể cảm nhận được quyền lực to lớn của mình di động trong không gian. Khi ông bơi lội, phơi nắng ở Hàng Châu, Vũ Hán cách Bắc Kinh ngàn dặm, đàm tiếu việc trời việc đất với những người vây quanh, mọi thứ ở Bắc Kinh vẫn nằm trong tầm kiểm soát của ông, vẫn phải nghe sự chỉ huy của ông. Đi lại khắp nơi trên toàn quốc, mới càng tự tại, càng khoan khoái, càng nhàn nhã; nhàn nhã xong, lại đến Trung Nam Hải trang trọng nghiêm túc để chỉ huy chính trị, lại càng là một việc rất có hứng thú.
Giang Thanh luôn thích ngắt lời người khác, Trương Xuân Kiều đang báo cáo tình hình Đại học Bắc Thanh, cô liền xen vào: "Hiện tại nhân vật số 2 phái tạo phản thực sự đấu tranh với tổ công tác ở Đại học Bắc Thanh là Hô Xương Thịnh, thái độ của Võ Khắc Cần thì mập mờ." Mao Trạch Đông xua xua tay, nói: "Cô ta khởi nghiệp từ việc chống Thành ủy Bắc Kinh, lập trường cơ bản này cô ta sẽ không thay đổi." Khang Sinh chỉnh lại kính nói: "Võ Khắc Cần chỉ là hơi có chút thăm dò mà thôi, Chủ tịch vừa đưa ra triển khai chiến lược mới, cô ta sẽ bám sát theo ngay." Mao Trạch Đông lại xua tay, nói: "Phàm là phái cách mạng dán tờ áp phích chữ lớn đầu tiên, sau này dù có phạm sai lầm, đều phải nghĩ cách bảo vệ." Giang Thanh chớp chớp mắt sau cặp kính viền đen, nhìn đồng liêu hai bên nói: "Chỉ thị này của Chủ tịch chúng ta nhất định làm theo." Trần Bá Đạt gật đầu liên tục, Khang Sinh cũng gật đầu liên tục, Trương Xuân Kiều, Diêu Văn Nguyên càng gật đầu liên tục.
Mao Trạch Đông cười đầy châm biếm trong lòng. Giang Thanh hiện nay nhìn thuận mắt hơn vài năm trước, nhưng dù có thuận mắt hơn, ông cũng rất không muốn hồi tưởng về sự bắt đầu câu chuyện giữa mình và Giang Thanh thời kỳ Diên An. Lúc đó, Giang Thanh vừa đến Diên An, mỗi khi ông làm báo cáo, cô luôn tìm mọi cách chen vào hàng ghế đầu, ngẩng mặt lên nhìn ông phát biểu với ánh mắt sùng kính. Ông thừa nhận, là một phụ nữ trẻ đẹp đến từ thành phố lớn, ánh mắt của Giang Thanh cũng từng khơi dậy nhiệt huyết diễn thuyết của ông, Giang Thanh lúc đó dung mạo rất xuất chúng, đôi mắt đen to lớn lấp lánh dưới ánh mặt trời. Sự phát triển sau này, đặc biệt là câu chuyện sau khi vào thành, là điều ông không muốn nhìn lại nhất. Nhìn Giang Thanh ở độ tuổi này còn điệu bộ lả lướt, không khỏi nảy sinh chán ghét, một câu nói có điển cố thoáng hiện lên: "Dùng sắc đẹp phụng sự người khác, sắc suy thì tình yêu phai nhạt." Ông biết đây là câu nói của người phụ nữ nào bên cạnh vị hoàng đế nào trong lịch sử, nhưng không xác nhận nó trong trí nhớ.
Gương mặt trắng trẻo mà hơi chảy xệ của Giang Thanh, đặc biệt là phần da thịt đã lộ vẻ nhão chùng ở cổ, khiến ông nảy sinh tình cảm vừa thương hại vừa chán ghét. Ông biết thế nào là sinh mệnh trẻ trung, ông thích sinh mệnh trẻ trung. Bất cứ thứ gì già nua, cũ kỹ, chảy xệ, trì trệ đều không khơi dậy được nhiệt huyết của ông. Mà ông luôn hy vọng giữ được nhiệt huyết của mình, luôn tìm kiếm sinh mệnh tươi mới và sự vật tươi mới. Cách mạng Văn hóa rất tươi mới. Trong màn trình diễn chính trị của Cách mạng Văn hóa, sự nhạy bén tích cực của Giang Thanh lại khá đáng yêu. Không bàn chuyện tình cảm, chỉ bàn chính trị, Giang Thanh lại khá có khí tượng mới mẻ đầy sức sống.
Nghe báo cáo, Mao Trạch Đông từ gương mặt tròn trịa béo tốt của Diêu Văn Nguyên nghĩ đến bài "Phê bình vở kịch lịch sử mới 'Hải Thụy bãi quan'" mà anh ta viết. Trong phút mơ màng, lại từ bài viết này nghĩ đến nguyên Bí thư Thành ủy Bắc Kinh Bành Chân. Vừa nghĩ đến Cách mạng Văn hóa, hai người đầu tiên hiện ra trước mắt Mao Trạch Đông luôn là Lưu Thiếu Kỳ và Bành Chân. Một là Lưu Thiếu Kỳ, ánh nắng chiếu lên mái tóc bạc và áo trắng của Lưu Thiếu Kỳ chói lọi. Lưu Thiếu Kỳ luôn nhìn đi chỗ khác với ánh mắt hơi đờ đẫn, dù ông hồi tưởng thế nào, cũng khó mà xuất hiện một khuôn mặt Lưu Thiếu Kỳ đang đối diện với mình. Người kia xuất hiện trước mặt là Bành Chân. Nhân vật cao lớn bằng mình này lại luôn đối diện với ông trong ký ức, gương mặt dài, đường chân tóc rất cao, thường cho người ta cảm giác búi tóc như người thời cổ đại.
Sự bất kham, không chịu khuất phục của Bành Chân càng khiến ông khó chịu. Rời xa những suy tư lý luận, Cách mạng Văn hóa liền biến thành một bức tranh tống khứ hai nhân vật Bành Chân, Lưu Thiếu Kỳ xuống đài.
Ông hỏi một câu: "Bành Chân hiện tại biểu hiện thế nào?" Giang Thanh quay đầu nhìn Khang Sinh, Khang Sinh cử động gương mặt nhiều nếp nhăn đó, trả lời: "Chưa viết ra bản kiểm điểm sâu sắc hơn." Mao Trạch Đông không tỏ thái độ gì, chậm rãi hút thuốc, để khói thuốc như nghìn quân vạn mã trải ra trong phòng khách.
Tại hội nghị mở rộng Thường vụ Bộ Chính trị Trung ương từ tháng 9 đến tháng 10 năm 1965, Mao Trạch Đông từng có ý tứ sâu xa nói: "Trung ương xuất hiện chủ nghĩa xét lại thì làm sao? Rất có khả năng xuất hiện, đây là điều nguy hiểm nhất." Khi nói câu này, ông chú ý thấy Bành Chân thản nhiên hút thuốc. Sau đó ông hỏi Bành Chân: "Ngô Hàm có thể phê bình được không?" Bành Chân nhìn ông suy nghĩ một chút trả lời rằng: "Ngô Hàm có một số vấn đề có thể phê bình." Nhưng trong lời nói lại có thái độ bảo lưu ngoan cố. Trong lòng Mao Trạch Đông thoáng qua một nụ cười lạnh: Đối với nhân vật như Bành Chân, rất khó lấy lý mà nói, chỉ có thể lấy lợi hại mà nói. Lúc đó Mao Trạch Đông đã chuẩn bị sẵn một quả bom hạng nặng, đó chính là bài viết "Phê bình vở kịch lịch sử mới 'Hải Thụy bãi quan'" của Diêu Văn Nguyên. Bài viết này do Giang Thanh đi lại giữa Bắc Kinh, Thượng Hải, cùng với Trương Xuân Kiều, Diêu Văn Nguyên liên thủ pháo chế, Diêu Văn Nguyên chấp bút, trước sau mười lần sửa chữa bản thảo, Mao Trạch Đông đích thân thẩm duyệt, sửa đổi.
Khi nó được đăng trên "Văn Hối Báo" ngày 10 tháng 11 năm 1965, các báo chính ở toàn quốc và Bắc Kinh dưới sự kiểm soát của Bành Chân và những người khác lại không chịu đăng lại, Mao Trạch Đông đến nay vẫn còn có thể trải nghiệm sự phẫn nộ của chính mình lúc đó. Bắc Kinh dưới sự thao túng của Bành Chân và những người khác đã trở thành một vương quốc độc lập "kim đâm không lọt, nước dội không vào", bài viết của Diêu Văn Nguyên chính là muốn phá vỡ vương quốc độc lập này, phê Ngô Hàm chính là để đánh đổ Bành Chân.
Khi ngày 29, 30 tháng 11 các báo lớn toàn quốc đăng lại bài viết của Diêu Văn Nguyên, Mao Trạch Đông biết, Cách mạng Văn hóa cuối cùng đã mở ra điểm đột phá từ đây. Nhân vật phản động về chính trị luôn đánh giá quá cao sức mạnh của mình, ngày 8 tháng 2 năm nay, Bành Chân cầm một bản "Đề cương tháng Hai" đến Vũ Hán báo cáo tình hình Cách mạng Văn hóa với ông. Ông hỏi Bành Chân: "Ngô Hàm có phải chống Đảng chống chủ nghĩa xã hội không?" Kết luận của câu hỏi này tự nó đã rõ, Bành Chân lại nói: "Không tính là có." Đây lại là một lần đối kháng chính trị ngoan cố của Bành Chân. Lúc đó, tuy ông uy nghiêm không lộ, nhưng trong lòng lại nảy sinh cảm xúc vô cùng thù địch đối với người đàn ông cao lớn bằng mình này. Ông biết, dựa vào thể lực mình không thể đánh bại hắn. Dựa vào đối thoại mặt đối mặt, cũng không thể áp phục hắn.
Ông không ra tay, cũng không tranh cãi, dựa vào chính trị. Ông trong trường hợp bình thường tuyệt đối sẽ không nổi trận lôi đình phê phán đối thủ, vì họ căn bản không phải đối thủ, điều ông cần làm là điều động tổ chức lực lượng trong tay mình, thong dong giải quyết vấn đề. Ông nhớ đến lời mình nói khi tiếp đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ Albania: "Đối với một chính quyền như vậy, phải không ngừng thanh tẩy kẻ xấu, giống như bóc măng, từng lớp từng lớp bóc vỏ xuống." Lý Lập Tam, Vương Minh, Trương Quốc Đảo không cần phải nói, Cao Cương, Nhiêu Thấu Thạch, Bành Đức Hoài đều đã bị bóc đi như vậy, hiện tại lại bóc đi Bành, La, Lục, Dương, sau này, không hơn gì việc tiếp tục bóc mà thôi.
Báo cáo nghe cũng gần xong, ông xua tay, nói với Giang Thanh và những người khác: "Các đồng chí để lại tài liệu về mấy trường đại học chống tổ công tác ở đây, tôi xem qua một chút. Ngoài ra, chuyển lời cho Lưu Thiếu Kỳ, ngày mai để ông ấy chủ trì một hội nghị báo cáo tình hình. Các đồng chí mang tình hình ra thảo luận, bàn bạc tại hội nghị báo cáo, vấn đề không khó giải quyết." Ông chỉ vào Trần Bá Đạt, Trương Xuân Kiều, Diêu Văn Nguyên... đang có vẻ mặt nghiêm túc nói: "Đừng lo chuyện hão huyền, trời không sập xuống được đâu." Mọi người đều cười, lần lượt đứng dậy cáo từ: "Chủ tịch, Chủ tịch nghỉ ngơi sớm đi ạ." Mao Trạch Đông vỗ vỗ vào chồng tài liệu vừa mới được chất lên trên bàn trà, thong dong hào sảng đứng dậy nói: "Nuôi binh ngàn ngày, dùng binh một giờ, hôm nay tôi thức đêm hoàn thành những nhiệm vụ các đồng chí giao cho tôi."
Mọi người cung kính rời đi, Giang Thanh đi cuối cùng, quay người nói với Mao Trạch Đông: "Chủ tịch còn cần tôi làm gì nữa không?"
Mao Trạch Đông xua tay: "Các đồng chí cứ chuẩn bị đi nổ súng tại hội nghị báo cáo tình hình đi, tôi xem tài liệu trước." Giang Thanh khựng lại, muốn nói gì đó, lại cảm thấy không thỏa đáng, bèn rời đi, vừa đi vừa khoác tay nữ y tá Lý Tú Chi thân mật dặn dò gì đó.
Người tan hết, Mao Trạch Đông đi vài bước trong phòng khách, ngồi xuống sofa. Ông cầm tài liệu trên bàn trà, vắt chân lên, đặt tài liệu lên đầu gối, vừa xem vừa giơ tay phải lên. Lý Tú Chi lúc này đã quay lại phòng khách, vội vàng đặt một cây bút chì to vào tay ông. Mao Trạch Đông vẽ một nét ngay trên trang tài liệu đầu tiên. Lý Tú Chi cúi người hỏi: "Chủ tịch, Chủ tịch xem tài liệu ở đây ạ?"
Mao Trạch Đông gật đầu. Lý Tú Chi nói: "Để cháu mát-xa vai cho Chủ tịch nhé." Mao Trạch Đông tiếp tục xem tài liệu, Lý Tú Chi đứng sau sofa, cởi hai chiếc khuy ở cổ áo sơ mi của Mao Trạch Đông, vén cổ áo ra, mát-xa bờ vai dày của Mao Trạch Đông qua lớp áo lót bên trong.
Cô thấy Mao Trạch Đông tùy tay gạch một đường trong tài liệu, đánh dấu một lỗi chính tả, trong dòng đó, người bị tổ công tác chụp mũ phản cách mạng ở Đại học Bắc Thanh là "Hô Xương Thịnh" bị viết sai thành "Hô Xương Thắng". Trong một dòng khác, ông gạch một đường dưới hai chữ "Đại học" trong "Học sinh Đại học Bắc Thanh Lư Tiểu Long", Lý Tú Chi biết, ở đây phải là "Trung học Bắc Thanh" chứ không phải "Đại học Bắc Thanh", chữ "Trung" bị viết sai thành "Đại" rồi. Tiếp đó, Mao Trạch Đông trịnh trọng vẽ một dấu chấm hỏi và một dấu chấm than lên một trang tài liệu khác.
