Lư Tiểu Long thường xuyên phiền muộn vì sự nhạy cảm của bản thân đối với môi trường xung quanh, đặc biệt là khi về đến nhà, sự nhạy cảm ấy càng trở nên sâu sắc hơn. Cảm giác ấy giống như một người muốn ngủ nhưng lại bị ép phải mở mắt, hoặc buộc phải lắng nghe những âm thanh ồn ào. Việc người cha mở hé một khe cửa khi vào nhà vệ sinh, cậu hiểu rõ dụng ý và thường thầm cảm kích. Chỉ cần trong nhà vệ sinh còn vương lại một chút mùi bài tiết của cha, cậu tuyệt đối không bước chân vào nổi, vì nó khiến cậu buồn nôn đến mức muốn ói. Chưa nói đến mùi hôi thối của chất thải, ngay cả khi cha vừa tắm xong, nhà vệ sinh ngập tràn hơi nước nóng cùng mùi cơ thể nồng nặc của ông, cậu cũng không thể nào bước vào được. Trong làn hơi nước ẩm ướt ấy, cậu thậm chí có thể phân biệt đâu là mùi phát ra từ đầu của cha, đâu là mùi từ nách cha, và đâu là mùi từ bộ phận sinh dục của ông. Cậu vô cùng nhạy cảm với sự chiếm lĩnh thô bạo của hơi thở người cha đối với không gian.
Khi cha trò chuyện với cậu ở phòng khách, cậu cũng cảm nhận được sự áp bức từ hơi thở của ông. Cha luôn hút hết điếu này đến điếu khác, khói thuốc nhả ra cuồn cuộn bao trùm toàn bộ không gian, điều này càng mang lại cảm giác vô cùng thô bạo. Nó thường khiến cậu liên tưởng đến những loài động vật mãnh thú như hổ, chúng luôn dùng hơi thở của mình, hơi thở của phân nước tiểu, hơi thở của dấu chân, và hơi thở tỏa ra từ toàn cơ thể để vạch ra lãnh địa riêng.
Ngay cả một con chó ở nông thôn cũng vừa đi vừa nhón chân sau rải rác tiểu tiện ven đường, ở gốc cây, góc tường, khúc cua sườn núi, đó cũng là cách bày trí hơi thở của nó, phác họa nên phạm vi hoạt động của bản thân. Không chỉ mùi thuốc lá và mùi hương phát ra từ cơ thể người cha phác họa nên phạm vi thống trị của ông, mà ánh mắt, cử chỉ của ông, tất cả đều vẽ nên uy lực của người cha.
Cha vạm vỡ và cao lớn hơn cậu rất nhiều, cơ thể cũng cứng rắn hơn cậu rất nhiều, tất cả những điều này chính là nguyên nhân khiến cha trở nên "tàn bạo" trong tâm trí cậu. Vẻ bề ngoài uy nghiêm của cha, lúc nào cũng sừng sững cao lớn và vạm vỡ trước mặt cậu, áp bức cậu, khiến cậu cảm thấy khó thở. Địa vị của cha, kinh nghiệm xã hội của cha, năng lực làm việc của cha, bao gồm cả phong thái thủ trưởng khi ông dùng bút chì đỏ xanh phê duyệt văn kiện, phong thái thong thả lúc bước lên xe ô tô con, tất cả đều là hình ảnh của một kẻ thống trị trong lòng người con trai. Đêm hôm đó, khi nhìn thấy cô giáo Mễ Na mà mình thầm thương trộm nhớ cũng ngã vào vòng tay của cha, trong lòng cậu dâng lên một nỗi nhục nhã xuất phát từ tận đáy lòng. Người cha đã cướp đoạt thế giới của con trai, đây có lẽ là một trong những nguyên nhân tạo nên mối thù hận sâu sắc nhất trên thế giới này. Mỗi khi đến lúc ấy, cậu lại nhớ đến cảnh tượng năm mười tuổi theo cha đến nhà tắm công cộng để tắm rửa. Hồi đó, trong nhà chưa có nhà vệ sinh có thể tắm rửa, cảnh tượng này diễn ra hàng tuần. Cha đỏ rẫy, vạm vỡ và cao lớn, còn cậu thì trắng gầy và nhỏ thòi lòi. Bộ phận sinh dục của cha đen đỏ, to lớn, còn bộ phận sinh dục của chính cậu thì trông giống như một chiếc đuôi heo nhỏ. Sự đối lập này luôn khiến cậu cảm thấy tự ti và thù địch một cách khó hiểu, cậu hy vọng rằng có một ngày mình có thể vượt qua cha. Thế nhưng, theo tuổi tác lớn dần, khi cậu cuối cùng cũng hiểu ra rằng thân thể đàn ông và biểu tượng nam nhi của mình vĩnh viễn không thể vượt qua được cha, thì sự tự ti không thể tiêu biến, và sự thù địch cũng vì thế mà không thể tan biến. Kẻ thất bại luôn tích tụ sự nhục nhã và hận thù trong lòng.
Ngay từ khi sinh ra, cậu đã bị cha vứt lại ở quê nhà vùng núi. Cha đi làm cách mạng lập nghiệp lớn, vinh thân phì gia, còn con trai thì gặm ngọn khoai lang bò lớn trên chiếc kháng (kang) đất. Giải phóng đã mấy năm trời, mãi đến năm mười tuổi cậu mới được cha đón từ quê lên. Trên người cậu là bộ quần áo vá chằng vá đụp mang đậm chất nhà quê, rụt rè bước theo sau cha bước vào thành phố Bắc Kinh. Lúc bấy giờ, ngoài việc nhìn thấy bóng lưng cao lớn của cha ra, cậu còn nhìn thấy một thế giới trắng xóa chói lọi. Kể từ đó về sau, cậu không còn nhìn thấy bóng dáng nào cao lớn hơn cái bóng của cha vào thời điểm đó nữa, đúng là cao chọc trời khó mà ngước nhìn. Về sau cậu cũng không còn nhìn thấy phong cảnh nào chói mắt hơn thế nữa, cái nhìn đầu tiên về Bắc Kinh đã cho cậu biết thế giới rộng lớn nhường nào. Dần dần khi đã hiểu chuyện, cậu bắt đầu oán hận cha. Oán hận cha từ nhỏ đã vứt cậu ở xó núi ăn cám nuốt rau, không nuôi dưỡng được một vóc dáng cho đàng hoàng.
Cũng oán hận cha đã không chăm sóc mẹ cho chu đáo, khiến bà qua đời vì khó sinh khi sinh đứa con thứ hai. Người mẹ kế này mà giờ đây cậu buộc phải cắn răng gọi bằng mẹ, là người được cha cưới về chưa đầy nửa năm sau khi mẹ ruột của Lư Tiểu Long qua đời.
Nghe nói trước kia là diễn viên của đoàn kịch ca múa quạt, đã quen biết cha từ lâu.
Đứng trước người phụ nữ này, Lư Tiểu Long càng cảm thấy bầu không khí trong nhà mới khó chịu làm sao. Người phụ nữ này tuy không đến mức ngược đãi cậu quá quắt, nhưng cũng chưa từng thích cậu. Cậu nhìn bà ta ngày một già đi, gầy đét khô khốc, đứng thẳng đuột, trên gương mặt khô khốc hằn lên những nếp nhăn khiến người ta tuyệt đối không muốn nhìn ngắm. Bàn tay bà ta chìa ra, kể cả phần cổ tay, đều mang đến cho người ta cảm giác khô cứng hoàn toàn không có chút ẩm ướt nào. Bà ta vô cùng nhiệt tình với công việc ở bộ của cha, thích hiến kế cho cha, tìm đủ mọi cách để quen biết và liên lạc với các đồng nghiệp và cấp dưới của cha. Khi cha lạnh lùng liếc mắt phê bình bà ta, bà ta không hề xấu hổ hay tức giận, cũng chẳng coi đó là chuyện lớn. Phê bình thì cứ phê bình, cha vẫn thường hay bàn bạc với bà ta chuyện trong bộ, bữa tối cũng luôn cố gắng về nhà ăn, nhận sự chăm sóc với những canh với nước, chén này bát nọ của bà ta, nhưng lại chưa bao giờ dẫn vợ đi tham gia bất kỳ hoạt động nào. Cho dù là liên hoan ngày lễ hay đi xem kịch xem phim, ông thường để vé lại nhà và hành động một mình. Người mẹ kế này dường như cũng đã quen, chưa bao giờ can thiệp vào các hoạt động trong ngày nghỉ lễ của cha, việc xưng vương xưng bá trong nhà đã khiến bà ta cảm thấy mãn nguyện. Bà ta cũng có đơn vị công tác của mình, làm Phó Bí thư Tổng chi Đảng bộ Đoàn Kinh kịch Bắc Kinh, nhưng chẳng qua chỉ là chức danh hư vị trên danh nghĩa mà thôi.
Nếu là mẹ kế bước vào nhà vệ sinh, dù là đi vệ sinh hay tắm rửa, Lư Tiểu Long càng không muốn tiếp quản không gian đó.
Dù cách bao lâu đi nữa, cậu cũng không muốn bước vào. Trừ khi trong nhà lại có người khác, hoặc em trai, hoặc em gái, hoặc bảo mẫu dùng qua, thì cậu mới sử dụng theo sau. Cậu căm ghét mùi hương của bà ta, mặc dù mùi của bà ta không nồng nặc như của cha, nhưng lại càng khiến cậu phản cảm. Cậu thường tưởng tượng ra dung mạo của mẹ ruột mình, thời buổi đó rất ít khi chụp ảnh, mấy bức ảnh hiếm hoi để lại chỉ có thể thấy mẹ ruột có vẻ ngoài rất thanh tú.
Ông trời không biết đã nhào nặn ra sinh mệnh Lư Tiểu Long cậu như thế nào, cậu đã hội tụ những dòng di truyền gì? Sự nhạy cảm của cậu, chứng bệnh sạch sẽ của cậu, lòng tự tôn của cậu, sự hiếu thắng muốn trỗi dậy hơn người của cậu, sự trầm mặc ít nói của cậu, có bao nhiêu phần đến từ dòng máu của cha mẹ? Có bao nhiêu phần đến từ việc ăn cám nuốt rau ở vùng núi quê nghèo?
Đương nhiên, gia đình này cũng có những thành phần mà cậu chấp nhận, nếu không có những thành phần ấy, trở về cái nhà này chắc sẽ đau khổ đến chết mất.
Cậu có một người em trai ruột cùng cha cùng mẹ, tướng mạo trắng trẻo mập mạp, hiền lành thật thà. Kể từ khi cậu đến Bắc Kinh năm mười tuổi, hai anh em đã ở chung một phòng. Hơi thở của hai người hòa quyện lẫn nhau, không có khoảng cách lớn nào. Chỉ là em trai còn trầm mặc ít nói hơn cả cậu, thường khiến người nhà không cảm nhận được sự tồn tại của nó. Nó có thể ngồi một mình ở đó viết chữ, vẽ tranh, lắp ráp mô hình máy bay, cả ngày không nói một câu nào. Giữa cậu và em trai vừa không có sự đối địch, cũng chẳng có sự giao lưu nào. Ngược lại, người em gái cùng cha khác mẹ Lư Tiểu Huệ, hiện đang học năm hai cấp hai tại Trường Trung học Thực nghiệm Nữ sinh Bắc Kinh, lại là đối tượng trò chuyện thân thiết nhất của Lư Tiểu Long. Đây cũng là điều mà Lư Tiểu Long tận một năm gần đây mới ngộ ra, sau khi ở nội trú mà cậu vẫn sẵn sàng về nhà mỗi tuần, không chỉ vì muốn cải thiện bữa ăn, mà nguyên nhân lớn hơn là muốn trò chuyện với em gái.
Trong nhà chỉ có em gái là không sợ cha, cũng chẳng kiêng dè mẹ. Nó nhỏ tuổi nhất, nhưng theo một ý nghĩa nào đó thì nó lại là kẻ lớn nhất trong nhà.
Nó thường dùng sự thông minh vốn có để giải tỏa nỗi lo âu cho cha mẹ, đưa ra quyết định cuối cùng. Tối ngày hôm qua ở phòng khách, cha đã nói có vẻ như Đại cách mạng văn hóa cũng sẽ lan đến bộ, ông cũng phải chuẩn bị tư tưởng sẵn sàng. Cả nhà đối mặt với lợi ích chung, ngay cả Lư Tiểu Long cũng đang nghiêm túc suy ngẫm. Thế nhưng em gái Lư Tiểu Tuệ lại thốt ra một câu rành mạch cắt đứt mọi lo âu: "Lo lắng trước cũng chẳng ích gì, cứ bước đi rồi tính tiếp." Cha nói: "Lần vận động này xem ra chủ yếu là chỉnh đốn nội bộ đảng, đặc biệt là chỉnh đốn cán bộ lãnh đạo trong đảng." Lư Tiểu Tuệ liền bồi thêm một câu: "Người làm bộ trưởng ở Trung Quốc nhiều vô kể, không có đường sống cho người khác, thì cũng chẳng có đường sống cho bố; có đường sống cho người khác, thì tự khắc có đường sống cho bố." Cha ngả người ra sô pha suy ngẫm, dưới vầng trán cao, đôi mắt lộ ra ánh nhìn giác ngộ.
Sau khi cuộc trò chuyện với cha kết thúc, em gái đã chạy sang phòng Lư Tiểu Long, giữa hai người từng có một cuộc trò chuyện có ảnh hưởng vô cùng to lớn đến cả cuộc đời Lư Tiểu Long.
Em gái mở lời trước: "Anh hai, nghe nói trường anh quy kết Mễ Na thành phản cách mạng lưu manh phạm rồi à?" Lư Tiểu Long vặn hỏi lại: "Sao em lại biết chuyện ở trường anh?" Lư Tiểu Tuệ quay đầu nhìn ra phía sau, bước tới đóng cửa phòng lại, ngồi xuống chiếc ghế dựa bên cửa sổ, xuyên qua ánh đèn bàn sáng rực nhìn Lư Tiểu Long và nói: "Anh có biết không, cô ấy với..."
Nói đến đây, con bé lại quay đầu nhìn ra cửa phòng. Lư Tiểu Long biết hai chữ mà em gái sắp thốt ra tiếp theo là "bố", bèn gật đầu, nói: "Anh biết." Cả hai đều không nói gì nữa. Lư Tiểu Tuệ rũ mắt im lặng một lúc, rồi nói: "Em rất đồng cảm với cô ấy." Lư Tiểu Long nhìn con bé, em gái sở hữu một khuôn mặt tròn rất ưa nhìn, đôi mắt vô cùng to, chiếc trán rộng giống cha mà lại có vẻ không giống cha, trông rất có phúc tướng, nhìn vào diện mạo của con bé hoàn toàn không tìm thấy chút dấu tích nào của người mẹ kế. Em gái lại nói: "Em cũng rất đồng cảm với bố." Lời nói của em gái khiến Lư Tiểu Long có phần kinh ngạc.
Lư Tiểu Tuệ chớp chớp mắt, rũ hàng lông mi dài xuống đôi mắt to rất đẹp, dừng lại một chút, rồi nói với Lư Tiểu Long: "Anh hai, bây giờ chính là cơ hội của anh." Lư Tiểu Long hỏi: "Cơ hội gì?" Lư Tiểu Tuệ đáp: "Cách mạng văn hóa chính là cơ hội của anh." Lư Tiểu Long lại hỏi: "Tại sao?" Lư Tiểu Tuệ nói: "Anh đứng ngồi trong ngoài gì cũng bị áp bức, Cách mạng văn hóa chính là cơ hội cung cấp cho những kẻ bị áp bức như anh để ngóc đầu đứng lên."
Lư Tiểu Long trong khoảnh khắc ấy cảm thấy toàn thân như bị sét đánh ngang tai, cậu kinh ngạc nhìn em gái, em gái cũng dùng một đôi mắt to thông minh đăm đăm nhìn cậu. Ánh mắt của em gái cho thấy, con bé hoàn toàn biết rõ trạng thái bị áp ức mà Lư Tiểu Long đang phải chịu đựng cả trong lẫn ngoài nhà: cậu luôn trầm mặc ít nói, luôn có sự nén ức, luôn chôn giấu lòng hiếu thắng mãnh liệt, mà lại luôn không cam chịu sự mờ nhạt và địa vị thấp kém. Lư Tiểu Long hơi rũ mắt xuống, cười một cách không giải thích.
Lư Tiểu Tuệ đăm đăm nhìn cậu dưới ánh đèn bàn, nói: "Anh hai, người bình thường có lẽ đều nghĩ anh không thích nói chuyện, vô cùng vô tích sự, tưởng anh nhát gan, nhưng thực ra, đặc điểm lớn nhất của anh chính là dám hành động." Lư Tiểu Long nhìn cô em gái mới mười lăm tuổi này với tâm trạng như hạn hán lâu ngày gặp mưa rào, cậu không ngờ rằng, trên thế giới này lại có người thấu hiểu mình đến thế.
Lư Tiểu Tuệ lại nói: "Phẩm chất ưu tú nhất của một người đàn ông chính là dám hành động. Mấy kẻ chỉ biết khoác lác khoe khoang là đáng ghét nhất."
Lư Tiểu Long trầm ngâm thở dài một hơi thật dài, tay cầm chiếc bút chì đỏ xanh vẽ một dấu chấm than màu đỏ to tướng trên trang giấy.
Từ ngày này trở đi, điều mà Lư Tiểu Long suy nghĩ nhiều nhất trước khi đi ngủ mỗi tối là hai chủ đề. Một là, làm thế nào để bản thân có thể nổi bật trong cuộc Đại cách mạng văn hóa. Hai là, cô gái mà cậu tình cờ gặp bên hồ nước ở công viên Nhật Nguyệt Đàn ngày hôm ấy đã khơi dậy niềm khao khát và xung động trong lòng cậu. Cậu không thể đoán chắc tuổi tác của cô ấy, có lẽ mười bảy mười tám tuổi, hoặc có thể lớn hơn một chút. Vẻ đẹp rực rỡ ngời ngời của cô ấy khiến cậu liên tưởng đến đủ loại miêu tả về mỹ nhân thời cổ đại, nghĩ đến mấy chữ "khuynh quốc khuynh thành". Khi nghĩ rằng bản thân có lẽ không có tư cách để có được người phụ nữ như thế, cổ họng cậu lại thắt lại từng cơn.
Cậu bịa ra đủ thứ thân phận và câu chuyện cho đối phương, hay nhất là cha mẹ cô ấy lần lượt bị đánh đổ, cô ấy bị ép phải lang thang đầu đường xó chợ, còn cậu nhờ thành công trong cách mạng mà trở thành một nhân vật vĩ đại, cậu đã bảo vệ cô ấy và toàn bộ gia đình cô ấy, để rồi cô ấy vô cùng cảm kích mà ngã vào vòng tay cậu. Câu chuyện nào cũng vô cùng khúc chiết, và cuối cùng đều kết thúc bằng việc cậu anh dũng chiếm được tình yêu của cô ấy.
Những câu chuyện khúc chiết ấy đã kích thích ngọn lửa xung động mãnh liệt và bền bỉ trong cậu, khi ngọn lửa xung động này bị khơi gợi đến mức thèm khát tột cùng trong trí tưởng tượng sống động như thật, cậu chỉ có thể dùng thủ dâm để giải quyết vấn đề.
