Tương lai đôi khi dường như thổn thức những lời cảnh báo trầm đượm về những sự kiện mà nó sắp mang lại cho chúng ta, tựa như một cơn bão đang tụ vần dù hãy còn xa xôi, với những âm thanh của gió, những ráng đỏ trên vòm trời, và những đám mây bị xé rách kỳ lạ, báo hiệu một luồng cuồng phong đủ sức rải đầy những xác tàu trên biển; hoặc được ủy thác mang theo trong làn sương mù cái hơi thở ngả vàng của dịch bệnh phủ kín các hòn đảo trắng miền Tây bằng những khí độc xuất phát từ phương Đông, làm mờ đi những ô cửa nhà xứ Anh quốc bằng hơi thở của cơn dịch hỏa Ấn Độ. Những lúc khác, tương lai ấy lại bùng nổ bất ngờ, như thể một vách đá nứt đôi và một ngôi mộ mở ra trong đó, từ nơi ấy thấu xuất thây ma của kẻ đang ngủ vùi. Trước khi bạn kịp nhận ra, bạn đã đối mặt với một thảm họa được che kín trong khăn liệm và chưa từng được nghĩ tới—một Lazarus mới.

Caroline Helstone từ Hollow's Cottage trở về nhà trong trạng thái sức khỏe tốt, theo như cô tưởng tượng. Khi thức dậy vào sáng hôm sau, cô cảm thấy bị đè nặng bởi sự rã rời khác thường. Vào bữa sáng, và trong mỗi bữa ăn của ngày tiếp theo, cô hoàn toàn mất đi cảm giác thèm ăn. Thức ăn ngon lành đối với cô chẳng khác nào tro tàn và mùn cưa.

"Mình bị ốm ư?" cô tự hỏi, rồi ngắm mình trong gương. Đôi mắt cô sáng rực, đồng tử giãn nở, đôi má dường như ửng hồng và đầy đặn hơn bình thường. "Trông mình vẫn khỏe mạnh; tại sao mình lại không thể ăn được chứ?"

Cô cảm thấy một nhịp đập thình thịch ở hai bên thái dương; cô cũng cảm thấy đại não mình đang hoạt động một cách kỳ lạ. Tinh thần cô phấn chấn hẳn lên; hàng trăm suy nghĩ bận rộn, đứt quãng nhưng rực rỡ chiếm lấy tâm trí cô. Một thứ ánh sáng bao trùm lấy chúng, tựa như sắc hồng nhuộm trên làn da cô.

Tiếp theo đó là một đêm nóng nực, khô khốc, khát cháy và đầy trằn trọc. Gần sáng, một cơn ác mộng khủng khiếp chộp lấy cô như một con hổ dữ; khi tỉnh dậy, cô cảm nhận và biết chắc rằng mình đã lâm bệnh.

Làm sao cô mắc phải cơn sốt này (đích thực là sốt) thì cô không thể nào biết được. Có lẽ trong chuyến đi bộ về nhà muộn vừa qua, một làn gió ngọt ngào nhưng độc hại, thoang thoảng mùi mật hoa và khí độc ẩm thấp, đã lọt vào phổi và mạch máu của cô, rồi ở đó, gặp sẵn một cơn sốt do kích động tinh thần cùng sự rã rời của chuỗi ngày dài tranh đấu và nỗi buồn quen thuộc, nó đã thổi bùng đốm lửa ấy thành ngọn lửa lớn, để lại đằng sau một đám cháy rực hồng.

Tuy nhiên, dường như đó chỉ là một ngọn lửa dịu dàng. Sau hai ngày nóng bức và những đêm bồn chồn, các triệu chứng không hề dữ dội, và cả bác của cô, lẫn Fanny, viên bác sĩ, hay Miss Keeldar khi ghé thăm, đều không hề tỏ ra lo lắng cho cô. Ai nấy đều tin rằng chỉ vài ngày nữa cô sẽ hồi phục.

Vài ngày trôi qua, và dù người ta vẫn nghĩ rằng sự hồi phục ấy không thể trì hoãn lâu hơn nữa, thì nó vẫn chưa hề bắt đầu. Mrs. Pryor—người đã đến thăm cô hằng ngày, và có mặt trong phòng cô vào một buổi sáng khi cô đã lâm bệnh được nửa tháng—đã quan sát cô rất kỹ lưỡng trong vài phút. Bà bắt lấy cổ tay Caroline, đặt ngón tay lên đó; rồi lặng lẽ rời khỏi phòng, đi thẳng đến phòng làm việc của Mr. Helstone. Bà ở lại đó với ông một khoảng thời gian dài—tới nửa buổi sáng. Khi quay trở lại với người bạn nhỏ đang đau ốm, bà cởi chiếc khăn choàng và mũ ra. Bà đứng lại bên giường một lúc lâu, tay đặt trong tay, nhẹ nhàng đưa qua đưa lại, trong một tư thế và động tác vốn đã thành thói quen. Cuối cùng, bà nói: "Tôi đã sai Fanny đến Fieldhead để lấy vài thứ cần thiết cho tôi trong thời gian ở lại đây ít ngày. Tôi muốn được ở lại với cô cho đến khi cô khỏe hơn. Bác của cô rất sẵn lòng cho phép tôi chăm sóc. Caroline, cô có thấy phiền lòng không?"

"Cháu rất tiếc vì cô lại phải nhọc công vô ích như vậy. Cháu không cảm thấy quá mệt, nhưng cháu không thể kiên quyết từ chối được. Thật là một niềm an ủi lớn lao khi biết có cô trong nhà, được nhìn thấy cô thỉnh thoảng trong phòng; nhưng xin cô đừng vì cháu mà gò bó bản thân, thưa Mrs. Pryor thân mến. Fanny chăm sóc cháu rất chu đáo mà."

Mrs. Pryor cúi xuống người bệnh nhân nhỏ bé xanh xao, cẩn thận vuốt lại mái tóc dưới chiếc mũ trùm đầu của cô, rồi nhẹ nhàng nâng chiếc gối lên. Trong khi bà làm những việc ấy, Caroline mỉm cười, ngẩng khuôn mặt lên để hôn bà.

"Cô có thấy đau đớn ở đâu không? Cô có thấy dễ chịu chút nào không?"—giọng bà cất lên trầm ấm và đầy tha thiết, khi người y tá tự nguyện ấy đáp lại cái ôm âu yếm.

"Cháu nghĩ là mình gần như đang hạnh phúc."

"Cô có muốn uống gì không? Môi cô khô khát cả rồi."

Bà đưa một ly nước pha thứ đồ uống thanh nhiệt lên môi cô.

"Hôm nay cô đã ăn gì chưa, Caroline?"

"Cháu không tài nào ăn được."

"Nhưng chẳng mấy chốc vị giác của cô sẽ trở lại thôi; nó nhất định phải trở lại—đó là điều tôi cầu xin Thiên Chúa."

Khi đặt Caroline nằm xuống giường lần nữa, bà vòng tay ôm lấy cô; và trong khoảnh khắc ấy, bằng một cử động dường như chẳng hề do dự, bà kéo cô vào ngực, siết chặt lấy người trong giây lát.

"Cháu chẳng muốn khỏe lại chút nào, để được giữ cô ở bên mãi mãi," Caroline nói.

Mrs. Pryor không mỉm cười trước câu nói ấy. Một cơn run rẩy chạy dọc qua các đường nét trên khuôn mặt bà, và bà phải mất vài phút mới kìm nén lại được.

Chẳng bao lâu sau, bà cất lời: "Cô đã quen với Fanny hơn là với tôi. Tôi nghĩ sự chăm sóc của tôi chắc sẽ có vẻ lạ lẫm và xen vào chuyện người khác lắm nhỉ?"

"Không ạ; rất tự nhiên và vô cùng dễ chịu. Chắc hẳn cô đã quen với việc chăm sóc người bệnh rồi, thưa cô. Cô di chuyển trong phòng nhẹ nhàng làm sao, nói năng thì điềm tĩnh và chạm vào người cháu cũng thật dịu dàng."

"Tôi chẳng có sự khéo léo nào đâu, cháu yêu ạ. Cháu sẽ thường xuyên thấy tôi vụng về, nhưng tuyệt đối không bao giờ lơ đễnh đâu."

Quả thực, bà chẳng hề lơ đễnh chút nào. Kể từ giờ phút đó, Fanny và Eliza trở thành những kẻ thừa thãi trong phòng bệnh. Mrs. Pryor biến nơi đây thành lãnh địa riêng của mình; bà tự tay làm mọi việc; bà sống ở đó suốt ngày đêm. Bệnh nhân có phản đối—nhưng chỉ yếu ớt ở những ngày đầu, và chẳng còn chút ý kiến nào sau đó. Sự cô đơn và ảm đạm giờ đây đã bị trục xuất khỏi giường bệnh của cô; thay vào đó là sự chở che và vỗ về. Cô và người y tá hòa quyện vào nhau trong một sự gắn kết kỳ diệu. Caroline vốn thường cảm thấy áy náy khi phải đòi hỏi hay nhận sự chăm sóc quá nhiều. Mrs. Pryor, trong hoàn cảnh bình thường, vốn không có thói quen hay sự khéo léo để làm những công việc phục vụ nhỏ nhặt; thế nhưng giờ đây mọi thứ lại diễn ra quá đỗi nhẹ nhàng và tự nhiên, khiến người bệnh cũng sẵn lòng được nâng niu chẳng kém gì ý nguyện chăm sóc của người y tá; không một dấu hiệu mệt mỏi nào ở người phụ nữ lớn tuổi từng gợi nhắc cho cô thiếu nữ rằng mình nên cảm thấy phi thực hay phiền phức. Thật ra, chẳng có nhiệm vụ gì quá nặng nhọc phải làm cả, nhưng một kẻ làm thuê chắc chắn sẽ thấy đó là điều khó khăn.

Với sự chăm sóc tỉ mỉ nhường ấy, thật lạ lùng khi cô gái bệnh tật vẫn không chịu khỏe lại; thế nhưng sự thật đúng là như vậy. Cô héo mòn như đám tuyết tan trong nắng ấm; cô tàn lụi như đóa hoa gặp mùa hạn hán. Miss Keeldar—người mà trong tâm trí hiếm khi xuất hiện những suy nghĩ về hiểm nguy hay cái chết—ban đầu không hề có chút sợ hãi nào cho người bạn của mình; nhưng khi thấy Caroline cứ tiều tụy và lả đi qua mỗi lần ghé thăm, nỗi hoảng hốt bóp nghẹt lấy trái tim cô. Cô đã đến gặp Mr. Helstone và giãi bày với một sự quả quyết mãnh liệt đến mức cuối cùng vị quý ông ấy cũng buộc phải miễn cưỡng thừa nhận ý nghĩ rằng cô cháu gái của mình không chỉ mắc bệnh đau nửa đầu đơn thuần; và khi Mrs. Pryor đến yêu cầu một vị bác sĩ với giọng điệu điềm tĩnh, ông liền bảo bà cứ việc gọi tận hai người nếu muốn. Một vị bác sĩ đã tới, nhưng kẻ đó chẳng khác nào một nhà tiên tri thần bí. Ông ta đưa ra một lời phán đoán tối nghĩa mà tương lai mới có thể giải mã, viết vài đơn thuốc, đưa ra dăm ba chỉ dẫn—tất cả đều với một vẻ bề trên áp đảo—bỏ túi khoản tiền khám rồi ra đi. Có lẽ ông ta thừa biết mình chẳng thể giúp ích gì được, nhưng lại không thích nói ra điều đó.

Tuy vậy, không một lời đồn thổi nào về căn bệnh trầm trọng lọt được ra ngoài giáo xứ. Tại Hollow's Cottage, người ta vẫn nghĩ Caroline chỉ bị cảm lạnh nặng, do cô đã viết mộth bức thư cho Hortense báo như vậy; và mademoiselle chỉ tự thỏa mãn bằng cách gửi hai hủ mứt lý chua, một công thức nấu nước thảo mộc kèm theo một lá thư khuyên nhủ.

Khi nghe tin một vị bác sĩ đã được mời đến, Mrs. Yorke liền bĩu môi chế nhạo những ảo tưởng bệnh hoạn của giới giàu có và rảnh rỗi, những kẻ mà theo bà, chẳng có việc gì để suy nghĩ ngoài bản thân nên hễ đứt tay một chút là phải gọi bác sĩ ngay lập tức.

Giới "giàu có và rảnh rỗi" được đại diện qua hình ảnh của Caroline, trong khi đó lại đang rơi nhanh vào trạng thái kiệt quệ, thứ suy nhược bị đẩy nhanh đến chóng mặt khiến tất cả những ai chứng kiến đều phải bối rối, ngoại trừ duy nhất một người; bởi chỉ có một mình người ấy mới thấu hiểu rằng một cấu trúc đã bị xói mòn từ gốc rễ dễ sụp đổ đến nhường nào trong một đống đổ nát bất thình lình.

Những người bệnh thường có những ý nghĩ kỳ quặc mà những người chăm sóc bình thường khó lòng tài nào hiểu thấu, và Caroline có một biểu hiện mà ngay cả người y tá ân cần của cô ban đầu cũng không thể lý giải nổi. Vào một ngày nhất định trong tuần, vào đúng một giờ nhất định, dù khỏe hay mệt, cô cũng nài nỉ được đỡ dậy, mặc quần áo tử tế và ngồi vào chiếc ghế bành cạnh cửa sổ. Cô sẽ giữ nguyên tư thế đó cho đến khi qua ngọ. Bất kể vẻ mặt tiều tụy của cô tố cáo mức độ suy kiệt hay mệt mỏi đến đâu, cô vẫn kiên quyết từ chối mọi lời khuyên nghỉ ngơi cho đến khi tiếng chuông nhà thờ gióng giả vang lên điểm đúng mười hai giờ trưa. Mười hai tiếng chuông ngân lên, cô bỗng trở nên ngoan ngoãn và ngoan ngoãn nằm xuống. Khi trở lại chiếc ghế dài, cô thường vùi sâu khuôn mặt vào gối, kéo chăn trùm kín quanh người như để cách ly với thế giới và ánh mặt trời mà cô đã vô cùng mệt mỏi. Hơn một lần, khi nằm như vậy, một cơn co giật nhẹ làm rung chuyển chiếc giường bệnh, và tiếng thổn thức yếu ớt phá vỡ sự im lặng xung quanh. Những điều này không hề lọt khỏi tầm mắt của Mrs. Pryor.

Vào một buổi sáng thứ Ba, như thường lệ, cô lại xin được ngồi dậy, và giờ đây cô đang ngồi trong chiếc áo choàng tắm màu trắng, người ngả về phía trước trên chiếc ghế bành, kiên nhẫn và chăm chú nhìn ra khung cửa sổ nhỏ. Mrs. Pryor ngồi ở phía sau một chút, thoạt trông như đang đan len, nhưng thực chất là đang dõi theo cô. Một sự biến đổi lướt qua vương miện trán tái nhợt và sầu muộn của cô, làm bừng sáng đi vẻ mệt mỏi; một luồng sáng lóe lên trong đôi mắt đã phai màu, hồi sinh lại ánh hào quang của chúng; cô nửa đứng dậy và chăm chú nhìn ra ngoài. Mrs. Pryor nhẹ nhàng bước đến, nhìn qua bờ vai cô. Từ khung cửa sổ này có thể nhìn thấy nghĩa trang, và phía bên kia là con đường; ở đó, một kỵ sĩ đang phi ngựa lướt qua rất nhanh. Hình dáng ấy vẫn chưa quá xa để không thể nhận ra. Mrs. Pryor có thị lực rất tốt; bà nhận ra Mr. Moore. Đúng lúc một gò đất chắn ngang khuất tầm nhìn, tiếng chuông đồng hồ điểm mười hai giờ.

"Cháu có thể nằm xuống lại được không?" Caroline hỏi.

Người y tá đỡ cô lên giường. Sau khi đặt cô nằm xuống và buông rèm cửa, bà đứng lắng nghe ở gần đó. Chiếc giường nhỏ rung lên, tiếng thổn thức bị nén lại làm xao động bầu không khí. Sự co thắt tựa như nỗi đau đớn làm biến dạng các đường nét trên khuôn mặt Mrs. Pryor; bà siết chặt hai tay; một tiếng rên rỉ nghẹn ngào bật ra từ đôi môi. Lúc này bà mới nhớ ra rằng thứ Ba chính là ngày chợ Whinbury. Mr. Moore chắc chắn phải đi ngang qua nhà xứ trên đường đến đó, ngay trước giờ ngọ của ngày hôm ấy.

Caroline luôn đeo quanh cổ một sợi dây lụa mảnh, đính kèm theo một món đồ trang sức nhỏ. Mrs. Pryor từng thấy lóe lên ánh vàng của nó, nhưng vẫn chưa có dịp nhìn rõ. Bệnh nhân của cô không bao giờ rời xa vật ấy. Khi mặc quần áo, nó được giấu trong ngực áo; lúc nằm trên giường, cô luôn cầm nó trong tay. Vào chiều thứ Ba ấy, giấc ngủ chập chờn—giống trạng thái lơ mơ hơn là giấc ngủ sâu—vốn đôi khi rút ngắn những ngày dài đằng đẵng, đã bao trùm lấy cô. Trời rất nóng. Trong lúc trằn trọc vì cơn sốt, cô đã đẩy tấm chăn dịch sang một bên. Mrs. Pryor cúi xuống để kéo chăn đắp lại cho cô. Bàn tay nhỏ bé, gầy guộc, nằm bất lực trên ngực thiếu bệnh nhân, vẫn đang nắm chặt bảo vật được cất giấu cẩn trọng như mọi khi. Những ngón tay với vẻ gầy gò khiến người ta đau đớn khi nhìn thấy ấy giờ đã thả lỏng trong giấc ngủ. Mrs. Pryor nhẹ nhàng gỡ sợi dây lụa ra, kéo lấy một chiếc mặt dây chuyền nhỏ xíu—một vật rất nhỏ, phù hợp với chiếc ví tiền khiêm tốn của bà. Dưới lớp mặt kính trong suốt hiện lên một lọn tóc màu đen, ngắn và xoăn đến mức không thể cắt ra từ đầu của một người phụ nữ.

Một chuyển động kích động nào đó đã làm rung nhẹ sợi dây lụa. Người đang ngủ giật mình tỉnh giấc. Tâm trí cô lúc tỉnh dậy thường có phần tảng mác, ánh mắt thường đảo quanh. Nửa người chồm dậy như thể đang sợ hãi, cô thốt lên: "Đừng lấy nó đi của cháu, Robert! Đừng! Đó là niềm an ủi cuối cùng của cháu; xin hãy để cháu giữ lấy nó. Cháu chưa bao giờ kể với ai đó là tóc của ai; cháu chưa từng cho ai xem cả."

Mrs. Pryor đã biến mất sau tấm rèm cửa từ lúc nào. Ngả người ra tận phía sau chiếc ghế bành sâu thẳm cạnh giường, bà khuất hẳn khỏi tầm nhìn. Caroline phóng tầm mắt ra khắp căn phòng; cô nghĩ rằng phòng trống không. Khi những ý nghĩ tản mác của cô chầm chậm quay về, mỗi ý nghĩ khép lại đôi cánh yếu ớt của mình trên bờ biển buồn bã của tâm trí, tựa như những cánh chim kiệt sức, nhìn thấy sự trống trải và cảm nhận được sự im lặng xung quanh, cô tin rằng mình chỉ có một mình. Cô vẫn chưa hoàn toàn tỉnh táo; có lẽ sự tự chủ và điềm tĩnh lành mạnh sẽ chẳng bao giờ thuộc về cô nữa; có lẽ thế giới mà những kẻ mạnh mẽ và thịnh vượng đang sống ấy đã lăn khỏi dưới chân cô mãi mãi. Ít nhất, cô thường cảm thấy như vậy. Khi khỏe mạnh, cô chưa bao giờ có thói quen suy nghĩ thành tiếng, nhưng giờ đây những từ ngữ lại bật ra khỏi môi cô một cách vô thức.

"Ôi, ước gì mình được nhìn thấy anh ấy thêm một lần nữa trước khi mọi chuyện chấm dứt! Thiên Chúa có lẽ sẽ rủ lòng thương tôi đến thế!" cô kêu lên. "Xin Chúa ban cho cháu chút ít an ủi trước khi cháu chết!" là lời cầu khẩn khiêm nhường của cô.

"Nhưng anh ấy sẽ chẳng hay biết gì về việc tôi lâm bệnh cho đến khi tôi đã đi rồi, và anh ấy sẽ đến khi người ta đã liệm tôi xong, lúc tôi đã vô tri, lạnh ngắt và cứng đờ."

"Linh hồn đã khuất của tôi khi ấy sẽ cảm nhận được điều gì? Nó có thể nhìn thấy hay biết được những gì xảy ra với thể xác này không? Liệu các linh hồn, qua bất kỳ phương tiện nào, có thể giao tiếp với da thịt đang sống không? Liệu người chết có thể trở lại thăm những kẻ họ bỏ lại phía sau không? Họ có thể đến trong các yếu tố tự nhiên không? Liệu gió, nước, lửa có cho tôi một lối đi để tìm đến Moore không?"

"Phải chăng tiếng gió đôi khi vang lên gần như có tiếng nói—hát lên khúc ca mà gần đây tôi từng nghe nó hát vào ban đêm—hay lướt qua khung cửa sổ thổn thức như thể vì nỗi đau sắp tới, há chẳng phải là vô cớ sao? Không có gì ám ảnh nó, không có gì truyền cảm hứng cho nó sao?"

"Chính nó, vào một đêm nọ, đã gợi ý cho tôi những từ ngữ; nó tuôn trào một giai điệu mà tôi suýt có thể viết lại được, chỉ vì tôi quá hoảng sợ và không dám đứng dậy tìm bút và giấy dưới ánh đèn ngủ lờ mờ."

"Thứ điện năng mà người ta vẫn hay nhắc đến là gì, thứ điện năng mà sự biến đổi của nó làm ta khỏe hay ốm, sự thiếu hụt hay dư thừa của nó tàn phá, còn sự cân bằng của nó hồi sinh? Tất cả những ảnh hưởng bao quanh ta trong bầu khí quyển là gì, những thứ cứ đùa giỡn trên dây thần kinh của chúng ta như những ngón tay trên dây đàn, để rồi cất lên lúc thì một nốt nhạc ngọt ngào, khi thì một tiếng thở dài—lúc là một khúc cao trào hân hoan, lúc lại là nhịp điệu buồn bã nhất?"

"Thế giới bên kia ở đâu? Một cuộc đời khác sẽ gồm những gì? Tại sao tôi lại hỏi? Chẳng lẽ tôi không có lý do để nghĩ rằng giờ phút bức màn phải xé rách đối với tôi đang đến quá nhanh sao? Chẳng lẽ tôi không biết Đại Bí Mật có khả năng bùng nổ trước thời hạn đối với tôi sao? Hỡi Đại Linh Thức, trong lòng nhân từ của Ngài con đặt trọn niềm tin, Đấng mà như một người Cha con đã khẩn cầu suốt từ lúc tối sớm cho đến buổi bình minh từ thủa ấu thơ, xin hãy giúp đỡ tạo vật yếu đuối trong đôi tay Ngài! Xin hãy nâng đỡ con qua thử thách mà con hãi hùng và buộc phải trải qua! Xin ban cho con sức mạnh! Xin ban cho con sự kiên nhẫn! Xin ban cho con—ôi, xin ban cho con đức tin!"

Cô ngả người ngã quỵ xuống gối. Mrs. Pryor tìm cách lẻn ra khỏi phòng một cách lặng lẽ. Bà quay lại ngay sau đó, trông điềm tĩnh như thể thực sự chưa từng nghe thấy đoạn độc thoại kỳ lạ này.

Hôm sau, có rất nhiều người đến thăm. Tin tức Miss Helstone trở bệnh nặng đã lan ra. Mr. Hall và em gái Margaret tới nơi. Cả hai, sau khi bước vào phòng bệnh, đều rời đi trong nước mắt; họ thấy bệnh nhân thay đổi nhiều hơn họ tưởng. Hortense Moore đến. Caroline dường như được khích lệ bởi sự hiện diện của cô. Cô mỉm cười quả quyết với Hortense rằng mình không bị bệnh nguy hiểm; cô trò chuyện bằng giọng nói nhỏ nhẹ nhưng vui vẻ. Trong suốt thời gian Hortense ở lại, sự kích thích đã duy trì sắc hồng trên khuôn mặt cô; trông cô khỏe hơn.

"Mr. Robert thế nào rồi?" Mrs. Pryor hỏi khi Hortense chuẩn bị ra về.

"Anh ấy rất khỏe khi rời đi."

"Rời đi! Anh ấy đi vắng khỏi nhà ư?"

Lúc đó mọi người mới giải thích rằng một số thông tin từ cảnh sát về những kẻ bạo loạn mà anh đang truy lùng đã gọi anh đi Birmingham vào sáng hôm đó, và có lẽ phải hai tuần nữa anh mới quay về.

"Anh ấy không biết Miss Helstone đang lâm bệnh nặng sao?"

Ôi không! Anh ấy cũng nghĩ giống tôi rằng cô ấy chỉ bị cảm lạnh nặng thôi."

Sau chuyến thăm này, Mrs. Pryor cẩn thận tránh đến gần chiếc ghế dài của Caroline trong hơn một tiếng đồng hồ. Bà nghe tiếng cô khóc, nhưng không dám nhìn vào những giọt nước mắt ấy.

Khi màn đêm buông xuống, bà mang trà vào cho Caroline. Caroline mở mắt sau giấc ngủ chớp nhoáng, nhìn người y tá của mình với ánh mắt không nhận ra.

"Tôi đã ngửi thấy mùi hoa kim ngân trong thung lũng vào buổi sáng mùa hè này," cô nói, "khi tôi đứng bên cửa sổ phòng kế toán."

Những lời kỳ lạ như thế thốt ra từ đôi môi tái nhợt còn cứa sâu vào trái tim người lắng nghe hơn cả dao nhọn. Chúng nghe có vẻ lãng mạn trong sách vở; nhưng ở đời thực, chúng thật đau lòng.

"Con yêu, con có nhận ra ta không?" Mrs. Pryor nói.

"Tôi đã bước vào gọi Robert dậy ăn sáng. Tôi ở cùng anh ấy trong vườn. Anh ấy bảo tôi đi. Sương nặng hạt làm tươi mát những bông hoa. Những quả đào đang chín dần."

"Con yêu của tôi! Con yêu của tôi!" người y tá lặp đi lặp lại hết lần này đến lần khác.

"Tôi cứ tưởng trời đã sáng—đã lâu sau khi mặt trời mọc. Trông trời tối quá. Trăng lặn rồi sao?"

Vầng trăng ấy, vừa mới mọc lên, đang chiếu rọi đầy đặn và dịu dàng lên người cô. Lơ lửng trong không gian xanh thẳm, nó dõi theo cô không một gợn mây.

"Vậy không phải là buổi sáng ư? Tôi không ở nhà tranh sao? Ai đây? Tôi nhìn thấy một hình bóng bên giường mình."

"Là ta đây—là bạn của con—là y tá của con—là... Hãy tựa đầu vào vai ta. Bình tĩnh lại nào." Bằng giọng thấp hơn—"Lạy Chúa, xin rủ lòng thương! Xin ban cho con bé sự sống, và cho tôi sức mạnh! Xin gửi lòng dũng cảm cho tôi! Xin dạy tôi những lời lẽ!"

Vài phút trôi qua trong im lặng. Người bệnh nằm lặng thờ và thụ động trong vòng tay run rẩy, trên bầu ngực đang phập phồng của người y tá.

"Bây giờ cháu đỡ hơn rồi," Caroline thì thầm cuối cùng, "khỏe hơn nhiều rồi. Cháu cảm nhận được mình đang ở đâu. Đây là Mrs. Pryor ở cạnh cháu. Cháu vừa mơ. Cháu hay nói nhảm khi tỉnh dậy sau những giấc ngủ mơ; người ta thường thế khi ốm mà. Tim cô đập nhanh quá, thưa cô! Xin đừng sợ."

"Đó không phải là sợ, con ạ—chỉ là chút lo lắng thôi, rồi nó sẽ qua đi. Ta mang trà cho con đây, Cary. Bác của con tự tay pha đấy. Con biết ông ấy vẫn hay khoe mình pha trà giỏi hơn bất kỳ bà nội trợ nào mà. Hãy uống thử đi. Ông ấy rất lo lắng khi nghe con ăn quá ít; ông ấy sẽ rất vui nếu con có cảm giác thèm ăn hơn."

"Cháu đang khát. Để cháu uống nào."

Cô uống một cách háo hức.

"Mấy giờ rồi thưa cô?" cô hỏi.

"Hơn chín giờ rồi."

"Chưa muộn lắm chứ? Ôi! Cháu vẫn còn một đêm dài đằng đẵng trước mặt. Nhưng chén trà làm cháu khỏe ra rồi. Cháu sẽ ngồi dậy."

Mrs. Pryor đỡ cô dậy và sắp xếp lại gối.

"Tạ ơn Thiên Chúa! Cháu không phải lúc nào cũng đau khổ, ốm yếu và tuyệt vọng như nhau. Buổi chiều thật tồi tệ kể từ khi Hortense đi; có lẽ buổi tối sẽ khá hơn. Cháu nghĩ đêm nay trời đẹp phải không? Trăng sáng vằng vặc."

"Rất đẹp—một đêm hè hoàn hảo. Ngọn tháp nhà thờ cổ lấp lánh sắc trắng gần như bạc vậy."

"Và nghĩa trang trông có vẻ thanh bình không ạ?"

"Có, và khu vườn cũng vậy. Sương đọng lấp lánh trên tán lá."

"Cô có thấy nhiều cỏ dại dài và tầm ma mọc giữa các ngôi mộ không? Hay chúng trông ngập tràn cỏ rác và hoa cỏ?"

"Ta thấy những búp hoa cúc dại khép lại lấp lánh như ngọc trai trên vài nấm mồ. Thomas đã cắt sạch đám lá ngưu bàng và cỏ dại rồi, dọn dẹp quang đãng hết cả."

"Cháu luôn thích việc đó được làm; ngắm nhìn mọi thứ ngăn nắp khiến tâm lòng dịu lại. Và, cháu dám cá là bên trong nhà thờ lúc này ánh trăng cũng đang chiếu rọi dịu dàng như trong phòng cháu. Nó sẽ xuyên qua khung cửa sổ phía đông chiếu thẳng lên đài tưởng niệm nhà Helstone. Khi nhắm mắt lại, cháu dường như thấy cả biểu khắc của người cha tội nghiệp với những chữ cái màu đen trên nền đá cẩm thạch trắng. Vẫn còn khối chỗ trống cho những dòng tưởng niệm khác bên dưới."

"William Farren đã ghé qua để chăm nom đám hoa của con sáng nay. Cậu ấy sợ bây giờ con không thể tự tay chăm sóc chúng, chúng sẽ bị bỏ bê. Cậu ấy đã mang hai chậu cây ưa thích của con về nhà để chăm sóc hộ con rồi."

"Nếu cháu lập di chúc, cháu sẽ để lại cho William toàn bộ số cây của mình; Shirley những món đồ trang sức—ngoại trừ một thứ không được tháo khỏi cổ cháu; và cô, thưa cô, những cuốn sách của cháu." Sau một thoáng ngừng—"Mrs. Pryor, cháu đang dâng trào một ao ước mãnh liệt về điều gì đó."

"Về điều gì thế, Caroline?"

"Cô biết cháu luôn thích nghe cô hát mà. Hãy hát cho cháu nghe một bài thánh ca lúc này đi. Hát bài thánh ca bắt đầu bằng câu,—

'Lạy Chúa, nguồn ơn cứu độ đời đời,

Nguồn hy vọng suốt những năm tháng tới,

Nơi nương náu ngập cuồng phong giông bão,

Là chốn bình yên, hải cảng, nhà ngài!'"

Mrs. Pryor liền đồng ý ngay.

Thảo nào Caroline thích nghe bà hát. Giọng của bà, ngay cả khi nói chuyện, cũng đã ngọt ngào và trong trẻo tựa tiếng bạc; khi cất giọng hát thì gần như tuyệt mỹ. Cả sáo hay đàn tam thập lục đều không có những âm sắc thuần khiết nhường ấy. Nhưng âm sắc chỉ là thứ yếu, so với biểu cảm run rẩy thấm đượm bên trong—một rung động dịu dàng từ một trái tim giàu cảm xúc.

Mấy người hầu trong bếp nghe thấy tiếng hát liền rón rén ra chân cầu thang để lắng nghe. Ngay cả ông già Helstone, khi đang đi dạo trong vườn, ngẫm nghĩ về bản chất yếu đuối và khó hiểu của phụ nữ, cũng phải đứng khựng lại giữa những luống hoa để thưởng thức giai điệu sầu muộn ấy một cách rõ ràng hơn. Tại sao nó gợi ông nhớ đến người vợ quá cố đã lãng quên của mình, ông không tài nào nói rõ; cũng chẳng hiểu vì sao nó khiến ông lo lắng cho tuổi thanh xuân đang tàn tạ của Caroline nhiều hơn trước. Ông thấy thật may mắn khi nhớ ra mình đã hứa đến thăm Wynne, viên thẩm phán, vào tối hôm đó. Tâm trạng u ám và những suy nghĩ ảm đạm vốn là điều ông ghét cay ghét đắng nhất. Khi chúng tấn công, ông thường tìm cách bắt chúng phải rút lui thật nhanh chóng. Bài thánh ca vẫn văng vẳng đuổi theo ông khi ông băng qua những cánh đồng. Ông rảo nhanh những bước chân quen thuộc để đi khuất tầm âm thanh ấy.

"Lời Ngài phán biến xác thân thành bụi—

'Trở về đi, hỡi nhân thế sinh thành;'

Mọi dân tộc từ đất liền sinh khởi,

Rồi một mai lại vùi lấp đất xanh.

"Ngàn năm trôi trước mắt Ngài vòi vọi

Tựa đêm dài qua đi tự thuở nào—

Ngắn ngủi thay khúc canh tàn đêm tối,

Chờ hồng dương rạng rỡ lúc mai chào.

"Thời gian tựa dòng sông hằng cuộn chảy,

Đưa muôn người trôi dạt cõi hư vô;

Họ bay đi, chìm vào trong quên lãng,

Như giấc mơ tàn lụi lúc mai vừa.

"Các dân tộc tựa đồng quê hoa cỏ,

Tươi thắm nồng dưới ánh nắng mai pha;

Những đóa hoa dưới tay người thợ gặt

Đã héo tàn trước lúc bóng chiều sa.

"Lạy Chúa, nguồn ơn cứu độ đời đời,

Nguồn hy vọng suốt những năm tháng tới,

Xin thủ hộ khi muôn vàn gian khó—

Hỡi Cha hiền, chốn nương náu của con!"

"Bây giờ hãy hát một bài hát—một bài hát Scotland đi ạ," Caroline đề nghị khi bài thánh ca vừa dứt—"'Ye banks and braes o' bonnie Doon'."

Một lần nữa Mrs. Pryor lại vâng lời, hay đúng hơn là cố gắng vâng lời. Đến cuối khổ thơ đầu tiên, bà dừng lại. Bà không thể hát tiếp được nữa. Trái tim tràn ngập cảm xúc của bà đã vỡ oà.

"Cô đang khóc vì giai điệu bi thương này sao. Lại đây, cháu sẽ an ủi cô," Caroline nói với giọng đầy xót xa. Mrs. Pryor tiến lại. Bà ngồi xuống mép giường bệnh nhân, để cho đôi cánh tay gầy guộc ôm lấy mình.

"Cô vẫn thường vỗ về cháu; hãy để cháu vỗ về cô," thiếu nữ thì thầm, hôn lên má bà. "Cháu mong rằng," cô nói thêm, "cô không phải vì cháu mà khóc chứ?"

Không có câu trả lời nào vang lên.

Cô có nghĩ cháu sẽ không khỏe lại không? Cháu không thấy mệt lắm đâu—chỉ hơi yếu thôi."

"Nhưng tâm trí con, Caroline—tâm trí con đã bị đè bẹp rồi. Trái tim con gần như tan nát; con đã bị bỏ mặc, bị hắt hủi, bị bỏ lại trong cảnh cô hoang tột cùng."

"Cháu tin rằng nỗi đau buồn chính là, và vẫn luôn là, căn bệnh tồi tệ nhất của cháu. Đôi khi cháu nghĩ nếu một niềm hạnh phúc ngập tràn trút xuống, cháu vẫn có thể hồi sinh."

"Con có muốn sống không?"

"Cháu chẳng có mục đích gì trong cuộc đời này cả."

"Con yêu ta chứ, Caroline?"

"Rất nhiều—rất chân thành—đôi khi nhiều không thể tả nổi. Lúc này đây cháu có cảm giác như mình có thể hòa quyện vào trái tim cô vậy."

"Ta sẽ quay lại ngay, con yêu," Mrs. Pryor nói khi đặt Caroline nằm xuống.

Rời khỏi cô, bà lướt nhanh ra cửa, nhẹ nhàng xoay ổ khóa, kiểm tra xem nó đã cài chặt chưa, rồi quay lại. Bà cúi người xuống chỗ cô. Bà vén tấm rèm sang một bên để ánh trăng lọt vào nhiều hơn. Bà chăm chú nhìn vào khuôn mặt cô.

"Vậy thì, nếu con yêu ta," bà nói, cất lời nhanh chóng với một giọng điệu khác lạ; "nếu con cảm thấy như thể, dùng chính lời của con là 'có thể hòa quyện vào trái tim ta', thì sẽ chẳng có chút sốc hay đau đớn nào cho con khi biết rằng trái tim ấy chính là nguồn cội đã dung dưỡng nên trái tim con; rằng từ mạch máu của ta đã tuôn trào dòng chảy đang tuôn chảy trong huyết quản của con; rằng con chính là của ta—là con gái của ta—là đứa con ruột thịt của ta."

"Mrs. Pryor——"

"Đứa con ruột thịt của ta!"

"Đó là—điều đó có nghĩa là—cô đã nhận cháu làm con nuôi ạ?"

"Điều đó có nghĩa là, nếu ta không cho con bất cứ thứ gì khác, thì ít nhất ta đã cho con sự sống; rằng ta đã mang nặng đẻ đau, đã nuôi nấng con; rằng ta chính là người mẹ ruột thịt của con. Không người phụ nữ nào khác có quyền nhận danh hiệu ấy; nó thuộc về ta."

"Nhưng Mrs. James Helstone—nhưng người vợ của cha cháu, người mà cháu không nhớ mình từng gặp mặt bao giờ, chẳng lẽ bà ấy là mẹ cháu sao?"

"Bà ấy là mẹ của con. James Helstone từng là chồng ta. Ta nói con là của ta. Ta đã chứng minh được điều đó. Ta từng nghĩ có lẽ con hoàn toàn thuộc về ông ta, đó sẽ là một định mệnh nghiệt ngã cho ta. Ta nhận ra không phải vậy. Thiên Chúa đã cho phép ta trở thành đấng sinh thành cho tâm trí của con gái mình. Nó thuộc về ta—đó là tài sản của ta—là quyền lợi của ta. Những đường nét này chính là của James. Ông ấy từng có một khuôn mặt đẹp khi còn trẻ, trước khi bị bóp méo bởi những sai lầm. Cha, con yêu của con, đã ban cho con đôi mắt xanh và mái tóc nâu mềm mại; ông ấy ban cho con khuôn mặt trái xoan và những nét thanh tú đều đặn—phần vỏ ngoài là do ông ấy trao tặng; nhưng trái tim và khối óc là của ta. Những mầm mống ấy xuất phát từ ta, và chúng đã được vun xới, được phát triển đến mức tuyệt hảo. Ta kính trọng và tán dương đứa con gái của mình nhiều bao nhiêu thì cũng yêu thương nó sâu sắc bấy nhiêu."

Những gì cháu vừa nghe là sự thật ư? Không phải là mơ chứ?"

"Ta ước gì việc sức khỏe và sắc hồng trở lại trên đôi má con cũng chân thực nhường ấy."

Mẹ ruột của cháu! Liệu bà ấy có phải là người mà cháu có thể yêu mến như yêu cô được không? Mọi người thường không thích bà ấy—cháu vẫn được nghe kể như vậy."

"Họ nói với con điều đó ư? Chà, bây giờ mẹ con nói cho con biết rằng, vì không có năng khiếu làm vừa lòng mọi người, mẹ chẳng bận tâm đến sự tán thưởng của họ. Tâm trí mẹ chỉ hướng về đứa con duy nhất của mình. Con bé ấy đón nhận hay từ chối mẹ đây?"

"Nhưng nếu cô là mẹ cháu, thế giới đối với cháu đã thay đổi hoàn toàn rồi. Chắc chắn cháu có thể sống được. Cháu muốn được khỏe lại——"

"Con phải khỏe lại. Con từng rút lấy sự sống và sức mạnh từ bầu ngực ta khi con còn là một đứa trẻ sơ sinh nhỏ bé, xinh xắn, người mà ta từng ôm ngực khóc vì sợ rằng trong chính vẻ đẹp của con là dấu hiệu của những phẩm chất từng đâm sâu vào trái tim ta như sắt nhọn, xuyên thấu tâm hồn ta như gươm dao. Hỡi con gái! Mẹ con mình đã xa cách quá lâu; giờ đây mẹ trở lại để nâng niu con một lần nữa."

Bà ôm ghì cô vào ngực; bà ấp ủ cô trong vòng tay; bà nhẹ nhàng đu đưa như ru một đứa trẻ nhỏ ngủ say.

"Mẹ ơi—mẹ ruột của cháu!"

Đứa con rúc vào người sinh thành; người mẹ ấy, cảm nhận được sự âu yếm và nghe thấy tiếng gọi thiết tha, càng siết chặt cô hơn nữa. Bà che lấp cô bằng những nụ hôn không tiếng động; bà thì thầm những lời yêu thương dịu ngọt trên người cô, tựa như chim cu gù ấp ủ đàn con.

Căn phòng chìm trong im lặng suốt một thời gian dài.

"Bác cháu có biết chuyện này không?"

"Bác của con biết. Ta đã nói với ông ấy khi mới đến đây ở cùng con."

"Cô có nhận ra cháu ngay lần đầu tiên chúng ta gặp nhau ở Fieldhead không?"

"Làm sao có chuyện khác được chứ? Khi Mr. và Miss Helstone được xướng tên, ta đã chuẩn bị sẵn tinh thần để gặp con gái mình rồi."

"Chính điều đó đã khiến cô xúc động phải không? Cháu thấy cô có vẻ xao xuyến."

Con chẳng thấy gì cả, Caroline ạ; ta che giấu cảm xúc rất giỏi. Con không bao giờ có thể hình dung nổi khoảng thời gian dài đằng đẵng với những cảm xúc kỳ lạ mà ta đã trải qua trong hai phút ngắn ngủi giữa lúc nghe xướng tên con và lúc con bước vào. Con không bao giờ biết được vẻ bề ngoài, dáng điệu, phong thái của con đã làm ta chấn động nhường nào."

"Tại sao ạ? Cô thất vọng sao?"

"Con bé sẽ trông như thế nào nhỉ? Ta đã tự hỏi bản thân như vậy; và khi nhìn thấy dáng vẻ của con, ta suýt ngất đi."

"Mẹ ơi, tại sao ạ?"

"Ta đã run rẩy khi đứng trước mặt con. Ta tự nhủ: Ta sẽ không bao giờ nhận con bé; nó sẽ không bao giờ được biết ta là ai."

"Nhưng cháu có nói hay làm gì bất thường đâu. Cháu chỉ cảm thấy hơi e dè khi nghĩ đến việc diện kiến những người lạ—chỉ có thế thôi mà."

"Ta sớm nhận ra con rất e dè. Đó là điều đầu tiên trấn an ta. Giá như con thô kệch, nhà quê, vụng về, thì ta đã thấy yên tâm rồi."

"Mẹ làm cháu thấy khó hiểu quá."

"Ta có lý do để sợ hãi một vẻ ngoài hào nhoáng, để hoài nghi một phong thái được lòng người, để rùng mình trước sự thanh lịch, duyên dáng và lịch sự. Vẻ đẹp và sự niềm nở từng xuất hiện trong cuộc đời ta khi ta còn là một kẻ ẩn dật, cô độc, trẻ tuổi và khờ dại—một nữ gia sư nhọc nhằn tàn lụi vì lao động không tiếng tăm, suy sụp trước cả tuổi thanh xuân. Caroline ạ, khi những thứ ấy mỉm cười với ta, ta đã lầm tưởng chúng là thiên thần. Ta theo chúng về nhà; và khi ta trao trọn vẹn toàn bộ cơ hội hạnh phúc tương lai của mình vào đôi bàn tay ấy mà không mảy may giữ lại, thì định mệnh của ta là phải chứng kiến màn hóa thân bên lò sưởi gia đình—chứng kiến chiếc mặt nạ trắng bị giật phăng, lớp ngụy trang rực rỡ bị cất đi, và ngồi đối diện với ta là... Ồ, ta đã từng đau khổ biết bao!"

Bà ngả đầu xuống gối.

"Ta đã chịu đựng biết bao đau khổ! Không ai thấy—không ai hay biết. Chẳng có sự cảm thông, chẳng có sự cứu rỗi, chẳng có sự đền bù nào cả!"

"Xin hãy yên lòng, mẹ ơi. Mọi chuyện qua rồi mà."

"Nó đã qua, và không phải là không có thành quả. Ta đã cố gắng tuân giữ lời dạy về sự nhẫn nại của Người. Ngài đã gìn giữ ta trong những ngày tháng đau thương. Ta đã hãi hùng trong nỗi kinh hoàng—ta đã bấn loạn. Bấy nhiêu hoạn nạn lớn lao đã đưa ta đến với sự cứu rỗi được tỏ bày trong thời điểm cuối cùng này. Nỗi sợ hãi của ta từng mang theo sự đày đọa; nhưng Người đã quét sạch nó đi. Ngài ban cho ta tình yêu hoàn hảo thay vào đó. Nhưng, Caroline..."

Bà gọi con gái mình sau một thoáng dừng lời.

"Mẹ ơi!"

"Mẹ ra lệnh cho con, lần tới khi con nhìn vào đài tưởng niệm của cha con, hãy tôn trọng cái tên được khắc trên đó. Đối với con, ông ấy chỉ mang lại những điều tốt đẹp. Ông ấy đã trao cho con toàn bộ kho tàng nhan sắc của mình, mà không hề thêm vào dù chỉ một tì vết tăm tối nào. Tất cả những gì con thừa hưởng từ ông ấy đều tuyệt vời. Con mang ơn ông ấy. Hãy để việc giải quyết ân oán giữa ông ấy và mẹ được định đoạt. Đừng nhúng tay vào. Thiên Chúa mới là vị phán quyết tối cao. Luật pháp thế gian này chưa từng đến gần chúng ta—chưa bao giờ! Chúng yếu ớt vô dụng tựa cọng sậy mục nát để bảo vệ ta—bất lực như những lời bập bẹ của kẻ ngốc để kiềm chế ông ấy! Như con đã nói, mọi thứ đã qua rồi; ngôi mộ đang nằm giữa chúng ta. Nơi ấy ông ấy đang say giấc, trong ngôi nhà thờ kia. Hướng về tro cốt của ông ấy đêm nay, ta nói những điều chưa từng nói trước đây: 'James, hãy ngủ yên nhé! Nhìn kìa! Món nợ khủng khiếp của anh đã được xóa sạch! Nhìn đây! Chính tay ta xóa sạch cuốn sổ nợ dài đằng đẵng màu đen này! James, đứa con của anh đang chuộc lại lỗi lầm. Bản sao sống động này của anh—thứ sinh linh với những đường nét hoàn hảo của anh—món quà tốt đẹp duy nhất mà anh ban cho ta đã nép mình đầy âu yếm vào trái tim ta và dịu dàng gọi ta là "mẹ". Hỡi người chồng, hãy thanh thản tha thứ!'"

"Mẹ yêu dấu, thế mới phải chứ! Liệu linh hồn cha có nghe thấy chúng ta không? Ông ấy có được an ủi khi biết rằng chúng ta vẫn yêu thương ông ấy không?"

"Ta không nói gì về tình yêu cả. Ta nói về sự tha thứ. Hãy ghi nhớ sự thật ấy, con ạ; ta không nói một lời nào về tình yêu! Ngay trước thềm cõi vĩnh hằng, nếu ông ấy có ở đó để nhìn thấy ta bước vào, ta vẫn sẽ giữ vững quan điểm ấy."

"Ôi mẹ ơi, chắc hẳn mẹ đã phải chịu đựng rất nhiều!"

"Ôi con ơi, trái tim con người có thể chịu đựng biết bao đau khổ! Nó có thể chứa đựng nhiều nước mắt hơn cả đại dương chứa nước. Chúng ta chẳng bao giờ biết được nó sâu rộng đến nhường nào, cho đến khi bất hạnh bắt đầu buông những đám mây của nó ra và lấp đầy nơi đây bằng một màu đen cuồn cuộn."

"Mẹ ơi, hãy quên đi."

"Quên ư!" bà nói với một tiếng cười tựa như bóng ma kỳ dị nhất. "Cực Bắc sẽ lao về cực Nam, và những mũi đất của châu Âu sẽ khóa chặt vào những vịnh biển của Úc trước khi ta có thể quên đi."

"Thôi nào mẹ! Hãy nghỉ ngơi đi! Hãy bình tâm lại!"

Và đứa con lại ru người mẹ, cũng như người mẹ từng ru đứa con thuở nào. Cuối cùng Mrs. Pryor đã bật khóc. Sau đó bà trở nên bình tĩnh hơn. Bà tiếp tục những cử chỉ chăm sóc dịu dàng vừa bị ngắt quãng bởi sự xúc động. Đặt con gái nằm lại trên chiếc ghế dài, bà vuốt phẳng chiếc gối và trải lại tấm ga giường. Mái tóc mềm mại bị xõa tung được bà chắp vá gọn gàng, vầng trán đẫm mồ hôi được làm dịu bằng thứ tinh dầu thơm mát.

"Mẹ ơi, hãy bảo người mang nến vào đây để cháu có thể ngắm nhìn mẹ; và bảo bác cháu lát nữa hãy vào căn phòng này nhé. Cháu muốn nghe ông ấy xác nhận rằng cháu thực sự là con gái của mẹ chứ không phải đang mơ mộng hay mê sảng."

Vị mục sư tự nguyện bước lên cầu thang, và Mrs. Pryor liền gọi ông vào phòng của cháu gái.

"Nó không trở nặng hơn đấy chứ?" ông hỏi dồn dập.

"Tôi nghĩ con bé đã khá hơn. Nó có vẻ muốn trò chuyện; trông có vẻ khỏe hơn rồi."

"Tốt!" ông nói, sải bước nhanh vào phòng.—"Chà, Cary! Thế nào rồi? Con đã uống chén trà bác pha chưa? Bác tự tay pha cho con đúng theo cách bác thích đấy."

"Cháu đã uống sạch từng giọt đấy chứ, thưa bác. Nó làm cháu thấy khỏe ra; cháu tỉnh táo hẳn lên rồi. Cháu đang có hứng muốn có người trò chuyện nên đã nài nỉ Mrs. Pryor gọi bác vào đấy ạ."

Vị giáo sĩ đáng kính ra chiều vừa lòng, nhưng cũng có phần bối rối. Ông rất sẵn lòng ban phát sự hiện diện của mình cho cô cháu gái bệnh tật trong mười phút, vì đó là ý thích bất chợt của nó; nhưng chẳng biết phải dùng cách gì để giải trí cho con bé đây. Ông hắng giọng—ông cựa quậy.

"Chẳng mấy chốc con sẽ ngồi dậy được thôi," ông nói để lấp liếm. "Chút suy yếu nhỏ nhặt này sẽ mau chóng qua đi; và khi ấy con phải uống rượu vang đỏ—cả một thùng phuy nếu có thể—rồi ăn thịt thú rừng với hàu nữa. Bác sẽ tìm mua cho con bằng được nếu ở đâu có bán. Chúa tôi! Chúng ta sẽ làm cho con khỏe mạnh cường tráng như Samson trước khi buông xuôi cho xem."

"Vị phu nhân đứng cạnh chân giường cháu là ai thế ạ, thưa bác?"

Lạy Chúa!" ông thốt lên. "Nó không mê sảng đấy chứ, thưa cô?"

Mrs. Pryor mỉm cười.

"Cháu đang lạc vào một thế giới tuyệt đẹp," Caroline nói với giọng mềm mại, hạnh phúc, "và cháu muốn bác nói cho cháu biết liệu nó là thật hay chỉ là ảo ảnh. Vị phu nhân đó là ai vậy? Hãy đặt cho cô ấy một cái tên đi bác."

"Chúng ta phải gọi bác sĩ Rile lại thôi, thưa cô; hay tốt hơn nữa là MacTurk. Lão ta ít bịp bợm hơn. Thomas phải saddle con ngựa pony đi mời lão ngay mới được."

"Không ạ; cháu chẳng cần bác sĩ nào hết. Mẹ sẽ là vị bác sĩ duy nhất của cháu. Bây giờ thì bác đã hiểu chưa?"

Mr. Helstone đẩy cặp kính từ sống mũi lên trán, cầm hộp thuốc lá ra và tự thưởng cho mình một nhúm. Được tiếp sức như vậy, ông đáp ngắn gọn, "Ta thấy ánh sáng rồi. Thế ra cô đã nói cho con bé biết rồi sao, thưa cô?"

"Và điều đó có thật không ạ?" Caroline gặng hỏi, chồm người lên gối. "Cô ấy thực sự là mẹ của cháu sao?"

"Con sẽ không khóc lóc, hay làm ầm lên, hay lên cơn cuồng loạn nếu bác trả lời là Có chứ?"

"Khóc chứ! Cháu sẽ khóc to nếu bác nói Không. Thật tồi tệ biết bao nếu bây giờ bị hụt hẫng. Nhưng hãy cho cô ấy một cái tên đi. Bác gọi cô ấy là gì ạ?"

"Ta gọi người phụ nữ đẫy đà trong bộ đầm đen cổ xưa này, người mà trông còn đủ trẻ để mặc những trang phục sành điệu hơn thế nhiều nếu muốn—ta gọi cô ấy là Agnes Helstone. Cô ấy đã kết hôn với em trai ta là James, và hiện là góa phụ của nó."

"Và là mẹ của cháu ư?"

"Đúng là một mầm non hoài nghi! Nhìn khuôn mặt nhỏ nhắn của nó xem, Mrs. Pryor, chẳng lớn hơn lòng bàn tay ta là bao, mà sáng rực vẻ tinh anh và háo hức." Quay sang Caroline—"Bà ấy đã nhọc công đưa con đến thế giới này bằng mọi giá đấy. Nhớ tỏ tròn đạo hiếu với mẹ bằng cách mau chóng khỏe lại, bù đắp lại sự hao gầy của đôi má này đi con.—Hây dà! Con bé vốn dĩ mũm mĩm lắm cơ mà. Chẳng hiểu sao bây giờ nó lại gầy đi được như thế, ta đố ai mà đoán nổi đấy."

"Nếu ước mong khỏe lại có thể giúp ích, cháu sẽ không nằm liệt giường lâu đâu. Sáng nay cháu chẳng có lý do lẫn sức mạnh để mong điều đó."

Fanny gõ cửa bước vào, thông báo rằng bữa tối đã sẵn sàng.

"Thưa bác, nếu bác không phiền, bác có thể mang cho cháu chút ít bữa tối được không—bất cứ thứ gì bác thích, lấy từ đĩa của bác ấy ạ. Làm thế khôn ngoan hơn là lên cơn cuồng loạn phải không ạ?"

"Nói năng chẳng khác nào một bậc hiền triết, Cary ạ. Cứ chờ xem bác phục vụ con chu đáo thế nào nhé. Khi phụ nữ biết điều, và trên hết là nói năng rành mạch, bác rất dễ chiều chuộng. Chỉ có những cảm xúc mơ hồ, siêu phàm và những ý niệm rắc rối lôi thôi mới làm bác bối rối thôi. Cứ để một người phụ nữ đòi bác một món ăn hay một món mặc nào đó—dù đó là trứng chim roc hay áo giáp của Aaron, một phần châu chấu và mật ong của thánh John hay chiếc đai da quanh thắt lưng ngài—ít nhất bác còn hiểu được yêu cầu; nhưng khi họ khao khát thứ mà chính họ cũng chẳng biết là gì—sự đồng cảm, tình cảm, hay những thứ trừu tượng mơ hồ nào đó—thưa madam, xin hãy cho phép ta chìa tay."

Mrs. Pryor ra hiệu rằng bà sẽ ở lại với con gái vào tối hôm đó. Do đó, Helstone để họ ở lại một mình. Chẳng mấy chốc ông quay lại, trên tay tự tay nâng một chiếc đĩa.

"Đây là thịt gà," ông nói, "nhưng ngày mai chúng ta sẽ có thịt gà gô.—Đỡ nó dậy, rồi đắp chiếc khăn choàng lên người nó. Xin thưa là ta rất có năng khiếu chăm sóc người bệnh đấy.—Nào, đây chính là chiếc nĩa bạc nhỏ xíu mà con từng dùng khi mới đến nhà xứ. Bác nghĩ đó có thể gọi là một ý tưởng tuyệt vời—một sự quan tâm tinh tế. Cầm lấy đi Cary, rồi nhai cho thật giỏi vào nhé."

Caroline cố gắng hết sức. Bác cô cau mày khi thấy sức lực của cô còn quá hạn chế. Dù vậy, ông vẫn tiên tri những điều lớn lao cho tương lai; và khi cô khen ngợi miếng thức ăn ông mang tới, mỉm cười biết ơn với ông, ông cúi xuống gối cô, hôn lên trán và nói với giọng nghẹn ngào, thô ráp: "Ngủ ngon nhé, con yêu! Chúa phù hộ con!"

Caroline đã có một giấc ngủ bình yên đêm hôm đó trong vòng tay ôm ấp của mẹ, tựa đầu vào ngực mẹ, đến nỗi cô quên mất việc phải mong ngóng bất kỳ chỗ dựa nào khác; và mặc dù có không khi nào tránh khỏi những giấc mơ sốt sắng trong lúc ngủ, thế nhưng khi tỉnh dậy thở hổn hển, một cảm giác hạnh phúc và mãn nguyện lại tràn về cùng sự tỉnh táo, khiến sự kích động của cô được xoa dịu gần như ngay khi vừa chớm xuất hiện.

Còn về phần người mẹ, bà đã trải qua một đêm giống như Giacốp tại Pêniel. Cho đến tận rạng sáng, bà vẫn vật lộn với Thiên Chúa trong lời cầu nguyện thành kính.