Cô Keeldar và người bác có những tính cách không tài nào hòa hợp nổi, và chưa bao giờ hòa hợp với nhau. Ông thì hay cáu kỉnh, còn cô lại đầy nhiệt huyết. Ông mang bản tính chuyên quyền, trong khi cô yêu chuộng tự do. Ông nặng về vật chất thế tục, còn cô lại mang trong lòng những nét lãng mạn, mộng mơ.

Không phải vô cớ mà ông lại cất bước đến vùng Yorkshire. Sứ mệnh của ông rất rõ ràng, và ông định hoàn thành nó một cách tận tâm. Ông vô cùng khao khát gả được người cháu gái, tìm cho nó một tấm chồng xứng đôi, trao phó nó vào tay một người đàn ông đàng hoàng, để rồi phủi tay sạch nợ với nó từ đây.

Điều bất hạnh là, từ khi còn tấm bé cho đến tận bây giờ, Shirley và ông chưa bao giờ tìm được tiếng nói chung về ý nghĩa của hai từ "xứng đôi" và "đàng hoàng". Cô chưa bao giờ chấp nhận định nghĩa của ông; và người ta vẫn phải hoài nghi liệu trong bước ngoặt quan trọng nhất cuộc đời mình, cô có chịu nhượng bộ để chấp nhận nó hay không.

Thử thách ấy chẳng mấy chốc đã tới.

Ông Wynne chính thức ngỏ lời cầu hôn cho con trai mình, Samuel Fawthrop Wynne.

"Quá đỗi xứng đôi! Hết sức đàng hoàng!" Ông Sympson phán quyết. "Một cơ ngơi bề thế không nợ nần, thực lực vững vàng, gia thế môn đăng hộ đối. Việc này phải thành!"

Ông cho gọi người cháu gái vào phòng khách ốp gỗ; ông tự giam mình ở đó chỉ với một mình cô; ông thông báo lời cầu hôn; ông bày tỏ quan điểm của mình; và ông đòi hỏi sự ưng thuận từ cô.

Nhưng nó đã bị bác bỏ.

"Không; cháu sẽ không kết hôn với Samuel Fawthrop Wynne."

Ta hỏi cháu tại sao. Ta cần một lý do. Xét về mọi mặt, nó đều vô cùng xứng đáng với cháu."

Cô đứng bên lò sưởi. Trông cô tái nhợt như tấm đá cẩm thạch trắng và gờ phào ở phía sau; đôi mắt cô mở lớn, ánh lên vẻ sững sờ, trân trân và không một chút gợn nụ cười.

"Và cháu muốn hỏi theo nghĩa nào mà cậu thanh niên đó lại xứng đáng với cháu?"

"Nó có số tiền gấp đôi cháu, có sự khôn ngoan từng trải gấp đôi cháu, gia thế ngang ngửa, sự đáng kính cũng ngang ngửa."

"Dù tiền của hắn có nhân lên gấp năm lần đi nữa, cháu cũng chẳng bao giờ thề nguyện yêu thương hắn đâu."

"Xin hãy nêu rõ những điểm cháu phản đối xem nào."

"Hắn ta là kẻ đã chìm ngập trong lối sống truỵ lạc, tầm thường và đáng khinh. Hãy coi đó là lý do đầu tiên khiến cháu hắt hủi hắn."

"Cô Keeldar, cháu làm ta phải kinh hoàng đấy!"

"Chính cái lối sống ấy đã đẩy hắn xuống một vực thẳm thấp kém không tài nào đo đếm được. Trí tuệ của hắn chẳng đạt đến tiêu chuẩn nào mà cháu có thể kính trọng: đó là vật cản thứ hai. Nhãn quan của hắn thì nông cạn, tình cảm thì thô cùn, thị tác thì kém sang, còn tác phong thì dung tục."

"Gã đó là một người đàn ông đáng kính và giàu có! Từ chối hắn là sự kiêu ngạo quá đỗi của cháu đấy."

"Cháu từ chối thẳng thừng! Đừng có làm phiền cháu bằng vấn đề này nữa; cháu cấm đấy!"

"Ý định của cháu là ở vậy suốt đời hay sao, hay cháu thích đời độc thân?"

"Cháu phủ nhận quyền đòi hỏi một câu trả lời cho câu hỏi đó của bác."

"Ta có thể hỏi rằng liệu cháu đang mong chờ một người có tước vị nào đó — một vị quý tộc trong triều — đến cầu xin bàn tay cháu chăng?"

"Cháu hoài nghi liệu trên đời này có vị quý tộc nào xứng đáng để cháu ban ơn đó không."

"Nếu trong gia tộc có người mắc bệnh tâm thần, thì ta đã tin là cháu phát điên rồi đấy. Sự khác người và thói tự phụ của cháu đã chạm đến ranh giới của sự cuồng loạn rồi đấy."

"Có lẽ, trước khi cháu nói hết câu, bác sẽ thấy cháu vượt qua cả ranh giới ấy ấy chứ."

"Ta cũng đoán chẳng kém đâu. Đúng là một cô gái cuồng si và cố chấp! Hãy cảnh giác đấy! Ta thách cháu dám làm ô uế danh tiếng dòng họ chúng ta bằng một cuộc hôn nhân lệch pha đấy!"

"Dòng họ chúng ta! Cháu có mang họ Sympson đâu cơ chứ?"

"Tạ ơn Chúa vì cháu không mang họ đó! Nhưng hãy tự lượng sức mình đi; ta không dễ bị đùa giỡn đâu!"

"Nhân danh luật pháp thông thường và lẽ phải thông thường, bác sẽ làm gì hoặc có thể làm gì nếu sở thích của cháu dẫn dắt cháu đến một sự lựa chọn mà bác không chuẩn y?"

"Hãy cẩn thận! Hãy cẩn thận đấy!" — ông vừa cảnh cáo vừa rung rung cả giọng lẫn bàn tay.

"Tại sao chứ? Bác có chút quyền lực nào trên người cháu sao? Tại sao cháu phải sợ bác cơ chứ?"

"Hãy cẩn thận đấy, thưa cô!"

"Cháu sẽ hết sức cẩn thận, thưa ông Sympson. Trước khi kết hôn, cháu tự nhủ lòng mình phải kính trọng — phải ngưỡng mộ — và phải yêu thương."

"Thứ luận điệu thật nhảm nhí! Thật vô lễ, không ra dáng đàn bà!"

"Yêu bằng cả trái tim mình. Cháu biết mình đang nói một thứ ngôn ngữ xa lạ; nhưng cháu chẳng bận tâm liệu người ta có hiểu hay không."

"Và nếu tình yêu của cháu lại rơi vào một kẻ ăn mày thì sao?"

"Nó sẽ chẳng bao giờ rơi vào kẻ ăn mày đâu. Kiếp khất thực chẳng có gì đáng quý trọng cả."

"Vào một tay thư lại hạng bét, một tên hề sân khấu, một kẻ viết kịch, hay là... hay là..."

"Cứ mạnh dạn lên chứ, thưa ông Sympson! Hoặc là gì nào?"

"Bất kỳ tên lao động văn nhãi nhép nào, hay một gã nghệ sĩ nghèo kiết xác, rên rỉ nào đó."

"Với loại nhãi nhép, nghèo túng và rên rỉ thì cháu không có tí thiện cảm nào; nhưng với văn chương nghệ thuật thì có. Và nhân đây, cháu tự hỏi Fawthrop Wynne của bác sẽ phù hợp với cháu ở điểm nào cơ chứ. Đến một bức thư tay mà hắn viết cũng sai lỗi chính tả; hắn chỉ đọc mỗi báo thể thao; hắn từng là tên đần độn của trường ngữ pháp Stilbro'!"

"Thứ ngôn từ thật thiếu nữ tính! Lạy Chúa vĩ đại! Rồi nó sẽ đi đến cái quái gì nữa đây?" Ông đưa cả hai tay và mắt lên trời.

"Chẳng bao giờ bước lên bệ thờ của thần Hymen với Sam Wynne đâu."

"Rồi nó sẽ ra thể thống gì đây? Sao luật pháp lại không ngặt nghèo hơn chút nữa, để ta có thể ép nó phải nghe theo lẽ phải cơ chứ?"

"Hãy tự khuây khỏa đi, thưa bác. Dù nước Anh có là một xứ nô lệ và bác có là Nga hoàng đi chăng nữa, bác cũng không thể ép cháu làm bước đi này đâu. Cháu sẽ viết thư cho ông Wynne. Bác đừng bận tâm thêm về vấn đề này nữa."

Vận mệnh nổi tiếng là kẻ hay thay đổi, thế nhưng sự thất thường của bà ta thường mang hình thức lặp đi lặp lại một vận may tương tự ở cùng một góc độ nào đó. Có vẻ như cô Keeldar — hoặc khối tài sản của cô — lúc này đã tạo ra một tiếng vang trong vùng, và để lại ấn tượng ở những nơi mà cô chẳng thể ngờ tới. Không dưới ba lời cầu hôn tiếp nối sau lời của ông Wynne, ai nấy đều ít nhiều sáng giá. Hết lần này đến lần khác, tất cả đều được người bác thúc ép cô nhận lời, và hết lần này đến lần khác, cô đều từ chối sạch. Thế nhưng trong số đó có không ít hơn một quý ông với nhân phẩm không chê vào đâu được cùng khối tài sản kếch xù. Ngoài bác cô ra, nhiều người khác cũng tự hỏi cô có ý gì, và cô đang mong đợi nhắm vào ai mà lại tỏ ra kiêu kỳ một cách trơ trẽn đến thế.

Cuối cùng thì mấy kẻ hay lê đôi dép lê buôn chuyện cũng tưởng rằng họ đã tìm ra chìa khóa cho hành vi của cô, và bác cô thì đoan chắc là như vậy; hơn thế nữa, phát hiện đó đã phơi bày người cháu gái dưới một ánh sáng hoàn toàn mới trong mắt ông, và do đó, ông đã thay đổi toàn bộ cung cách đối xử của mình với cô.

Dạo gần đây, trang viên Fieldhead đã trở nên quá nóng bức để dung chứa cả hai người họ. Người dì ngọt ngào chẳng thể nào dàn xếp nổi mâu thuẫn giữa họ; còn mấy cô con gái thì lạnh sống lưng mỗi khi chứng kiến những cuộc cãi vã ấy. Gertrude và Isabella thì thầm với nhau hàng giờ liền trong phòng thay đồ, và trở nên đông cứng vì nỗi kinh hoàng đúng mực nếu chẳng may họ bị bỏ lại một mình với người chị họ táo tợn. Thế nhưng, như tôi đã nói, một sự thay đổi đã xảy ra. Ông Sympson thì được xoa dịu còn gia đình ông ta thì bình yên trở lại.

Ngôi làng Nunnely đã từng được nhắc đến — với nhà thờ cổ kính, khu rừng, và những phế tích tu viện nơi đây. Nơi đó cũng có một dinh thự được gọi là tu viện priory — một chốn đi về cổ kính hơn, lớn lao hơn và đường bệ hơn bất cứ nơi nào mà Briarfield hay Whinbury sở hữu; và hơn thế nữa, nơi đó có vị chủ nhân mang tước hiệu — một tước sĩ baronet, điều mà cả Briarfield lẫn Whinbury đều không thể khoe khoang được. Tài sản này — niềm tự hào lớn nhất và được nâng niu nhất của họ — trong nhiều năm qua chỉ tồn tại trên danh nghĩa mà thôi. Vị tước sĩ đương nhiệm, một thanh niên bấy lâu nay cư trú ở một tỉnh thành xa xôi, vẫn là một kẻ xa lạ đối với điền trang của mình ở Yorkshire.

Trong thời gian cô Keeldar lưu trú tại thị trấn suối nước khoáng thời thượng Cliffbridge, cô và những người bạn đã gặp gỡ và được giới thiệu với Ngài Philip Nunnely. Họ chạm mặt chàng hết lần này đến lần khác trên những bãi cát, những mỏm đá vách đá, trong những lối đi dạo khác nhau, và thỉnh thoảng tại những buổi khiêu vũ công cộng của thị trấn. Trông chàng có vẻ cô độc. Tác phong của chàng rất đỗi khiêm nhường — quá mộc mạc để có thể gọi là niềm nở; có phần rụt rè hơn là kiêu ngạo. Chàng không hề hạ mình khi ở bên hội của họ; ngược lại, chàng có vẻ rất vui mừng vì điều đó.

Với bất kỳ cá nhân tự nhiên nào, Shirley cũng có thể dễ dàng và nhanh chóng vun đắp mối thâm tình. Cô đi dạo và trò chuyện với Ngài Philip; cô, người dì, và các cô em họ thỉnh thoảng cùng lên du thuyền của chàng để ngoạn cảnh. Cô mến chàng bởi cô nhận ra chàng tử tế và khiêm nhường, đồng thời cảm thấy vô cùng thích thú khi biết mình có khả năng mang lại niềm vui cho chàng.

Có một điểm trừ nhỏ ở đây — nào có tình bạn nào mà lại vắng bóng điều đó cơ chứ? — ấy là Ngài Philip có khiếu văn chương. Chàng làm thơ — những bài thơ sonnet, các khúc ngâm, và thơ ballad. Có lẽ cô Keeldar nghĩ rằng chàng hơi quá yêu thích việc đọc và ngâm nga những tác phẩm sáng tác của chính mình; có lẽ cô ước gì vần điệu của chúng chính xác hơn, nhịp điệu uyển chuyển hơn, các hình ảnh ẩn dụ tươi mới hơn, và nguồn cảm hứng bùng cháy hơn nữa. Dù sao đi nữa, cô vẫn luôn nhăn mặt mỗi khi chàng quay lại chủ đề thơ ca của mình, và thường cố gắng hết sức để lái cuộc sang hướng khác.

Chàng thường rủ rê cô đi dạo dưới ánh trăng trên cây cầu, với mục đích duy nhất, có vẻ là như vậy, để rót vào tai cô những bài ballad dài nhất của mình. Chàng thường dẫn cô đến những góc ghế đá hoang vắng, nơi tiếng sóng vỗ rì rào vào bờ cát vọng lại thật êm dịu và vỗ về; và khi đã có được cô hoàn toàn cho riêng mình, khi biển cả trải dài trước mắt, bóng mát thơm ngát từ những khu vườn tỏa ra xung quanh, và bóng dáng cao ngất của các vách đá che chở phía sau, chàng lại lôi ra xấp thơ sonnet mới nhất của mình, và đọc chúng bằng một giọng nói run rẩy vì xúc động. Chàng dường như chẳng hề hay biết rằng dẫu chúng có vần có điệu thì chúng vẫn chẳng phải là thơ. Qua cái nhìn cúi gằm cùng gương mặt đầy bối rối của Shirley, có thể thấy rõ là cô thừa biết điều đó, và cảm thấy vô cùng hổ thẹn trước tật xấu duy nhất này của một người đàn ông tốt bụng và đáng mến.

Nhiều lần cô đã cố gắng, một cách nhẹ nhàng nhất có thể, để cai cho chàng cái thói sùng bái các Nữ thần Thơ ca một cách cuồng tín ấy. Đó là chứng cuồng vọng duy nhất của chàng; còn trong mọi vấn đề thông thường, chàng đủ sự nhạy bén, và cô rất tha thiết lôi kéo chàng vào những chủ đề bình dị đó. Thỉnh thoảng chàng hỏi cô về dinh thự của mình ở Nunnely; và cô chẳng còn gì hạnh phúc hơn khi được trả lời tỉ mỉ những câu hỏi của chàng. Cô chưa bao giờ mệt mỏi khi miêu tả tu viện cổ kính, công viên hoang dã rợp bóng cây, nhà thờ già nua và ngôi làng nhỏ; cô cũng không quên khuyên chàng hãy trở về và quy tụ những người tá điền xung quanh mình trong những sảnh đường của tổ tiên.

Hơi ngạc nhiên một chút, Ngài Philip đã làm theo lời khuyên của cô một cách răm rắp, và quả thực, vào khoảng cuối tháng Chín, chàng đã đặt chân đến tu viện.

Chẳng mấy chốc chàng đã tới thăm Fieldhead, và chuyến viếng thăm đầu tiên ấy không phải là lần cuối cùng. Chàng nói — khi đã đi một vòng thăm thú vùng lân cận — rằng dưới không gian nào chàng cũng không tìm được mái nhà che chở dễ chịu như dưới những xà gỗ sồi khối của trang viên xám xịt ở Briarfield; một tổ ấm chật chội và khiêm nhường biết bao nếu so với dinh thự của chính mình, nhưng chàng lại thích nó.

Chẳng mấy chốc, việc chỉ ngồi với Shirley trong căn phòng khách có ốp gỗ, nơi người ta ra vào tấp nập và chàng hiếm khi tìm được một khoảnh khắc yên tĩnh để khoe với cô tác phẩm mới nhất từ nàng thơ đầy sung sức của mình, đã không còn làm chàng thỏa mãn; chàng phải lôi cô ra giữa những đồng cỏ xanh tươi, và dẫn dắt cô dọc theo những dòng nước phẳng lặng. Những buổi lang thang chỉ có hai người là điều cô luôn né tránh, thế nên chàng bèn tổ chức những buổi dã ngoại mời cô đến điền trang của chính mình, khu rừng tráng lệ của chàng; đến những cảnh quan xa xôi hơn — những cánh rừng bị chia cắt bởi dòng Wharfe, những thung lũng được tưới mát bởi dòng Aire.

Sự chu đáo ân cần đó đã phủ lên người cô Keeldar một vẻ vang quang nổi bật. Trực giác tiên tri của người bác đã mường tượng ra một tương lai huy hoàng. Ông ta đã sớm đánh hơi thấy cái thời điểm xa xôi ấy, khi mà với vẻ điềm nhiên, gác chân trái lên đầu gối phải, ông ta có thể chém gió một cách đầy thân mật bạo dạn về "đứa cháu trai tước sĩ" của mình. Giờ đây, trong mắt ông, người cháu gái không còn hiện lên như một "cô gái điên rồ" nữa, mà là một "người phụ nữ cực kỳ khôn ngoan."

Trong những cuộc trò chuyện riêng tư với bà Sympson, ông gọi cô là "một con người thực sự ưu việt; có phần kỳ quặc, nhưng vô cùng thông minh." Ông đối xử với cô bằng sự cung kính tột độ; cung kính đứng dậy mở và đóng cửa cho cô; làm mặt đỏ tưng bừng và tự chuốc lấy những cơn đau đầu khi cúi xuống nhặt găng tay, khăn tay, cùng những món đồ linh tinh khác mà Shirley thường giữ chẳng mấy chắc chắn. Ông hay thả những câu nói đùa đầy ẩn ý về sự ưu việt của trí khôn phụ nữ so với sự khôn ngoan của đàn ông; bắt đầu những lời xin lỗi mập mờ về sai lầm tai hại mà ông từng mắc phải liên quan đến tài điều binh khiển tướng, chiến thuật của "một nhân vật chẳng ở đâu xa ngoài Fieldhead." Tóm lại, trông ông phơi phới chẳng khác nào một "con gà trống trên đống rơm mang giày."

Người cháu gái quan sát những thủ đoạn của ông và tiếp nhận những lời bóng gió ấy với một thái độ dửng dưng lạnh nhạt; có vẻ như cô chẳng hiểu nổi một nửa xem chúng hướng đến mục đích gì. Khi bị quy kết thẳng thừng là người được vị tước sĩ ưu ái, cô đáp rằng cô tin là chàng quý mến cô, và về phần mình, cô cũng quý mến chàng. Cô chưa bao giờ nghĩ rằng một người đàn ông có tước vọng — đứa con trai duy nhất của một người mẹ tự hào và sủng ái, người anh trai duy nhất của những người em gái cưng chiều hết mực — lại có thể sở hữu nhiều sự tử tế và, xét cho cùng, nhiều lý trí đến thế.

Quả thực thời gian đã chứng minh rằng Ngài Philip quý mến cô. Có lẽ chàng đã tìm thấy ở cô "sức hút kỳ lạ" mà ông Hall từng nhận xét. Chàng tìm đến sự hiện diện của cô ngày một nhiều hơn, và cuối cùng với một tần suất chứng tỏ rằng điều đó đã trở thành một thứ kích thích không thể thiếu đối với chàng. Vào khoảng thời gian này, những cảm xúc kỳ lạ lảng vảng quanh Fieldhead; những niềm hy vọng bồn chồn và nỗi lo âu tiều tụy ám ảnh một số căn phòng nơi đây. Có sự tha thẩn đầy bất an của một số người sống trong nhà giữa những cánh đồng yên tĩnh quanh dinh thự; có một cảm giác ngóng chờ khiến các dây thần kinh lúc nào cũng căng như dây đàn.

Có một điều dường như rất rõ ràng: Ngài Philip không phải là một kẻ đáng để coi thường. Chàng là người nhã nhặn; dẫu không quá uyên bác, chàng lại là một người thông minh. Cô Keeldar không thể khẳng định ở chàng điều mà cô từng cay đắng gán cho Sam Wynne, rằng tình cảm của chàng thô cùn, thị hiếu kém sang và tác phong dung tục. Bản tính chàng có sự nhạy cảm; có một tình yêu nghệ thuật rất thực tế dẫu không quá tinh tường; lại có phong thái của một quý thực sự trong mọi cử chỉ điệu bộ. Còn về dòng dõi và gia thế thì cả hai điều đó tất nhiên đều vượt xa những gì cô có thể với tới.

Vẻ ngoài của chàng thoạt đầu từng khơi gợi một vài nhận xét buồn cười dẫu không mấy ác ý từ cô nàng Shirley vui tính. Trông chàng như một cậu thiếu niên. Các đường nét trên khuôn mặt thì tầm thường và nhỏ nhắn, mái tóc màu cát vàng, còn vóc dáng thì khiêm tốn. Thế nhưng cô nhanh chóng kìm lại những lời châm chọc về điểm này; cô thậm chí còn nổi đóa lên nếu có ai khác đưa ra những lời nhận xét không mấy hay ho về chàng. Chàng có "một gương mặt dễ mến," cô khẳng định; "và ẩn chứa trong trái tim chàng là thứ tốt đẹp hơn cả ba chiếc mũi La Mã, hơn cả mái tóc của Absalom hay vóc dáng của Saul." Thỉnh thoảng cô vẫn dành lại một mũi tên sắc bén hiếm hoi để châm chọc khuynh hướng thi ca bất hạnh của chàng; thế nhưng ngay cả ở đây, cô cũng chẳng khoan dung cho bất kỳ sự châm biếm nào ngoại trừ của chính mình.

Tóm lại, mọi việc đã đi đến một cục diện dường như hoàn toàn bảo chứng cho một nhận xét được đưa ra vào khoảng thời gian này bởi ông Yorke dành cho gia sư Louis.

"Cái thằng Robert anh em nhà cậu trông thế mà có vẻ như hoặc là một kẻ ngốc hoặc là một tên điên rồi đấy. Hai tháng trước, tôi dám thề là nó nắm chắc phần thắng trong tay; thế mà bây giờ nó lại bỏ đi lang thang khắp xứ, tự giam mình ở London hết tuần này qua tuần khác, và đến lúc nó quay về, nó sẽ thấy mình bị chiếu tướng mất thôi. Louis này, 'trong sự vụ của loài người có một dòng thủy triều, nếu nắm bắt đúng lúc nước dâng sẽ dẫn đến vinh quang, nhưng một khi để tuột mất thì sẽ chẳng bao giờ quay trở lại.' Nếu tôi là cậu, tôi sẽ viết thư cho thằng Robert và nhắc nhở nó điều đó."

"Robert có ý định với cô Keeldar sao?" Louis hỏi, ra vẻ như ý niệm đó hoàn toàn mới mẻ đối với anh.

"Những ý định chính tôi là người gợi ý cho nó đấy, và đó là những ý định mà nó hoàn toàn có thể hiện thực hóa, bởi vì cô ta quý nó."

"Như một người hàng xóm ư?"

"Còn hơn thế nữa. Tôi đã tận mắt thấy cô ta thay đổi nét mặt và sắc diện chỉ khi nghe đến tên nó. Viết thư cho thằng bé đi, tôi bảo vậy, và bảo nó mau về nhà. Dẫu sao đi nữa thì nó vẫn là một trang nam nhi tuấn tú hơn cái gã tước sĩ búng ra sữa này."

"Ông không thấy rằng, thưa ông Yorke, việc một kẻ phiêu lưu trắng tay mà dám mơ tưởng đến bàn tay của một người phụ nữ giàu có là một sự ngạo mạn — thật đáng khinh bỉ hay sao?"

Ồ, nếu cậu mang tư tưởng cao siêu và thứ tình cảm tinh vi lọc lõi ấy, thì tôi chẳng còn gì để nói nữa. Bản thân tôi chỉ là một con người thực tế chất phác, và nếu Robert sẵn sàng dâng hiến báu vật hoàng gia ấy cho một đối thủ dạng cshắt — một gã công tử bột thuộc giới quý tộc ẻo lả — thì tôi hoàn toàn vui vẻ đồng ý thôi. Ở độ tuổi của nó, ở vị thế của nó, với những lợi thế hấp dẫn như thế, tôi đã hành xử khác đi rồi. Đừng hòng có tên tước sĩ, công tước hay vương tôn công tử nào cướp được người thương khỏi tay tôi mà không phải trải qua một trận chiến. Thế nhưng mấy cậu gia sư các cậu mới uy nghiêm làm sao; bàn chuyện với cậu chẳng khác nào đang mở lời với một vị mục sư vậy."

Dù được ca tụng và nịnh nọt hết lời vào lúc này, Shirley dường như vẫn chưa hoàn toàn bị hỏng bọt hỏng bèo — rằng bản chất tốt đẹp của cô vẫn chưa hoàn toàn rời bỏ cô. Tiếng tăm lừng lẫy quả thực đã thôi không ghép tên cô với Moore nữa, và sự im lặng này dường như được chuẩn y bởi sự phớt lờ bề ngoài của chính cô đối với kẻ vắng mặt; thế nhưng việc cô chưa hoàn toàn quên lãng anh — rằng cô vẫn dành cho anh, nếu không phải tình yêu thì cũng là sự quan tâm — dường như được minh chứng bởi sự chú ý ngày càng tăng mà vào ngã rẽ sự việc này, một cơn bẩm bệnh bất ngờ đã khiến cô thể hiện đối với người gia sư là em trai của Robert, người mà cô vẫn thường đối xử với sự thay đổi kỳ lạ giữa thái độ lạnh lùng xa cách và sự kính trọng ngoan ngoãn — khi thì lướt qua anh với tất cả sự uy nghi của một nữ thừa kế giàu có và vị phu nhân tương lai của Nunnely, lúc lại tiếp chuyện anh hệt như những nữ sinh bẽn lẽn khi đối diện với các giáo sư nghiêm khắc của họ; lúc thì kiêu hãnh ngẩng chiếc cổ ngà ngơi và cong đôi môi thắm đỏ nếu vô tình chạm phải ánh mắt anh, phút sau lại ngoan ngoãn đón nhận cái nhìn khiển trách nghiêm nghị của anh với vẻ ăn năn hối lỗi hệt như thể anh có quyền giáng phạt trong trường hợp cô ương ngạnh.

Louis Moore có lẽ đã nhiễm căn bệnh sốt, thứ đã hạ gục anh trong vài ngày, tại một trong những căn hộ nghèo nàn của vùng mà anh, cậu học trò què quặc của mình, và ông Hall vẫn hay lui tới. Dù thế nào đi nữa, anh đã đổ bệnh, và sau khi chống chọi lại căn bệnh bằng sự lì lợm im lặng trong một hoặc hai ngày, anh buộc phải giam mình trong phòng.

Vào một buổi tối, khi anh đang nằm trằn trọc trên chiếc giường đầy gai góc, còn Henry — người nhất quyết không chịu rời xa — đang tận tụy túc trực bên cạnh, thì một tiếng gõ cửa — quá khẽ để có thể là của bà giúp việc Gill hay cô hầu phòng — đã gọi cậu thiếu niên Sympson ra cửa.

"Tối nay anh Moore thế nào rồi?" một giọng nói trầm thấp cất lên từ hành lang tối tăm.

"Vào đây mà tự mình xem anh ấy đi."

"Anh ấy ngủ chưa?"

"Ước gì anh ấy ngủ được. Vào nói chuyện với anh ấy đi, Shirley."

"Anh ấy sẽ không thích đâu."

Thế nhưng người vừa lên tiếng vẫn bước vào, và Henry, nhìn thấy cô chần chừ ngay bậc cửa, liền nắm lấy tay cô và kéo cô lại gần chiếc ghế dài.

Ánh đèn mờ ảo chỉ phác họa vóc dáng của cô Keeldar một cách mơ hồ; thế nhưng nó vẫn làm nổi bật bộ trang phục thanh lịch của cô. Phía dưới đang có một bữa tiệc tụ họp, trong đó có cả Ngài Philip Nunnely; các quý bà hiện đang ở phòng khách, và nữ chủ nhân của ngôi nhà đã lén rời khỏi họ để đến thăm vị gia sư của Henry. Chiếc váy trắng tinh khôi, đôi tay và chiếc cổ ngần ngô, sợi dây chuyền vàng run rẩy vòng quanh cổ họng và phập phồng trên bầu ngực, ánh lên một cách kỳ lạ giữa chốn phòng bệnh u tối. Phong thái của cô điềm đạm và đượm buồn. Cô cất giọng dịu dàng.

"Thưa anh Moore, tối nay anh thế nào rồi?"

"Tôi không bị nặng lắm, và giờ đã đỡ hơn rồi."

"Tôi nghe nói anh kêu khát. Tôi mang cho anh ít nho; anh có thể nếm thử một quả chứ?"

"Không; nhưng cảm ơn cô vì đã nhớ đến tôi."

Chỉ một quả thôi."

Từ chùm nho chín mọng nằm trong chiếc giỏ nhỏ trên tay, cô ngắt lấy một quả và đưa lên môi anh. Anh lắc đầu, quay mặt sang hướng khác.

"Nhưng, vậy thì tôi có thể mang gì cho anh thay thế? Anh không thích trái cây; thế nhưng tôi thấy môi anh đang khô nứt. Anh thích thức uống gì nào?"

"Bà Gill chuẩn bị cho tôi nước pha bánh mì nướng. Tôi thích món đó nhất."

Sự im lặng bao trùm trong vài phút.

"Anh có thấy đau đớn không?"

"Rất ít."

"Điều gì khiến anh ngã bệnh vậy?"

Sự im lặng.

"Tôi tự hỏi điều gì gây ra cơn sốt này? Anh quy cho nó là do đâu?"

"Có lẽ là do chướng khí — độc tố vùng đầm lầy. Đang là mùa thu, mùa dễ sinh bệnh sốt."

"Tôi nghe nói anh thường xuyên đến thăm những người bệnh ở Briarfield, và cả Nunnely nữa, cùng với ông Hall. Anh nên cẩn thận đấy; liều lĩnh không phải là khôn ngoan."

"Điều đó nhắc tôi nhớ rằng, thưa cô Keeldar, có lẽ tốt nhất là cô không nên bước vào căn phòng này hay đến gần chiếc giường bệnh này. Tôi không tin là căn bệnh của mình có tính truyền nhiễm. Tôi hầu như không sợ cô — kèm theo một nụ cười nhẹ — sẽ lây nó đâu; nhưng tại sao cô phải chuốc lấy dù chỉ là một bóng đen rủi ro cơ chứ? Hãy rời đi đi."

"Kiên nhẫn nào, tôi sẽ đi ngay thôi; nhưng tôi muốn làm điều gì đó cho anh trước khi rời đi — bất kỳ dịch vụ nhỏ nào..."

"Họ sẽ vắng cô ở dưới nhà đấy."

"Không; các quý ông vẫn đang dùng bữa."

"Họ sẽ không ngồi lâu đâu. Ngài Philip Nunnely không phải là kẻ ghiền rượu, và tôi vừa nghe thấy chàng bước từ phòng ăn sang phòng khách."

"Đó là một người hầu thôi."

"Đó là Ngài Philip; tôi nhận ra bước chân của chàng."

"Thính giác của anh nhạy bén thật đấy."

"Nó chưa bao giờ cùn mòn cả, và giác quan này có vẻ còn sắc bén hơn vào lúc này. Ngài Philip đã ở đây uống trà tối qua. Tôi nghe cô hát cho chàng nghe một bài hát nào đó mà chàng mang đến cho cô. Tôi nghe thấy khi chàng rời đi lúc mười một giờ, chàng đã gọi cô ra hiên cửa để ngắm ngôi sao buổi chiều."

"Chắc là anh bị nhạy cảm thần kinh rồi."

"Tôi nghe thấy chàng hôn tay cô."

"Không thể nào!"

"Không: phòng của tôi nằm ngay trên sảnh, cửa sổ ngay phía trên cửa chính; khung kính được đẩy hé lên một chút, vì tôi thấy hơi sốt. Cô đã đứng mười phút với chàng trên bậc cửa. Tôi nghe hết cuộc trò chuyện của cô, từng từ một, và tôi nghe cả tiếng chào từ biệt đó nữa. — Henry, cho tôi chút nước."

"Để tôi rót cho anh ấy."

Thế nhưng anh nửa chồm dậy để lấy chiếc cốc từ tay cậu thiếu niên Sympson, và từ chối sự giúp đỡ của cô.

"Và tôi không thể làm gì được sao?"

"Không gì cả; bởi vì cô không thể bảo đảm cho tôi một giấc ngủ yên bình ban đêm, và đó là tất cả những gì tôi cần lúc này."

"Anh ngủ không ngon sao?"

"Giấc ngủ đã rời bỏ tôi rồi."

"Thế mà anh vừa bảo mình không bị bệnh nặng cơ mà?"

"Tôi thường mất ngủ ngay cả khi cơ thể hoàn toàn khỏe mạnh."

Nếu tôi có quyền năng, tôi sẽ ru anh vào một giấc ngủ êm đềm nhất — thật sâu và tĩnh mịch, không một bóng mộng mị."

"Sự tiêu vong trống rỗng! Tôi không đòi hỏi điều đó."

"Với những giấc mơ về tất cả những gì anh khao khát nhất."

"Thật là những ảo tưởng quái đản! Giấc ngủ đó sẽ là sự mê sảng, còn sự tỉnh giấc sẽ là cái chết."

"Những mong muốn của anh không hề hoang đường; anh không phải là một kẻ mộng mơ."

"Thưa cô Keeldar, có lẽ cô nghĩ vậy; nhưng bản tính của tôi có lẽ không dễ đọc với cô như một trang tiểu thuyết mới ra lò đâu."

"Điều đó là có thể. Thế nhưng giấc ngủ này — tôi rất muốn vẫy gọi nó đến với chiếc gối của anh, mang lại ân huệ của nó cho anh. Nếu tôi cầm một cuốn sách, ngồi xuống và đọc vài trang thì sao nhỉ? Tôi thừa sức dành ra nửa tiếng mà."

"Cảm ơn cô, nhưng tôi sẽ không giữ cô lại đâu."

"Tôi sẽ đọc thật khẽ."

"Sẽ không ổn đâu. Tôi đang bị sốt và quá nhạy cảm để có thể chịu đựng được một giọng đọc mềm mại, rầm rì, rung rẩy ngay sát tai mình. Tốt hơn là cô nên rời khỏi tôi đi."

"Thôi được, tôi sẽ đi."

"Và không có lời chúc ngủ ngon sao?"

"Có chứ, thưa anh. Thưa anh Moore, chúc ngủ ngon." (Shirley bước ra.)

"Henry, con trai ta, đi ngủ đi thôi; đã đến lúc con cần nghỉ ngơi rồi."

"Thưa thầy, con rất muốn được túc trực bên giường thầy suốt đêm nay."

"Chẳng có lý do gì phải làm thế cả. Ta đang khá lên rồi. Thôi, đi đi."

"Xin thầy ban phúc cho con."

"Chúa phù hộ con, cậu học trò cưng của ta!"

"Thầy chưa bao giờ gọi con là học trò yêu dấu nhất cả!"

"Không, và cũng sẽ không bao giờ."

Có lẽ cô Keeldar cảm thấy phật ý trước việc vị cựu giáo viên từ chối sự ân cần của cô. Chắc chắn là cô đã không lặp lại nhã ý đó nữa. Dù bước chân nhẹ nhàng của cô có rảo qua hành lang bao nhiêu lần trong ngày, nó cũng không dừng lại trước cửa phòng anh thêm lần nào nữa; và "giọng nói rầm rì, rung rẩy" của cô cũng không một lần nào làm xáo trộn sự tĩnh mịch của căn phòng bệnh. Quả thực, chẳng bao lâu sau nơi đó không còn là phòng bệnh nữa; thể chất tráng kiện của ông Moore đã nhanh chóng chiến thắng chứng indisposition của mình. Chỉ trong vài ngày, anh đã rũ bỏ được nó và trở lại với nhiệm vụ gia sư.

Việc "ngày xửa ngày xưa" vẫn còn uy lực đối với cả người thầy lẫn học trò được minh chứng qua cách mà anh thỉnh thoảng nhanh chóng vượt qua khoảng cách mà cô vẫn thường duy trì giữa họ, và dập tắt sự kiêu kỳ lạnh lùng của cô bằng một bàn tay kiên quyết, tĩnh lặng.

Vào một buổi chiều, gia đình Sympson đi ra ngoài hóng gió bằng xe ngựa. Shirley, chẳng bao giờ phiền lòng khi chộp lấy được một khoảng thời gian hoãn binh khỏi sự hiện diện của họ, đã ở lại phía sau vì bận chút công việc như cô đã nói. Công việc đó — một chút viết lách thư từ — đã được giải quyết nhanh chóng ngay sau khi cánh cổng sân khép lại sau chiếc xe ngựa; cô Keeldar liền bước ra vườn.

Đó là một ngày mùa thu thanh bình. Ánh vàng của mùa hè muộn làm dịu đi những thảm cỏ xanh tươi trải dài muôn nơi. Những khu rừng ngả màu hung đỏ đã chín muồi để chuẩn bị rụng lá, nhưng vẫn còn xum xuê tán lá. Sắc tím của những khóm hoa thạch nam, đã phai màu nhưng chưa héo úa, nhuộm thẫm những ngọn đồi. Con suối nhỏ uốn lượn đổ về vùng Trũng, chảy qua một vùng đất tịch mịch; chẳng có ngọn gió nào đuổi theo dòng chảy hay vương vấn những bờ cây bụi của nó. Những khu vườn ở Fieldhead mang dấu ấn của sự tàn phế dịu dàng. Trên lối đi dạo vừa được quét dọn hồi sáng, những chiếc lá vàng lại một lần nữa bay lả tả rơi xuống. Mùa hoa trái, thậm chí là mùa quả ngọt, đã qua đi; thế nhưng một vài quả táo lác đác vẫn làm cho những tán cây thêm phần phong phú. Chỉ còn le lói đâu đó một nhòa hoa nở nhợt nhạt và thanh tú giữa một chùm lá úa tàn.

Chính những bông hoa đơn độc ấy — những kẻ cuối cùng của dòng tộc — đã được Shirley ngắt lấy khi cô đăm chiêu lang thang giữa những luống hoa. Cô đang gài vào thắt lưng của mình một bó hoa không màu không mùi thì Henry Sympson cất tiếng gọi khi đang đi khập khiễng từ trong nhà ra.

"Shirley, anh Moore rất mong được gặp chị ở phòng học và nghe chị đọc một chút tiếng Pháp, nếu chị không còn công việc nào bấp bách hơn."

Cậu sứ giả truyền đạt lại thông điệp một cách vô cùng đơn giản, hệt như đó là một chuyện hiển nhiên chẳng có gì lạ.

"Có phải anh Moore bảo em nói thế không?"

"Tất nhiên rồi; sao lại không chứ? Và giờ thì, mau vào đi, để chúng ta có thể một lần nữa trở lại như hồi ở Sympson Grove nào. Chúng ta từng có những giờ học rất vui vẻ vào những ngày tháng đó mà."

Có lẽ cô Keeldar nghĩ rằng hoàn cảnh đã thay đổi kể từ dạo ấy; tuy nhiên, cô chẳng đưa ra lời bình luận nào, mà chỉ trầm ngâm một lát rồi lặng lẽ bước theo Henry.

Bước vào phòng học, cô cúi đầu chào một cách cung kính phải phép, đúng như thói quen của cô trước đây. Cô cởi chiếc mũ bonnet của mình ra, và treo nó lên bên cạnh chiếc mũ của Henry. Louis Moore đang ngồi bên bàn làm việc, lật giở những trang sách đang mở trước mặt, và dùng bút chì đánh dấu các đoạn. Anh chỉ khẽ động đậy để đáp lại cái cúi chào của cô, chứ không đứng lên.

"Chị từng đề nghị đọc sách cho tôi nghe vài tối trước," anh nói. "Lúc đó tôi không thể nghe chị được. Giờ thì sự tập trung của tôi xin tùy chị sai sử. Luyện tập lại một chút tiếng Pháp có lẽ cũng không phải là vô ích đâu. Tôi nhận thấy ngữ âm của chị bắt đầu bị rỉ sét rồi đấy."

"Tôi nên chọn cuốn sách nào đây?"

"Ở đây có các tác phẩm truy điệu của St. Pierre. Hãy đọc vài trang trong phần 'Những mảnh vỡ của xứ Amazon' đi."

Cô nhận lấy chiếc ghế mà anh đã kéo sẵn đặt gần ghế của mình; cuốn sách nằm trên bàn làm việc của anh — chỉ có duy nhất một cuốn nằm giữa hai người; những lọn tóc buông xõa của cô rũ xuống thấp đến mức che khuất cả trang sách đối với anh.

"Hãy vén tóc ra sau đi," anh nói.

Trong một khoảnh khắc, Shirley trông có vẻ chưa chắc chắn lắm về việc liệu cô có nên tuân theo yêu cầu đó hay phớt lờ nó. Một tia chớp từ ánh mắt cô lén lút chiếu lên gương mặt vị giáo sư. Có lẽ nếu anh nhìn cô bằng ánh mắt khắc nghiệt hay rụt rè, hoặc nếu một đường nét lưỡng lự nào đó hằn trên khuôn mặt anh, thì cô đã nổi loạn rồi, và buổi học sẽ kết thúc ngay tại chỗ; thế nhưng anh chỉ đang chờ đợi sự tuân thủ từ cô — điềm tĩnh tựa cẩm thạch, và lạnh lùng tựa băng.

Cô vén bức màn lọn tóc ra sau tai. Thật may là khuôn mặt cô sở hữu những đường nét hài hòa, và gò má mang sự bóng bẩy cùng độ tròn trịa của tuổi trẻ, bằng không, nếu bị tước đi lớp bóng râm làm mềm mại ấy, các đường nét có thể đã mất đi vẻ duyên dáng của mình. Thế nhưng điều đó có nghĩa lý gì trong bầu không khí hiện tại chứ? Chẳng có vị thần Mentor nào bận tâm quyến rũ cả nàng Calypso hay Eucharis.

Cô bắt đầu đọc. Ngôn ngữ ấy đã trở nên xa lạ đối với lưỡi cô; nó vấp váp; bài đọc trôi đi ngắt quãng, bị cản trở bởi những nhịp thở vấp váp, bị ngắt quãng bởi những âm điệu mang hơi hướng tiếng Anh. Cô dừng lại.

"Tôi không thể làm được. Xin anh đọc giúp tôi một đoạn đi, thưa anh Moore."

Những gì anh đọc, cô lặp lại theo. Cô bắt nhịp được ngữ âm của anh chỉ trong vòng ba phút.

"Très bien," là lời bình luận mang tính khích lệ khi đoạn văn khép lại.

"C'est presque le Français rattrapé, n'est-ce pas?"

"Tôi dám cá là giờ chị không thể viết tiếng Pháp trôi chảy như trước nữa đâu nhỉ?"

"Ồ không! Chắc bây giờ tôi sẽ tạo ra một mớ hỗn độn kỳ quặc với các quy tắc hợp cẩn của mình mất."

"Chị chắc không thể soạn lại bài luận về 'Người phụ nữ uyên bác đầu tiên' nữa đâu nhỉ?"

"Anh vẫn còn nhớ thứ rác rưởi đó cơ à?"

"Từng dòng một."

"Tôi nghi ngờ anh đấy."

"Tôi thách chị lặp lại nó từng từ một đấy."

"Thử thách tôi đi."

"Tôi thách chị đấy."

Anh tiến hành ngâm tụng đoạn sau đây. Anh đọc bằng tiếng Pháp, nhưng chúng tôi buộc phải dịch nghĩa, nếu không muốn trở thành thứ vô nghĩa đối với một số độc giả.

Và chuyện đã xảy ra là, khi loài người bắt đầu sinh sôi nảy nở trên mặt đất, và những người con gái được sinh ra cho họ, thì các con trai của Thiên Chúa nhìn thấy những người con gái của loài người rằng họ xinh đẹp; và họ chọn lấy cho mình những người vợ trong số tất cả những ai họ muốn.

Điều này diễn ra vào buổi bình minh của thời gian, trước khi những ngôi sao buổi sáng được định vị, và trong khi chúng vẫn còn hát vang cùng nhau.

Kỷ nguyên ấy quá đỗi xa xôi, những màn sương mù và sắc xám đẫm sương của chạng vạng ban mai che phủ nó bằng một sự mờ ảo mơ hồ đến mức mọi nét đặc trưng rõ ràng của phong tục, mọi đường ranh giới rành mạch của địa lý, đều lẩn tránh nhận thức và thách thức mọi sự nghiên cứu. Chỉ cần biết rằng thế giới khi ấy đã tồn tại là đủ; rằng con người đã quần tụ nơi đó; rằng bản tính của con người với những niềm đam mê, sự đồng cảm, nỗi đau đớn và niềm vui sướng, đã thổi hồn vào hành tinh này và ban cho nó một linh hồn.

Một bộ tộc nào đó đã lập ấp trên một vùng đất nào đó trên quả địa cầu; bộ tộc ấy thuộc chủng tộc nào — hoàn toàn vô danh; vùng đất ấy nằm ở miền nào — chẳng ai kể lại. Chúng ta thường nghĩ về phương Đông khi nhắc đến những sự kiện vào thời điểm đó; thế nhưng ai dám cả quyết rằng ở phương Tây, phương Nam, phương Hán không hề có sự sống? Điều gì có thể bác bỏ việc bộ tộc này, thay vì cắm trại dưới những lùm cọ ở châu Á, lại lang thang bên dưới những khu rừng sồi mọc rễ trên chính những vùng biển châu Âu của chúng ta?

Đó không phải là một hoang mạc cát cháy, hay bất kỳ ốc đảo hẻo lánh khan hiếm nào mà tôi dường như đang hình dung. Một thung lũng rừng rậm, với những vách đá hai bên và chiều sâu thẳm mang sắc nâu của bóng tối, được tạo nên bởi những tán cây chen chúc tít tắp, đang trượt sâu xuống trước mắt tôi. Quả thực, nơi đây có sự hiện hữu của con người, nhưng thưa thớt biết bao, và ẩn mình trong những lối đi rợp cành lá đan xen dày đặc đến mức họ chẳng hề bị phát hiện cũng chẳng bị nhìn thấy. Bọn họ có phải là dã nhân không? Chắc chắn là thế. Họ sinh sống bằng gậy chăn cừu và cung tên; nửa là người chăn cừu, nửa là thợ săn, những bầy gia súc của họ lang thang hoang dã hệt như con mồi của chúng. Bọn họ có hạnh phúc không? Không, chẳng hạnh phúc hơn chúng ta ở thời đại này là mấy. Bọn họ có lương thiện không? Không, chẳng tốt đẹp hơn chính chúng ta đâu. Bản tính của họ cũng chính là bản tính của chúng ta — đều mang phần người như nhau. Có một sinh linh trong bộ tộc này thường xuyên chìm đắm trong bất hạnh — một đứa trẻ mồ côi cả cha lẫn mẹ. Chẳng ai mảy may quan tâm đến đứa trẻ ấy. Thỉnh thoảng nó được cho ăn, nhưng thường thì bị bỏ quên nhiều hơn. Một túp lều hiếm khi đón nhận nó; thân cây rỗng và hang đá lạnh lẽo chính là mái nhà của nó. Bị hắt hủi, lạc lõng và lang thang, nó sống chung với dã thú và chim chóc nhiều hơn là với đồng loại của chính mình. Nỗi đói khát và buốt giá là những người bạn đồng hành của nó; sự buồn tủi lảng vảng bên trên, còn sự cô độc vây quanh nó tứ bề. Bị phớt lờ và không được trân trọng, lẽ ra nó phải chết đi; thế nhưng nó vẫn sống và lớn lên. Vùng hoang dã xanh tươi nuôi dưỡng nó, và trở thành một người mẹ đối với nó; nuôi nấng nó bằng thứ quả mọng mọng nước, bằng rễ cây và các loại hạt ngọt lịm.

Có một thứ gì đó trong bầu không khí của xứ sở này nuôi dưỡng sự sống một cách ôn hòa. Chắc chắn cũng có thứ gì đó trong những giọt sương của nó chữa lành bằng thứ cao dược tối thượng. Những mùa dịu dàng của nó không làm phóng đại bất kỳ niềm đam mê hay giác quan nào; nhiệt độ của nó hướng tới sự hài hòa; những cơn gió của nó, người ta có thể nói thế, mang từ thiên đường xuống mầm mống của những suy nghĩ thuần khiết và cảm xúc thuần khiết hơn. Những hình dạng của vách đá và tán lá không hề mang vẻ kỳ quái quái đản, màu sắc của hoa cỏ và chim chọc cũng không rực rỡ một cách dữ dội. Trong toàn bộ sự tráng lệ của những khu rừng ấy là sự tĩnh lặng; trong toàn bộ sự tươi mới của chúng là sự dịu dàng.

Sức hút dịu dàng được ban ơn cho hoa lá và cây cối, được ban phát cho loài hươu và chim bồ câu, đã không hề bị từ chối đối với đứa trẻ loài người ấy. Hoàn toàn cô độc, nó đã vươn lên thẳng thắn và duyên dáng. Tạo hóa đã nhào nặn những đường nét của nó trong một chiếc khuôn tinh tế; chúng đã trưởng thành trong những đường nét ban đầu thuần khiết, chính xác của mình, không bị biến dạng bởi những cú sốc của bệnh tật. Không có luồng gió khô dữ dội nào đối xử thô bạo với bề mặt thể xác của nó; không có ánh mặt trời thiêu đốt nào làm quăn queo hay héo úa những lọn tóc của nó. Vóc dáng của nó ánh lên màu trắng ngà xuyên qua những tán cây; mái tóc của nó buông xõa dồi dào, dài và óng ả; đôi mắt nó, không bị lóa mắt bởi những ngọn lửa thẳng đứng từ đỉnh đầu, tỏa sáng trong bóng râm với vẻ lớn lao, rộng mở, đầy đặn và đẫm sương. Phía trên đôi mắt ấy, khi ngọn gió vén vầng trán nó lên, lộ ra một khoảng không gian quang đãng và rộng rãi — một trang sách rõ ràng, trong sáng, nơi mà tri thức, giả sử tri thức có bao giờ xuất hiện, có thể viết nên một ký ức vàng son. Người ta không hề nhìn thấy bất kỳ điều gì đồi bại hay trống rỗng ở đứa trẻ hoang dã bị bỏ rơi ấy. Nó lang thang trong rừng vô hại và trầm ngâm, mặc dù thật không dễ để đoán định được một kẻ chưa từng được dạy dỗ ấy có thể suy nghĩ về điều gì.

Vào buổi chiều của một ngày mùa hè, trước trận Đại hồng thủy, khi ở một mình hoàn toàn — bởi vì nó đã mất hết mọi dấu vết về bộ tộc của mình, những kẻ đã lang thang đi xa hàng dặm trời, chẳng biết đến nơi nào — nó đi lên từ thung lũng, để ngắm nhìn Ban ngày từ biệt và Ban đêm kéo đến. Một mỏm đá được che phủ bởi một thân cây là trạm dừng chân của nó. Những chiếc rễ sồi được phủ thảm cỏ và rêu phong tạo thành một chiếc ghế ngồi; những cành sồi rậm rạp lá đan cài tạo thành một mái vòm.

Chậm rãi và tráng lệ, Ban ngày rút lui, bước đi trong ngọn lửa tía ngắt, và chia tay trong tiếng vang của một điệp khúc hoang dã, trầm đục từ những khu rừng. Sau đó, Ban đêm bước vào, tĩnh mịch tựa cái chết. Ngọn gió lặng đi, loài chim ngớt tiếng hót. Giờ đây, mỗi chiếc tổ đều ôm ấp những đôi lứa hạnh phúc, và hươu đực hươu cái say sưa chìm vào giấc ngủ an lành trong ổ của chúng.

Thiếu nữ ngồi đó, thân thể bất động, tâm hồn cuộn trào; tuy nhiên, cô bận rộn với cảm xúc nhiều hơn là suy nghĩ, với những niềm ước ao nhiều hơn là hy vọng, với trí tưởng tượng nhiều hơn là dự phóng. Cô cảm thấy thế giới, bầu trời, màn đêm, mang một sức mạnh vô biên. Trong tất cả mọi thứ, bản thân cô dường như là trung tâm đối với chính mình — một nguyên tử sự sống nhỏ nhoi bị lãng quên, một tia sáng linh hồn, được phóng thích vô tình từ nguồn cội sáng tạo vĩ đại, và giờ đây đang cháy tàn vô danh trong sâu thẳm của một cái hố đen tối. Cô tự hỏi, liệu mình cứ thế này mà cháy rụi và tiêu vong, ánh sáng sinh mệnh của cô chẳng đem lại điều ích lợi gì, chưa từng được nhìn thấy, chưa từng cần đến — một ngôi sao giữa một bầu trời vốn dĩ vô tinh không sao, thứ mà chẳng một kẻ chăn cừu, lữ khách, hiền triết hay thầy tế nào dò theo làm la bàn hay đọc như một lời tiên tri? Liệu điều này có thể xảy ra hay không, cô tự hỏi, khi ngọn lửa trí tuệ trong cô cháy lên quá đỗi rực rỡ; khi sự sống của cô đập một cách chân thực, thực tế và đầy uy quyền; khi một cái gì đó bên trong cô trỗi dậy đầy bất an và kiên quyết đòi hỏi một sức mạnh do Thiên Chúa ban tặng, thứ mà cô khăng khăng đòi phải tìm thấy cơ hội vận động?

Cô phóng tầm mắt nhìn ra Thiên đường và Buổi chiều. Thiên đường và Buổi chiều nhìn lại cô. Cô cúi người xuống, tìm kiếm bờ ngân, ngọn đồi, dòng sông, trải rộng mờ ảo bên dưới. Tất cả những gì cô chất vấn đều đáp lời bằng những lời sấm truyền. Cô lắng nghe — cô bị ấn tượng; thế nhưng cô không thể hiểu nổi. Trên đỉnh đầu, cô giáng hai tay đan vào nhau.

"Sự dẫn dắt — sự cứu trợ — niềm an ủi — hãy đến!" là tiếng kêu của cô.

Chẳng có tiếng nói nào, cũng chẳng có ai đáp lời.

Cô chờ đợi, quỳ gối, kiên định ngẩng đầu nhìn lên. Bầu trời kia đã bị niêm phong; những ngôi sao trang nghiêm tỏa sáng xa xôi và xa lạ.

Cuối cùng thì một dây cung quá căng trong nỗi thống khổ của cô cũng chùng xuống; cô nghĩ rằng Có cái gì đó ở bên trên đã mềm lòng; cô cảm thấy như thể Có cái gì đó ở rất xa xung quanh đang xích lại gần hơn; cô nghe thấy như thể Sự tĩnh lặng đang cất lời. Chẳng có ngôn ngữ nào, chẳng có từ ngữ nào, chỉ có một âm thanh.

Lại một lần nữa — một âm thanh trong trẻo, đầy đặn, cao cả, một âm thanh trầm bổng, dịu êm, hệt như tiếng cơn bão đang thì thầm, làm cho chập chạp chạng vạng gợn sóng.

Một lần nữa — sâu thẳm hơn, gần hơn, rõ ràng hơn, nó ngân vang đầy hòa điệu.

Và thêm một lần nữa — một giọng nói rành mạch vút qua giữa Thiên đường và Trái đất.

"Eva!"

Nếu Eva không phải là tên của người phụ nữ này, thì cô chẳng có tên nào khác. Cô đứng dậy. "Tôi đây."

"Eva!"

"Hỡi Đêm (chẳng thể là ai khác ngoài Đêm cất lời), tôi đang ở đây!"

Giọng nói ấy hạ xuống, chạm đến Trái đất.

"Eva!"

"Lạy Chúa," cô kêu lên, "xin hãy nhìn con tớ của Ngài!"

Cô có tín ngưỡng của mình — mọi bộ tộc đều ôm giữ một niềm tin nào đó.

"Ta đến — một Đấng An Ủi!"

"Lạy Chúa, xin hãy đến nhanh lên!"

Buổi chiều bừng sáng ngập tràn hy vọng; Bầu không khí thở gấp gáp; Mặt trăng — mọc từ trước — nhô lên to lớn, thế nhưng ánh sáng của nó chẳng phác họa nên hình thù nào.

Hãy ngả người về phía ta, hỡi Eva. Hãy bước vào vòng tay ta; hãy nghỉ ngơi như thế này."

"Như thế này con xin ngả người, hỡi Đấng Vô Hình nhưng được cảm nhận! Và Ngài là ai?"

"Hỡi Eva, ta đã mang theo một chén nước sự sống từ thiên đường. Hỡi Con gái của loài người, hãy uống chén của ta!"

"Tôi uống: cảm giác như thể giọt sương ngọt ngào nhất ghé thăm bờ môi tôi trong một dòng chảy tràn trề. Trái đất khô cằn của tôi sống lại; nỗi thống khổ của tôi được xoa dịu; sự chật hẹp và đấu tranh của tôi đã tan biến. Và màn đêm thay đổi! khu rừng, ngọn đồi, mặt trang, bầu trời bao la — tất cả đều thay đổi!"

"Tất cả đều thay đổi, và mãi mãi. Ta tước bỏ khỏi tầm nhìn của ngươi bóng tối; ta tháo bỏ khỏi các năng lực của ngươi những chiếc xiềng xích! Ta san bằng những chướng ngại trên con đường của ngươi; ta bằng sự hiện diện của mình lấp đầy khoảng trống. Ta đòi lại làm của riêng mình nguyên tử sự sống bị thất lạc. Ta thu nhận về với chính mình tia sáng linh hồn — bấy lâu nay bị lãng quên trong tro tàn!"

"Ôi hãy ôm lấy tôi! Ôi hãy nhận lấy tôi! Đây là một vị thần."

"Đây là một người con của Thiên Chúa — một kẻ cảm nhận chính mình trong phần sự sống đang khuấy động ngươi. Ngươi được phép đòi lại phần của chính mình, và qua đó nuôi dưỡng cùng cứu trợ để nó không phải tiêu vong trong tuyệt vọng."

"Một người con của Thiên Chúa! Có phải tôi thực sự được chọn lựa không?"

"Chỉ có mình ngươi ở vùng đất này. Ta nhìn thấy ngươi rằng ngươi xinh đẹp; ta biết ngươi rằng ngươi thuộc về ta. Ta được ban ơn để cứu rỗi, để duy trì, để nâng niu phần của chính mình. Hãy thừa nhận ở nơi ta vị Seraphim dưới trần gian mang tên Thiên tài."

"Hỡi Chàng rể vinh quang của tôi! Hỡi Ánh dương chân chính từ chốn cao xanh! Cuối cùng thì mọi điều tôi mong mỏi tôi đều đã sở hữu. Tôi đón nhận một sự mặc khải. Gợi ý tăm tối, lời thì thầm mơ hồ đã ám ảnh tôi từ thời thơ ấu, nay đã được lý giải. Ngài chính là Đấng tôi kiếm tìm. Hỡi Đấng sinh ra từ Thiên Chúa, hãy đón lấy tôi, nàng dâu của Ngài!"

"Không chút khiêm nhường, ta có thể đón nhận những gì thuộc về ta. Chẳng phải chính ta đã ban từ bàn thờ ngọn lửa thiêng từng thắp sáng bản thể của Eva đó sao? Hãy trở lại thiên đường nơi ngươi từng được phái xuống."

Sự Hiện Diện ấy, dẫu vô hình nhưng vô cùng dũng mãnh, đã gom cô vào lòng hệt như một chú chiên con được đưa về chuồng; giọng nói ấy, dẫu dịu êm nhưng lan tỏa khắp chốn, đã rung động qua trái tim cô hệt như khúc nhạc. Đôi mắt cô chẳng thu vào hình ảnh nào; thế nhưng một cảm giác tràn ngập qua thị giác và bộ não cô hệt như sự thanh bình của bầu không khí không tì vết, uy lực của những vùng biển tối thượng, sự uy nghiêm của những vì sao đang hành quân, năng lượng của những nguyên tố va chạm, sức chịu đựng bén rễ sâu của những ngọn đồi với phần đế rộng lớn, và hơn hết thảy, hệt như ánh quang huy của vẻ đẹp anh hùng đang lao vút trong chiến thắng giữa Đêm đen, đánh bại những bóng tối của nó hệt như một vầng thái dương thiêng liêng hơn.

Đó chính là giờ phút kết hôn của Thiên tài và Nhân loại. Ai có thể thuật lại câu chuyện về sự gắn kết sau đó của họ? Ai có thể miêu tả niềm hạnh phúc và nỗi thống khổ của nó? Ai có thể kể về việc Ngài — kẻ mà giữa Ngài và Người phụ nữ đã bị Thiên Chúa đặt vào sự thù hận — đã rèn giũa những âm mưu chết chóc để phá vỡ mối lương duyên hay làm vẫn đục sự tinh tuyết của nó? Ai có thể ghi lại cuộc chiến dài lâu giữa Con Rắn và vị Thiên thần Seraphim: — Làm thế nào mà Cha đẻ của những Lời dối trá vẫn cứ ám chỉ sự dữ vào điều thiện, sự kiêu ngạo vào sự khôn ngoan, sự dung tục vào vinh quang, nỗi đau vào niềm hạnh phúc, chất độc vào niềm đam mê? Làm thế nào mà "Vị Thiên thần bất khuất" đã thách thức, chống trả và đẩy lùi? Làm thế nào mà hết lần này đến lần khác Ngài đã thanh lọc chén rượu bị ô uế, tôn cao cảm xúc bị hạ thấp, nắn chỉnh lại xung động bị bẻ cong, phát hiện ra thứ nọc độc ẩn giấu, đánh lừa sự cám dỗ trơ trẽn — thanh tẩy, minh oan, canh chừng và chống cự? Làm thế nào, bằng sự nhẫn nại của mình, bằng sức mạnh của mình, bằng sự xuất chúng không thể nói thành lời mà Ngài nắm giữ từ Thiên Chúa — Nguồn cội của mình — vị Thiên thần Seraphim trung kiên ấy đã chiến đấu vì Nhân loại một trận chiến tốt đẹp xuyên qua thời gian; và khi dòng chảy thời gian khép lại, và cái chết bị chạm trán ở đoạn cuối, chặn đứng với cánh tay trơ xương những cánh cổng của Cõi Vĩnh Hằng, thì Thiên tài vẫn ôm chặt lấy người cô dâu đang hấp hối của mình, nâng đỡ cô vượt qua nỗi thống khổ của cuộc vượt cạn, mang cô đi trong khải hoàn vào chính ngôi nhà của mình — Thiên đường; trao trả cô, đã được cứu rỗi, về với Jehovah, Đấng Tạo Hóa của cô; và cuối cùng, trước mặt các Thiên thần và Tổng lãnh thiên thần, đội lên đầu cô chiếc vương miện Bất Tử?

Ai có thể viết nên biên niên sử về những điều này?

"Tôi chưa bao giờ có thể sửa chữa bài văn đó," Shirley nhận xét khi Moore kết thúc.

"Cây bút kiểm duyệt của anh đã gạch chéo nó bằng những dòng mang tính kết tội, thứ ý nghĩa mà tôi đã cố gắng dò dẫm trong vô vọng."

Cô đã cầm lấy một cây bút sáp màu từ bàn làm việc của người gia sư, và đang vẽ những chiếc lá nhỏ, những mảnh vỡ của trụ cột, những cây thánh giá bị gãy trên lề cuốn sách.

"Tiếng Pháp có thể đã phai nhạt một nửa, nhưng những thói quen của giờ học tiếng Pháp thì vẫn được lưu giữ, tôi thấy vậy," Louis nói. "Những cuốn sách của tôi giờ đây, cũng như thuở nào, vẫn chẳng an toàn khi ở cạnh chị. Cuốn St. Pierre mới đóng bìa của tôi chẳng mấy chốc sẽ lại giống như cuốn Racine của tôi thôi — cô Keeldar, dấu ấn của cô, được vạch trên từng trang sách."

Shirley đánh rơi cây bút sáp màu hệt như nó làm bỏng ngón tay cô.

Cho tôi biết những lỗi của bài luận văn đó là gì nào?" cô hỏi. "Đó là những lỗi ngữ pháp, hay anh phản đối phần nội dung?"

"Tôi chưa bao giờ nói rằng những nét vẽ của tôi là dấu hiệu cho thấy các lỗi lầm cả. Chính chị cứ đinh ninh rằng sự việc là như thế, và tôi đã kiềm chế không phản bác."

"Thế chúng biểu thị điều gì khác cơ chứ?"

"Lúc này thì không quan trọng nữa."

"Thưa anh Moore," Henry kêu lên, "hãy bắt Shirley đọc lại một vài đoạn mà chị ấy từng đọc thuộc lòng rất hay xem nào."

"Nếu tôi đòi hỏi bất kỳ bài nào, đó sẽ là bài 'Le Cheval Dompté'," Moore nói, dùng chiếc dao gọt bút chì tỉa lại cây bút chì mà cô Keeldar đã gọt mòn cùn.

Cô quay ngoắt đầu đi; chiếc cổ và gò má trong trẻo, bị tước đi lớp màn che tự nhiên của chúng, lộ rõ vẻ ửng hồng ấm áp.

"À! Chị ấy có quên đâu cơ chứ, thầy thấy chưa," Henry hào hứng nói. "Chị ấy biết rõ mình từng hư đốn thế nào mà."

Một nụ cười, thứ mà Shirley không cho phép nở rộng ra, làm đôi môi cô run rẩy; cô cúi mặt xuống, che khuất một nửa bằng đôi tay, một nửa trong những lọn tóc, khi cô cúi gập người xuống, chúng lại xõa tung ra. "Quả thực tôi từng là một kẻ nổi loạn," cô đáp.

"Một kẻ nổi loạn!" Henry lặp lại. "Vâng; chị và tía đã cãi nhau một trận tơi bời, và chị thách thức cả tía lẫn má, cả bà Pryor, và tất cả mọi người. Chị bảo tía đã lăng mạ chị..."

"Ông ấy đã lăng mạ tôi," Shirley đan xen vào.

"Và chị muốn rời khỏi Sympson Grove ngay lập tức. Chị thu dọn đồ đạc lại, và tía ném chúng ra khỏi chiếc rương của chị; má khóc, bà Pryor khóc; cả hai người họ đứng vắt tay nài nỉ chị hãy kiên nhẫn; và chị quỳ xuống sàn nhà với đống đồ đạc và chiếc hộp lật ngửa trước mặt, trông này, Shirley, trông giống như — ừ thì, trong một cơn thịnh nộ của chị. Những nét mặt của chị trong những cơn thịnh nộ như thế không hề bị biến dạng; chúng bất động, nhưng vô cùng xinh đẹp. Chị hầu như chẳng trông có vẻ giận dữ, chỉ kiên quyết, và mang một vẻ vội vã nhất định; thế nhưng người ta cảm thấy rằng vào những thời điểm như thế, một chướng ngại vật ném ngang con đường của chị sẽ bị bổ đôi hệt như bị sét đánh vậy. Tía mất hết can đảm, và gọi anh Moore đến."

"Đủ rồi đấy, Henry."

"Không, chưa đủ đâu. Em hầu như không nhớ anh Moore đã xoay sở thế nào, ngoại trừ việc em nhớ anh ấy gợi ý với tía rằng sự kích động sẽ làm cơn gút của tía tái phát; và rồi anh ấy nói nhỏ với các quý bà, và đưa họ đi; và sau đó anh ấy bảo với chị, tiểu thư Shirley, rằng việc trò chuyện hay thuyết giảng lúc này chẳng ích gì, nhưng trà đã được dọn vào phòng học rồi, và anh ấy đang rất khát, và anh ấy sẽ rất vui nếu chị tạm gác việc thu dọn đồ đạc lại để sang pha một tách trà cho anh ấy và em. Chị đã đến; ban đầu chị không chịu nói chuyện, nhưng chẳng mấy chốc chị dịu xuống và trở nên vui vẻ trở lại. Anh Moore bắt đầu kể cho chúng ta nghe về Lục địa, chiến tranh, và Napoleon — những chủ đề mà cả hai chúng ta đều thích lắng nghe. Sau buổi trà, anh ấy bảo rằng cả hai chúng ta sẽ không ai được rời khỏi anh ấy tối hôm đó; anh ấy không để chúng ta lảng vảng ra khỏi tầm mắt, sợ rằng chúng ta lại gây rắc rối nữa. Chúng ta ngồi mỗi người một bên anh ấy. Chúng ta đã hạnh phúc biết bao. Em chưa từng trải qua buổi tối nào dễ chịu đến thế. Ngày hôm sau, anh ấy phạt chị, tiểu thư ạ, một bài thuyết giảng dài suốt một tiếng đồng hồ, và kết thúc bằng cách đánh dấu cho chị một đoạn trong tác phẩm của Bossuet để học như một bài học trừng phạt — 'Le Cheval Dompté'. Chị đã học nó thay vì thu dọn đồ đạc, Shirley ạ. Chúng ta chẳng còn nghe thấy chuyện chị bỏ trốn nữa. Anh Moore cứ hay trêu chị về đề tài đó suốt một năm sau đó."

"Chị ấy chưa từng đọc một bài học nào với tinh thần phơi phới hơn thế," Moore bổ sung.

"Lần đó, lần đầu tiên chị ấy mang lại cho tôi niềm hạnh phúc được nghe tiếng mẹ đẻ của mình được phát âm không một chút tạp âm bởi một cô gái Anh quốc."

"Chị ấy ngọt ngào hệt như những quả anh đào mùa hè suốt một tháng sau đó," Henry tiếp lời: "một trận cãi vã thật tâm luôn để lại tính khí của Shirley tốt hơn trước khi nó xảy ra."

"Cả hai người đang nói về tôi hệt như thể tôi không có mặt ở đây vậy nhỉ," cô Keeldar nhận xét, người vẫn chưa ngẩng mặt lên.

"Chị có chắc là mình đang có mặt không?" Moore hỏi. "Đã có những khoảnh khắc kể từ khi tôi đặt chân đến đây, tôi bị cám dỗ muốn hỏi nữ chủ nhân của Fieldhead xem cô ấy có biết chuyện gì đã xảy ra với người học trò cũ của tôi hay không."

"Cô ấy đang ở đây rồi."

"Tôi thấy cô ấy rồi, và có vẻ đủ khiêm nhường đấy; thế nhưng tôi sẽ chẳng khuyên Harry hay bất kỳ ai tin tưởng quá mức vào sự khiêm nhường có thể giấu đi gương mặt ửng hồng của mình như một đứa trẻ nhỏ rụt rè ở khoảnh khắc này, nhưng lại ngẩng cao nó lên một cách nhợt nhạt và kiêu kỳ hệt như một bức tượng thần Juno bằng cẩm thạch ở khoảnh khắc tiếp theo."

"Người ta đồn rằng thời xưa từng có một người truyền sự sống cho bức tượng mà anh ta đã chạm trổ; những người khác có lẽ lại sở hữu năng lực trái ngược là biến sự sống thành đá."

Moore dừng lại trước nhận xét này trước khi đáp lời cô. Ánh nhìn của anh, vừa chấn động vừa trầm ngâm, như muốn nói: "Một cụm từ kỳ lạ; nó có nghĩa là gì nhỉ?" Anh nghiền ngẫm nó trong tâm trí mình với suy nghĩ sâu sắc và chậm rãi, hệt như một học giả người Đức đang ngẫm nghĩ về siêu hình học.

"Ý chị là," cuối cùng anh cất lời, "rằng một số người khơi gợi sự ghê tởm, và do đó làm lạnh ngắt trái tim tử tế."

"Thật là uyên bác!" Shirley đáp. "Nếu cách giải thích đó làm anh hài lòng, anh cứ việc xem nó là hợp lý đi. Tôi chẳng màng đâu."

Và cùng với câu nói ấy, cô ngẩng đầu lên, với vẻ mặt kiêu kỳ và sắc thái tựa cẩm thạch, đúng như Louis đã miêu tả.

"Hãy chiêm ngưỡng sự biến hóa kì diệu này xem!" anh nói; "chẳng mấy khi tưởng tượng mà nó đã hiện thực hóa: một nữ thủy thần khiêm nhường hóa thân thành một vị nữ thần không với tới được. Thế nhưng Henry không được phép thất vọng vì bài ngâm tụng của mình, và nữ thần Olympia sẽ rủ lòng thương để làm vừa lòng cậu bé. Nào chúng ta bắt đầu thôi."

"Tôi quên bén mất cả dòng đầu tiên rồi."

"Còn tôi thì không. Trí nhớ của tôi, dẫu có chậm chạp, lại là một trí nhớ bền dai. Tôi tiếp thu cả kiến thức lẫn sự yêu thích một cách từ tốn. Sự tiếp thu ấy lớn lên trong bộ phận não bộ của tôi, còn tình cảm thì lớn lên trong lồng ngực tôi; và nó không giống như thứ sản phẩm đâm chồi nhanh chóng vốn chẳng có rễ bên trong, nở hoa xanh mướt đủ để làm vui mắt trong chốc lát nhưng rồi lại quá nhanh chóng héo tàn rụng rơi. Tập trung nào, Henry! Cô Keeldar đồng ý chiếu cố chiếu cố đến em đấy. 'Voyez ce cheval ardent et impétueux,' nó khởi đầu như thế."

Cô Keeldar đã đồng ý thực hiện nỗ lực đó; thế nhưng cô nhanh chóng dừng lại.

"Trừ phi tôi được nghe đọc lại toàn bộ, bằng không tôi không thể tiếp tục được đâu," cô nói.

"Thế mà nó từng được học rất nhanh — 'dễ học chóng quên,'" vị gia sư triết lý. Anh đọc lại đoạn văn một cách từ tốn, chính xác, với điểm nhấn chậm rãi và đầy ấn tượng.

Shirley dần dần ghé tai lắng nghe khi anh tiếp tục. Gương mặt cô, ban đầu quay đi hướng khác, nay lại hướng về phía anh. Khi anh ngưng lại, cô tiếp lời hệt như cất lên từ đôi môi anh; cô bắt trúng nhịp điệu của anh; cô nắm bắt chính xác ngữ âm của anh; cô phát âm những phân đoạn ấy hệt như cách anh đã phát âm; cô tái tạo lại tác phong, cách phát âm, và biểu cảm của anh.

Giờ đến lượt cô đưa ra đề nghị.

"Hãy gọi lại 'Le Songe d'Athalie' xem nào," cô nài nỉ, "và đọc nó đi."

Anh đọc nó cho cô nghe. Cô tiếp thu nó từ anh; cô tìm thấy sự kích thích sống động trong niềm vui biến ngôn ngữ của anh thành của chính mình. Cô xin phép được indulging thêm; tất cả những bài học cũ ở trường được hồi sinh, và cùng với chúng là những ngày tháng đi học cũ của Shirley.

Anh đã đi qua một số đoạn hay nhất của Racine và Corneille, và sau đó đã nghe thấy tiếng vọng từ những âm điệu trầm sâu của chính mình trong giọng nói của thiếu nữ, thứ đã tự điều chỉnh một cách trung thành theo âm điệu của anh. "Le chêne et le Roseau," bài thơ ngụ ngôn tuyệt mỹ nhất của La Fontaine, đã được đọc, được đọc rất hay bởi vị gia sư, và cô học trò đã hăng hái tận dụng bài học đó. Có lẽ một cảm xúc đồng thời đã chộp lấy họ lúc này, rằng sự nhiệt tình của họ đã bùng cháy thành một ngọn lửa rực rỡ, thứ mà thứ nhiên liệu nhỏ nhoi của thơ ca tiếng Pháp không còn đủ để nuôi dưỡng nữa; có lẽ họ khao khát một thân cây sồi Anh quốc được quăng vào như một khúc củi Giáng sinh để cung cấp cho ngọn lửa đang cuồng nộ. Moore nhận xét,

"Và đây là những tác phẩm hay nhất của chúng ta! Và chúng ta chẳng còn gì mang tính kịch tính, mạnh mẽ, tự nhiên hơn nữa sao!"

Và rồi anh mỉm cười và giữ im lặng. Toàn bộ bản tính của anh dường như bừng sáng một cách thanh thản. Anh đứng bên lò sưởi, tì khuỷu tay lên bệ lò, trầm ngâm không phải là không hạnh phúc.

Hoàng hôn đang khép lại trên ngày mùa thu ngắn ngủi. Những ô cửa sổ phòng học — bị che khuất bởi những dây leo bò lổm ngổm, thứ mà không một cơn gió tháng Mười dữ dội nào thổi quét được lớp lá héo úa — hầu như không lọt nổi một tia sáng bầu trời nào; thế nhưng ánh lửa đã đủ sáng để trò chuyện.

Và giờ đây Louis Moore hướng về phía cô học trò bằng tiếng Pháp và cô đáp lại thoạt đầu với sự ngập ngừng đầy tiếng cười và trong những câu cụt lủn. Moore vừa khích lệ vừa chỉnh sửa cho cô. Henry tham gia vào buổi học; hai học trò đứng đối diện với người thầy, vòng tay ôm lấy eo nhau. Chú chó Tartar, kẻ từ lâu đã cầu xin và có được sự cho phép bước vào, đang ngồi một cách khôn ngoan ở chính giữa tấm thảm chùi chân, trân trân nhìn ngọn lửa đang bùng lên từng chập từ những mẩu than hồng rực giữa đống tro tàn. Nhóm người ấy đủ hạnh phúc, thế nhưng —

"Niềm vui tựa đóa anh túc nở muộn;

Vừa ngắt hoa — hương sắc đã phai tàn."

Âm thanh trầm đục, vang rền của những bánh xe vang lên trên lớp đá lát sân.

"Xe ngựa đã về rồi," Shirley nói; "và bữa tối chắc hẳn sắp sẵn sàng rồi, vậy mà tôi vẫn chưa thay đồ."

Một người hầu bước vào mang theo ngọn nến và trà cho ông Moore; bởi vì vị gia sư và học trò của mình thường dùng bữa chính vào giờ ăn trưa.

"Ông Sympson và các quý bà đã về rồi," cô nói, "và Ngài Philip Nunnely đang đi cùng họ đấy."

"Chị giật mình thế nào ấy, và tay chị run rẩy ra sao kìa, Shirley," Henry nói khi cô hầu phòng đã kéo sập tấm cửa chớp lại và rời đi. "Nhưng em biết tại sao mà — chẳng phải anh cũng biết sao, thưa anh Moore? Em biết tía có dụng ý gì mà. Hắn ta là một gã đàn ông thấp bé xấu xí, cái gã Ngài Philip đó. Em ước gì hắn đừng đến thì hơn. Em ước gì các chị và tất cả bọn họ cứ ở lại De Walden Hall để ăn tối luôn cho rồi. — Đáng lẽ Shirley nên pha trà một lần nữa cho anh và em, thưa anh Moore, và chúng ta đã có một buổi tối thật hạnh phúc bên nhau."

Moore đang khóa bàn làm việc lại và cất cuốn St. Pierre đi. "Đó là kế hoạch của cậu bé hả, hả cậu trai?"

"Chẳng lẽ thầy không tán thành nó sao ạ?"

"Ta chẳng tán thành cái gì viển vông cả. Hãy nhìn thẳng vào gương mặt bằng sắt của Cuộc sống; hãy trừng mắt nhìn đánh gục Thực tại ra khỏi cái bộ mặt bằng đồng thau của nó đi. Đi pha trà đi, Henry; ta sẽ quay lại ngay đây."

Anh rời khỏi phòng; Shirley cũng thế, qua một cánh cửa khác.