Nhà Briarmains ở gần hơn khu Hollow, nên ông Yorke đã đưa người đồng hành trẻ tuổi của mình về đó. Ông cho người đặt cậu nằm lên chiếc giường đẹp nhất trong nhà, chăm sóc cẩn thận tựa như thể cậu là con trai ruột của mình. Cảnh tượng dòng máu tuôn ra từ vết thương bị đánh lén ấy quả thực đã khiến chàng trai trẻ chiếm trọn trái tim của người chủ đất Yorkshire. Khung cảnh của biến cố bất ngờ ấy, dáng người cao thẳng ngã gục trong niềm kiêu hãnh chắn ngang con đường, mái đầu tuấn tú miền Nam gục xuống lớp bụi đường, chàng thanh niên đang độ xuân xanh bỗng chốc ngã gục trước mặt ông—tái nhợt, bất động, bất lực—đó chính là sự kết hợp hoàn hảo của các hoàn cảnh để chiếm trọn sự quan tâm sâu sắc nhất của ông Yorke dành cho nạn nhân.
Không có bàn tay nào khác ở đó để nâng đỡ, để cứu giúp, không có giọng nói nào khác để ân cần hỏi han, không có bộ óc nào khác để lên kế hoạch; ông phải tự mình làm tất cả mọi thứ. Sự phụ thuộc hoàn toàn của chàng thanh niên đang chảy máu và câm lặng ấy (mà ông coi như một thiếu niên) vào lòng nhân ái của ông đã củng cố lòng nhân ái đó một cách triệt để nhất. Ông Yorke vốn rất thích nắm giữ quyền lực và sử dụng nó. Giờ đây, trong tay ông đang nắm giữ quyền lực đối với sinh mệnh của một đồng loại. Điều đó rất hợp ý ông.
Cũng hoàn toàn hợp ý với người hiền thê cay nghiệt của ông. Sự cố này hoàn toàn đúng với phong cách và sở thích của bà. Một số người phụ nữ có lẽ đã chết khiếp khi thấy một kẻ đẫm máu được khiêng qua thềm nhà mình và đặt nằm xuống sảnh lớn vào lúc "nửa đêm khuya khoắt". Ở đó, bạn hẳn sẽ cho rằng có sẵn nguyên liệu cho những cơn cuồng phong hysteria. Không. Bà Yorke chỉ phát cơn hysteria khi Jessie không chịu rời khu vườn để đến với việc đan lát của mình, hoặc khi Martin đề xuất lên đường sang Úc nhằm tìm kiếm sự tự do và trốn chạy ách bạo ngược của Matthew; nhưng một vụ mưu sát ngay trước cửa nhà—một kẻ suýt mất mạng nằm trên chiếc giường đẹp nhất của gia đình—lại khiến bà trở nên tỉnh táo, phấn chấn tinh thần, và chiếc mũ của bà thì chĩa lên hiên ngang như một chiếc khăn vấn của người Thổ Nhĩ Kỳ.
Bà Yorke chính là tuýp phụ nữ, trong khi biến cuộc đời lao nhọc của một nữ gia nhân giản dị thành địa ngục, lại có thể chăm sóc như một nữ anh hùng cả một bệnh xá đầy những bệnh nhân mắc dịch hạch. Bà gần như yêu quý Moore. Trái tim cộc cằn của bà suýt chút nữa đã dạt dào tình cảm đối với anh khi nhận ra anh được giao phó cho mình—được để lại trong vòng tay bà, hoàn toàn phụ thuộc vào bà như đứa con út ngậm sữa trong nôi. Nếu bà thấy một người hầu hay một cô con gái nào đó đưa cho anh một ngụm nước hoặc xốc lại chiếc gối cho anh, bà hẳn đã tát tai kẻ xâm phạm đó không thương tiếc. Bà xua đuổi Jessie và Rose khỏi khu vực lầu trên của nhà; bà cấm tiệt đám nữ gia nhân bén mảng tới đó.
Giờ đây, nếu tai nạn ấy xảy ra ngay tại cổng nhà xứ, và lão Helstone đã cưu mang vị thánh tử đạo đó, thì cả ông Yorke lẫn vợ mình đều sẽ chẳng mảy may thương xót. Họ sẽ phán rằng hắn ta đáng đời vì cái thói bạo ngược và hay nhúng tay vào chuyện người khác. Thế nhưng sự việc lại diễn ra thế này, anh bỗng trở thành con ngươi trong mắt họ ở thời điểm hiện tại.
Thật kỳ lạ! Louis Moore lại được phép đến—được phép ngồi xuống mép giường và cúi mình qua chiếc gối; được nắm lấy bàn tay người em trai và áp đôi môi huynh đệ lên vầng trán tái nhợt ấy; và bà Yorke đã chịu đựng điều đó rất suôn sẻ. Bà cho phép anh ở lại đó suốt nửa ngày; có lần bà còn cho phép anh thức trắng cả đêm trong căn phòng đó; chính bà đã tự tay thức dậy vào lúc năm giờ sáng của một ngày tháng Mười một ẩm ướt, tự tay nhóm lửa bếp, chuẩn bị bữa sáng cho hai anh em và tự mình mang ra phục vụ họ. Khoác trên mình chiếc áo choàng flannel rộng thênh thang một cách đầy uy quyền, cùng với một chiếc khăn choàng và mũ ngủ, bà ngồi ngắm họ ăn với vẻ mãn nguyện chẳng khác nào gà mái mẹ nhìn đàn con ăn mồi. Thế nhưng, ngay ngày hôm đó, bà đã đuổi việc người đầu bếp chỉ vì dám tự ý nấu và mang lên cho ông Moore một bát cháo sago; và cô nữ gia nhân cũng mất đi sự sủng ái của bà chỉ vì khi ông Louis chuẩn bị ra về, cô đã mang chiếc áo khoác ngoài đã được hơ ấm từ dưới bếp lên cho ông, và như một kẻ "bạo dạn" đúng nghĩa, cô đã giúp ông mặc nó vào, để rồi đổi lại nhận được một nụ cười, một câu "Cảm ơn cô gái nhé," cùng một đồng shilling. Có hai vị phu nhân đến thăm vào một ngày nọ, với gương mặt tái nhợt và đầy lo lắng, đã khẩn khoản xin phép được vào thăm ông Moore dù chỉ trong một khoảnh khắc ngắn ngủi. Bà Yorke đã đanh tâm tống cổ họ ra về—không quên kèm theo vài lời mắng mỏ.
Nhưng khi Hortense Moore đến thì sao? Mọi chuyện không đến nỗi tệ như người ta vẫn tưởng. Toàn bộ gia đình nhà Moore hình như thực sự hợp với bà Yorke theo cách mà chưa từng có gia đình nào khác hợp với bà. Hortense và bà có chung một đề tài trò chuyện không bao giờ cạn kiệt về bản chất đồi bại của đám gia nhân. Quan điểm của họ về tầng lớp này rất tương đồng; họ giám sát chúng với cùng một mối hoài nghi và phán xét chúng với cùng một mức độ khắt khe. Hơn nữa, ngay từ phút đầu tiên, Hortense đã không hề tỏ ra ghen tị với sự săn sóc mà bà Yorke dành cho Robert—cô để bà giữ vị trí y tá mà không hề can thiệp nhiều; còn bản thân cô thì tìm thấy niềm vui trong công việc bận rộn không ngừng nghỉ là quanh quẩn trong nhà, giám sát khu bếp, báo cáo lại những gì diễn ra ở đó, tóm lại là làm cho bản thân trở nên hữu ích ở mọi mặt. Cả hai người đều đồng lòng trong việc cương quyết ngăn cấm khách khứa bước chân vào phòng bệnh. Họ giam cầm vị chủ xưởng trẻ tuổi và hầu như không để cho ngọn gió hay ánh nắng nào chạm đến anh.
Ông MacTurk, vị bác sĩ phẫu thuật được giao phó ca bệnh của Moore, tuyên bố vết thương của anh rất nguy hiểm, nhưng ông hy vọng nó không đến mức vô phương cứu chữa. Ban đầu, ông muốn cử một y tá do chính ông lựa chọn đến túc trực bên anh; nhưng cả bà Yorke lẫn Hortense đều nhất quyết không đời nào nghe theo. Họ hứa sẽ tuân thủ nghiêm ngặt mọi chỉ đạo của ông. Do đó, hiện tại anh vẫn được giao phó hoàn toàn vào tay họ.
Không còn nghi ngờ gì nữa, họ đã thực hiện nhiệm vụ hết khả năng của mình; nhưng có điều gì đó đã trục trặc. Các dải băng quấn bị lệch hoặc bị táy máy; hậu quả là anh mất đi một lượng lớn máu. Khi được triệu tập, bác sĩ MacTurk phi ngựa đến với vẻ mặt đằng đằng sát khí. Ông là mẫu bác sĩ phẫu thuật mà việc chọc giận ông là điều vô cùng nguy hiểm—lúc tâm trạng tốt nhất thì cộc cằn, còn lúc tệ nhất thì hung dữ. Khi chứng kiến tình trạng của Moore, ông trút bớt nỗi bực dọc bằng một tràng ngôn từ hoa mỹ mà thiết nghĩ chẳng cần thiết phải rải lên những trang sách này. Một hoặc hai bó hoa tươi thắm nhất đã rơi xuống cái đầu bình thản của một người tên là Graves, một trợ lý trẻ tuổi lạnh lùng mà ông thường mang theo bên mình; với bó hoa thứ hai, ông ban ơn cho một thanh niên khác trong đoàn tùy tùng—một bản sao thú vị y hệt như ông, chính là con trai ruột của ông; nhưng toàn bộ giỏ hoa rực rỡ sắc thắm lại thuộc về đám đàn bà hay xía vào chuyện người khác, tính theo cả lố.
Phần lớn thời gian của một đêm đông, bản thân ông cùng đám tùy tùng đã tất bật quanh Moore. Ngay bên chiếc giường bệnh, bị nhốt kín một mình với anh trong căn phòng đó, họ vừa làm việc vừa cãi cọ trên cơ thể đã kiệt quệ của anh. Ba người họ đứng một bên giường, còn Thần Chết đứng ở bên kia. Cuộc giằng co diễn ra vô cùng gay gắt; nó kéo dài cho đến tận khi trời rạng sáng, lúc mà cán cân giữa các bên tham chiến có vẻ cân bằng đến mức cả hai phe đều có thể tự nhận phần thắng.
Lúc rạng đông, Graves và chàng thanh niên nhà MacTurk được để lại để trông nom bệnh nhân, trong khi vị bác sĩ trưởng tự mình đi tìm thêm viện binh, và ông đã tìm được bà Horsfall, nữ y tá giỏi nhất trong đội ngũ của ông. Ông giao phó Moore cho người phụ nữ này với những lời dặn dò nghiêm khắc nhất về trách nhiệm đè nặng lên đôi vai bà. Bà đón nhận trách nhiệm ấy với vẻ mặt trơ trơ, giống như cách bà ngả mình vào chiếc ghế bành ở đầu giường bệnh. Khoảnh khắc ấy chính là lúc bà bắt đầu trị vì.
Bà Horsfall có một đức tính—những mệnh lệnh nhận được từ MacTurk đều được bà tuân thủ đến từng câu chữ. Mười điều răn đôi khi còn kém giá trị trong mắt bà hơn là những phán quyết của vị bác sĩ phẫu thuật. Xét về mọi mặt khác, bà chẳng giống phụ nữ chút nào, mà giống một con rồng hơn. Hortense Moore trở nên lép vế trước mặt bà; bà Yorke thì lùi bước—hoàn toàn bị áp đảo; thế nhưng cả hai người phụ nữ này vốn đều là những nhân vật có chút phẩm giá trong ước tính của riêng họ, và có chút bề thế trong mắt người khác. Bị khuất phục hoàn toàn bởi vóc dáng cao lớn, vạm vỡ, xương xẩu và lực lưỡng của bà Horsfall, họ đành rút lui về căn phòng khách phía sau. Còn về phần mình, bà thích ngồi ở tầng trên lúc nào thì ngồi, thích ở tầng dưới lúc nào thì xuống. Bà nốc rượu mạnh ba lần một ngày, và hút tẩu thuốc bốn lần.
Còn về phần Moore, giờ đây chẳng ai dám bén mảng hỏi thăm tình hình của anh nữa. Bà Horsfall đã biến anh thành đứa trẻ bú mớm dưới tay mình. Bà chính là người lo liệu cho anh, và lời đồn đoán chung lúc bấy giờ là bà cũng đang "giúp" anh đi đến nơi về đến chốn theo đúng nghĩa đen.
Sáng tối bác sĩ MacTurk đều đến thăm anh. Ca bệnh của anh, vì thế mà trở nên phức tạp bởi một tai nạn mới, nay lại càng thu hút sự quan tâm sâu sắc trong mắt vị bác sĩ phẫu thuật. Ông coi anh như một cỗ máy hỏng hóc, và việc sửa cho nó chạy lại được sẽ là một chiến tích làm rạng danh tay nghề của ông. Graves và cậu con trai nhà MacTurk—những vị khách duy nhất còn lại của Moore—thì nhìn nhận anh dưới lăng kính mà họ vẫn thường dùng để ngắm nhìn những xác người trong phòng giải phẫu tại bệnh viện Stilbro'.
Robert Moore đã có một khoảng thời gian vô cùng dễ chịu—trong đau đớn, trong hiểm nguy, quá yếu để di chuyển, gần như quá yếu để có thể cất lời, với một nữ khổng lồ làm người canh giữ, và ba vị bác sĩ phẫu thuật là những người duy nhất bầu bạn. Cứ thế, anh nằm qua những ngày ngắn dần và những đêm dài ra của suốt tháng Mười một ảm đạm.
Vào giai đoạn đầu của thời kỳ bị giam cầm, Moore từng có những kháng cự yếu ớt đối với bà Horsfall. Anh căm ghét diện mạo thô kệch của bà và sợ hãi sự va chạm từ đôi bàn tay chai sạn ấy; nhưng bà đã dạy cho anh tính ngoan ngoãn chỉ trong chớp mắt. Bà chẳng thèm đếm xỉa gì đến chiều cao sáu thước của anh, hay những thớ thịt và gân cốt nam tính ấy; bà lật người anh trên giường nhẹ nhàng như một người phụ nữ khác lật đứa trẻ trong nôi. Khi anh ngoan ngoãn, bà gọi anh là "cục cưng" hay "cục vàng", còn khi anh bướng bỉnh, đôi khi bà lại xách tai anh. Cố gắng cất lời khi bác sĩ MacTurk có mặt ư, bà liền giơ tay ra hiệu và bảo anh "Suỵt!" hệt như một y tá đang mắng mỏ một đứa trẻ hỗn hào. Nếu bà không hút thuốc, nếu bà không uống gin, thì mọi chuyện có lẽ đã khá hơn đối với anh, anh nghĩ vậy; nhưng ngặt nỗi bà chơi cả hai. Có lần, nhân lúc bà vắng mặt, anh đã bóng gió với MacTurk rằng "người phụ nữ đó là một kẻ nghiện rượu nặng."
"Ôi dào! Cậu chủ thân mến của tôi ơi, ai mà chẳng thế," câu trả lời anh nhận được cho sự bọc bạch của mình là vậy. "Nhưng Horsfall có ưu điểm này," vị bác sĩ phẫu thuật nói thêm—"dù say hay tỉnh, cô ta luôn nhớ phải tuân lệnh tôi."
Cuối cùng thì những ngày cuối thu cũng qua đi; những màn sương mù, những trận mưa lũ đã rút khỏi nước Anh mang theo niềm tiếc thương và những giọt lệ của chúng; những cơn gió cuốn đi để thở dài trên những vùng đất xa xôi. Tiếp nối sau tháng Mười một là mùa đông lạnh giá—sự quang đãng, tĩnh lặng và băng giá đi kèm.
Một ngày yên ả đã chuyển sang buổi chiều lấp lánh như pha lê. Cả thế giới khoác lên mình sắc màu của Vực Bắc Cực; mọi ánh sáng và sắc thái đều trông giống như ánh phản chiếu của những viên ngọc màu trắng, tím hoặc xanh nhạt. Những ngọn đồi mang sắc xanh tử đinh hương; ánh hoàng hôn buông xuống pha lẫn sắc tía trong ánh đỏ; bầu trời lạnh giá như băng, một màu xanh da trời ánh bạc; khi những vì sao mọc lên, chúng là những tinh thể trắng chứ không phải vàng; những sắc xám, xanh lơ hoặc ngọc lục bảo mờ ảo—mát mẻ, tinh khiết và trong suốt—nhuộm đẫm cả khung cảnh thiên nhiên.
Hãy tìm cho tôi một từ tiếng Anh hay tương đương đi, hỡi độc giả, và tôi sẽ vui vẻ bỏ qua từ tiếng Pháp này. Từ "Reflections" không dùng được đâu.
Thứ gì đang đơn độc trong khu rừng không còn xanh tươi, thậm chí chẳng còn màu nâu đỏ, một khu rừng mang sắc màu trung tính—thật thể chuyển động màu xanh đậm kia là gì? Chà, đó là một cậu học sinh—một cậu học sinh trường ngữ pháp Briarmains—người đã rời bỏ nhóm bạn đồng hành hiện đang lê bước về nhà dọc theo con đường lớn, và đang tìm kiếm một cái cây nào đó, với một gò đất phủ đầy rêu ở gốc rất thích hợp để làm chỗ ngồi. Tại sao cậu lại nán lại đây? Không khí rất lạnh và trời đã muộn. Cậu ngồi xuống. Cậu đang nghĩ gì vậy? Cậu có cảm nhận được vẻ đẹp thuần khiết mà Thiên nhiên mang theo đêm nay không? Một vầng trăng trắng muốt mỉm cười xuyên qua những tán cây xám xịt; liệu cậu có bận tâm đến nụ cười của nàng chăng?
Không thể nói trước được điều gì; bởi vì cậu đang im lặng, và nét mặt cậu chẳng hề bộc lộ điều gì. Cho đến lúc này, nó hoàn toàn không phải là một tấm gương phản chiếu cảm giác, mà đúng hơn là một chiếc mặt nạ để che giấu nó. Cậu bé này là một thiếu niên mười lăm tuổi—gầy gò và cao vượt tuổi. Trên khuôn mặt cậu chẳng có lấy một nét thân thiện lẫn sự khom lưng luồn cúi, ánh mắt cậu dường như luôn sẵn sàng ghi nhận bất kỳ dấu hiệu nỗ lực kiểm soát hay qua mặt nào nhắm vào mình, và những nét còn lại trên khuôn mặt cho thấy các giác quan đang trong trạng thái cảnh giác cao độ để kháng cự. Những vị giám thị khôn ngoan thường tránh gây ra những sự can thiệp không cần thiết với cậu thiếu niên đó. Việc thuần hóa cậu bằng sự nghiêm khắc sẽ là một nỗ lực vô ích; còn việc chinh phục cậu bằng những lời nịnh hót lại là một nỗ lực tồi tệ hơn cả vô ích. Tốt nhất là cứ để mặc cậu ta. Thời gian sẽ giáo dục và kinh nghiệm sẽ tôi luyện cậu.
Ngoài mặt thì Martin Yorke (tất nhiên là một cậu nhóc nhà Yorke rồi) đang chà đạp lên cái gọi là thơ ca. Hãy nói chuyện tình cảm với cậu ta xem, bạn sẽ nhận lại những lời mỉa mai cay đắng. Thế nhưng giờ đây cậu lại đang lang thang một mình, tận tụy chờ đợi Thiên nhiên, trong khi bà đang lật giở từng trang thơ khắc nghiệt, tĩnh lặng và trang nghiêm ngay dưới ánh nhìn chăm chú của cậu.
Khi đã ngồi xuống, cậu lấy từ trong cặp ra một cuốn sách—không phải sách ngữ pháp tiếng Latinh, mà là một cuốn tiểu thuyết thần tiên bị cấm đoán. Vẫn còn đủ ánh sáng trong khoảng một tiếng nữa để phục vụ đôi mắt tinh anh của tuổi trẻ. Thêm vào đó, vầng trăng đang chờ đợi cậu; ánh trăng, dẫu hãy còn mờ ảo và vô định, đang lấp đầy khoảng không nơi cậu ngồi.
Cậu đọc. Cậu bị dẫn dắt vào một vùng núi non hoang vắng; xung quanh cậu là khung cảnh thô kệch và điêu tàn, vô định và hầu như không có màu sắc. Cậu nghe thấy tiếng chuông gió lanh lảnh. Nhô lên từ những lớp sương mù vô định hình là một tầm nhìn rực rỡ nhất—một vị phu nhân mặc áo choàng xanh, cưỡi trên lưng một con ngựa bạch. Cậu nhìn thấy trang phục, trang sức và con ngựa của nàng. Nàng chặn cậu lại bằng một câu hỏi đầy bí ẩn. Cậu bị thôi miên và buộc phải đi theo nàng vào xứ sở thần tiên.
Truyền thuyết thứ hai đưa cậu đến bờ biển. Nơi đó những con sóng mạnh đang cuồn cuộn gầm thét dưới chân những vách đá đến chóng mặt. Trời mưa và gió thổi. Một dải đá ngầm, đen đúa và xù xì, kéo dài tít tắp ra biển lớn. Dọc theo, xung quanh và bên trên những mỏm đá ấy là những đợt sóng dâng trào, những cuộn bọt trắng xóa lao vút và bừng sáng. Một kẻ lữ hành cô độc đang lang thang ngoài những mỏm đá đó, bước đi thận trọng trên lớp rong biển ướt át, hoang sơ; nhìn xuống những hố sâu hun hút nơi dòng nước mặn trong vắt như ngọc lục bảo nằm ở độ sâu hàng ngả fathom, và nhìn thấy ở đó thảm thực vật hoang dã, kỳ lạ và khổng lồ hơn bất cứ thứ gì trên cạn, cùng với kho báu là những lớp vỏ sò—có cái màu xanh lục, có cái màu tía, có cái óng ánh như xà cừ—bám chặt vào những lọn rong rêu uốn lượn như loài rắn. Cậu nghe thấy tiếng thét. Ngước nhìn lên và hướng về phía trước, cậu thấy ở mỏm đá nhọn hoắt của rạn đá ngầm một sinh vật cao lớn, nhợt nhạt—hình dáng giống con người, nhưng được tạo thành từ bọt biển—trong suốt, rung rẩy, đầy đáng sợ. Nó không đứng một mình. Tất cả đều là những hình bóng con người đang đùa giỡn giữa các mỏm đá—một đám đông những nữ thần bọt biển—một đoàn các nàng Nereid trắng muốt, mong manh.
Suýt! Gấp sách lại; cất vào trong cặp. Martin nghe thấy tiếng bước chân. Cậu lắng nghe. Không—có chứ. Thêm một lần nữa, những chiếc lá khô bị giẫm đạp nhẹ nhàng, xào xạc trên lối mòn trong rừng. Martin dõi theo; những tán cây rẽ sang hai bên, và một người phụ nữ bước ra.
Cô ấy là một quý cô mặc chiếc váy lụa sẫm màu, chiếc khăn voan che khuất gương mặt. Martin chưa từng gặp quý cô nào trong khu rừng này trước đây—cũng chẳng có người phụ nữ nào khác, ngoại trừ thỉnh thoảng có cô thôn nữ đến hái hạt dẻ. Đêm nay sự xuất hiện bất ngờ ấy không làm cậu khó chịu. Khi cô đến gần, cậu nhận ra cô không hề già hay kém sắc, mà trái lại, rất trẻ trung; và nếu như cậu không nhận ra cô là người mà cậu từng cố tình gán cho cái mác xấu xí, cậu hẳn đã nghĩ rằng mình đang khám phá ra những nét đẹp ẩn sau lớp vải voan mỏng manh kia.
Cô bước lướt qua cậu mà không nói gì. Cậu biết trước cô sẽ làm vậy. Tất cả phụ nữ đều là những con khỉ kiêu căng, và cậu chẳng biết một con búp bê nào tự đắc hơn cái cô Caroline Helstone đó cả. Ý nghĩ vừa nấp trong đầu thì vị phu nhân liền đi lùi lại hai bước mà cô vừa vượt qua cậu, và nâng chiếc khăn voan lên, dán ánh nhìn của mình vào khuôn mặt cậu, trong khi cất giọng dịu dàng hỏi: "Cháu là một trong những người con trai của ông Yorke phải không?"
Sẽ chẳng có bằng chứng nhân chứng nào trên đời có thể thuyết phục nổi Martin Yorke rằng cậu đã đỏ mặt khi được hỏi như vậy; thế nhưng thực tế là cậu đã đỏ bừng lên tận mang tai.
"Vâng," cậu đáp cộc lốc, rồi tự khích lệ bản thân tỏ ra kiêu kỳ tự hỏi xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo.
"Cháu là Martin phải không?" câu hỏi tiếp theo vang lên.
Không gì có thể hoàn hảo hơn thế. Đó chỉ là một câu nói đơn giản—rất ngây thơ, phảng phất chút rụt rè, được cất lên; nhưng nó lại vang lên hài hòa với bản chất của cậu thiếu niên. Nó trấn an cậu hệt như một nốt nhạc.
Martin có ý thức rất rõ về cái tôi cá nhân của mình; cậu cảm thấy thật đúng đắn và hợp lý khi cô gái này có thể phân biệt cậu với những người anh em khác. Giống như cha mình, cậu căm ghét những nghi thức xã giao rườm rà. Thật dễ chịu khi nghe một vị phu nhân gọi mình là "Martin", chứ không phải Cậu Martin hay Thưa Cậu Martin, cách gọi đó sẽ khiến cô mất đi thiện cảm của cậu mãi mãi. Tồi tệ hơn, nếu có thể, so với sự khách sáo chính là thái độ suồng sã xuề xòa ở thái cực ngược lại. Chút giọng điệu e thẹn, sự ngập ngừng hầu như không thể nhận thấy ấy, được cậu đánh giá là hoàn toàn đúng mực.
"Cháu là Martin," cậu nói.
"Cha mẹ cháu vẫn khỏe chứ?" (thật may là cô không nói papa và mama; điều đó chắc chắn đã làm hỏng bét mọi chuyện); "còn Rose và Jessie nữa?"
"Cháu nghĩ vậy."
"Biểu tỷ Hortense của ta vẫn ở Briarmains chứ?"
"Ồ, vâng."
Martin nở một nụ cười nửa miệng đầy vẻ trào phúng kèm theo tiếng thở dài ngao ngán. Nụ cười ấy được đáp lại bởi vị phu nhân, người có thể đoán được Hortense có khả năng bị đám con trai nhà Yorke đánh giá thấp đến mức nào.
"Mẹ cháu có thích cô ấy không?"
"Họ hợp nhau chuyện gia nhân quá mức nên chẳng thể không ưa nổi nhau."
"Đêm nay trời lạnh thật."
"Tại sao cô lại ra ngoài muộn thế này?"
"Ta bị lạc trong khu rừng này."
Lúc này quả thực Martin cho phép mình bật cười đầy vẻ khinh miệt một cách sảng khoái.
"Lạc đường trong khu rừng đại ngàn Briarmains ư! Cô đáng đời không bao giờ tìm lại được lối ra nữa mới phải."
"Ta chưa từng đến đây bao giờ, và ta tin rằng bây giờ mình đang đột nhập trái phép. Cháu có thể tố cáo ta nếu muốn, Martin, và bắt ta nộp phạt đấy. Đây là rừng của cha cháu mà."
"Cháu nghĩ là cháu biết điều đó. Nhưng vì cô ngốc nghếch đến mức để lạc đường, cháu sẽ dẫn cô ra ngoài."
"Không cần đâu. Ta đã tìm thấy lối mòn rồi. Ta sẽ tự đi được. Martin" (giọng nhanh hơn một chút), "ông Moore thế nào rồi?"
Martin đã nghe được một vài tin đồn; cậu chợt nảy ra ý định thử làm một trò đùa xem sao.
"Sắp chết rồi. Không gì cứu nổi nữa đâu. Mọi hy vọng vứt bỏ hết rồi!"
Cô vén chiếc khăn voan sang một bên. Cô nhìn thẳng vào mắt cậu và thốt lên: "Sắp chết!"
"Sắp chết. Tất cả là tại đám phụ nữ, mẹ cháu và mấy người khác. Họ làm gì đó với đống băng gạc khiến mọi chuyện tồi tệ đi. Lẽ ra anh ấy đã khá hơn nếu không có họ. Cháu chắc chắn họ nên bị bắt giam, nhốt lại, đưa ra xét xử và đày ra Botany Bay là ít nhất."
Người đặt câu hỏi có lẽ đã không nghe thấy phán quyết này. Cô đứng bất động. Chỉ trong vòng hai phút, không nói thêm một lời nào, cô bước thẳng về phía trước; chẳng có lời chào tạm biệt, chẳng có thêm câu hỏi nào nữa. Điều này chẳng thú vị chút nào, cũng chẳng giống như những gì Martin đã tính toán. Cậu mong đợi điều gì đó mang tính kịch tính và bộc lộ cảm xúc cơ chứ. Thật không bõ công hù dọa cô gái nếu cô không chịu mua vui lại cho cậu. Cậu gọi với theo: "Cô Helstone!"
Cô không nghe thấy cũng chẳng quay đầu lại. Cậu vội vã đuổi theo và bắt kịp cô.
"Nào; cô có thấy bất an về những gì cháu vừa nói không?"
"Cháu chẳng biết gì về cái chết cả, Martin; cháu còn quá nhỏ để ta nói chuyện về một vấn đề như thế."
"Cô tin cháu thật à? Toàn là chuyện nhảm nhí cả đấy! Moore ăn khỏe bằng ba người đàn ông liền. Họ cứ luôn tay làm cháo sago hoặc bột sắn hay thứ gì đó bồi bổ cho anh ấy. Cháu chẳng bao giờ bước xuống bếp mà không thấy có cái xoong nào trên bếp đang nấu món ngon cho anh ấy cả. Cháu nghĩ chắc mình phải đóng vai cựu chiến binh để được ăn sung mặc sướng như anh ấy mất thôi."
"Martin! Martin!" Đến đây giọng cô run lên, và cô khựng lại.
"Cháu cư xử thế là cực kỳ tệ đấy, Martin. Cháu suýt làm ta chết khiếp rồi."
Cô lại khựng lại. Cô tựa người vào một thân cây, run lẩy bẩy, và tái nhợt như người chết.
Martin ngắm nhìn cô với sự tò mò không thể diễn tả bằng lời. Theo một khía cạnh nào đó, như cậu sẽ thốt lên, việc chứng kiến cảnh này thật "ngon ăn" đối với cậu. Nó cho cậu biết rất nhiều điều, và cậu đang bắt đầu nảy sinh niềm đam mê lớn trong việc khám phá các bí mật. Ở một khía cạnh khác, nó gợi cho cậu nhớ lại cảm giác từng trải qua khi nghe một con chim hoét than khóc cho bầy chim non bị Matthew dùng đá đập chết, và đó hoàn toàn không phải là một cảm giác dễ chịu. Không tìm được câu gì thực sự thích hợp để an ủi cô, cậu bắt đầu vắt óc suy nghĩ xem mình có thể làm gì. Cậu mỉm cười. Nụ cười của cậu thiếu niên mang đến sự trong trẻo kỳ lạ cho khuôn mặt cậu.
"Eureka!" cậu kêu lên. "Cháu sẽ giải quyết ổn thỏa mọi chuyện ngay thôi. Giờ cô đỡ hơn rồi đấy, cô Caroline. Đi tiếp đi ạ," cậu giục giã.
Không suy nghĩ rằng việc trèo qua tường hay chui qua hàng rào sẽ khó khăn đối với cô Helstone hơn là đối với mình, cậu dẫn đường cho cô theo một lối tắt chẳng dẫn đến chiếc cổng nào cả. Hậu quả là cậu phải giúp cô vượt qua một số chướng ngại vật khó nhằn, và trong khi cậu cằn nhằn cô vì sự vụ về, thì cậu lại cực kỳ thích thú với cảm giác mình trở nên hữu ích.
"Martin, trước khi chúng ta chia tay, hãy đảm bảo với ta một cách nghiêm túc, bằng danh dự của cháu, rằng ông Moore đang khá hơn."
"Cô để tâm đến cái tay Moore đó quá nhỉ!"
"Không—nhưng—nhiều người bạn của anh ấy có thể hỏi ta, và ta muốn có thể đưa ra một câu trả lời chính xác."
"Cô có thể nói với họ rằng anh ấy khỏe chán, chỉ là đang lười biếng thôi. Cô có thể nói rằng anh ấy ăn sườn cừu vào bữa trưa, và loại bột củ dong tốt nhất vào bữa tối. Đêm nọ chính cháu đã chặn một bát cháo đang được mang lên lầu và ăn hết nửa đấy."
"Và ai chăm sóc anh ấy vậy Martin? ai là y tá cho anh ấy?"
"Y tá ư? Cái đứa trẻ to xác ấy á! Chà, một người phụ nữ tròn vo và to lớn như cái thùng đựng nước bự nhất nhà chúng ta—một mụ già thô lỗ, mặt mày bặm trợn. Cháu dám cá là mụ ta hành hạ anh ấy đủ điều. Chẳng ai khác được phép lại gần anh ấy cả. Anh ấy chủ yếu ở trong phòng tối. Cháu tin chắc rằng mụ ta đánh đập anh ấy nhừ tử trong căn phòng đó. Thỉnh thoảng nằm trên giường cháu áp tai vào tường, và cháu nghĩ mình nghe thấy tiếng mụ ta đấm đá anh ấy. Cô phải nhìn thấy cái nắm đấm của mụ ấy cơ. Mụ ta có thể nhét nửa tá bàn tay như tay cô vào lòng bàn tay mụ đấy. Suy cho cùng, bất chấp mấy món sườn với thạch anh ấy nhận được, cháu tuyệt đối không muốn đổi chỗ cho anh ấy đâu. Thực ra, ý kiến riêng của cháu là mụ ta ăn bén hết phần lớn những thứ được mang lên khay cho ông Moore. Cháu chỉ sợ mụ ta đang để anh ấy chết đói thôi."
Sự im lặng và trầm ngâm sâu sắc từ phía Caroline, cùng với ánh mắt canh chừng đầy gian xảo từ phía Martin.
"Chắc cháu chẳng bao giờ gặp anh ấy đâu nhỉ, Martin?"
"Cháu ư? Không. Bản thân cháu chẳng thèm quan tâm đến việc gặp anh ấy."
Lại chìm trong im lặng.
"Chẳng phải có lần cháu đã đến nhà chúng ta cùng bà Pryor, cách đây khoảng năm tuần, để thăm hỏi về anh ấy sao?" Martin lại hỏi.
"Đúng vậy."
"Chắc là hai người rất muốn được dẫn lên lầu nhỉ?"
"Chúng ta thực sự rất muốn. Chúng ta đã khẩn khoản xin phép; nhưng mẹ cháu đã từ chối."
"À! Mẹ từ chối đấy. Cháu nghe thấy hết. Mẹ đối xử với các cô theo cái cách mà mẹ vẫn thích đối xử với khách khứa thỉnh thoảng ấy mà. Mẹ đã cư xử với các cô một cách thô lỗ và cay nghiệt."
"Bà ấy không tử tế; vì cháu biết đấy Martin, chúng ta là họ hàng, và việc chúng ta quan tâm đến ông Moore là điều hiển nhiên. Nhưng chúng ta phải chia tay ở đây thôi; chúng ta đã đến cổng nhà cha cháu rồi."
"Được rồi, thì sao chứ? Cháu sẽ đi bộ về cùng cô."
"Họ sẽ lo lắng vì không thấy cháu và thắc mắc cháu đang ở đâu đấy."
"Mặc họ chứ. Chắc cháu tự lo cho mình được mà."
Martin thừa biết rằng mình đã chuốc lấy hình phạt là một bài giảng đạo cùng với bữa trà chỉ toàn bánh mì khô. Không sao cả; buổi tối hôm nay đã mang đến cho cậu một cuộc phiêu lưu thực thụ. Nó thú vị hơn cả bánh nướng và bánh mì nướng nhiều.
Cậu đi bộ về cùng Caroline. Dọc đường, cậu hứa sẽ đến thăm ông Moore, bất chấp con rồng đang canh giữ căn phòng của anh, đồng thời hẹn thời gian vào ngày hôm sau để Caroline đến khu rừng Briarmains và lấy tin tức về anh. Cậu sẽ gặp cô ở một cái cây xác định. Kế hoạch chẳng đi đến đâu cả; thế nhưng cậu vẫn thích thế.
Về đến nhà, bài giảng đạo và phần bánh mì khô quả nhiên đã được tống đạt đầy đủ cho cậu, và cậu bị tống cổ lên giường từ sớm. Cậu đón nhận hình phạt với tinh thần khắc kỷ cứng cỏi nhất.
Trước khi leo lên phòng mình, cậu lén đến phòng ăn, một căn phòng tĩnh lặng, lạnh lẽo và trang nghiêm, hiếm khi được sử dụng, vì gia đình thường dùng bữa ở phòng khách phía sau. Cậu đứng trước lò sưởi, nhấc ngọn nến lên soi hai bức tranh treo phía trên—đầu của hai người phụ nữ: một người mang nét đẹp thanh thản, hạnh phúc và ngây thơ; người kia xinh đẹp hơn, nhưng trông vô cùng khốn khổ và tuyệt vọng.
"Cô ấy trông y như vậy," cậu lầm bầm khi ngắm nhìn bức họa sau, "khi nức nở, tái mét mặt mày và tựa người vào thân cây."
"Ta đoán rằng," cậu tự nhủ khi đã ở trong phòng mình, nằm dài trên mép chiếc giường đơn nhỏ—"ta đoán là cô ta đang vướng vào cái gọi là 'tương tư'—vâng, tương tư cái thứ dài ngoằng ở căn phòng bên cạnh kia kìa. Suỵt! Có phải con mụ Horsfall đang hành hạ hắn ta không nhỉ? Ta ngạc nhiên sao hắn không thét lên đấy. Nghe thực sự giống như thể mụ ta đã nhào vào cắn xé hắn ta không trượt phát nào; nhưng chắc là mụ đang dọn giường thôi. Ta từng thấy mụ làm việc đó một lần. Mụ đấm thùm thụp vào đệm cứ như đang đấu võ vậy. Lạ thật đấy, Zillah (họ gọi mụ ta là Zillah)—Zillah Horsfall là phụ nữ, và Caroline Helstone cũng là phụ nữ; họ là hai cá thể thuộc cùng một loài—dù chẳng giống nhau cho lắm. Cô bé đó, Caroline, có xinh không nhỉ? Ta nghi là có đấy; trông rất dễ nhìn—có cái gì đó rất trong trẻo trên khuôn mặt, rất dịu dàng trong ánh mắt. Ta rất khoái cái cách cô ấy nhìn ta; nó làm ta thấy dễ chịu. Cô ấy có hàng lông mi dài. Bóng của chúng dường như đọng lại nơi cô ấy nhìn, và truyền vào đó sự bình yên cùng chiều sâu suy nghĩ. Nếu cô ấy ngoan ngoãn, và tiếp tục hợp ý ta như ngày hôm nay, ta có thể làm cho cô ấy một việc tốt. Ta khá thích thú với ý định qua mặt mẹ mình và cái mụ chằn lửa già Horsfall đó. Không phải vì ta thích chiều chuộng Moore đâu; nhưng dù làm gì đi nữa ta cũng phải được trả công, và bằng thứ tiền tệ do chính ta lựa chọn. Ta biết mình sẽ đòi phần thưởng gì—một thứ khiến Moore không vừa lòng, nhưng lại làm ta phế thỏa."
Cậu quay người đi ngủ.