Mỗi buổi sáng, tôi đều tỉnh giấc trong tiếng chim. Tôi nằm trên giường lặng nghe, đại khái có thể phân biệt được bảy, tám loại chim.
Có một loài chim kêu nghe như tiếng cười lạnh. Có loài kêu như tiếng ai oán. Lại có loài kêu như mấy cô tiểu thư cãi nhau, ríu rít, chuyện lông gà vỏ tỏi, chuyện gia đình ngắn dài, hình như đứa nào cũng coi mình là công chúa, coi đối phương là nha đầu hèn mọn.
Hô hờ hây, hô hờ hây, hô hờ hây——đây chắc là tiếng mà người địa phương gọi là "đổng kê bà", âm thanh đặc biệt lỗ mãng và hấp tấp, phảng phất chút mùi vị thiểu năng, nhưng lại cực kỳ có tiết tấu, một chuỗi ba tiếng nghe cứ như tiếng hò lao động ngoài công trường. Chúng cứ không ngừng nghỉ khiêng bao hay đầm đất, chắc là mệt lắm rồi chứ?
Tôi rất ít hiểu biết về loài chim, bình thường chỉ có thể phân biệt được những loài phổ biến nhất như chim sẻ, gà gô, én và ác là. Có một loài chim nhỏ với phần lông mày mang vài màu vàng, xanh, đen, sặc sỡ muôn màu, giống như được kim thêu chỉ vẽ, chắc hẳn là loài họa mi mà người ta vẫn nói. Một loại khác có nhiều lông vàng, thường hay đậu bên bệ cửa sổ nhà tôi, chắc là loài chim hoàng oanh thường gặp dưới ngòi bút của người xưa. Nông dân còn dạy tôi nhận biết một loài gọi là "tiểu còi sắt". Toàn thân chúng đen tuyền, chẳng lớn hơn ve sầu là bao, thường đậu chi chít trên một cành sậy, trông giống như một chuỗi kẹo hồ lô dài đang lắc lư trong gió, lại càng giống một hàng trẻ con dài đang tận hưởng chiếc bập bênh.
Nhưng lúc này chúng không hề đang trải qua ngày Quốc tế Thiếu nhi, mà chỉ đang nhịn đói trước bữa ăn, nhất tâm nhất ý dán mắt vào những hạt thóc trong trại gà, ngóng chờ đàn gà mau chóng rút lui để chúng cũng được vào ăn ké vài miếng.
Mỗi lần tôi đi ngang qua vườn rau, tiếng bước chân đều làm giật mình mấy tên to béo, đột nhiên từ dưới giàn dưa giàn đậu vỗ cánh bay vụt lên, lao vút vào tán cây cao. Chúng đích thị là gà rừng, vào mùa thu lại càng mập mạp đẫy đà, quả bom thịt nặng ký vạch ra từng đạo ánh đen, tạo ra động tĩnh rất lớn. Tôi không thể nhìn rõ chúng, chỉ nghe thấy tiếng kêu của chúng rộ lên khắp trong những kẽ lá, đại khái là đang vô cùng tức giận trước sự quấy rầy bất thình lình của tôi lúc nãy.
Người anh em, phóng cho nó một bãi trên đầu nó thế nào đây?…… Tôi suýt thì nghe hiểu tiếng kêu to của chúng.
Vì quá nhiều chim, vườn rau của chúng tôi từng rơi vào khủng hoảng, gần như không thể duy trì nổi. Đặc biệt là vào dịp đầu xuân, chim ăn rau cứ hùa tới là đông nghìn ngịt, che kín cả một góc trời. Đậu ve nhà tôi trồng ba lượt, vậy mà vẫn không giữ lại được mấy hạt giống và vài mầm cây. Dưới sự càn quét cuồng nhiệt của lũ chim đói, vườn rau đã trở thành nhà ăn công cộng của chúng, chẳng còn lại mấy mảnh tơi tả. Cho đến tận sau đó, chúng tôi phải phái ra hai con bù nhìn nhe nanh múa vuốt, căng lên tấm lưới lớn phòng chống chim bảo vệ mầm cây, phủ lên những cành lá bảo vệ hạt giống, các biện pháp phòng không lần lượt được tung ra, mới miễn cưỡng vượt qua được thời kỳ nảy mầm của dưa rau nguy hiểm nhất.
Kiếm vài chiếc mũ rơm cũ đội lên giữa búi cỏ cây rậm rạp, cũng là một cách hay. Chỉ có điều cách này vừa dọa được chim, lại vừa dọa được cả người. Một người bạn từ thành phố đến, vừa bước qua cổng sân nhà tôi liền không khỏi biến sắc căng thẳng, bởi vì anh ta liếc mắt một cái là thấy chiếc mũ rơm thấp thoáng trong đám lá, tưởng rằng mai phục khắp nơi ở đây, một trận chiến đẫm máu có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
Anh ta nói, kẻ chịu đói nào biết nỗi khổ của kẻ ăn no, anh ta sống ở thành phố bao nhiêu năm nay, từ trước tới nay chỉ biết nỗi niềm tiếc nuối vì thiếu chim, chứ nào biết nỗi sầu vì chim quá nhiều.