Kiến Y Tử tên thật là Kiến Hoa. Nghe nói tôi muốn đi Túc Mộc Đỗng, cậu ấy đi khắp nơi tìm mái chèo, chạy qua hai ba nhà mà không tìm thấy, cuối cùng đành chạy xe máy đến nhà thím khuân về hai chiếc.
Hai chúng tôi tháo dây cởi thuyền ở mép nước cũng mất một chút thời gian. Có một chiếc thuyền nhỏ rách nát bị nước vào quá nhiều; một chiếc khác bị gãy cọc chèo, không cách nào gắn mái chèo được; chiếc cuối cùng là thuyền tre, trong khoang có bao tải và liềm, xem ra chủ nhân đang chuẩn bị đi gặt lúa thu hoạch hoa màu. Kiến Hoa bất chấp ba bảy hứa hai mươi mốt, vứt đống đồ đạc này lên bờ, lắp mái chèo vào là đi luôn. Dù sao thì thuyền tư nhân ở đây hầu như đều là đồ dùng chung, mọi người đến trước dùng trước, ai cởi neo trước thì người đó dùng trước.
Túc Mộc Đỗng nằm ở tít bên kia hồ Khố Hồ, do không có đường ô tô, thậm chí chẳng có bất kỳ con đường đất nào, người ta muốn ra vào đều phải dựa vào thuyền. Có một số người cất nhà ở phía bên này hồ, nhưng ruộng khoán vẫn ở bên kia, vào mùa cấy lúa và gặt hái, vẫn phải chèo thuyền vào núi. Chiếc thuyền mà chúng tôi gặp ở giữa đường chính là loại "nhân viên công sở nông thôn" như thế.
Lúc này chúng tôi đã lướt qua một góc mặt hồ, vòng qua một hòn đảo nhỏ không người rậm rạp thông xanh, đi vào nhánh bên trái trong hai khe nước. Theo lời giới thiệu của Kiến Y Tử, khe nước này rất dài, đi về phía trước rẽ thêm hai bận, qua một ngã ba đường nước, là chúng tôi có thể nhìn thấy Túc Mộc Đỗng rồi.
Tôi đã cảm thấy bầu trời giữa hai dãy núi hai bên bờ ngày càng thu hẹp lại, mùi tanh của cỏ xộc lên từ bờ cũng ngày càng nồng nặc. Bên bờ đậu một chiếc thuyền nhỏ, bày rải rác mấy bó củi mục, đã thu hút sự chú ý của Kiến Y Tử.
- Người ở Sam Thất Tinh Sơ siêng năng thật đấy, vẫn còn có người đi đốn củi kìa!
Nghe giọng điệu của cậu ấy, hình như mọi người hiện nay đều đã quen với việc không đi đốn củi nữa rồi.
- Thắng Phu Tử——
Cậu ấy cất tiếng hét lớn về phía núi, tất nhiên là đang gọi chủ nhân của chiếc thuyền nhỏ,
- Anh không trộm cây đấy chứ? ——Công an cầm còng số 8 đến rồi kìa——
Tôi chỉ nghe thấy một trận tiếng vọng mơ hồ, còn có tiếng quạ kêu, chẳng nghe thấy tiếng đáp lại nào.
- Lão già hoang vào nhà anh rồi kìa——
Kiến Y Tử cười lớn.
Trên núi vẫn không có hồi âm gì.
Nhưng Kiến Y Tử đã nghe thấy:
- Mày chửi thề à? Tao có lòng tốt sợ mày ngồi bóc lịch—— Vợ mày đeo nhẫn vàng, phỏng chừng chẳng thiết tha gì mang cơm tù cho mày đâu nhỉ——
Cậu ấy lại được một trận cười ha hả.
Lần này tôi lờ mờ nghe thấy tiếng đáp lại, chỉ là nghe không rõ lắm, cũng chẳng biết âm thanh phát ra từ vạt rừng nào.
Kiến Y Tử cười đến ngả nghiêng ngả ngửa, dậm chân làm chiếc thuyền nhỏ tròng trành lắc lư. Thấy tôi không hiểu lắm, cậu ấy bổ sung vài câu giải thích, nói rằng cái vị Thắng Phu Tử này gánh nặng gia đình lớn, có hai đứa con đang tuổi đi học, đành phải để vợ đi làm thuê bên ngoài. Vợ kiếm được tiền về thật, nhưng đồng thời cũng kiếm cả "sừng xanh" về cho chồng, có một lần ngồi xe hơi con trở về, ăn mặc xúng xính xiêm y xanh đỏ, lớn nhỏ đủ các loại túi xách, giày cao gót gõ lốc cốc, còn dẫn theo một tên đàn ông đầu trọc, hình như là ông chủ nào đó. Thắng Phu Tử nhận của người đàn ông đó một cặp rượu và một đôi giày da, đành phải cười xòa đón tiếp. Nhìn người đàn ông kia nhặt giùm vợ mình gai đâm kẽ tay, thổi bụi trong mắt, bản thân chẳng biết phải làm thế nào, đành vội vã ra sau vườn bắt gà làm thịt... Đây chính là nguyên nhân mọi người sau đó đem anh ta ra làm trò cười. Có người nói: "Chồng là chồng, ít ra cũng phải quản được một trượng chứ, sao anh lại không giữ nổi dù chỉ một cánh cửa?"
Năm sau khi tôi đến đây lần nữa, nghe người ta nói Thắng Phu Tử số khổ, bị rắn cắn chết rồi, được chôn cất ngay bên hồ. Lúc này tôi mới nhớ ra cái tên quen thuộc như đã từng nghe ở đâu đó là "Thắng Phu Tử". Thực ra tôi chưa từng gặp anh ta bao giờ, chỉ nghe thấy tiếng đáp lại mơ hồ bên sườn núi ở một phía khe nước —— đó chính là anh ta sao? Lại còn nhìn thấy hai bó củi mục bên bờ tịch mịch, một chiếc thuyền nhỏ (trên mũi thuyền có một tấm gỗ màu nguyên bản mới được vá) —— đó cũng được coi là anh ta chứ?
Một buổi chiều tối nọ, tôi xuống nước bơi lội, nhìn thấy ở mặt nước phía xa có một chấm đen. Không biết từ lúc nào, khi tôi vô tình quay đầu lại thì giật mình kinh hãi, phát hiện chấm đen ban nãy đã phóng đại thành mũi thuyền, cứ thế đâm thẳng tắp về phía tôi. Nước hồ cơ bản không có tốc độ chảy, ngày hôm nay cũng chẳng có gió to gì, một chiếc thuyền nhỏ không người tại sao lại trôi nhanh thế nhỉ? Chẳng lẽ là tàu lược lôi phóng tập kích tôi?
Tôi bơi tới, trèo lên thuyền, lắc lư hai mái chèo, chèo nó trở về chỗ cũ, neo lại ở một khúc đường ven bờ. Bây giờ tôi đã nhận ra tấm gỗ màu nguyên bản trên mũi thuyền. Nếu tôi nhớ không lầm, đây chính là chiếc thuyền của Thắng Phu Tử.
Mấy ngày sau, chuyện kỳ lạ lại một lần nữa xuất hiện. Lúc tôi đang bơi lội lại phát hiện ra nó, một chiếc thuyền nhỏ không người không biết vì sao lại tuột neo, một lần nữa trôi về phía tôi. Khoảnh khắc ấy nó hoàn toàn giống như một sinh vật sống, đang thở, đang chớp mắt, đang rón rén, chốc chốc lại ngoe nguẩy cái đuôi giấu trong nước.
Tôi lười thèm để ý đến nó nữa, mặc kệ nó lang thang khắp nơi. Khoảnh khắc sau, tôi phát hiện nó đã bơi qua cái bán đảo nơi có trường học, thò đầu ngó ngoáy trước một bán đảo khác một lát, rồi chậm chạp đổi hướng, cuối cùng áp sát vào bờ cỏ, giống như đã về đến nhà. Tôi nhìn theo hướng mũi thuyền: Lạ thật, ở nơi cách bờ không xa, có mấy bó củi mục.
Tôi không khỏi giật mình kinh ngạc. Phải chăng nó đang tìm kiếm bờ hồ có chứa những bó củi? Phải chăng nó cảm thấy hễ là người đốn củi thì đều có thể là chủ nhân của nó?
Tôi không thể không nghi ngờ thêm bước nữa: Chiếc thuyền này thực ra có sinh mệnh —— nó vẫn luôn thì thầm trong tiếng sóng nước, thở hổn hển trong những hạt mưa bay, chìm vào giấc ngủ dưới ánh trăng và đom đóm chập chờn, nhưng hễ có cơ hội là sẽ bứt đứt xích neo mà đi, dùng mũi đánh hơi thật kỹ hơi thở của người đốn củi.
Chủ nhân mới hiện tại của nó tên là Hữu Phúc, cũng thấy lạ là chiếc thuyền này cứ hay bị tuột neo. Tức nước vỡ bờ, sau đó anh ta châm lửa đốt chiếc thuyền nhỏ luôn, dẫu sao cũng thu lại được vài cân đinh sắt.