Chính quyền hương triệu tập đại hội cán bộ thôn xóm, tuyên bố cấm "mua mã" — một loại cá cược bất hợp pháp tương tự như xổ số kiểu Hồng Kông. Loại cá cược chui này thông qua điện thoại để đặt cược, do người liên lạc các cấp thu tiền, gần đây đã khiến nông dân không màng làm nông, thương nhân không màng buôn bán, giáo viên không màng dạy học, không cấm thì không được.
Mỗi khi đến buổi chiều, người ta lại vây quanh ti vi, tranh nhau xem chương trình hoạt hình có tên "Teletubbies" trên kênh 7 của đài trung ương. Nghe nói trong đó có bốn em bé hoạt hình nhảy múa, mọi cử động đều có thể ám chỉ con số trúng thưởng: gật đầu hai cái là số hai; quay ba vòng là số ba; bước xuống bảy bậc thang là số bảy; cứ thế mà suy ra. Sự tín nhiệm và kỳ vọng đối với Đài Truyền hình Trung ương này, trong mắt tôi mà nói thì thật là vô lý hết chỗ nói.
Một bà thím kịch phản đối việc mua mã nhất sau đó cũng quay giáo đầu hàng. Tôi hỏi bà tại sao không kiên trì đến cùng. Bà buồn bã nói: "Còn biết làm sao đây? Người ta bàn tán sôi nổi nhiệt tình, mình không mua, đứng ở đó như một khúc gỗ, cứ "ừ à" mãi."
"Ừ à" có nghĩa là không nói nên lời, lúng túng ngẩn người.
Từ đó có thể thấy, sức lan tỏa và uy lực của trào lưu là không thể xem thường, đủ để khiến kẻ chống đối trở nên cô lập và hoảng hốt, cuối cùng cũng đành phải nước chảy bèo trôi.
Hương trưởng Hạ lần này cấm mã quả nhiên là gan lớn bằng trời, mạo muội chống lại thiên hạ đại bất kính, suýt chút nữa trở thành kẻ thù của nhân dân. Lời anh ta vừa dứt, bên dưới đã có tiếng phản đối nổi lên khắp nơi. Có người đứng bật dậy quát lớn: "Cấm mã á? Thật là nực cười, tôi đã lỗ mất hai nghìn rồi, các người đền cho tôi chắc? Tôi không đi gỡ gạc lại, thì lấy gì mua phân bón?"
Một người khác hùa theo đứng lên: "Các người sớm không cấm, muộn không cấm, đợi lúc tôi lỗ ba bốn nghìn mới cấm, rốt cuộc có dụng ý gì? Đây là các người chấp chính vì dân đó hả? Các người gây ra tổn thất cho quần chúng, thì phải chịu trách nhiệm đến cùng!"
Còn có nhiều người hơn nữa đang đập bàn: "Hạ Ma Tử, anh không thể làm chuyện thất đức thế chứ! Chúng tôi có lấy tiền của anh để mua mã đâu, anh sủa càn cái gì hả? Anh dữ dội bằng cứa trâu chắc? Hạ Ma Tử, chúng tôi từ trước tới nay có đối xử tệ với anh đâu, muốn trà có trà, muốn cơm có cơm, mà hôm nay anh lại nhẫn tâm ra tay độc ác như vậy ư? Hạ Ma Tử, Hạ Ma Tử..."
Hội trường đã không thể kiểm soát nổi, người trên bục cũng đành bó tay hết cách. Nhưng Hương trưởng Hạ tai thính, đột nhiên tức giận đập mạnh bàn một cái: "Thằng nào chửi thề đấy?"
Bên dưới bỗng im bặt, mọi người ngơ ngác nhìn nhau. Dường như lúc nãy có người chửi thề, dường như cũng không có ai chửi, nhưng chẳng ai nói rõ được.
"Hả? Thằng nào chửi thề?" Hương trưởng nhanh chóng giành lại thế chủ động trong cuộc trò chuyện, sắc mặt chìm xuống: "Cấm mã là vì tốt cho các người. Các người cấm hay không, tùy các người tự quyết định, liên quan gì đến trứng dái tôi! Nhưng chửi thề làm cái gì? Mẹ tôi cản đường các người à? Mẹ tôi đắc tội gì với các người lúc nào? Bà năm nay sáu mươi lăm tuổi, đau chân mấy chục năm nay, ở nhà chẳng bao giờ ra khỏi cửa, nuôi một con gà, nuôi một con lợn, một bữa ăn chưa nổi hai lạng gạo, giày da chưa từng đi qua, tàu hỏa chưa từng ngồi qua, sở thú trong thành phố cũng chưa từng xem qua. Có cái nào đắc tội với các người chứ?"
Mọi người đều cảm thấy không còn gì để nói, những người đang đứng đều lần lượt ngồi xuống.
Hương trưởng nói đến chỗ tức giận, lại giáng một cú mạnh xuống bàn: "Mẹ tôi cách đây hơn trăm dặm, là người trong sạch cả đời, ngẩng lên không thẹn với trời, cúi xuống không thẹn với đất, dựa vào cái gì mà bị các người chửi? Bà đến Trường Sa để vá tim, nợ mấy vạn đồng tiền mà chưa nói đến, bệnh tim vá còn chưa xong. Bệnh viện nói, nhiều nhất cũng chỉ sống được hai ba năm nữa thôi. Các người còn chê mệnh bà chưa đủ khổ à? Bà đã ăn một bát cơm nào của Bát Khê Động các người chưa? Hay là đốt một cọng củi nào của Bát Khê Động các người? Hay là uống một ngụm nước nào của Bát Khê Động các người? Các người tự phỏng vấn xem mình không có mẹ chắc? Mẹ các người cũng là tấm ván nhà cầu đấy à? Muốn dẫm một bãi phân hay tiểu một bãi nước tiểu lên thế nào cũng được chắc? Thật là nực cười, tôi Hạ Ma Tử trước sau làm cán bộ ở năm hương trấn, chưa từng gặp phải chuyện thế này. Hở ra là chửi thề. Được lắm, chửi đi! Chửi đi xem nào! Nhảy cẫng lên mà chửi đi!..."
Đoạn lời này, chứng cứ đầy đủ, logic chặt chẽ, khí tiết cao cả lẫm liệt, chấn động cả hội trường đến mức chết lặng không tiếng động, rước về vô số ánh mắt đồng cảm. Những chuyện tiếp theo đương nhiên là dễ giải quyết rồi. Đại khái mọi người cảm thấy mẹ của hương trưởng quả thực vô tội, quả thực uất ức, quả thực đáng thương, không nên chịu tiếng chửi rủa một cách vô cớ như vậy, thế thì thiên địa lương tâm, bụng ta suy ra bụng người, cấm mã đương nhiên cũng... khỏi cần nói nữa nhỉ?
Hạ Ma Tử không thỏa mãn với việc cấm mã, tiếp tục duy trì uy phong lẫm liệt của một người con hiếu thảo, mắt liếc xéo, mũi hếch lên, mặt mày đằng đằng sát khí, hừng hực khí thế, cầm cuốn sổ tay đập qua văng lại nặng nề, thừa thắng xông lên một mạch đánh đâu thắng đó, từ việc cấm mã nói sang phong sơn dục lâm, rồi lại nói đến kế hoạch hóa gia đình và thu phí đất ở, quét sạch tất cả những chủ đề có khả năng gây tranh cãi. Anh ta bây giờ không cần phải lo lắng về sự phản đối bên dưới nữa. Người mẹ của anh ta đã khiến mọi người tâm phục khẩu phục, không vỗ tay cho anh ta thì không thể được. Nhìn thấy cái liếc mắt cuối cùng của anh ta, mọi người vỗ tay càng thêm nhiệt liệt.
Lúc giải tán hội nghị, mọi người lần lượt đổi cách gọi "Hạ Ma Tử" thành "Hạ Hương trưởng": "Đấy, Hạ Hương trưởng nói không sai chút nào, cái món mã này không cấm không được cơ chứ." "Hạ Hương trưởng nói rồi, còn không cấm nữa, tiền ăn Tết cũng chẳng còn đâu!" "Trưa hôm nay dẫu sao cũng được ăn một bữa cơm thịt, tổng phải không thể ăn không công chứ?" Có người còn vỗ ngực, cứ như thể bản thân từ lâu đã là chiến hữu thân thiết của Hạ Hương trưởng, từ lâu đã một lòng một dạ với chính quyền hương: "Các cậu tưởng mua mã là mua não bạch kim đấy à? Tôi sớm đã nói rồi, đến cuối cùng toàn là kali amoni (thuốc trừ sâu cực độc)! Không gây ra vài án mạng người thì đừng mong kết thúc! Hừ!"... Dọc đường đi mọi người nhao nhao bàn tán, cơ bản bày tỏ sự ủng hộ đối với lệnh cấm mã.
Mặc dù một số người vẫn mang theo vài phần tâm sự nặng nề, nhưng thấy đại thế đã định, cánh tay không thể thắng được đùi, cho nên cũng không lên tiếng nữa.
Tôi không ngờ hội nghị lại diễn ra theo chiều hướng này, khâm phục Hạ Ma Tử sát đất, không ngờ anh ta lại có thủ đoạn phi phàm như vậy, có thể lội ngược dòng thắng lợi trong buổi hội nghị ồn ào náo loạn ngày hôm nay.