Sống lâu trong một ngôi làng nhỏ trên núi, đôi khi tôi lại hướng về đô thị. Không chỉ vì nhung nhớ sự thoải mái và tiện lợi của chốn thị thành, bởi vì điều đó vốn không quá khó đạt được, và những ngày tháng hiện thực hóa tất cả những điều ấy ở nông thôn cũng không còn quá xa xôi.
Theo tôi, điểm hấp dẫn nhất của đời sống đô thị chính là sự thoải mái khi con người ta vô tình hóa thành ẩn sĩ của nhau. Chúng ta có đồng nghiệp nhưng có lẽ chưa từng biết chuyện gì đã xảy ra trong gia đình đồng nghiệp, có hàng xóm nhưng có lẽ chưa từng biết sau cánh cửa nhà hàng xóm là cảnh tượng gì. Còn như vô số khách hàng, hành khách, người qua đường, nhân viên bán hàng, thợ sửa ống nước, nhân viên bưu điện, nhân viên tiếp thị bảo hiểm, v.v., ùn ùn kéo đến trong mỗi ngày, nhưng vì quá đông đúc nên chúng ta phớt lờ họ, nhìn qua là quên ngay. Họ là những cái bóng mặc quần áo, những phông nền di động hoặc những chiếc mặt nạ thoắt ẩn thoắt hiện, tên tuổi của họ giống như tên giả, lời nói của họ giống như lời thoại, trang phục của họ giống như sự ngụy trang. Họ khiến chúng ta khó lòng nhận diện mà cũng chẳng cần nhận diện, không thể giao du sâu sắc mà cũng chẳng cần giao du sâu sắc.
Đồng nghiệp và hàng xóm thực sự của chúng ta là những diễn viên nổi tiếng trong phim ảnh, những nhân vật thời sự trên các ấn phẩm báo chí thịnh hành, những cư dân mạng ẩn danh trong các phòng chat trực tuyến. Nếu chúng ta lần theo manh mối như đường dây cáp, truy lùng đến nhà xưởng hoặc phòng máy của các phương tiện truyền thông bận rộn, thì còn có thể phát hiện bản chất vật lý của họ chẳng qua chỉ là tín hiệu điện từ hoặc tín hiệu báo chí giấy, do một số nhân viên chuyên nghiệp thu thập, biên tập, sao chép, đóng gói, truyền tải ra bên ngoài suốt ngày đêm. Cứ như thế, chúng ta giống như loài chuột chũi, ẩn mình trong lớp nền tối vô cùng an toàn, giao thiệp với các sản phẩm ký hiệu ở chốn xa xôi, nảy sinh tình cảm với những dây chuyền máy móc ẩn náu ở nơi khác. Chúng ta không phải lo lắng bản thân bị họ (cũng tức là chúng) tổn thương. Dù chúng ta làm việc tốt hay việc xấu, cũng chẳng có bất kỳ ai phát hiện.
Lovetobeunknown! E. Cioran thấu hiểu rất rõ sự thôi thúc này của con người.
Ngược lại, dân số nông thôn thưa thớt, giao thông bất tiện, nhưng những mục tiêu ít ỏi chắc chắn lại là những mục tiêu bị quan tâm quá mức. Mức độ quen thuộc lẫn nhau khiến cuộc sống của con người ta rơi vào trạng thái phơi bày lâu dài. Chúng ta không thể giấu tên càng không thể trốn chạy, trên vai gánh vác quá nhiều ánh mắt trần tục từ những người đồng hương. Cứ như vậy, cho dù là một mình cuốc đất trên sườn núi, cho dù bốn bề trống trải không một bóng người, tôi vẫn cảm giác bản thân mình giống như bức tượng ở nơi công cộng, phơi bày trước công chúng hết ngày này qua tháng nọ, ít nhiều cũng có chút mệt mỏi.
Trên thế giới này tại sao lại có thành phố? Rốt cuộc vì sao con người lại bước vào thành phố? Rốt cuộc là vì khao khát hàng xóm hay là để thoát khỏi hàng xóm? Là để hòa nhập vào quần thể hay là để trốn chạy quần thể?