Hoàng đằng là một loại thực vật cực độc, phụ nữ muốn tìm đến cái chết phần nhiều là lên sườn đồi đào hoàng đằng, đàn ông ra khúc sông cạn nước đọng dòng chảy chậm để đánh bắt cá tôm bằng độc dược, thường thì cũng dùng thứ này. Còn như cắt một đoạn hoàng đằng thắt ba nút, cắm thêm một nhúm lông gà hoặc rưới lên một bát máu gà, sai người đưa cho đối phương, thì đó là tối hậu thư trước khi đao binh tương kiến. Một khi đã đến bước này, có nghĩa là sự tình đã chuyển biến trầm trọng, nếu không mất đi vài mạng người thì vấn đề khó mà được giải quyết.
Người ta nói, người Mã Kỳ vào những năm đầu Trung Hoa Dân Quốc từng thả đằng cho Long Gia Cao Tản một lần. Long Gia Cao Tản có một ông Hưng Giáp gia, có một hôm mua về một con trâu, đi ngang qua nhà họ hàng, ghé vào uống rượu, con trâu liền được cột ở ngoài cửa lớn. Khi cơn rượu đã ngấm bảy tám phần, ông nghe tiếng trâu kêu ngoài cửa, bèn bảo một đứa trẻ ra ngoài coi chừng. Đứa trẻ ra ngoài xem thử, quay về nói, không biết từ đâu tới một con trâu đen, cứ trèo lên lưng trâu của họ. Hưng Giáp gia rất tức giận, trâu của ông vừa mua ngoài chợ về, con súc sinh ở đâu mà vô duyên thế? Người ta còn chưa cho nghỉ ngơi hơi sức nào, mà đã đến đòi cưỡng hiếp ư?
Đám đông ùa ra cửa, không thấy chủ nhân của con trâu đen đâu. Người cháu của Hưng Giáp gia lúc nãy uống hơi nhiều, mượn hơi men, vung một cây xỉa lửa đâm mạnh tới, không ngờ lại đâm thẳng vào giữa bắp đùi con trâu đen. Con súc sinh kêu thảm một tiếng, mang theo cây xỉa lửa lủng lẳng bỏ chạy. Nghe nói nhát đâm này đâm quá sâu, làm tổn thương tim, con trâu chạy về hôm đó vẫn chết.
Con trâu là của người Mã Kiều. Ngay ngày hôm sau, người Mã Kiều đã sai người mang tới một đoạn hoàng đằng dính máu gà.
Một trận hỗn chiến kéo dài hơn mười ngày, người Mã Kiều không chiếm được chút thể diện nào. Nhà họ Bành ở Long Gia Cao Tản là một cái từ đường lớn, đã thông đồng với người họ Bành của ba mươi sáu cung gần xa đến vây đánh trại, muốn một mẻ san bằng Mã Kiều. Người Mã Kiều thế cô sức yếu, trong tình thế tuyệt vọng đành phải mời người trung gian đến hòa giải. Kết quả hòa giải là, người Mã Kiều không những không đòi được tiền trâu, mà còn phải dỡ nhà bán lúa, bồi thường cho Long Gia Cao Tản một cái chiêng đồng, bốn con heo, sáu mươi mâm cỗ, mới giải quyết xong chuyện. Đại diện Mã Kiều đi Long Gia Cao Tản tặng lễ vừa đánh chiêng, tất cả có tám người gồm bốn già bốn trẻ, đầu đều quấn khăn thần, sau lưng cõng một bó rơm, tỏ ý chấp nhận sự sỉ nhục của thất bại. Bọn họ tuy cũng chấp nhận vò rượu hòa khí của đối phương, nhưng về đến thôn thì nước mắt đầm đìa, trước bài vị tổ tiên từng người quỳ dài không đứng dậy, miệng lẩm bẩm có lỗi với tổ tiên, sống trên đời còn mặt mũi nào nữa? Bọn họ thức trắng đêm uống rượu, uống đến đỏ ngầu cả mắt, rồi tranh nhau nuốt hoàng đằng. Sáng hôm sau, tám cỗ thi thể đã cứng đờ được khiêng ra khỏi từ đường, cả thôn nam nữ khóc lóc gào thét thảm thiết. Mấy chục năm sau tôi đi đào những ngôi mộ hoang, nghe nói có mấy ngôi chính là của những người này.
Triệu Thanh thở dài, nói hậu duệ của những người này kẻ thì tuyệt chủng, người thì bỏ chạy. Triệu Thanh còn nói, năm thả đằng chính là năm mất mùa, những người chết chẳng được ăn món gì ngon, cháo còn chẳng no bụng, cho nên trong mộ bây giờ không mọc lên được cây rau dại nào, là điều rất tự nhiên.
Lúc nghỉ ngơi bên bãi tha ma, đàn ông Mã Kiều liếc nhìn những bộ hài cốt lộn xộn, cố gắng đứng xa ra một chút, ánh mắt còn có chút vô định, lần lượt giục Vạn Ngọc hò vài câu. Chắc đây cũng là một cách để lấy can đảm. Vạn Ngọc co ro dưới một cái bờ cao tránh gió, quẹt cái mũi đỏ vì lạnh một cái, hắt ra một bãi nước mũi, uể oải ngâm một đoạn:
Bốn người anh em bốn góc nhà,
Tay cầm sừng trâu mỗi ngả đi,
Năm trăm năm sau lá rụng cội,
Lòng bàn tay mu bàn tay vẫn chẳng rời.
Anh cả đi về phía đông nam lĩnh,
Anh hai qua khỏi sườn tây bắc đèo,
Anh ba xuôi về biển Minh Châu,
Anh tư vượt qua ngọn Thông Thiên Phong.
Năm trăm năm lại năm trăm năm,
Ngày ngày đợi đến lúc mặt trời lặn.
Đường lớn bốn phương trống hoác thênh thang,
Anh em biết đến bao giờ mới trùm đầu vào nhau?
---❊ ❖ ❊---