Mã Kiều Từ Điển

Lượt đọc: 695 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Mãn Thiên Hồng

❊ ❊ ❊

Những năm sáu mươi đến bảy mươi là thời đại thịnh hành "Mãn Thiên Hồng". Mãn Thiên Hồng là một loại đèn dầu lớn, hai vòi đèn dài chìa ra ngoài, nhả ra bấc đèn to bằng ngón tay út, đốt bằng dầu bông hoặc dầu diesel, bốc lên những cuộn khói đen ngòm. Dùng một cây sào tre dài treo một chiếc đèn như thế, xé toang bóng tối nặng nề, lên núi khai khẩn, xuống đồng gặt lúa, tụ tập mở họp, xếp hàng diễu hành, là chuyện thường thấy trong thời đại này. Đây là thời đại mà ban ngày không đủ dùng, ban đêm cũng nhất định phải tràn đầy sự kích động. Những người thợ làm đồ thiếc làm ra từng lô Mãn Thiên Hồng, bán rất chạy. Cán bộ khi giới thiệu tình hình cách mạng của công xã hoặc đội sản xuất nào đó, thường dùng những lời thế này: "Các anh cứ nhìn người ta xem, người ta vừa xuất trận là đã có hơn chục chiếc Mãn Thiên Hồng rồi!"

Tôi chuyển hộ khẩu đến Mã Kiều, bắt gặp đúng đợt cao điểm "biểu thị lòng trung thành" tại địa phương. Biểu thị lòng trung thành với lãnh tụ, hoạt động không thể thiếu mỗi ngày là tối đến gian chính nhà Phục Tra. Chỉ có nhà ông ta là gian chính rộng hơn một chút, chứa đủ lực lượng lao động của cả đội sản xuất. Một chiếc Mãn Thiên Hồng lờ mờ treo quá cao, người dưới đèn vẫn chỉ là những cái bóng đen nhòe nhoẹt, không nhìn rõ. Tôi va phải một người, không biết là nam hay nữ.

Mọi người đứng nghiêm trước ảnh lãnh tụ, cán bộ hô một tiếng, đám người lao động đột nhiên phát ra âm thanh đinh tai nhức óc, một hơi đọc thuộc lòng năm sáu câu trích dẫn của Mao Chủ tịch, khiến đám thanh niên xuống nông thôn như chúng tôi giật bắn mình. Chúng tôi không ngờ người Mã Kiều lại nhớ nhiều đến vậy, khiến chúng tôi chóng mặt hoa mắt trong mớ lý luận cách mạng của họ.

Qua một thời gian, phát hiện ra lần nào họ cũng đọc y hệt nhau, chỉ có mấy câu đó, chúng tôi mới yên tâm.

Đám thanh niên xuống nông thôn từng đi học, rất nhanh đã nhớ kỹ thêm nhiều trích dẫn của lãnh tụ, cũng có thể đọc làu làu một hơi hô lên, giáng một đòn mạnh mẽ vào sự kiêu ngạo của họ. Họ thua trận, sau này cũng ngoan ngoãn hơn, móc thuốc lá sợi ra là hỏi đám thanh niên xuống nông thôn có hút không, tiếng đọc trích dẫn cũng có phần ỉu xìu, thiếu sức sống.

Sau khi hô xong, một cán bộ, thường là Bản Nghĩa hoặc La Bá, sẽ báo cáo vắn tắt việc đồng áng trong ngày với Mao Chủ tịch trên tường, rồi e dè nói: "Người hãy ngủ cho ngon nhé."

Hoặc nói: "Hôm nay trời đổ tuyết rồi, người đốt thêm chậu than mà sưởi nhé."

Mao Chủ tịch dường như đã mặc định đồng ý. Mọi người lúc này mới đút tay vào ống tay áo giải tán, từng người một lao vào cơn gió lạnh rít gào ngoài cửa.

Có lần Triệu Thanh nấp sau người khác ngủ gật, những người khác đều đi hết, cậu ta vẫn ngồi xổm trong góc. Cả nhà Phục Tra không để ý, đóng cửa lại là đi ngủ. Đến nửa đêm mới nghe có người gào thét ầm ĩ, nói các người độc ác thật! Muốn đông chết tôi à?

Phục Tra dở khóc dở cười, đành phải nói, chỉ trách tại Mãn Thiên Hồng hết dầu, buổi tối nhìn không rõ.

Có thể hình dung được, qua việc học tập như vậy mỗi ngày, trong miệng ai cũng đầy rẫy lý luận cách mạng. Điểm khác biệt không lớn là, người Mã Kiều đôi khi nói ra những câu trích dẫn của Mao Chủ tịch khá đặc biệt, ví dụ như: "Mao Chủ tịch nói, năm nay cây dầu chè phát triển rất tốt"; "Mao Chủ tịch nói, phải tiết kiệm lương thực nhưng cũng không thể ngày nào cũng ăn cháo loãng"; "Mao Chủ tịch nói, phần tử địa chủ không thành thật, thì cứ treo ngược bọn chúng lên"; "Mao Chủ tịch nói, Triệu lùn không thực hiện kế hoạch hóa gia đình, sinh con chỉ nói số lượng không nói chất lượng."; "Mao Chủ tịch nói, kẻ nào pha nước vào phân lợn, tra ra được thì trừ lương thực của kẻ đó!" Đại loại như vậy. Tôi đã nghe ngóng rất lâu, không ai biết nguồn gốc của những chỉ thị tối cao này, cũng không ai biết ai là người truyền bá đầu tiên của những lời này. Nhưng mọi người đối đãi với những lời này vô cùng nghiêm túc, hết lần này đến lần khác trích dẫn trong lời ăn tiếng nói.

Tất nhiên cũng chẳng có gì lạ. Sau này tôi đọc lịch sử văn học Trung Quốc, phát hiện ra người Mã Kiều cũng không làm điều gì tồi tệ hơn những đại sư Nho học trong lịch sử. Những người đó hở tí là "chưng thánh", thực ra cũng thường mượn danh Khổng Tử, mượn danh Lão Tử, Tuân Tử hoặc Mạnh Tử, bịa đặt thánh ngôn để dọa người. Dương Hùng thời Hán từng trích dẫn rất nhiều lời của Khổng Tử, sau này được hậu nhân kiểm chứng lại, chẳng có mấy câu là thật cả.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.