Năm Trung Bình thứ hai (185 SCN) lại là một năm lắm tai nhiều nạn, vừa sang tháng Giêng, Tào Tháo lại nhận được tin, hoàng cung Lạc Dương xảy ra hỏa hoạn.

Trận hỏa hoạn ấy bắt đầu bốc lên từ Nam cung, nhanh chóng lan rộng, đến nỗi từ đường phục đạo trong hoàng cung trở về phía nam, tất cả lâu đài điện gác không có nơi nào may mắn thoát nạn. Thế lửa mãnh liệt như vậy, khiến lúc ấy hầu như không có cách nào cứu được.

Hoàng đế dẫn theo thái hậu, hoàng hậu, hoàng tử, phi tần di giá đến Tây Viên để tránh nạn. Hoạn quan và vũ lâm quân lui vào tạm sắp xếp ở Bắc cung. Trong ngoài hoàng cung, cửa lớn đóng chặt, lửa bị chặn lại, tiếp theo đó, chỉ có thể trông ngóng cho ông trời mưa xuống. Nhưng trời lại chẳng chiều người, lúc cần trời giáng mưa lành thì đến một giọt nước cũng không có, khiến cho cơn hỏa tai thiêu đốt mãi không thôi. Trong những ngày ấy, cả thành Lạc Dương được ánh lửa chiếu sáng rực, ban đêm cũng y như ban ngày.

Trận hỏa hoạn cháy liền suốt nửa tháng, đốt cho đến tận khi quần thể kiến trúc của Nam cung hoàn toàn hóa thành than tro.

Lưu Hoành trở về đến thành Lạc Dương, trông thấy thảm trạng ấy, buồn đau mãi không thôi. Sau khi đau buồn nguôi đi, hoàng đế quyết tâm phải trùng tu lại Nam cung, hơn nữa phải xây dựng nó hùng vĩ hơn so với kiến trúc năm xưa Quang Vũ đế Lưu Tú tu sửa. Thế là đứng trên đống đổ nát hoang tàn của Nam cung, hoàng đế lập tức truyền chỉ, tuyên bố tô thuế trong cả nước phải nâng lên mười tiền mỗi mẫu ruộng.

Lưu Hoành muốn dùng biện pháp này để lấy tiền chi cho công trình Nam cung, nhưng nâng thêm tô thuế lại một lần nữa gây ra sự bất mãn trong dân chúng. Chưa được vài ngày, quả nhiên lại có giặc Khăn Vàng ở Hà Bắc nổi lên, bọn thủ lĩnh nghĩa quân hoạt động ở một dải Hắc Sơn là Trương Ngưu Giác, Chử Phi Yến lại kéo bè kéo đảng, ra sức cướp bóc phủ đệ nhà quan lại, lật đổ cường hào địa chủ. Do quân chủ lực của triều đình còn ở tây bắc, nên bạo loạn nổ ra ở Hà Bắc lần này chưa thể hình thành một trận thế trấn áp có sức mạnh được. Một thời gian, nổi lên hàng loạt các danh hiệu của bọn tiểu đầu mục của giặc Khăn Vàng. Một tên đầu lĩnh họ Lý, có đôi mắt trố to, liền gọi là “Lý Đại Mục” (Lý mắt to), một tên cao lớn, râu ria đầy mặt thì tự xưng là “Tả Thư Trượng Bát”, thủ lĩnh có xuất thân từ nô lệ nhà quan thì tự gọi mình là “Tả Hiệu”, kẻ có giọng nói ồm ồm thì gọi mình là “Lôi Công” (ông Sấm)... Tiếp theo đó, nào là Lưu Thạch, Hoàng Long, Quách Đại Hiền, Vương Đương, Tôn Khinh, Vu Độc, Bạch Nhiễu, Thư Cố, Phù Vân, Trương Bạch Kỵ, La Thị... Tên tuổi các kiểu các loại thổ phỉ nổi lên khắp nơi, rừng xanh núi thẳm các vùng Thường Sơn, Triệu Quận, Trung Sơn, Thượng Đảng, Hà Nội... không nơi nào không thấy bóng dáng của quân Hắc Sơn. Triều đình đã không còn cách nào khống chế, chỉ có thể giữ chặt cửa thành phòng thủ, không cho chúng có cơ hội tấn công.

Hà Bắc loạn như vậy, mà chiến sự ở tây bắc cũng không hề giảm bớt. Rợ Khương, Hồ và thổ phỉ tiến vào xâm phạm Lũng Hữu. Hoàng Phủ Tung và Đổng Trác hết đánh đông lại đánh tây, tuy đã đuổi được phản tặc ra khỏi khu vực Trung Nguyên, nhưng cũng không còn đủ khả năng để tiếp tục truy kích. Cục thế ở Lương Châu vô cùng hỗn loạn, thứ sử Tả Xương bị bãi chức, người kế nhiệm là Tống Niểu lại chỉ là một kẻ thư sinh, càng không có cách nào chặn giặc. Không còn cách nào khác, lại một lần nữa đề xuất tuyên truyền Hiếu kinh để cho giặc lui binh, diễn lại một lần nữa vở hài kịch của Hướng Hủ khi xưa. Rợ Khương dã man, ác bá hung hãn, thổ phỉ ác ôn mỗi nhóm chiếm cứ một phương, không những tập kích vào quan thành mà còn tàn sát lẫn nhau, dân chúng khổ sở không nói nên lời, khu vực từ quận Trương Dịch về phía tây hoàn toàn thoát khỏi tầm khống chế của triều đình.

Mặc dù đang ở trong cục diện rối ren bất lợi như vậy, nhưng hoàng đế vẫn không từ bỏ việc áp bức dân chúng, dường như không tu sửa lại được Nam cung thì nhất quyết không ngừng tay vậy, ra lệnh cho tất cả các quận huyện để khống chế, kiên trì mỗi mẫu ruộng thu thuế mười tiền, nếu kẻ nào chống đối sẽ nghiêm trị không tha.

Việc này truyền đến Tế Nam quốc, Tào Tháo lại phải một phen vò đầu bứt tai. Việc y chỉnh đốn quan lại cai trị mới vừa bắt đầu có hiệu quả, vừa được thấy tham quan ô lại ở Tế Nam cơ hồ bị cấm tuyệt, thì chính lệnh hà khắc của triều đình lại ban ra. Một mẫu ruộng tốt cũng không làm ra được ba hộc lúa, trừ đi mười tiền thuế thì còn lại không được bao nhiêu, đó chẳng phải là bức trăm họ vào chỗ chết sao? Tào Tháo tự nhốt mình trong phòng suy đi nghĩ lại, nếu mình không chấp hành chính lệnh của triều đình thì kết quả sẽ thấy ngay trước mắt, bản thân chắc chắn sẽ phải đi khỏi Tế Nam. Nếu vậy thì kết cục sẽ thế nào? Tiền đồ của mình tạm không bàn đến, dẫu sao cũng sẽ có phụ thân giúp cho, sẽ không có tổn thất quá lớn. Nhưng còn dân chúng ở Tế Nam? Khó khăn lắm mới thay đổi được cục diện không còn tham quan ô lại thế này?

Cuối cùng Tào Tháo cũng phải chịu khuất phục, y chỉ có thể làm theo ý chỉ của hoàng thượng, nâng mức tô thuế lên cao. Vì chuyện đó, Tào Tháo lại cất công ra tận đồng ruộng để xem dân chúng làm lụng. Bách tính nghèo khổ, đến trâu cày cũng đã phải bán đi, vất vả đồng áng mưu sinh, người nào người nấy gầy như que củi, đến nước mắt cũng cạn khô không còn nữa. Nhà giàu địa chủ, tuy có ruộng, nhưng vẻ mặt cũng không an, nhờ tấm gương của quân Khăn Vàng “dạy dỗ”, họ cũng không dám uy hiếp những người cày thuê cấy rẽ nữa. Tô thuế nâng cao không ít người phải bỏ thêm tiền của mình vào để nộp, đã nộp đủ lính cho quốc gia rồi lại phải chịu thêm cái tròng này nữa. Đám thổ hào ấy ngay ở trước mặt Tào Tháo đã chửi chó mắng mèo, trách cứ triều đình thất đức. Giờ đây trong mắt họ chẳng còn ai coi ông quận tướng uy danh hiển hách là y ra gì nữa. Nhưng Tào Tháo còn có thể làm gì được? Bắt hết bọn họ lại ư? Nếu bức bách tiếp nữa, Tế Nam cũng sẽ tạo phản thôi... Tào Tháo nhớ lại thời gian mình giữ chức Đốn Khâu lệnh, từ chối bắt lính, giết chết cường hào, bây giờ đem so, dường như giới hạn đạo đức của mình đã hạ thấp đi rất nhiều, lẽ nào nhân tính của mình đã bại hoại đi rồi sao?

Ngồi trên xe ngựa đi hết trang viên này đến trang viên khác, xuyên qua cánh đồng này đến khu ruộng khác, tất cả những người trông thấy ai cũng buồn thảm như mất hồn, Tào Tháo đành lặng lẽ quay về Đông Bình Lăng. Đang đi, chợt trông thấy bên đường từng toán người khiêng những con trâu giấy, ngựa giấy kéo nhau đi vội vã, lại có một số người ăn mặc tươm tất bưng lư hương, bình rượu, vừa đi vừa lẩm nhẩm. Điều ấy khiến y cảm thấy hiếu kỳ, liền bảo:

— Lâu Dị, bọn họ đang làm gì vậy? Đưa đám à?

Lâu Dị ngồi trên mình ngựa, vội đáp lời:

— Bẩm đại nhân, đây không phải là đưa đám, mà là cúng tế. Chúng ta đến Tế Nam được mấy ngày, tiểu nhân đã phát hiện ra người dân ở đây có tập tục này. Mỗi khi đến ngày mồng một, mười lăm, hay một số ngày lễ đặc biệt khác, là dân chúng lại khiêng những đồ cúng tế đi cầu cúng, hình như là cầu điều gì, với một vị thần linh nào đó vậy.

— Lẽ nào lại là Trung Hoàng Thái Nhất? - Tào Tháo nhớ lại chuyện cũ của Trương Giác chợt không lạnh mà run.

— Đây không phải thế, nghe nói việc tế tự này đã kéo dài hơn một trăm năm nay rồi, chứ Trương Giác thì mới được mấy năm thôi. Không thể là trò ma quỷ của Thái Bình đạo bày ra đâu ạ.

Tào Tháo thở dài một tiếng, ấn tượng của Thái Bình đạo với y rất sâu đậm... đang còn nói chuyện thì đã không thấy bóng dáng đoàn người đâu nữa. Tào Tháo lại nghĩ, nay thuế khóa ở quận huyện nặng nề, dân chúng làm ăn đã khó khăn, làm sao lại còn đem tiền bạc và sức lực bỏ vào hoạt động tế lễ như thế? Y chần chừ hồi lâu, rồi quát bảo:

— Dừng xe!

Lâu Dị vội vàng xuống ngựa, đến bên xe hỏi:

— Đại nhân có gì dạy bảo ạ?

Tào Tháo xua tay ra hiệu cho hắn lui ra, nhìn kỹ một lượt tất cả những người đi theo, chọn đi chọn lại, cuối cùng chọn được một đứa nhỏ xem ra hoạt bát nhất, vẫy tay gọi:

— Ngươi lại đây... Đừng có nhìn người khác thế, chính là ngươi đấy. Lại đây!

Tên tiểu đồng ấy mới mười một mười hai tuổi, chỉ là một đứa sai vặt ở nhà ngoài, chẳng phải nói đến công việc sai bảo, ngay nói chuyện với Tào Tháo nó cũng chưa nói bao giờ, lần này đi cùng chẳng qua là lo việc cho ngựa ăn. Nó thấy Tào Tháo gọi mình, còn chưa đến đã hơi run rẩy, đến thi lễ cũng quên khuấy đi mất, lập cà lập cập bước hai bước lại gần.

— Ta có việc khẩn cấp muốn giao cho ngươi làm. - Tào Tháo không để tâm đến thái độ của nó. - Ngươi đuổi theo đoàn người khiêng lễ vật cúng tế lúc nãy cho ta. Để ý xem bọn họ đi đâu, làm gì, chớ có để cho họ phát hiện. Sau đó quay về nói lại cho ta biết, đi mau đi!

— Bẩm... bẩm... đại nhân, toán người ấy... bọn họ... - Tên tiểu đồng run sợ đến độ nói không nên câu.

— Ngươi nói rõ ràng cho ta nghe nào! - Tào Tháo tựa vào thành xe nhẫn nại nói.

— Bẩm... bẩm... đại nhân, toán ấy... bọn họ...

— Thôi được rồi! Có việc gì xin hãy để tiểu nhân đi làm ạ. - Lâu Dị nói chen vào.

Nào hay Tào Tháo càng nhất quyết dứt khoát hơn, chỉ vào mặt đứa nhỏ nói:

— Không được! Hôm nay ta phải dùng nó! Ta không tin rằng, đường đường là một vị quốc tướng mà đến một đứa trẻ cũng không sai bảo được.

— Nó còn nhỏ quá ạ. - Lâu Dị lại khuyên can.

— Nhỏ gì chứ? Đã ở trong dinh quan, thì là người làm việc. Làm công việc này, ta phải cần một đứa nhỏ tuổi. Hạ Hầu Nguyên Nhượng, Tôn Văn Đài lúc mới mười hai mười ba tuổi đều đã cầm dao giết giặc. Ta khi mười ba tuổi thì cũng đã trộm đồ, trèo tường, nói dối, đánh nhau, có chuyện gì là không biết chứ?

Bọn tùy tòng nghe thấy quận tướng đại nhân vô ý nói ra những chuyện xấu khi còn nhỏ, đều cắn răng cố nhịn không dám cười. Thằng nhỏ thì mếu máo mãi mới nghĩ xong được câu muốn nói:

— Bẩm đại nhân... Đám người ấy đã đi xa rồi, trước mặt là núi đồi, mà tiểu nhân lại không biết đường, nếu đi hai vòng ba vòng mà không tìm thấy... sẽ làm lỡ mất hành trình của đại nhân... Hay là lần sau lại đi tìm hỏi vậy.

— Ngươi lại đây! - Tào Tháo vẫy tay gọi nó lại, - Ta có câu này cần kíp dặn dò ngươi.

Tên tiểu đồng không hiểu thế nào, bước đến gần. Nào ngờ Tào Tháo đưa tay véo chặt lấy tai nó:

— Tên nhóc này nghe cho rõ đây, dân chúng bỏ cả làm lụng mà đi tế lễ, chuyện này có thể không có gì đặc biệt, nhưng nếu có việc mưu tính bất thường gì trong đó, thì cũng giống như trong nhà có chỗ dột. Nhà dột thì phải sửa ngay không được chậm trễ. Nếu ngươi lại bảo ta đợi mười lăm ngày sau mới sửa, thì không may trong mười lăm ngày ấy có mưa to, của cải đồ đạc trong nhà bị hỏng trong một buổi, trách nhiệm ấy ngươi phải gánh hay bản quan phải gánh?

— Đại nhân buông tay, buông tay! Đại nhân tha cho tiểu nhân. - Tên tiểu đồng vẫn còn vẻ trẻ con, - Tiểu nhân nghe lời đại nhân là được... Đại nhân nói thế nào tiểu nhân xin làm thế ấy...

Tào Tháo khi ấy mới buông tay:

— Chuyện cỏn con thế mà còn làm phiền ta, đi mau đi!

— Tiểu nhân sẽ đi ngay ạ. - Tên tiểu đồng ôm lấy tai khóc rấm rứt.

— Ngươi khóc gì chứ?

— Nếu tìm không thấy, tiểu nhân biết nói với đại nhân thế nào, rồi đại nhân sẽ đánh tiểu nhân mất.

Tào Tháo cười nói:

— Sai ngươi đi theo tìm cũng phải thôi. Tìm hay không tìm là một chuyện. Tìm được hay không tìm được lại là một chuyện khác. Con ngựa này của ta cho ngươi cưỡi đi, không tìm được ta cũng không phạt, còn tìm được ta sẽ có thưởng!

— Đa tạ đại nhân!

Tên tiểu đồng chuyển khóc thành cười, lập tức dắt con ngựa đại uyển của Tào Tháo ra để cưỡi đi. Nó còn nhỏ, nên vất vả hồi lâu mới trèo lên được lưng ngựa. Lâu Dị trông thấy có vẻ không yên tâm, quát bảo:

— Tiểu tử! Đây là ngựa đại tướng quân tặng cho đại nhân nhà ta, giá trị của nó ngoài chợ bây giờ có thể đem mua được một chân huyện lệnh, ngươi phải chú ý vào đấy!

Không biết thằng nhỏ có nghe thấy không, đã chạy vọt đi ngay.

Tào Tháo nhìn theo bóng nó xa dần, không ngăn được thở dài:

— Ôi chao... giao một chút việc mà mất bao nhiêu công thế này, nếu như Nghi Lộc ở bên ta có phải tốt hơn bao nhiêu không.

Lâu Dị cũng thấy rất nhớ, nhưng cũng không tiện nói gì, chỉ bảo:

— Tiểu nhân chỉ sợ thằng nhỏ này lại trộm mất con bảo mã của đại nhân.

— Dùng người chớ nghi, nghi người chớ dùng. - Nói rồi, Tào Tháo cởi chiếc túi gấm đeo bên mình. - Lâu Dị, việc này giao cho ngươi. Ngươi hãy đi tìm một nhà nông hộ, cầm tiền này đổi lấy hai bộ quần áo rách của nhà nông lại đây.

— Đại nhân làm vậy là...?

— Đợi chút nữa, thằng nhỏ trở về nói rõ, hai chúng ta sẽ giả trang làm dân thường đi đến xem rõ thực hư thế nào.

Lâu Dị nghe xong sợ hãi giật mình:

— Đại nhân nhất thiết không thể tự mình mạo hiểm, nếu như có chuyện gì, tiểu nhân không gánh vác nổi!

— Ngươi nói gì vậy? Khi xưa cũng là hai chúng ta, đến mấy chục tên cướp cũng từng đấu rồi, đến thăm hỏi dân chúng, thì có gì mà không được?

— Khi xưa đại nhân chỉ là huyện lệnh, nay đã đường đường là quận tướng. Hơn nữa sau khi thắng trận ở Dĩnh Xuyên và Uyển Thành, uy danh của đại nhân chấn động Quan Đông. Tuy nổi danh ở đời, nhưng cũng khó tránh khỏi chuyện gây ra thù oán, nếu chẳng may có kẻ hèn mọn nào ở dân gian mê tín quỷ thần, muốn làm hại đại nhân, thì tất có nguy hiểm. Đại nhân không thể không đề phòng được.

Tào Tháo giật mình, lập tức hiểu ra. Lâu Dị nói chuyện thực rất uyển chuyển, nói hồi lâu, chẳng qua ý là: “Mình đã trấn áp Khăn Vàng, giết người quá nhiều, từ sâu trong lòng những người nghèo khổ thực ra rất oán hận mình, nếu mặc áo vải ra ngoài, để cho người ta nhận ra, khó tránh khỏi bị đánh. Nhưng mình đã vướng vào cái tiếng như vậy, còn có thể trách được ai?” Tào Tháo xua xua tay nói:

— Thôi vậy, đợi tên nhóc kia về ta sẽ tính tiếp.

Xa giá của quốc tướng dừng lại bên đường, mọi người ngồi bệt xuống đất nghỉ, đợi tên tiểu đồng quay lại báo tin. Không ngờ đợi đến hai canh giờ, trên đường dịch trạm đã không còn bóng người nào nữa. Tào Tháo khi ấy mới nhớ đến câu nói của Lâu Dị, chắc hẳn thằng nhỏ kia không tìm thấy đám người ấy, sợ là không làm được việc quan giao, đã trộm luôn con ngựa đại uyển đi rồi. Nhìn màu trời đã ngả về chiều, mà đường về còn xa, Tào Tháo chỉ biết trách mình đã nhìn lầm người, rồi buồn bực dẫn mọi người trở về Đông Bình Lăng.

Về đến phủ quốc tướng, thì trời đã tối từ lâu. Tào Tháo tức giận không buồn ăn tối, nằm vào giường ngủ luôn. Ngủ đến khoảng canh ba nửa đêm, đột nhiên Tào Tháo tỉnh dậy vì tiếng cãi cọ bên ngoài vọng vào. Y lơ mơ ngồi dậy lắng tai nghe, hóa ra là Lâu Dị canh ngoài cửa đang tranh cãi với ai đó.

— Tiểu tử ngươi không vào được, đại nhân ngủ rồi. - Lâu Dị gằn giọng nói nhỏ.

— Ta đã về đến đây, bây giờ ta phải báo công việc với đại nhân. - Một giọng trẻ nhỏ đáp lại.

— Này tiểu tử, ngươi về ngủ đi trước đã. Có việc gì ngày mai hãy nói.

— Ngày mai hãy nói? Nhà dột rồi, ngày mai mới sửa, có mưa thì huynh gánh chịu trách nhiệm ư?

Tào Tháo biết rằng tên tiểu đồng khi nãy đã trở về, nghe nó còn đem câu “nhà dột” ra nói, y không ngăn được phải mỉm cười. Lâu Dị vẫn đang tranh cãi với nó ở phía ngoài:

— Tiểu tử ngươi không nên cố chấp thế, đại nhân chỉ là nói đùa thế thôi.

— Đại nhân! Đại nhân! Tiểu nhân về rồi đây! - Tên tiểu đồng không để ý đến Lâu Dị, cất giọng gọi to.

— Đừng có kêu thế. Không ra thể thống gì cả...

— Lâu Dị! - Tào Tháo khoác áo. - Bảo nó đi vào đây.

Còn chưa đợi Lâu Dị đáp lời, cửa phòng đã hé ra một lối, đứa nhỏ chạy nhanh vào trong:

— Đại nhân, tiểu nhân đã về báo cáo công việc đây ạ. - Lâu Dị cũng theo sau bước vào.

— Tuổi thì nhỏ, mà sao cổ họng ngươi to thế. - Tào Tháo ngáp dài, nhìn khắp lượt bộ quần áo rách rưới vá chằng chịt của nó mặc trên người. - Tại sao ngươi đi lâu vậy? Lại còn ra nông nỗi này?

— Bẩm đại nhân, tiểu nhân... tiểu nhân... - Đứa nhỏ này chưa thấy Tào Tháo thì còn mạnh mồm lý luận, đến lúc gặp rồi, lại trở lên luống cuống, quỳ thụp xuống đất nói không ra đâu vào đâu, - Tiểu nhân... đã đến rồi... sau đó tiểu nhân liền... kết quả...

Lâu Dị tức quá nói:

— Ngươi nửa đêm gà gáy bắt gọi đại nhân dậy, rốt cuộc là muốn nói gì?

Đứa nhỏ càng sợ hãi hơn, cứ dập đầu liên tục:

— Tiểu nhân sai rồi! Tiểu nhân sai rồi!

Tào Tháo vẫn chưa ăn tối, lúc này thấy đã hơi đói, đứng dậy vỗ vỗ vào vai nó:

— Tiểu tử, ngươi đã ăn gì chưa?

— Chưa ạ. - Đứa nhỏ sợ sệt nói.

— Lâu Dị, ta và tiểu tử này đều chưa ăn tối. Ngươi đi gọi nhà bếp dậy, làm hai bát mì nóng bưng lên đây.

Đợi Lâu Dị đi rồi, Tào Tháo đỡ đứa nhỏ dậy, bảo nó ngồi xuống:

— Có việc gì trước hết hãy nghĩ đâu đấy, sau đó từ từ rồi nói.

— Dạ! - Đứa nhỏ ngồi lẩm nhẩm hồi lâu, mới nói nho nhỏ, - Tiểu nhân nghĩ xong rồi.

— Vậy ngươi nói đi.

— Tiểu nhân cưỡi ngựa đuổi theo những người kia, vì không tìm thấy họ đâu, tiểu nhân chạy vòng quanh mấy quả núi, cuối cùng tìm thấy bọn họ trong một ngôi đền nhỏ ở trong núi. Có mấy vị tài chủ thắp hương cầu khấn ở trong đó, đám người nghèo kia đều dập đầu vái theo. Sau đó lại có một vu bà bưng một cái chậu đi nhận tiền. Người có tiền thì bỏ nhiều, người nghèo thì ném vào một hai đồng. - Đứa nhỏ vừa nói vừa gạt mồ hôi túa ra do căng thẳng, - Chắc mỗi ngày mồng một và hôm rằm đều như thế cả.

— Ngươi không hỏi thăm xem bọn họ đang cúng tế ai ư?

Đứa nhỏ gãi gãi đầu:

— Tiểu nhân sợ đại nhân trách tiểu nhân không tìm hiểu rõ ràng, nên đã tìm một nhà thợ săn trong núi, đem cái áo đẹp của tiểu nhân đổi lấy cái áo của con ông ta, lại buộc ngựa ở nhà ông ta, rồi tiểu nhân chạy ra lẩn vào đám người kia...

Mắt Tào Tháo chợt sáng lên: “Tên nhóc này trông có vẻ rụt rè sợ sệt, nhưng làm việc lại vô cùng cẩn trọng.

— Tiểu nhân đã hỏi những lão nông cao tuổi, họ nói là họ cúng tế cho... con lợn gì, con khỉ gì đó, để được phù hộ cả nhà bình an. Vu sư còn nhắc nhở, nếu không cúng tế cho chúng, ông trời sẽ giáng tai họa xuống. Nay là thời chiến loạn, chỉ có trâu giấy ngựa giấy, nếu là buổi thái bình, thì còn phải cúng trâu thật ngựa thật cơ. Tiểu nhân đã hỏi thăm được biết rõ rồi, quay trở về thì bị lạc đường, khó khăn lắm mới về được Đông Bình Lăng, cửa thành đều đóng cả, may mà có người nhận ra được con ngựa của đại nhân, mới cho tiểu nhân vào thành.

— Ngươi nói lại lần nữa xem, bọn họ thờ cúng ai?

— Cái gì mà lợn với khỉ, hay là... lợn râu... gì đó ạ... - Tiểu đồng gãi gãi đầu, càng cuống càng không nghĩ ra được.

Tào Tháo chợt ngộ ngay ra: Là Chu Hư Hầu - Lưu Chương.

Chu Hư Hầu Lưu Chương là cháu Hán Cao tổ, con trai Tề vương Lưu Phì. Năm xưa khi Cao tổ Lưu Bang về với tổ tiên, Lã hậu chuyên chính khống chế, có Lã Lộc, Lã Sản muốn làm chuyện thoán nghịch, Lưu Chương đã hiệp trợ với Chu Bột bình định họ Lã, giết chết ngụy thừa tướng Lã Sản. Hiếu Văn đế lên ngôi, gia phong cho ông ta làm Thành Dương vương, tên tuổi lẫy lừng khắp các châu ở Quan Đông. Từ tiền Hán đến nay, dân chúng ở Thanh Châu lũ lượt thờ phụng thần tượng Lưu Chương, từ đường lớn nhỏ có tới hơn hai trăm tòa, hương hỏa đồ tế lễ không khi nào thiếu. Mới đầu nó chỉ là việc cúng tế cho Lưu Chương để tỏ lòng cảm kích, sau này Vương Mãng thoán ngôi, thiên hạ rối loạn, dân chúng tưởng nhớ đến ơn đức cũ của họ Lưu, không có đồ ăn cũng đến lễ bái, thiếu tiền cũng đến lễ bái, bệnh tật cũng đến lễ bái, thậm chí đến việc không lấy được vợ, không tìm được tình nhân, không sinh được con, cũng đến cầu Chu Hư Hầu. Thêm vào đó lại có các hạng vu sư, hương lão, mượn tiếng quyên góp tiền bạc, để mưu lợi riêng, ra sức tuyên truyền sự linh ứng uy vũ của Lưu Chương, gần như ca tụng ông ta thành một bậc thần tiên không gì không làm được. Vì vậy phong tục tế tự Lưu Chương hết đời này sang đời khác, cha truyền con nối, liên tục từ xưa đến nay ở Thanh Châu.

Trong lúc nói chuyện, Lâu Dị đã bưng hai bát mì lên. Tào tháo đích thân bưng một bát cho đứa nhỏ nói:

— Tiểu tử cũng nhanh nhẹn lắm, mau ăn đi nào!

Bát mì bốc khói nghi ngút vừa ăn vào miệng, tên tiểu đồng hình như đã bạo gan hơn, cười nói:

— Đại nhân, đại nhân còn có việc gì dặn dò con nữa không ạ?

— Hơ, đã học được cách xin lệnh rồi đấy? Bây giờ chưa dùng đến ngươi được. - Tào Tháo cũng bưng bát mì lên. - Lâu Dị, ngươi nói xem, chúng ta nên làm thế nào?

— Cứ như ý tiểu nhân, nên khuyến cáo dân chúng, bảo cho họ từ nay về sau không nên cúng tế nhiều như thế nữa, vừa lãng phí tiền bạc, lại lỡ mất công việc đồng áng.

— Lưu Chương là công thần của nước nhà mà... - Tào Tháo bỏ lửng câu nói, ăn mấy miếng mì liền, bỗng nhiên vứt bát xuống, lau miệng nói, - Nhưng là công thần thì không nên gây tai hại cho muôn dân, càng không thể di hại cho hậu nhân sau khi đã chết! Ý ta đã quyết, phá đổ đền thờ của Chu Hư Hầu, từ nay về sau, trong khu vực Tế Nam không cho phép tế tự Lưu Chương nữa.

Lâu Dị run rẩy sợ hãi:

— Bẩm đại nhân, chuyện này không phải chuyện chơi. Đây là đền thờ của tôn thất triều đình, làm sao có thể nói phá là phá được.

— Điều ấy ta biết, nhưng đây là cúng tế quá lạm. Mạnh Tử nói: “Làm ruộng không lỡ mùa, thóc lúa sẽ thừa ăn.” Nếu vì những việc cúng tế này mà làm lỡ mất thời vụ, thì triều đình lại chẳng bức ta phải phá nhà của họ ư? Huống chi ở đó lại còn có bọn thổ hào cùng đám vu sư mê hoặc lòng người, để nhằm mưu lợi, càng cần phải trừ diệt bằng hết. - Tào Tháo chắp tay sau lưng đi hai vòng quanh phòng. - Từ khi có loạn Khăn Vàng đến nay, dân chúng không chuộng thi thư mà chuộng tà đạo. Việc cúng tế quá nhiều nếu không ngăn cấm, ngày sau khó tránh khỏi lại gây ra loạn khác. Tật nhỏ không trị tất dung dưỡng cho bệnh lớn sinh ra, chúng ta cứ phải làm dứt khoát, phá hủy hết toàn bộ đền thờ tượng thờ của Lưu Chương, cắt hẳn mầm mống gây họa này đi. - Nói xong Tào Tháo đi đến trước bàn, cầm bút viết một tờ lệnh, - Ngày mai hãy đem cái này giao cho chủ bạ, truyền công văn đi mười huyện, tất cả đều phải chấp hành.

— Dạ. - Lâu Dị nhận cuốn thẻ tre rồi đi ra.

Tào Tháo trông thấy đứa tiểu đồng ăn thật ngon lành, tô mì lớn như vậy mà giờ chỉ còn trơ đáy bát, liền bê bát mì mình mới ăn được một nửa đưa đến trước mặt nó, cười nói:

— Thiếu niên đang lớn ăn chết mẹ cha. Ngươi đang tuổi ăn tuổi lớn, không ở nhà mà ăn mẹ cha ngươi, lại đến nha môn ăn ta thế.

Nào ngờ vừa nói xong câu ấy, cái bát không trong tay thằng nhỏ thiếu chút nữa thì rơi ngay xuống đất, nước mắt nó đã ngân ngấn vòng quanh. Tào Tháo giật mình hỏi:

— Ngươi làm sao thế?

Đứa nhỏ gạt nước mắt nói:

— Phụ mẫu tiểu nhân đều chết cả rồi. Tiểu nhân là người Đông Bình, quê nhà bị thiên tai đói kém, phụ mẫu tiểu nhân có miếng gì ăn được đều cho tiểu nhân ăn, còn họ thì chịu chết đói. Sau đó người trong thôn làm phản, nếu không phải là vì tiểu nhân còn quá nhỏ, họ không cần đến, thì tiểu nhân chắc chắn cũng đã thắt khăn... - Nói đến đấy, nó cảm thấy mình đã lỡ lời, vội bưng miệng không dám nói thêm một tiếng nào nữa.

— Nếu không phải vì tuổi nhỏ, ngươi cũng thắt khăn vàng đi theo làm phản rồi. - Tào Tháo không biết làm sao được chỉ lắc đầu, - Ngươi không cần phải giấu, chuyện ấy ta đều có thể nghĩ được ra. Không có lương thực, không có đường sống, không phản thì còn đợi gì chứ? Vậy làm sao ngươi đến được Tế Nam?

Đứa nhỏ khi ấy mới yên tâm, nghẹn ngào nói:

— Tiểu nhân theo những người chạy nạn đói đến đây. Lúc xin ăn dọc đường, gặp được mấy công sai trong phủ của đại nhân, bọn họ nhìn thấy tiểu nhân đáng thương, đã giữ tiểu nhân lại trong phủ làm những việc vặt, cũng coi như có miếng cơm ăn.

Tào Tháo thấy tình cảnh của nó đáng thương như vậy, lại nghe được là người mà Tần Nghi Lộc giữ lại, không ngăn được động lòng, ôm lấy đứa bé nói:

— Khóc đi, khóc ra được cũng tốt. Sau này ngươi hãy làm việc cho tốt, gan phải bạo hơn, không được tùy tiện khóc lóc đâu.

Đứa nhỏ nghe Tào Tháo nói như thế, sao còn nén nổi nữa, ôm lấy cổ Tào Tháo gào lên khóc to, nước mắt nước mũi làm ướt hết cả áo của Tào Tháo. Nó cứ khóc như vậy hồi lâu, mới thôi ấm ức. Tào Tháo vỗ vỗ lưng nó, an ủi bảo:

— Ngươi tuy nghèo khổ, nhưng còn mạnh mẽ hơn ta, khi ta còn nhỏ, muốn khóc chỉ có bò đến bên mộ mẹ ta... Ta còn chưa kịp hỏi, tên ngươi là gì?

— Tiểu nhân họ Lã! - Đứa nhỏ chợt xấu hổ đỏ mặt, - Tên là... Ngốc Nhi.

— Lã Đầu Trọc! Ha ha ha... Thế sao coi là tên được. - Tào Tháo cười mãi không thôi.

— Bẩm đại nhân, khi tiểu nhân còn nhỏ, đầu tóc không mọc được mấy sợi, phụ mẫu tiểu nhân liền gọi tiểu nhân là Đầu Trọc. - Đứa nhỏ cũng thôi khóc bật cười, - Đại nhân nói là làm xong công việc sẽ có thưởng, vậy đại nhân thưởng cho tiểu nhân một cái tên đi.

Tào Tháo gật gật đầu, nhưng nhất thời không nghĩ được ra, quay đầu lại chợt trông thấy thiên Đại chiêu - Sở từ của Khuất Nguyên để trên bàn, trầm ngâm nói:

— Thiên Đại chiêu mở đầu có mấy câu thơ: “Thanh xuân thụ tạ; Bạch nhật chiêu chích. Xuân khí phấn phát; Vạn vật cừ chích.” Ngươi đang tuổi thiếu niên, như mặt trời vừa lên, mùa xuân đương đến, từ nay về sau ngươi sẽ tên là Lã Chiêu nhé. - Vừa nói, Tào Tháo vừa cầm bút lên, viết lên lòng bàn tay một chữ Chiêu cho nó xem.

Đứa nhỏ nhìn chữ Tào Tháo viết trên lòng bàn tay, cũng lấy ngón tay viết lại từng nét trên lòng bàn tay mình nói:

— Con nhận được chữ này rồi, là chữ Chiêu trong từ “chiêu triển”.

— Sai rồi, hai chữ “chiêu triển” viết thế này cơ. - Tào Tháo lại viết vào lòng bàn tay mình. - Nếu ngươi thích chữ Triển này, thì sau khi ngươi làm lễ đội mũ[1], sẽ lấy tên tự là Tử Triển nhé.

— Lã Chiêu, Lã Tử Triển! Đa tạ đại nhân đã ban tên ạ! - Lã Chiêu quỳ xuống đất dập đầu bái tạ.

Ít có khi nào Tào Tháo vui như tối hôm nay, y đứng dậy nói to:

— Lã Chiêu!

— Có tiểu nhân!

— Khi nãy ngươi xin được sai bảo, bây giờ ta nghĩ xong rồi. Ta lệnh cho ngươi lập tức đi ngủ, ngày mai dẫn đường cho bản quan đi bắt đám vu sư hại dân kia, đuổi hết bọn chúng ra khỏi Tế Nam cho ta.

— Dạ. Tiểu nhân rõ rồi ạ, đại nhân muốn học Tây Môn Báo trị đất Nghiệp, đem hết đám vu bà đồng cốt ném ráo xuống sông.

Tào Tháo ngửa mặt cười lớn:

— Ngươi so sánh hay lắm! Thật không ngờ, tiểu tử ngươi cũng biết cả chuyện lịch sử nữa.

— Đấy là con nghe ông già mù hát rong kể truyện ở trong làng kể đấy ạ. - Lã Chiêu cười nói.

— Tuổi còn nhỏ mà đã nhớ rõ được tên tuổi bậc bề tôi giỏi như thế. Ta xem ra ngươi cũng có ý chí tiến thủ, sau này ở bên làm thư đồng cho ta, ngoài những lúc làm việc, cũng phải để tâm học chữ đọc sách. Chẳng biết chừng, ngày sau ngươi còn có thể làm nên công danh đấy!

— Tiểu nhân làm gì có khả năng như thế? - Lã Chiêu gãi gãi đầu.

— Xa thì có Đệ ngũ Bá Ngư, Hồ Quảng, gần thì có Chu Tuấn, Vương Doãn. Bọn họ đều xuất thân từ tiểu lại, mà chẳng phải đều trở thành danh thần cả đó ư? Ngươi hãy cố gắng lên.

— Dạ.

— Thôi đi đi, đi đi! Ta cũng phải đi ngủ đây, ngày mai chúng ta cùng thâm nhập vào sào huyệt của bọn hại người ấy. Lâu lắm chưa có lúc nào vui như thế này, tối nay nhất định có giấc mơ đẹp. - Nói rồi Tào Tháo vươn vai đi vào buồng trong.

Hết thỏ giết chó

Mệnh lệnh của Tào Mạnh Đức vừa ban ra, mười huyện ở Tế Nam quốc cùng đồng thời hành động. Các huyện lệnh như Trương Kinh, Lưu Diên đều đích thân dẫn quân đi tróc nã bọn đồng cốt và thuật sĩ, phá đổ các đền thờ Chu Hư Hầu.

Tuy chỉ trong thời gian ngắn ngủi hai tháng, nhưng hơn hai trăm ngôi đền thờ Lưu Chương đều bị san bằng, tuy vậy việc dân chúng tự cúng kiếng ở nhà mình thì ngăn cấm nhiều lần mà không hết. Đã ban ra bao nhiêu đạo cáo thị, tịch thu bao nhiêu bức hình vẽ, ngay đến bản thân Tào Tháo cũng không nhớ nổi nữa, nhưng hiệu quả thu được vẫn rất ít ỏi. Thời gian lâu dài, Tào Tháo cũng đã dần hiểu ra: hoàng đế ngu tối, chính lệnh phiền hà, việc thờ cúng của dân chúng đối với Lưu Chương trên thực tế đã trở thành một sự ký thác về tư tưởng, một chỗ dựa như vậy há lại có thể dùng ngoại lực mà đánh đổ được ư? Điểm tốt là bọn đồng cốt lừa đảo mưu lợi đều đã bị đánh đuổi hết khỏi Tế Nam, bọn hương thân cầm đầu cũng đều đã bị xử phạt, còn như dân chúng tự làm mấy việc mê tín đó ở nhà họ thì đành mặc họ vậy thôi.

Đúng vào lúc ấy, hàng loạt tin tức từ kinh thành truyền đến đã khiến cho Tào Tháo không yên.

Đầu tiên là tin về trận cuồng phong xảy ra ở kinh thành, hoàng đế nhân cơ hội ấy chỉ trích tam công thất đức, bãi miễn chức vụ của thái úy Đặng Thịnh. Đặng Thịnh đã nhận mệnh trong lúc nguy nan khi xảy ra loạn Khăn Vàng, giữ yên cho Lạc Dương, trù tính đại cục, bây giờ bỗng nhiên lại bị đuổi khỏi công đài. Liền ngay sau đó, danh hiệu tả hữu xa kỵ tướng quân của Hoàng Phủ Tung, Chu Tuấn cũng bị tước mất. Chu Tuấn bị giáng chức xuống Quang Lộc huân, Hoàng Phủ Tung bị thu lại phong ấp sáu ngàn hộ, đến cả vinh chức đặc biệt là thứ sử Ký Châu cũng bị lột mất. Triều đình đổi dùng Trương Ôn vào chức xa kỵ tướng quân, thống lĩnh bọn Đổng Trác, Chu Thận, Đào Khiêm, Tôn Kiên tiếp tục thảo phạt phản tặc ở Tây Lương. Sau đó lại có tin tức đáng sợ, Vương Doãn - thứ sử Dự Châu, Từ Cầu - thứ sử Kinh Châu lần lượt mắc tội bị nhốt vào thiên lao.

Tào Tháo không thể không do dự: Chuyện này là thế nào? Các công thần dẹp loạn năm ngoái, lần lượt từng người, không phải là bãi quan miễn chức, thì lại bị giam thân vào chốn lao lung, điều đó tuyệt đối không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên. Lẽ nào hoàng thượng muốn hết thỏ thì giết chó ư? Hay lại là bọn thập thường thị bày trò ma mãnh? Đặng Thịnh là bậc trung lương một đời, Chu Tuấn, Hoàng Phủ Tung là bách chiến danh tướng, Vương Doãn, Từ Cầu là những bề tôi mở đường khai lối. Hiện nay Tây Lương chưa yên được, Hắc Sơn chưa dẹp xong, mà những người này lại bỏ đi không dùng. Chim còn chưa hết mà cung tốt đã bẻ đi, thỏ láu vẫn chưa bắt mà chó hay đã giết trước, cách hành sự như vậy sau này ai còn chịu vì nước mà ra công chiến đấu nữa?

Rồi Tào Tháo lại ý thức rằng, người bị đánh đổ tiếp theo có thể nào sẽ là mình không? Phá hủy đền thờ và thần tượng của công thần tôn thất, y đã làm một việc mà rất dễ để người ta nắm được điểm yếu! Nhưng những việc ấy căn bản còn chưa có thời gian tìm hiểu cho kỹ lưỡng, thì lại có nhiệm vụ mới từ triều đình phái xuống.

Những cách làm tai hại của hoàng thượng cứ đưa ra hết lần này đến lần khác, xưa nay chưa bao giờ quan tâm đến việc quan lại và dân chúng có thể tiếp nhận được hay không. Chuyện Nam cung bị thiêu hủy luôn canh cánh trong lòng hoàng đế, để có thể sửa chữa trùng tu được cung điện nhanh nhất, ông ta ra lệnh phàm các quan viên được trưng dụng, trước khi nhận chức đều phải nộp cho triều đình một khoản tiền gọi là tiền tu sửa cung điện. Chính lệnh vừa đưa ra đã khiến thiên ạ ầm ĩ cả lên, chuyện ấy có khác gì hành động mua quan bán tước trước loạn Khăn Vàng? Quan viên hạng nhất từ quận thú điều động lên trên, khoản tiền tu sửa cung điện từ trên xuống dưới từng bậc từng bậc phải giao nộp, tính toán kỹ phải bỏ ra đến hai ba ngàn vạn đồng, như thế so với chuyện bán quan ngày trước còn tai hại hơn nhiều. Đáng ghét nhất là, một khi được thăng chức chuyển lên cao hơn, nếu lại muốn từ quan không làm cũng không được. Quan binh ở Tây Viên sẽ lục lọi cả nhà lấy của, hiếp bức kẻ ấy phải đi nhận chức, bắt buộc kẻ ấy phải đục khoét ăn thịt muôn dân, cho đến khi nào nộp bằng đủ số tiền sửa cung điện đó mới thôi - Như vậy thì quan lại với giặc cướp có khác gì nhau?

Một khi tiền sửa chữa cung điện có rồi, thì lại phải tính toán huy động vật liệu. Lưu Hoành lại có chiếu ban ra, lệnh cho các quận ở Thái Nguyên, Hà Đông, Địch Đạo cung ứng gỗ lạt, các vùng ở Quan Đông cũng phải cung ứng quặng sắt, đá hoa. Sau khi vận chuyển đến kinh sư, sẽ có hoạn quan nghiệm thu và trả tiền, một trong thập thường thị là Câu thuẫn lệnh Tống Điển sẽ đảm đương quản lý việc này.

Việc truyền đến Tế Nam quốc, đã khiến Tào Tháo phải bận rộn cuống quýt. Đá hoa phải chọn đi chọn lại, chọn tái chọn hồi. Để mua được chúng, thiếu chút nữa thì các huyện ở Tế Nam phải vét sạch cả kho tàng. Tào Tháo cũng phải tự móc hầu bao của mình, thuê không ít dân phu và xe ngựa để vận chuyển. Khó khăn lắm mới bố trí được xong xuôi, rồi lại lo đám giặc cướp Hắc Sơn xuất quỷ nhập thần, cướp đoạt mất tài vật, phải sai Trương Kinh ở Đài Huyện đích thân dẫn quân binh, cùng Lâu Dị dẫn theo hương dũng đi theo để hộ tống. Cả đoàn xe đông đến một trăm mười người, ầm ầm kéo ra khỏi Tế Nam quốc.

Tào Tháo cho rằng mình đã đối phó xong việc ấy, nào ngờ mới được yên chưa đầy mười ngày, Lâu Dị lại như bị lửa đốt lông mày cấp tốc chạy từ Lạc Dương về. Hóa ra đám hoạn quan đã xoi mói bới lông tìm vết hết số đá mang đi, rồi yêu cầu mang cả về làm lại. Thấy những kho tàng trong quận huyện đều đã cạn kiệt, một trăm mười người phải khốn ở kinh sư, đá không được nhận còn chất đống bên ngoài thành Lạc Dương để dầm mưa dãi nắng, Tào Tháo thực sự vô cùng lo lắng. Y vội cho triệu tập mấy vị huyện lệnh lân cận, cùng với các công tào nha lại toàn nha môn để thương nghị đối sách.

Nhưng cuộc thương nghị ấy không phải là nghị sự nữa, mà dường như đã trở thành hội nghị tố khổ. Huyện lệnh ca thán không có tiền để làm việc, công tào kêu ca về nỗi vất vả của việc thu mua vật liệu, ngay cả những tiểu lại cũng oán than đầy trong bụng. Tào Tháo càng thấy lo lắng hơn, nếu chỉ là một ngàn tám trăm vạn tiền của nhà bỏ ra thì cũng thôi, nhưng số đá hoa kia giá trị không nhỏ, vì số đá ấy mà tiền công quỹ của cả một quận đã phải chi tiêu hết, cho dù phụ thân có bán hết cả cơ ngơi đi cũng không bù lại đủ được.

Lâu Dị mặt mày rầu rĩ, nói với mọi người:

— Liệt vị đại nhân, đám hoạn quan ấy bắt nạt người ta quá đáng. Tiểu nhân cùng Trương huyện lệnh đến Nam cung nộp đá, đám hoạn quan đã hậm hực chỉ vào mặt tiểu nhân, nói đá có góc cạnh! Chư vị đại nhân nghe xem, toàn những khối đá tảng thế mà lại không có góc cạnh ư?

Huyện lệnh Trâu Bình là Lưu Diên tức giận vểnh râu trừng mắt:

— Đúng là trái lẽ thường!

— Trương đại nhân đã nói, nếu bọn chúng bới móc góc cạnh thì chúng ta sẽ mài đi. Về đến trạm dịch ở Đô Đình, chúng tôi đã dỡ đá ra, chất cả đống đá thành núi, rồi không kể sớm tối, mài suốt hai ngày hai đêm rồi!

— Rồi làm sao?

— Vẫn là không nhận! Hoạn quan lại nói đường vân trên đá không ổn. Số đá để lát nền điện ấy, không biết phải chọn hoa văn thế nào nữa?

Mọi người nghe nói không ai không chửi rủa. Lưu Diên thẳng tính hay nói, quay đầu lại hỏi Tào Tháo:

— Quốc tướng đại nhân, đám hoạn quan kia rõ ràng là cố ý bới lông tìm vết, phải chăng ngài có thù oán gì với tên Câu thuẫn lệnh Tống Điển ấy?

Câu nói của Lưu Diên đánh trúng vào suy nghĩ của Tào Tháo. Tào Tháo cũng đang suy nghĩ đến khả năng này, một loạt những công thần dẹp loạn lần lượt bị biếm trích, lần này phải chăng là cũng nhân cơ hội cố ý tìm cách gây phiền phức cho mình? Lâu Dị nghe thấy, liền xua tay:

— Không phải, không phải! Đại nhân nhà ta với Tống Điển không hề quen biết nhau. Hơn nữa chuyện bọn chúng bới móc không chỉ có chúng ta. Vùng Hà Đông phải mang gỗ đến, đã đi đi về về ba lượt rồi, mà đám hoạn quan ấy vẫn xoi mói ngược xuôi, sống chết không chịu nhận hàng trả tiền. Cuối cùng nói đi nói lại mãi, đám hoạn quan mới miễn cưỡng giữ lại, và chỉ trả có một phần mười số tiền thôi!

Tào Tháo nghe thấy câu này, trong lòng đã hiểu ra, cười nhạt nói:

— Hừ! Đám hoạn này chẳng qua là tham lam muốn được hối lộ, nếu thực sự không được thì chúng ta đưa cho bọn chúng vậy.

Lâu Dị cúi mình nói:

— Đại nhân, lần này không đơn giản như thế đâu. Nếu như là móc ra ít tiền có thể giải quyết được, thì Trương huyện lệnh đã xử trí rồi. Chúng tôi có đem lời nói với chúng, nhưng đám hoạn quan ấy nhất định không nghe. Tống Điển cả ngày ngồi mãi trong cung, không lộ diện ra, dù có muốn hối lộ ông ta cũng không có cơ hội nào.

— Lạ nhỉ, lạ nhỉ! Vậy rốt cuộc là chúng muốn làm gì? - Tào Tháo thấy đầu óc rối bời cả lên, - Ngươi sao không đến tìm phụ thân ta, bảo lão nhân gia nghĩ xem có cách nào không?

— Tiểu nhân đã đi tìm lão gia, lần này lão gia cũng không có cách nào, lão nhân gia cũng không gặp được Tống Điển.

Hai lông mày Tào Tháo nhíu lại thành một cục lớn, muôn điều suy nghĩ mà không có một lời giải:

— Lạ quá! Thế này rốt cuộc là chuyện gì chứ... Hoàng thượng rốt cuộc là vội hay không vội, chọn vật liệu như thế này, đến khi nào Nam cung mới có thể sửa xong?

— Sửa xong ư? - Lâu Dị cười nhạt:

— Còn chưa thấy bóng dáng khởi công đâu cả, những vật liệu thu thập đến đều chất cả trên đống đổ nát của Nam cung, những loại gỗ tốt như vậy, để nắng dãi mưa dầu, có chỗ đã mục cả rồi! Vật liệu tốt thu thập đến mà không bảo quản, lại còn ra sức giục giã mang thêm những thứ khác đến, thật không hiểu được họ nghĩ ngợi gì nữa?

Mọi người nghe nói vậy càng lấy làm ngạc nhiên, rồi lại đoán già đoán non, không biết có phải hoàng thượng và thập thường thị bị loạn Khăn Vàng dọa cho hóa ngây ngốc rồi không? Đang bàn bạc rối bời thì chợt có sai dịch đến báo:

— Khởi bẩm quốc tướng, thứ sử Hoàng đại nhân đến, đang chờ đại nhân ở bên ngoài. - Nói xong đệ trình lên một tấm danh thiếp.

— Lại có chuyện gì nữa vậy, thứ sử muốn đến, thì phải sai người tới thông báo trước chứ. - Tào Tháo nhận tấm danh thiếp, bực tức nói, - Mấy người các ngươi làm việc thế nào đây? Xa giá vào thành mà cũng không biết để thông báo một tiếng, người ta đến tận cửa phủ rồi, mới báo với ta.

— Bẩm đại nhân. - Sai dịch vẻ khó xử, giải thích, - Hoàng đại nhân vi hành đến trước, không ngồi xa giá.

— Ta đúng là lo lắng đến hồ đồ mất rồi. - Tào Tháo vội vàng đứng dậy, - Hoàng đại nhân nhất định là vi hành đến tra hỏi, ta phải ra nghênh đón mới được.

Lưu Diên đứng bên cạnh nói:

— Hoàng sứ quân một khi đã đến, các huyện lệnh, công tào chúng ta cũng phải ra nghênh đón. Hôm nay đúng là đông vui quá, quan lại cả ba cấp châu, quận, huyện đều tụ tập cả lại một nơi, đúng là trăm năm khó gặp!

Các quan viên đều chính đốn trang phục lũ lượt cùng theo nhau ra.

Đoàn người ùn ùn kéo nhau ra ngoài cửa phủ, khiến thứ sử Thanh Châu Hoàng Uyển giật nảy mình. Hôm nay ông ta không mặc quan phục, cũng không ngồi xe quan, chỉ dẫn theo ba người tùy tùng ăn mặc thường phục cùng đi, vốn muốn tìm Tào Tháo bàn mấy việc bí mật khẩn cấp. Nào ngờ đến phủ quốc tướng, người canh cửa vừa vào bẩm báo thì đã có hơn chục quan viên chen nhau đi ra. Trên từ quốc tướng Tào Tháo, dưới đến huyện lệnh và công tào các quận huyện. Gặp mặt rồi, có người vái chào, có người bái lạy, phút chốc khiến ông ta hoa cả mắt lên, còn chưa tỉnh ra thì đã bị mọi người như quần tinh ủng nguyệt dẫn vào cửa phủ.

Hoàng Uyển tự Tử Diễm, là nhân sĩ ở Giang Hạ. Tổ tiên của ông là Hoàng Hương là danh sĩ một thời, nổi tiếng hiếu hạnh với chuyện làm ấm chiếu cho cha nằm. Ông nội là Hoàng Quỳnh, là bậc bề tôi cương trực, thời tiên triều đã chiến đấu với tướng quân hống hách Lương Ký mấy bận vào sinh ra tử. Hoàng Uyển vốn ra làm quan từ rất sớm, nhưng vì là người được thái phó Trần Phồn tiến cử, nên bị đám hoạn quan vu khống cho là băng đảng của Trần Phồn, bị triều đình cấm cố tại gia đến hai mươi năm, tận đến khi chuyện đảng cố được tha, mới lại được thấy mặt trời. Dương Tứ một lần nữa đã tiến cử ông ta làm quan, nhưng thời gian có thể làm nên việc lớn tốt nhất trong đời đã lỡ mất từ lâu, giờ đây ở tuổi bốn nhăm mà ông ta đã tóc trắng phơ đầu không còn một sợi đen, đều là vì phải chịu quá nhiều sự đầy ải.

Mọi người lũ lượt ngồi xuống, Hoàng Uyển nhìn một vòng các quan viên trong sảnh, hỏi:

— Chư vị đại nhân vì sao lại tụ tập hết đến đây thế? - Ông bị cấm cố đã lâu, thành thử tính tình mềm yếu, trong cách nói chuyện cũng còn mấy phần lo sợ.

— Sứ quân, ngài từ đường xa đến đây, tất có việc gấp, xin ngài hãy nói trước đi. - Tào Tháo đối đãi với ông ta vô cùng cung kính. Nếu nói đến cấp bậc, bổng lộc thì thái thú, quốc tướng là chức ở phong cương hưởng lương hai ngàn thạch, mà thứ sử ở châu chẳng qua là lương sáu trăm thạch, nhưng thứ sử không lo việc chính sự, mà chỉ lo việc giám sát, có quyền can thiệp hỏi han về sự trong sạch của tất cả các quan quận huyện. Đặc biệt là sau khi dẹp yên loạn Khăn Vàng, thứ sử ở châu lại có quyền lực lĩnh quân dẹp loạn, cho nên địa vị càng khác biệt rõ.

Hoàng Uyển cũng không khách sáo, chậm rãi nói:

— Triều đình đang cho thu thập vật liệu gỗ đá từ các nơi về để xây lại Nam cung. Cũng nhân bởi hoạn quan hà khắc điêu trá, nên phần lớn không thể giao nộp thuận lợi. Hiện nay ở bên ngoài có không ít quan lại lấy danh nghĩa thay đổi loại đá mà bóc lột tiền của của dân, chèn ép người buôn bán, tranh thủ cơ hội để nhét đầy túi riêng. Hai tháng trước đây, Giả Tông đến nhận chức thứ sử Ký Châu, đã loan tin trước rằng muốn bắt bọn tham ô hối lộ bất luận lớn nhỏ đều trị tội hết. Nào hay đến nhận chức rồi, tất cả quan viên toàn châu đều bỏ quan trốn hết, chỉ còn lại huyện trưởng một huyện nhỏ như cái mụn cơm là Đổng Chiêu dám tiếp tục ở lại làm việc. Sự bại hoại của quan lại nắm quyền thực là xúc mục kinh tâm vậy.

Tào Tháo không ngăn được lắc đầu than thở:

— Vậy đại nhân ngài vi hành đến đây, nhất định là để xem xét quan viên bản châu có thanh liêm hay không có phải chăng?

— Chẳng còn cách nào khác, hiện nay lời nói của những người thủ hạ, ta đều không dám tin. - Hoàng Uyển xua xua tay, - Không tra thì không biết được, mà tra xét rồi thì thực đáng sợ vô cùng! Tề quốc mắt ta thấy còn khá, chứ hai quận Bình Nguyên, Bắc Hải bọn tham quan chất cao như núi, quận Đông Lai còn nghiêm trọng hơn nữa. Ta đã dâng sớ tâu miễn chức thái thú Đông Lai, không biết vì sao mà tin tức bị lọt ra ngoài, thái thú Đông Lai sai một tên tiểu lại tên là Thái Sử Từ, chạy đến Lạc Dương tìm cách hủy bỏ tấu chương đàn hặc của ta, điều đó dường như đã trở thành một chuyện kỳ lạ trong thiên hạ!

Tào Tháo nghe xong nói dở khóc dở cười:

— Tham quan trên dưới câu kết với nhau, thật là khó mà đối phó được.

— Ta đi hết mọi chỗ, chỉ có Tế Nam do Mạnh Đức cai trị là tốt nhất. Các vị huyện lệnh đều ở đây cả, ta xin nói thẳng cho biết. Ta đã ngầm đi hết địa bàn của các vị rồi, dân chúng đều ca ngợi các vị rất tốt. Nếu như tất cả đều được như Tế Nam của các vị, thì chức thứ sử này của ta đã không phải lo lắng gì nữa.

Tào Tháo ngại ngùng lắc lắc đầu:

— Sứ quân ngài quá khen rồi! Tế Nam cũng chưa được tốt mấy đâu. Ngài quên rồi ư, hạ quan vừa đến nhận chức đã tâu miễn quan tám vị huyện lệnh... như hai vị Lịch Thành lệnh Vũ Châu, Đông Bình Lăng lệnh Hầu Thanh này, đều là tháng này mới đến nhận chức vậy.

Vũ Châu, Hầu Thanh vội chào một lần nữa, Hoàng Uyển thấy hai người cử chỉ đoan trang, liệu rằng cũng là người trung thực cẩn thận, cứ vuốt râu gật gù mãi.

Tào Tháo cười chỉ vào Lưu Diên:

— Thật không dám giấu, trong số những người ngồi ở đây chỉ có vị Lưu huyện lệnh này là lọt lưới, còn tất cả các vị khác đều là mới nhận chức cả.

Hoàng Uyển đặc biệt chú ý nhìn Lưu Diên từ đầu đến chân:

— Ồ, Lưu huyện lệnh thực là ông quan tốt.

Lưu Diên xua tay từ chối:

— Hạ quan thực sự không có công trạng gì, vốn cũng tầm thường, không có gì đáng gọi là quan tốt.

— Ngài không cần phải khiêm nhượng. Hiện nay vốn chẳng thể bàn đến chuyện làm nên công trạng gì, không tham ô hối lộ đã là quan tốt rồi. Một quả hồng thối là thối hết cả giỏ, không đem bọn thập thường thị... Ôi! - Hoàng Uyển bị cấm cố hai mươi năm, có thể nói là khắc cốt ghi tâm, không còn dám nói gì về hoạn quan trước mặt mọi người nữa, vội chuyển chủ đề nói sang chuyện khác, - Các ngài làm sao tụ tập hết cả lại đây?

Chuyện phiền lòng kia lại được gợi lên, Tào Tháo cúi đầu nói:

— Vẫn là chuyện vận chuyển đá lên kinh, nhưng hoạn quan bới lông tìm vết không chịu nhận.

— Hừ! - Hoàng Uyển cười nhạt một tiếng, - Chớ có vội, bọn chúng vẫn chưa đến lúc được chọn ấy thôi. Đến lúc rồi, nhất định sẽ nhận.

— Ồ? Vì sao vậy? - Tào Tháo hỏi dồn, Hoàng Uyển vẫn im lặng không nói, chỉ cười nhạt.

Lưu Diên thấy vậy, liệu rằng ông ta có chuyện riêng cơ mật gì muốn nói với Tào Tháo, liền hiểu ý đứng dậy:

— Nếu đã như vậy, trong nha môn của hạ quan còn nhiều việc phải làm. Thời gian cũng không còn sớm nữa, xin chư vị đại nhân an tọa, hạ quan xin cáo từ trước.

Thấy ông ta nói vậy, Vũ Châu, Hầu Thanh cũng đứng dậy theo, những người khác cũng lần lượt tìm cớ cáo lui, chẳng bao lâu, tất cả đã đi ra hết.

Tào Tháo thấy chỉ còn một mình Hoàng Uyển mới hỏi:

— Sứ quân, nghe lời ngài nói khi nãy, chuyện này rốt cuộc là có huyền cơ gì ở bên trong?

— Việc tu sửa cung điện là giả!

— Sao cơ? - Tào Tháo nhăn mày, - Vậy là thế nào?

— Ông cứ nghĩ kỹ đi là hiểu ngay, đám hoạn quan ấy chọn đi chọn lại, tất cả các vật liệu cũng chỉ thu nhận và trả cho một phần mười số tiền. Vậy chín phần mười số tiền còn lại đi đâu?

— Chín phần còn lại ở đâu?

Hoàng Uyển vỗ vỗ vai Tào Tháo:

— Mạnh Đức ơi là Mạnh Đức, ông thực sự không biết hay là giả bộ với ta thế? Tống Điển chi tiền từ quốc khố, há lại thực sự chỉ chi có một phần mười thôi ư. Ông ta chắc chắn sẽ báo lên chi đủ cả mười phần!

— Vậy chín phần tiền còn lại, đều là hoạn quan nuốt mất cả sao?

— Không phải, không phải! Thập thường thị có tham đến đâu cũng không dám tự ý lấy riêng nhiều như thế, số tiền này quá lớn. Chỉ có một khả năng duy nhất, đó là số tiền này đã âm thầm chạy vào kho trong.

Tào Tháo giật mình:

— Đó là... đó là quỹ riêng của hoàng thượng.

— Không sai, số tiền ấy lắc mình một cái liền biến thành tiền riêng của hoàng thượng. Ông thử nghĩ coi, khi xưa buôn quan bán chức đã kiếm được bao nhiêu tiền? Việc Khăn Vàng nổi lên, nhà vua đã bị bức bách không thể nào khác làm được, đành phải lấy ra dùng cho tướng sĩ bắc quân. Sửa chữa cung điện có thể dùng bao nhiêu vật liệu, vì sao phải yêu cầu tất cả các địa phương thu thập vật liệu? Đó là đương kim hoàng đế che mắt, không tiện để lộ rõ là mình tự lấy riêng tiền từ quốc khố ra, mượn chiêu bài này để rút tiền, muốn lấy lại số tiền bỏ ra trước đây. Số vật liệu trưng thu về kia, e là có sửa đến ba tòa cung điện cũng đủ.

Đầu óc Tào Tháo như muốn nổ tung ra, cảm thấy tựa hồ như trời đất đổ sụp cả xuống. Trong lòng y như có lửa hun, cuối cùng đã thốt ra câu nói mình đã dồn nén bấy lâu trong lòng:

— Đại Hán hỏng mất rồi... thực là tên hôn quân vô đạo làm mất nước!

Nói ra câu ấy là phạm vào tội chết cả nhà. Hoàng Uyển sợ giật nảy mình, ông đã từng phải chịu thiệt thòi rồi, vội vàng bịt chặt miệng Tào Tháo:

— Ngài nói nhỏ một chút, không sợ bức vách có tai ư. Ta nói cho ngài những điều này, là vì muốn để ngài an tâm. Chuyện chất liệu đá không cần phải lo lắng nữa, sớm muộn thì hoạn quan cũng sẽ trả cho ngài một phần mười số tiền.

— Quân vương có thể dối dân chứ không thể dối trời! - Tào Tháo tức giận không chịu nổi, - Tiền của thiên hạ chẳng phân biệt mặt trái mặt phải, có cái gì không phải thuộc về thiên tử. Vì sao hoàng thượng còn phải tìm trăm phương ngàn kế để kiếm tiền chứ? Lẽ nào lại phải thu hết lại cho mình rồi mới thôi? Ông ta hành sự như vậy, quốc khố và địa phương đều trống trơn hết, đều trở thành tiền của kho riêng hoàng đế, há lại chẳng phải là giết gà lấy trứng hay sao? Nếu lại có thêm mất mùa đói kém nữa, thì quan viên biết lấy gì mà chẩn tế cho dân gặp nạn?

Hoàng Uyển yên lặng hồi lâu, mới thở dài nói:

— Kỳ thực hôm nay ta đến đây, không chỉ là vì việc công, mà còn có chuyện riêng muốn nói với ngài. Triều đình bí mật sai quan đốc bưu, muốn sa thải những người có quân công, ngài phải chú ý mới được.

Đến bây giờ thì Tào Tháo cũng đã nghĩ thông rồi:

— Muốn cho thôi thì thôi. Hoàng Phủ Tung, Chu Tuấn, Từ Cầu, Vương Doãn, tất cả mọi người kẻ thì giáng chức, kẻ thì hạ ngục, cũng đã đến lượt ta rồi.

— Mấy người bọn họ bị tội, đều là có những lí do riêng, ngài có biết không?

Tào Tháo tức giận hầm hầm nói:

— Muốn gán tội cho thì còn từ điều gì?

— Cũng không hẳn là vậy. Sở dĩ Hoàng Phủ Nghĩa Chân bị biếm trích, là vì ông ta đắc tội với Triệu Trung. Khi ông ta dẹp Trương Giác ở Hà Bắc, đi qua Nghiệp Thành chính mắt trông thấy Triệu Trung có nhà cửa dinh thự san sát vượt quá quy chế xây dựng nhà cửa của quan lại. Về triều Hoàng Phủ Tung đã có bản tấu dâng lên. Hoàng thượng đang buồn bực vì không có tiền, liền tịch thu tất cả nhà cửa của Triệu Trung sung vào kho. Sau đó Hoàng Phủ Tung cùng với Đổng Trác đi đánh Bắc Cung Bá Ngọc, hai người có bất hòa với nhau, tên Đổng Trác kia liền câu kết với Triệu Trung để biếm chức của ông ấy.

— Thập thường thị... thập thường thị... Dưới gầm trời này có việc xấu xa gì mà bọn chúng không làm? - Tào Tháo vỗ đùi. - Vậy còn Từ Cầu và Vương Doãn?

— Chuyện của Từ sứ quân cũng gần như thế. Người mà ông ta đắc tội là cháu họ ngoại của Đổng Thái hậu. Tên ấy cũng bắt tay với Triệu Trung tố cáo ông ấy đánh giặc không cố gắng, kết quả là ông ấy bị nhốt vào đại lao. - Hoàng Uyển than thở mãi không thôi. - Còn chuyện của Vương Tử Sư thì đúng là hơi rắc rối. Ông ấy có nộp lên trên một bức mật thư của Trương Mạn Thành - “Thần thượng sứ” của bọn phản tặc - viết cho Trương Nhượng, mà ông ấy nói là phát hiện ra khi kiểm tra các di vật của quân Khăn Vàng ở Dĩnh Xuyên để lại.

— Ồ? - Tào Tháo tròn xoe mắt.

— Nhưng bức thư ấy chưa hẳn đã là thật, Trương Mạn Thành đã chết không còn đối chứng được nữa. Rất có thể là Vương Doãn muốn lật đổ thập thường thị, nên cố ý ngụy tạo ra. Ông ta và Trương Nhượng ai giữ ý nấy tranh cãi nhau kịch liệt trước mặt thiên tử, kết quả là thập thường thị lũ lượt sàm tấu, khiến Vương Doãn bị hạ ngục. Chuyện ấy đã làm cho Trương Nhượng tỉnh ngộ, ông ta đã đề nghị lên hoàng thượng sai đốc bưu xuống, bên ngoài thì nói là khảo hạch quan viên, thực tế là muốn sa thải những người có quân công.

— Hóa ra là vậy.

Hoàng Uyển cứ nói mãi nói mãi, chợt thấy buồn cười:

— Cũng là vỏ quýt dày có móng tay nhọn, ở Ký Châu nảy ra một kẻ tên là Lưu Bị, nhân có quân công nên được bổ làm An Hỷ huyện úy, đến nhận chức chưa được mấy ngày đã bị đốc bưu ở Hà Bắc nhắm trúng. Tên Lưu Bị ấy cũng to gan, phi ngựa xông vào trạm dịch, bắt sống lấy đốc bưu trói lại, đánh cho hai trăm roi thật đau, rồi treo ấn bỏ quan mà đi.

— Ha ha ha... Đánh hay lắm! - Tào Tháo vô cùng tán thưởng, - Với bọn tiểu nhân theo đóm ăn tàn này thì phải như vậy. Nếu có cơ hội, tại hạ thực sự muốn được làm quen với Lưu Bị kia.

— Đánh thế thì rất hay, nhưng nó cũng làm cho thập thường thị bị chạm nọc. Từ khi xảy ra chuyện này, đám đốc bưu càng thêm thù hận những người có quân công. Thanh Châu của chúng ta cũng đã có sai đốc bưu đến, hiện đang trên đường đến đây, có lẽ một hai ngày nữa sẽ tới nơi, đến khi ấy ngài nhớ phải đối phó cẩn thận.

— Đa tạ sứ quân đại nhân đã cho biết, vì chút chuyện ấy của tại hạ mà ngài phải vất vả thân hành đến đây. - Tào Tháo vội vàng thi lễ.

— Ta không dám sai phái bọn thủ hạ, sợ là để lọt tin tức ra cho nên phải đích thân đến nói với ngài. Ngài cũng chớ có nói với đốc bưu rằng ta đã nói cho ngài nhé...

— Tất nhiên tại hạ sẽ không nói ra chuyện ấy, xin đại nhân cứ an tâm! - Tào Tháo thấy ông vẻ mặt lo lắng, không ngăn được cảm thán: “Bị vu cáo hãm hại cấm cố hai mươi năm, người này tuy có nhiệt tâm đầy trong mình, nhưng lòng dũng cảm thì đã mất hết cả rồi. Nhưng càng là như vậy, mới càng thấy rõ sự ưu ái của ông ấy đối với ta.”

Hoàng Uyển trầm mặc hồi lâu, lại quay lại nói:

— Mạnh Đức, ngài đã ban ra một sắc lệnh khiến ta vô cùng cảm khái.

— Ồ? Hạ quan đã làm được gì khiến cho sứ quân ưu ái đến vậy?

— Ngài đã phá bỏ đền thờ của Chu Hư Hầu. Ngài có biết không, mấy chục năm trước, khi lão thái phó Trần Phồn mới chỉ giữ chức thứ sử Thanh Châu thôi, ông ấy đã từng phá bỏ tượng thờ của Lưu Chương. Hôm nay ngài đã làm được y hệt như ông ấy. - Khi nói câu này, Hoàng Uyển đưa mắt nhìn ra ngoài cửa sổ, tự như đang tìm lại những ký ức từ xa xôi, - Ta nhân có Trần Thái phó tiến cử mà được làm quan, lại nhân vì liên lụy bởi Trần Thái phó mà bị cấm cố, thành cũng ở ông ấy mà bại cũng ở ông ấy.

Tào Tháo cảm tạ tiễn chân Hoàng Uyển, không ngăn được suy nghĩ: “Trần Phồn rốt cuộc chết dưới tay hoạn quan, ta tuy ngưỡng mộ người này nhưng chẳng lẽ lại thực sự có một kết cục như ông ấy sao?”

Chính thời khắc đó, Tào Tháo bắt đầu dao động, cảm thấy quan trường mới đáng sợ làm sao, trước mặt là một con đường đen tối, chẳng thà bỏ quan mà về quê. Nhưng y cũng không cam lòng, sự nỗ lực suốt mười năm qua của mình chẳng biết rồi sẽ đi đâu về đâu. Sau khi đã suy nghĩ hết cả nửa buổi tối, Tào Tháo quyết định dứt khoát xuống tay, đi một nước cờ hiểm...

Lạnh lòng chán nản

Sáng sớm ngày hôm sau, Tào Tháo gọi Lâu Dị đến dặn dò hắn mau chóng trở về kinh sư.

— Chuyện đá hoa không thể để hao tâm tổn trí thêm vào đấy được nữa, ngươi đi gọi Trương Kinh quay về. Công việc ở Đài Huyện còn đang đợi ông ấy về xử lý. Bảo đám dân phu cũng giải tán cả đi, chỉ cần giữ lại mấy người trông nom vật liệu là được.

— Dạ. Vậy tiểu nhân xin đi chuẩn bị ngay.

— Gượm đã! - Tào Tháo rút từ trong tay áo ra một bản tấu. - Cái này ngươi thay ta đưa đến sảnh trung nhé.

— Dạ. - Lâu Dị đưa tay đón lấy.

Tào Tháo liền nắm chặt tay Lâu Dị nói:

— Ngươi nghe cho kỹ đây, đây là việc vô cùng hệ trọng, trước khi đệ trình lên sảnh trung nhất thiết không được để cho phụ thân ta biết. Ngoài ra, làm xong việc ngươi không cần gấp rút đi ngay, mà nên ở lại thay ta dò hỏi xem bản tấu dâng lên có phản ứng gì không, sau đó hãy quay về phục mệnh.

— Tiểu nhân hiểu rồi. - Lâu Dị không dám hỏi nhiều.

Tào Tháo khi ấy mới buông tay, nhìn theo hắn đang bước từng bước lui ra.

Nội dung của bản tấu chương ấy là nhằm minh oan cho Trần Phồn, Đậu Vũ - các thủ lĩnh của đảng cố mười tám năm về trước. Hiện nay đảng nhân tuy đã được xá tội nhưng cái chết oan khuất của Trần Phồn vẫn chưa được bình phản chiêu tuyết. Hiện giờ hoạn quan với đảng nhân tuy muôn vàn mâu thuẫn, nhưng đều chỉ ngầm đấu đá nhau chưa biểu lộ ra, trong khi đó sự việc của Trần Phồn là một sự cấm kỵ mà triều đình không ai dám nhắc đến.

Bản tấu của Tào Tháo cân nhắc từng câu từng chữ, bắt đầu nói từ việc mình cấm đoán cúng tế mê tín trở đi, bàn đến chuyện cũ của Trần Phồn khi ở Thanh Châu, cuối cùng đưa ra ý kiến nói: “Bọn Trần, Đậu chính trực mà bị hãm hại, gian tà đầy triều, người thiện bị đè nén”, công nhiên yêu cầu khôi phục danh dự cho Trần Phồn, Đậu Vũ. Bản tấu ấy đệ lên, tất nhiên muốn gây ra một cơn sóng gió. Tào Tháo làm như vậy là đã không cần biết đến hậu quả, được ăn cả ngã về không. Một khi thành công thì mình có thể đường đường chính chính nổi tiếng trong sĩ lâm. Nhưng nếu thất bại thì sẽ có kết cục giống như Vương Doãn, Từ Cầu, thậm chí còn liên lụy đến tính mạng.

Chờ đợi trong một tâm trạng không biết tiền đồ tương lai ra sao ấy suốt bảy ngày, mà không có một chút tăm hơi tin tức nào từ kinh sư, tựa hồ bản tấu gay gắt ấy đã bị ném xuống ao nước tù rồi vậy. Tào Tháo sốt ruột mong mỏi tin tức từ Lạc Dương, cứ đợi đợi mãi, nhưng không thấy Lâu Dị với Trương Kinh về mà lại thấy Tần Nghi Lộc!

Bây giờ Tần Nghi Lộc đã không còn là đầy tớ của nhà họ Tào nữa, ai ngờ trên người hắn ta mặc toàn gấm vóc còn bảnh bao hơn khi hồi đi cùng Tào Tháo. Hắn ta được các sai dịch dẫn vào trong phủ, trông thấy Tào Tháo liền quỳ xuống bái chào:

— Tiểu nhân là Tần Nghi Lộc, bái kiến Tào đại nhân!

Tào đại nhân? Năm xưa mở miệng ra là gọi lão gia, bây giờ lại gọi mình là Tào đại nhân! Tào Tháo có vẻ không bằng lòng, lạnh lùng nói:

— Ngươi bây giờ sống sung sướng nhỉ?

— Nhờ phúc của ngài, tiểu nhân về đến Lạc Dương không dám đến gặp lệnh tôn đại nhân. - Khẩu khí Tần Nghi Lộc đã vô cùng xa cách, vẻ mặt lại có vẻ đắc ý lắm, - Đương chẳng biết làm sao được, tiểu nhân đã chạy đến làm đầy tớ trong phủ Hà Nam doãn, Hà đại nhân rồi!

— Hà Miêu!? - Tào Tháo thuận miệng kinh ngạc thốt lên, y không ngờ Tần Nghi Lộc lại có thể cúi mình vào làm trong phủ của người ấy.

Hà Miêu là em cùng mẹ của Hà Hậu, tuy là nhị quốc cữu, nhưng hoàn toàn khác hẳn sự hồn nhiên tốt bụng của Hà Tiến, là bè đảng với bọn thập thường thị Trương Nhượng, Triệu Trung. Tần Nghi Lộc vào làm thủ hạ của Hà Miêu, há lại chẳng đem tất cả những sự tình của mình năm xưa trình lên đám hoạn quan sao?

Dường như Tần Nghi Lộc là muốn để cho Tào Tháo phải sợ hãi, cố ý bới móc nói:

— Tào đại nhân, ngài gọi thẳng tên húy của đại nhân nhà tiểu nhân ra trước mặt tiểu nhân, chẳng thất lễ lắm sao?

— Phải phải phải, bản quan lỡ lời rồi. - Dù cho trong lòng ấm ức, Tào Tháo vẫn cứ phải xin lỗi.

— Hai hôm trước, đại nhân có một bản tấu chương đệ vào sảnh trung có phải chăng?

Tào Tháo toát mồ hôi trán, đột nhiên không đáp lại được câu nào.

Tần Nghi Lộc cười mỉa nói:

— Đáng tiếc là cây đại bút tài hoa của ngài chưa thể lay động đến được thánh thượng. Những việc tấu chương trình bày, hoàng thượng không phê chuẩn, căn bản không có đình nghị, chỉ giao cho tam công xem xem thế nào. Thật đáng thương, chỉ vì bản tấu chương này của ngài mà đã làm liên lụy ba vị lão thần phải chết rồi!

— Ngươi nói gì vậy?

— Quan tư đồ đương triều là Trần Đam ra sức ủng hộ kiến nghị trong tấu chương của ngài, đã ngỗ ngược xúc phạm hoàng thượng mà mắc tội. Gián nghị đại phu Lưu Đào tâu xin cho Trần Đam không được, lên điện phỉ báng vua. Kết quả là hai người cùng bị hạ ngục, ngay tối hôm đó, Trương Nhượng đã sai người đầu độc chết bọn họ rồi.

Tào Tháo mặt mũi tái xanh. Lưu Đào, Trần Đam đều là những lão thần từng ở vị trí công đài, vậy mà bị thập thường thị âm thầm hại chết như vậy, mà việc này lại là vì bản tấu chương của mình gây ra.

— Ngài không chịu nổi ư? - Tần Nghi Lộc cười càng điên cuồng hơn, - Còn chưa hết đâu. Ông già Dương Tứ mắc trọng bệnh đã lâu, nghe tin hai ông Lưu, Trần bỏ mạng, lập tức phát bệnh mà chết!

— Dương công, lão nhân gia cũng... - Tào Tháo như nghẹn cứng ở cổ, y đã hoàn toàn bị tên nô tài trước kia từng bảo sao nghe vậy của mình đánh gục! Dương Tứ là cột sống cho các bề tôi chính trực trong triều, ông ấy chết đi, chính khí của triều đình sẽ hoàn toàn bị tiêu diệt.

— Ngài thử đoán xem ai lên làm thái úy? Chính là Hứa Tương! Hứa Tương có biệt hiệu là “Bất Khai Khẩu”, người có mối giao hảo rất tốt với Trương Nhượng. Ôi... ba vị lão thần ở ngôi công đài nối nhau qua đời, ngài cũng nên hiểu trách nhiệm của mình trong chuyện ấy thế nào chứ? Đại nhân nhà chúng ta có đức hiếu sinh đã vì ngài mà nói những lời tốt đẹp cho. Thêm nữa lệnh tôn lại khổ sở cầu xin, mối thâm giao xưa kia của lão nhân gia với Hứa Tương đã cứu mạng cho ngài. Bọn họ đã phải nói hết lời, mới thuyết phục được thánh thượng không trách tội ngài đấy. - Tần Nghi Lộc dương dương tự đắc.

Tào Tháo thực hận không thể đá chết tên tiểu nhân đê tiện vô sỉ ấy, cắn răng nói:

— Gia phụ thì không cần phải nói, Hứa thúc phụ ta cũng tự cảm nhận biết được. Nhưng đại nhân nhà ngươi thì đúng là hảo tâm quá!

— Đó là ngài không biết đấy thôi. Đại nhân nhà chúng ta nghe nói ngài phá hủy đền thờ của Lưu Chương thì rất thích thú. Nói Lưu Chương giết cả nhà Lã hậu. Nhà họ Lã là ngoại thích, mà đại nhân chúng ta cũng là người ngoại thích. Cùng là ngoại thích như nhau cả, ngài cũng là có công với nhà họ Hà đó!

— Ngươi nói láo! - Tào Tháo thực sự không nén nổi cơn giận nữa.

— Ngài chớ nóng giận, chớ nóng giận... - Tần Nghi Lộc rốt cuộc đã theo Tào Tháo mười năm, rất sợ y nổi nóng, - Tiểu nhân chỉ nói thật cho ngài biết, đại nhân nhà chúng ta hiện ở ngôi quốc cữu tôn quý, vô cùng ngưỡng mộ uy danh của ngài!

Tào Tháo lúc này đã nghe ra được đầu đuôi phần nào, hóa ra là Tần Nghi Lộc thay Hà Miêu đến làm thân với mình.

— Tào đại nhân, ngài với tiểu nhân có tình chủ cũ, mà Hà quốc cữu đối với tiểu nhân cũng rất tốt. Cho nên tiểu nhân một lòng mong muốn hai vị kết giao. Hiện nay nhị quốc cữu nhà tiểu nhân đang sắp được tấn phong làm Xa kỵ tướng quân, một khi đã khai phủ là có thể cùng sánh ngang với đại quốc cữu Hà Tiến. Ngài nay đang ở vào thế, phía trước có hoạn quan oán hận, phía sau có đốc bưu bức bách, chẳng bằng quay sang cùng với đại nhân nhà chúng ta. Một là có thể giữ được tính mạng không bị hãm hại, hai là có thể giữ được bổng lộc không bị mất, ba là có thể làm cho lệnh tôn đại nhân được an lòng. Ngài nói xem, có phải đạo lý như vậy không?

Tào Tháo cố ý làm bộ trầm tư cúi đầu không nói.

— Ngài chớ cho rằng làm thuộc hạ thì mất đi danh vọng của mình. Nhạc Ẩn người An Bình, Ứng Thiều danh sĩ đất Nhữ Nam, hiện nay đều y phụ về với đại nhân nhà ta. - Tần Nghi Lộc nói đến đây bước lại gần trước mặt Tào Tháo hơn, - Chớ thấy hiện giờ đại nhân nhà ta kết giao thân mật với Trương Nhượng, sau này một khi trong hậu viện có biến, đại nhân nhà ta cũng muốn được các vị cao sĩ hiệp trợ diệt trừ hoạn quan. Điều đó thật không khác với mong ước hằng ngày của ngài, ngài thử nói xem?

Tào Tháo không hề muốn lội vào vũng bùn của ngoại thích, huống chi bên trên Hà Miêu còn có Hà Tiến, huynh đệ bọn họ xa tâm lìa đức với nhau thì khó mà thành được đại sự. Nhưng việc đến nước này, bản thân mình còn khó bảo toàn, há có thể lại đắc tội với quốc cữu? Tào Tháo liền bật ra suy nghĩ, nhíu đôi lông mày giả như suy nghĩ lung lắm, chậm rãi gật đầu nói:

— Được rồi. Nhưng việc này ta còn phải suy nghĩ cho kỹ, còn phải xin hỏi ý tứ của phụ thân một chút.

— Vậy thì được! Vậy thì được! Chỗ lão gia nhất định sẽ đồng ý thôi, nếu như ngài thực sự không thuyết phục được lão nhân gia, tiểu nhân sẽ đi! Với miệng lưỡi này của tiểu nhân, nhất định sẽ được! - Tần Nghi Lộc vui cười hớn hở, vui quá lại buột miệng gọi Tào Tung là lão gia rồi.

Tào Tháo thấy đã lừa được hắn, vội khéo léo tìm câu tiễn khách, đuổi hắn đi khỏi. Đợi yên tĩnh trở lại, thì trong lòng Tào Tháo cũng nguội lạnh, chức quan này còn phải làm tiếp thế nào đây? Hoàng đế ngu tối, gian thần nhan nhản, ngoại thích hoành hành, mình lại bị người ta nắm chặt trong lòng bàn tay, liên lụy cả đến phụ thân tuổi tác đã cao như vậy mà còn phải quỳ gối van xin trước bọn hoạn quan.

Tào Tháo hoang mang đi lại phía thư phòng, lại thấy thư đồng Lã Chiêu nhân khi y không có mặt, phủ phục trên bàn luyện tập viết chữ. Lã Chiêu thấy y đi đến, vội vàng đứng lên nhường chỗ, hốt hoảng nói:

— Tiểu nhân sai rồi!

— Chỉ là dùng thư án của ta thôi chứ gì, biết tập viết cho tiến bộ thì không có gì sai cả. - Tào Tháo ngồi xuống, - Ngươi đang chép gì vậy?

— Là cuốn Luận hành của Vương Sung ạ.

— Ồ? Cuốn sách sâu xa khó hiểu như vậy mà ngươi cũng dám xem ư.

— Tiểu nhân không xem, chỉ là chép lại thôi. - Lã Chiêu cười ngượng ngùng, - Chỉ là bộ sách này có rất nhiều cuốn, chữ cũng rất nhiều. Nếu tiểu nhân có thể chép lại hết được thì nhất định biết được nhiều chữ.

— Ngươi làm không đúng cách rồi. Trước tiên hãy chép Hiếu kinh, Luận ngữ đi. - Tào Tháo vừa nói vừa vô tình cầm lên cuốn thẻ tre mà Lã Chiêu vừa chép, thấy đúng đoạn viết: Đức hạnh có thường hiền, mà việc làm quan thì không thường gặp. Hiền hay không hiền, đó là tài năng vậy. Gặp hay không gặp, đó là thời cơ vậy. Tài cao hạnh sáng, không thể bảo đảm chắc chắn được tôn quý. Tài mỏng đức tối, không thể bảo đảm chắc chắn sẽ thấp hèn. Cũng có khi tài cao hạnh sáng, không gặp thời phải lui xuống bậc hạ lưu; Tài mỏng đức tối, gặp thời lại ở trên muôn người. Mỗi đời có một cách lấy kẻ sĩ của mình, kẻ sĩ cũng mỗi người có một cách tiến thân của mình.

— Đại nhân, ngài làm sao vậy? - Lã Chiêu tròn xoe mắt.

— Làm sao cái gì?

— Ngài... ngài khóc rồi.

Tào Tháo đưa tay lau dòng lệ đã không biết chảy ra từ khi nào. Cuốn Luận hành nói không sai chút nào, gặp phải thế đạo như ngày nay, bản thân mình có nỗ lực đến đâu thì con đường sĩ hoạn cũng không có thành tựu gì. Nếu như đã đi vào ngõ cụt, thì cần chi phải lãng phí tuổi thanh xuân ở chốn này? Chẳng lẽ lại phải lăn lộn đến độ vỡ đầu đổ máu nơi sơn cùng thủy tận ư? Thôi đi, quay về đi! Không chỉ nghĩ cho mình, mà còn phải nghĩ cho thê nhi nữa chứ... Có kẻ năm mươi tuổi mới được xét hiếu liêm, cho dù mình có ẩn cư hai mươi năm đi nữa cũng chả kém gì bọn họ. Hoàng Uyển chẳng phải đã bị cấm cố ở nhà hai mươi năm đó sao? Đợi đến đời thái bình thôi, mong cho ông vua tối tăm vô đạo này sớm băng hà, mong cho mấy lão hoạn quan kia chết cả đi...

— Đại nhân, tiểu nhân viết không đẹp phải không?

— Không phải, ngươi viết rất đẹp. - Tào Tháo xoa xoa đầu Lã Chiêu, - Nhóc con, ta sẽ giới thiệu cho ngươi một sư phụ có được không?

— Thế thì tất nhiên là được rồi ạ. Đó là ai vậy?

— Là tiểu đệ của ta Tào Tử Tật, người ấy bác lãm quần thư có tài văn chương lắm!

Lã Chiêu giật mình sợ hãi:

— Đại nhân, ngài không cần tiểu nhân nữa ư? Tiểu nhân không xa ngài được.

— Đồ ngốc, ai bắt ngươi phải xa ta đâu? Chúng ta cùng về quê!

— Ngài không làm quan nữa ư? - Lã Chiêu kinh ngạc nhìn chằm chằm Tào Tháo.

Tào Tháo lắc lắc đầu, ngâm mấy câu thơ trong bài Ly tao: “Tiếc nhận lối mà không biết lối; Liệu về thôi ở lại chi lâu? Lạc đường cũng chửa xa đâu; Quay xe trở lại cho mau còn vừa...” Chức quan này ta không làm nữa, ta đưa ngươi và Lâu Dị về quê. Quê nhà có nhi tử của ta là Ngang nhi, nhi tử của Tử Tật là An Dân, còn có điệt nhi của ta là Hạ Hầu Mậu. Sau này ngươi cùng chơi, cùng học với bọn chúng, có được không nào?

— Vâng. - Lã Chiêu sung sướng gật đầu.

Đang lúc nói chuyện, thì đã thấy Lâu Dị trở về, vừa bước vào cửa đã kêu to:

— Đại nhân, tấu chương của ngài...

— Kêu gì thế? Ta đã biết cả rồi. - Tào Tháo đứng dậy nhìn Lâu Dị, - Ngươi hãy nghỉ ngơi đi đã, rồi dặn dò mọi người thu dọn hành lý, ta phải từ quan rồi.

— Ơ? Đại nhân, ngài hà tất phải làm vậy. Lão gia và Hứa Tương đã thuyết phục được Trương Nhượng, nghe nói nhị quốc cữu cũng đã giúp cho, triều đình không trách tội ngài đâu. Chỉ là phải điều động ngài rời khỏi Tế Nam, đổi đi nhận chức thái thú Đông Quận thôi ạ.

— Ngươi không hiểu đâu! Các quan lại ở đây đều bị Tào mỗ một tay thay đổi hết, triều đình liền điều ta đi khỏi những người này, ý là đề phòng ta hình thành nên thế lực. Tế Nam cách xa kinh sư, còn Đông Quận thì ở ngay gần. Đó là đặt ta ngay trước mắt cho dễ quản lý thôi. Hơn nữa Hà Miêu nắm được chỗ yếu của ta, muốn lôi ta lên con thuyền giặc của ngoại thích đó! - Tào Tháo cười khàn mấy tiếng, - Thập thường thị chắc chắn không muốn cho ta được nói, vậy thì ta không nói nữa. Chúng ta từ quan về quê, để thư treo ấn lại, ngày mai sẽ đi luôn.

Lần ấy giống hệt như chạy nạn, tất cả gia tư đều không mang theo gì, chỉ nhặt nhạnh sơ qua một lúc, sáng sớm hôm sau Tào Tháo đi trên chiếc xe ngựa nhỏ của dân thường rời khỏi Đông Bình Lăng, thậm chí còn không nói một câu từ biệt với Tế Nam vương và các huyện lệnh dưới quyền. Xe đi qua cánh đồng, thì trông thấy một toán người đang khiêng vác gỗ đá bước đi vội vã.

— Bọn họ đang định làm gì vậy? - Lã Chiêu rất hiếu kỳ hỏi.

— Không biết. - Lâu Dị cưỡi trên ngựa trông theo hồi lâu, - Hình như có ai đó dựng nhà.

Tào Tháo cười nhăn nhó, nói:

— Ta biết. Nhất định là bọn họ nghe tin ta sắp đi khỏi, muốn trùng tu lại đền thờ Chu Hư Hầu đây mà.

— Lại còn trùng tu? Đám dân đen này cũng thật là ngu muội.

— Không phải là ngu muội, mà là tự dối mình và lừa người. - Tào Tháo than thở nói, - Thế gian có muôn vàn nỗi khổ, con người luôn muốn tìm một niềm gửi gắm cho mình. Chiến chinh loạn lạc, triều đình ngu tối, cử binh chống lại thì lại bị đánh bại dập tan, nếu không hy vọng ký thác vào thần tiên thì còn có thể trông cậy vào ai? Cho nên năm xưa Trần Phồn hủy tượng thờ, họ lại trùng tu. Ta lại phá đi, bọn họ lại vẫn trùng tu! Chẳng có gì khác ngoài việc tìm lấy một nơi trú ngụ cho tâm mình vậy.

— Vậy nơi trú ngụ của chúng ta là ở đâu? - Lã Chiêu chớp chớp đôi mắt đen như hạt đậu nhìn Tào Tháo.

Lời trẻ nhỏ không tránh né gì, khiến cho Tào Tháo thấy hơi lo sợ:

— Có lẽ... là ở quê nhà đó. - Tào Tháo không dám nghĩ thêm gì nhiều, chỉ vội giục Lâu Dị tiếp tục đi nhanh.

Mùa xuân năm Trung Bình thứ ba (186 SCN), Tào Tháo từ chối không nhận chức Đông Quận thái thú của triều đình, một lần nữa rời quan trường về quê. So với lần bị bãi miễn khi làm chức Đốn Khâu lệnh trước đây, thì lần này Tào Tháo đã hoàn toán chán nản nguội lạnh trong lòng rồi. Tào Tháo ôm nguyện vọng cải cách lại việc cai trị của quan viên, vất vả chỉnh đốn lại Tế Nam một năm trời, vậy mà chính tích đẹp đẽ chỉ tựa như mây nổi nhanh tan. Sau khi Tào Tháo rời khỏi Tế Nam, các quan lại thanh liêm ở Tế Nam Quốc như Trương Kinh, Lưu Diên, Vũ Châu, Hầu Thanh lại bị hoạn quan đánh đổ, những kẻ mua quan bán tước lại một lần nữa tràn ngập nha môn. Số đá hoa phải bỏ hết cả kho quỹ ra mua mang về kinh vẫn chỉ được hoạn quan thu nhận và trả một phần mười giá, số tiền thu lại được thậm chí không đủ trả cho dân phu. Tượng thờ, đền thờ Lưu Chương không lâu sau lại được ồ ạt dựng mới lên, đám đồng cốt đạo sĩ lại múa may lừa bịp. Gió lạnh vẫn như xưa, tất cả mọi nỗ lực đều trở thành vô ích...

❀ ❀ ❀

[1] Trị nước cũng giống như nấu ăn.