Tháng Mười một năm Trung Bình thứ tư (187 SCN), do nổ ra cuộc đại phản loạn của Trương Thuần, Trương Cử ở Ngư Dương, Thôi Liệt - người vừa nhận chức thái úy được hơn năm tháng đã trở thành con dê tế thần, Lưu Hoành mượn cớ thái úy không làm tròn chức trách đã bãi miễn Thôi Liệt. Nhưng việc sau đó đã khiến huynh đệ Tào Tháo phải lắc đầu lè lưỡi: Tào Tung - phụ thân mình - đã đồng ý chi ra một ức vạn tiền để mua chức thái úy!

Chuyện này vừa xảy ra, chẳng riêng hai vùng Lạc Dương và Bái Quốc mà toàn thiên hạ không ai không biết, không ai không hay. Châu quận huyện xã, hang cùng ngõ hẻm, người nào người nấy bàn bạc rối rít: Tào Cự Cao vốn là con nuôi của hoạn quan, giống xấu xa của gian tặc, ở ngôi cửu khanh nắm giữ triều đường, a dua theo hoạn quan mà không biết nhục, lại còn lấy ức vạn của nhà hối lộ tiểu nhân, nịnh nọt hôn quân, đổi lấy ngôi vị thượng công, khiến mọi người đều phải bất bình! Hơn nữa, người có bổng lộc hai ngàn thạch, thì gia tư ức vạn ấy lại từ đâu mà có? Chẳng phải là của tham ô hối lộ, cướp đoạt trái phép, đàn áp lương thiện, áp bức dân tài mà ra ư? Thôi Liệt mua quan là vì bất đắc dĩ, còn Tào Cự Cao gian trá tiểu nhân không từ thủ đoạn, nịnh bợ để được sủng ái, không còn liêm sỉ gì...

Kẻ sĩ đồng liêu không ai không lạnh nhạt, lê dân bách tính không ai không nguyền rủa.

Bức thư bảo các con lấy tiền mang lên cho mình của Tào Tung vừa về tới huyện Tiều quê nhà, Tào Tháo, Tào Đức, Tào Thuần xấu hổ ngồi hết ở trong nhà, đến ra cửa cũng không dám ló mặt nữa.

— Hừ! Thật đúng là trời lại đòi mưa đến, phụ thân muốn mua quan đấy! - Tào Tháo tức giận đến không biết nói gì cho phải.

— Cha đã muốn mua thì chúng ta cũng không ngăn nổi. - Tào Đức dài mặt, - Đã cần tiền, thì mở kho ra lấy đem cho cha thôi! Sách Hiếu kinh nói: “giữ mình tiết kiệm, để thờ cha mẹ”. Huynh đệ chúng ta cứ hết lòng là được rồi.

— Huynh nói vậy là cái hiếu của kẻ thứ nhân, đâu phải cái hiếu của kẻ sĩ nhân! - Tào Thuần nói chen vào, - Cha có con tranh luận, thì thân không bị hãm vào chuyện bất nghĩa. Nếu làm chuyện bất nghĩa, thì con không thể không tranh luận với cha.

— Không đúng, Hiếu kinh còn nói...

— Thôi đi! Thôi đi! - Tào Tháo không nghe tiếp được nữa, - Đang lúc quan trọng thế này, hai người các đệ còn có tâm tư bàn luận kinh sách...

Tào Thuần nhếch mép lên thật cao:

— Đệ còn chưa ra làm quan, mà đã phải gánh trên vai một nỗi bận lòng thế này. Có một người bá phụ như vậy, rồi ra đồng liêu bách quan sẽ coi đệ thế nào đây?

— Cái chân hiếu liêm của đệ là ai mang cho? - Tào Tháo lườm hắn ta, - Ông ấy là bá phụ của đệ, nhưng còn là thân phụ của ta! Hai chúng ta là phận nhi tử, có thể làm được gì đây? Sự việc đã xảy ra rồi, chớ có so đo ai đúng ai sai nữa, trước tiên giải quyết vấn đề mới là quan trọng.

Tào Đức tuy ngoài miệng luôn nói bằng lòng, nhưng trong thâm tâm cũng rất bất mãn: “Chưa cần nói đến chuyện mua quan đúng hay sai, chỉ nghe đến phải mất đến ức vạn của nhà, số tiền mà mình phải vất vả duy trì gia nghiệp mới có được không phải là ít. Tuy rằng phụ thân đã đưa tay ra, thì bao nhiêu cũng phải đưa, nhưng chả lẽ trước khi làm việc ấy cũng không thèm đánh động lấy một tiếng. Người ta nói tùy tâm không vượt quy củ, phụ thân đã dùng thì kẻ làm con xét tình hay lý đều phải cáng đáng, nhưng cũng phải để lại chút phúc lộc cho con cháu, giữ lại chút âm đức chứ!” Nghĩ đến đấy Tào Đức bèn thản nhiên nói:

— Đệ thấy không có vấn đề gì cả, tiền gạo lụa là của chúng ta ở trong kho còn không ít, hạn chế chi tiêu một chút trong hai tháng này nữa, phụ thân ở kinh cũng có không ít tiền, gộp cả lại là đủ. Nhà ta cũng không đến nỗi phải đập nồi bán rế!

— Đệ nói nghe nhẹ nhàng thế. - Tào Tháo thấy Tào Đức không hiểu hết ý mình, - Tiền thì không phải không gom đủ, nhưng làm thế nào để đưa lên cho phụ thân?

Câu nói ấy đã khiến Tào Đức sực tỉnh: “Đúng rồi! Hiện giờ là thời buổi thế nào? Trộm cướp hoành hành, giặc dã điên cuồng, ức vạn của nả này đưa đi thì đội ngũ phải tới mấy chục xe, bây giờ việc này thiên hạ đều biết cả, chắn chắn đã có bao nhiêu tên liều mạng đang rình rập bên đường chờ đợi món của cải này rồi!” Nghĩ như vậy, Tào Đức toát mồ hôi, vỗ trán nói:

— Không dễ làm... Chuyện này nên làm sao cho phải?

Tào Thuần cũng sợ hãi giật mình:

— Số tiền này lộ liễu quá!

— Phụ thân đúng là hồ đồ quá! - Tào Tháo vỗ đùi, - Thời buổi bây giờ thực không nên để lộ ra việc có của cải. Để tiếng như thế vang ra ngoài, còn ai không biết nhà họ Tào ta có lắm tiền nữa? Bạn bè nghèo muốn vay mượn, làng xóm họ hàng càng muốn được chu cấp. Bọn giặc cỏ dù không trộm không cướp, thì cũng nhớ đến chúng ta, huống chi thiên hạ toàn là những kẻ liều mạng. Từ nay về sau, nhà họ Tào ta sẽ gặp lắm chuyện đây!

Tào Đức than thở mãi:

— Chuyện xa cũng không lo hết được, trước mắt chuyện này làm thế nào đây? Đã đồng ý rồi mà không đưa tiền, hoạn quan há lại có thể dễ dàng mà bỏ qua cho, hoàng thượng lại không tịch thu hết của nhà chúng ta? Đổi cả thành vàng bạc tế nhuyễn có được không?

— Như vậy chắc chắn không được! - Tào Thuần lập tức không đồng ý, - Huyện Tiều cỏn con này thì có bảo vật gì? Huynh có đổi sạch cả kho vàng của Đinh Phỉ cũng không được bao nhiêu. Một trăm triệu tiền đấy! Vậy cần phải bao nhiêu tài vật? Hơn nữa vàng bạc ở chỗ chúng ta hiếm hoi, mà ở kinh sư lại chẳng đáng là gì. Đến Lạc Dương chắc chắn đổi được nhiều hơn, nếu làm như thế thì chúng ta sẽ tiện hơn rồi. Cứ như ý đệ, tìm đến quận tướng lão gia, mượn quân đi hộ tống.

— Chuyện này chưa từng nghe qua! - Tào Đức gần như nổi xung lên, - Làm gì có chuyện quân lính quốc gia đi áp tải của cải cho tài chủ?

Tào Thuần lúc này cũng không để ý nữa:

— Chúng ta cũng không nên bận tâm quá nhiều, cùng lắm đệ cũng bỏ không cần thể diện hiếu liêm nữa, muối mặt tìm đến chỗ quận tướng thử xem sao.

— Chúng ta không cần thể diện, nhưng người ta vẫn cần thể diện! - Tào Đức mồ hôi mồ kê đầm đìa. - Viên Trung là người thế nào, đệ lại còn chưa rõ sao? Ông ta coi thanh danh còn quan trọng hơn tính mạng, vì tính trung trực mà đã tuyệt giao với cả Viên Phùng, Viên Ngỗi là người đồng tộc, há lại có thể giúp chúng ta làm chuyện như vậy?

Tào Thuần nhíu đôi lông mày dồn lại thành một cục lớn:

— Vậy chúng ta tìm nhà họ Hạ Hầu, nhà họ Đinh giúp thêm nhiều nhiều người? Cùng lắm là chúng ta bỏ ra thêm ít tiền là được thôi.

— Đây không phải là vấn đề nhiều tiền hay ít tiền. - Tào Đức liên tục xua tay, - Người ta cũng có thể diện của người ta, Hạ Hầu Đôn là danh sĩ một phương, chú họ của Đinh Phỉ là Đinh Cung hiện nay cũng ở ngôi cửu khanh. Dù người ta có chịu giúp đỡ, đệ dễ không ngại làm mất mặt người ta ư? Chuyện này chẳng hay ho gì, càng là bạn bè thân thiết càng không thể lôi kéo vào được. - Tào Đức nói như vậy, Tào Thuần cũng không còn ý kiến gì nữa, hai huynh đệ yên lặng không nói câu nào, chỉ chăm chăm nhìn Tào Tháo.

Tào Tháo vỗ mạnh tay nói:

— Chúng ta tự chuyển lấy!

— Sao cơ!? - Hai huynh đệ Tào Đức, Tào Thuần sợ giật nảy mình.

— Không sao đâu. Tử Hòa, đệ đi gọi Lâu Dị lại đây cho ta.

Tào Đức thấy Tào Thuần đi ra vẻ lưỡng lự, hỏi:

— A Man, huynh có chắc chắn không? Tất cả người ở nhà chúng ta đều đi cả thì mới được bao nhiêu? Đám nông dân làm mướn thì sao dùng được.

— Hừ! - Tào Tháo cười nhạt một tiếng, - Đã lộ ra là có tiền rồi, cùng lắm chúng ta học Mạnh Thường Quân thôi! Dựng cờ lớn chiêu mộ gia binh ở ngoài cổng trang viên, nhà chúng ta cũng làm một thổ hào! Bất kể là lưu dân, tội phạm trốn chạy, chỉ cần có sức khỏe là chúng ta thu nhận.

Tào Đức là người thật thà, mắt trợn tròn cả ra:

— Thế thì còn ra thể thống gì nữa?

— Đệ cho rằng chuyện lần này xong rồi thì thiên hạ sẽ thái bình ư? Từ giờ phút này nhà chúng ta cũng phải có phòng bị, rồi sau những người này sẽ bảo vệ nhà chúng ta! Đây là tính cho lâu dài, thời buổi này, mình không cứng rắn người ta sẽ ăn thịt mình, lòng hại người chẳng nên có, nhưng lòng đề phòng người chẳng nên không! - Tào Tháo nói đến đây đột nhiên thấy hưng phấn hẳn lên, - Đợi mộ được người rồi, ta sẽ chọn lấy mấy trăm tên mạnh tợn, dẫn theo bọn chúng áp vận tài vật lên kinh. Cứ làm như thế đi.

Trong lúc trò chuyện thì Lâu Dị đã vội vàng chạy tới nơi:

— Bẩm ông, ông có gì dạy bảo ạ?

— Ngươi dẫn người đi dựng cờ chiêu mộ những người cùng khổ và lưu dân. Đem rượu ngon thịt ngon chiêu đãi bọn họ.

— Dạ. - Lâu Dị chỉ nghe theo, không dám hỏi nhiều.

— Còn nữa, ngươi còn nhớ các loại viên xa, đột xa không?

Lâu Dị cúi đầu nghĩ ngợi:

— Là cái gì vậy ạ?

Tào Tháo nhắc:

— Hồi trước ở trong doanh Hoàng Phủ Tung...

— À! Tiểu nhân biết rồi, đó là thứ để đoạt thành, dùng bố trí cửa viên môn, đột môn.

— Chính là cái ấy! Ngươi... - Tào Tháo quay đầu lại nhìn đệ đệ, - Đức nhi, đệ nói xem số tài hóa ấy phải cần bao nhiêu xe?

— Nếu đổi hết thành tiền tứ xuất, ngũ thù thì không dễ đâu, e là vẫn phải có một số là gấm vóc vải lụa, có lẽ khoảng hơn ba chục xe đấy.

— Lâu Dị! - Tào Tháo quay mặt lại, - Ngươi đi tìm thợ và huy động tất cả những người biết làm nghề mộc đến cả đây, để làm năm mươi xe viên xa, và tám xe đột xa lớn, chuẩn bị sẵn sàng hai mươi trượng dây gai to.

Lâu Dị sợ hãi run người:

— Ông làm thế là muốn đánh nhau ư?

— Đúng đấy! Áp tải nhiều tài hóa như vậy, há lại chẳng phải là đánh nhau ư? - Tào Tháo vỗ vỗ vai Lâu Dị, - Nhớ tìm thêm nhiều đao thương gậy gộc, trời lạnh chuẩn bị quần áo dày, nói với nhà bếp chuẩn bị lương khô, mạch rang. Người áp vận ngươi hãy đi tuyển, chọn những kẻ béo tốt, khỏe mạnh, trước hết chọn lấy ba trăm người. Đi đi!

— Dạ! - Lâu Dị vụt đi như một làn khói.

Tào Đức không ngăn được cảm thán:

— Chúng đệ đều không biết gì cả, may có ca ca huynh làm nổi việc này.

Nơi dựng cờ chiêu binh, tất có lương ăn. Những thanh niên trai tráng không có việc làm ở các làng xóm xung quanh đều kéo nhau đến, trang viên nhà họ Tào náo nhiệt hơn họp chợ, chỉ cần “được chọn” là lập tức đã được nhận một đấu thóc và một tấm vải. Lâu Dị đứng trên xe lớn, vừa kêu gọi tuyển người, vừa đôn đốc thợ mộc làm việc. Trong vòng ba ngày, những thứ cần chuẩn bị coi như cũng gần đủ, cổ họng Lâu Dị cũng khản đặc đi.

Buổi tối hôm chuẩn bị xuất phát, trong trang viên nhà họ Tào tổ chức tiệc luân phiên, ba trăm tráng sĩ cùng với nô bộc, người nhà đều dự tiệc. Dê bò nhà họ Hạ Hầu mang đến giết liền một lúc hơn ba mươi con, lại đem rượu ngon mà Đinh Xung cất trữ mang đến mấy chục vò. Đang mùa đông giá lạnh, trong ngoài sân đều đốt mấy đống lửa, đám trai tráng dữ dằn hò hét ăn uống nhồm nhoàm. Tất cả đều đói đã lâu, thấy rượu thịt còn sướng hơn trông thấy cha mẹ.

Tào Đức, Tào Thuần ngồi trên vị trí chủ tiệc trông thấy mà run lẩy bẩy. Hai đứa bé Tào Ngang, Tào An Dân sợ đến không dám ra khỏi cửa nhà. Hai bên hàng xóm nhà Hạ Hầu Liêm, Đinh Phỉ đều không muốn đến. Nhưng Hạ Hầu Uyên, Đinh Xung thì đến, một người thì to lớn táo tợn, một người thì cứ có rượu là đến, hai người bọn họ hóa ra rất hữu dụng.

Không khí rối loạn quá, Tào Tháo lấy giọng quát gọi tiểu đệ:

— Tử Tật, đệ là chủ nhà, nói mấy câu với người ta đi!

Nhưng Tào Đức nào dám nói gì, chỉ bảo:

— Đại ca, huynh nói đi thôi!

Tào Tháo bèn không chối từ, bước lên đứng trên bàn cao, cất tiếng kêu to:

— Thịt có béo không?

— Béo! - Câu nói ấy đã khiến tất cả đám người khốn cùng chú ý hết cả lại.

Tào Tháo chắp tay quay hết một vòng:

— Các vị huynh đệ, Tào mỗ ta mời khách, là muốn nhờ mọi người giúp một việc! Phụ thân ta giờ đã làm chức thái úy rồi! - Tào Tháo nói đến đó cố ý cất tiếng nói to, - Nhưng đám hoạn quan chó chết đòi tiền của của phụ thân ta, nếu không có thì sẽ chém hết giết sạch cả nhà ta, cướp bằng hết!

Tào Đức ngây người ra: “Sao A Man huynh mở miệng ra là có thể nói bừa như thế?” Rồi lập cà lập cập cầm chén rượu uống một ngụm, thì chợt nghe thấy ai đó kêu lên một câu:

— Vậy chúng ta làm phản đi thôi!

Khiến cho hớp rượu trong miệng Tào Đức phun cả ra ngoài.

— Không phản được! Không phản được! - Tào Tháo liên tục xua tay, - Tính mạng phụ thân ta còn nằm trong tay bọn chúng! Hiện nay phụ thân ta đã bị chúng nhốt lại rồi, đến một miếng bánh cũng chẳng được ăn, trong khi bọn thập thường thị thì chén đủ cá to lợn béo. Ta phải mang tiền đi đổi lấy tính mạng của phụ thân! Ta từ nhỏ đã không có mẹ, chỉ có phụ thân ta một tay vất vả lấm láp nuôi dạy huynh đệ chúng ta khôn lớn thành người. Năm xưa không có tiền đi học, phụ thân ta còn phải bán cả quần của mình đi. Cho nên ta phải có lương tâm, chúng ta thành thật mà nói...

Tào Thuần chui đầu xuống dưới bàn thầm lấy làm buồn cười: “Huynh có câu nào là nói thực không?”

— Các huynh đệ! - Tào Tháo nâng một bát rượu, - Ngày mai, mọi người hãy theo ta đến Lạc Dương đưa tiền. Vì phụ thân của chúng ta, trên đường nếu có gặp giặc cướp, chúng ta sẽ liều mình với chúng! Ta sẽ cạn trước bát rượu này để kính huynh đệ.

Tất cả mọi người đều ồn ào dốc cạn bát rượu, chợt nghe Tào Tháo đổi giọng nói:

— Nhưng có câu không hay ta cũng phải nói trước, tiền này là để cứu mạng phụ thân ta! Đưa đến Lạc Dương rồi, trở về ta sẽ lại mời mọi người ăn thịt uống rượu, lại còn cấp lương thực cho mọi người. Nếu như có kẻ nào, mượn gió bẻ măng, dám trộm dám cướp...

Tào Tháo còn chưa dứt lời thì, đã thấy trong đám người nghèo khổ, một kẻ to lớn đứng lên, hét bảo:

— Thì kẻ đó là đồ chó chết! Tào lão gia không tệ bạc với ta, kẻ nào dám trộm tiền, ta sẽ là người đầu tiên sống còn với nó! Tài chủ người ta đã nói chuyện lương tâm với mình, chúng ta cũng phải có lương tâm với người ta, có đúng thế không?

— Đúng! Đúng! - Tất cả mọi người đều phụ họa theo.

Tào Thuần vừa thấy người kêu lên câu ấy là Tần Thiệu, không ngăn được lại cười ầm lên. Đó chắc chắn là đã có sắp xếp từ trước.

— Hay lắm! - Tào Tháo lại bưng lên một bát rượu, - Chỉ cần mọi người giúp ta việc này, về sau khó khăn của mọi người ta cũng sẽ giúp! Thiếu nhà, thiếu đất, thiếu tiền, thiếu vợ đều có ta đây! Ta sẽ hát một bài để trợ tửu hứng cho mọi người, sáng sớm ngày mai chúng ta xuất phát. - Nói xong Tào Tháo quay đầu gọi Tào Đức, Tào Thuần, Lã Chiêu, - Cùng hát nào, cùng hát nào.

— Hát gì chứ? Chúng đệ có biết hát đâu?

Ba người quay sang nhìn nhau, thì đã nghe Tào Tháo cất giọng hát: “Ruộng kia quang đãng mênh mang; Thuế năm thì đánh mười ngàn mẫu vuông. Đến khi ấy ta tuôn lúa cũ; Để đem nuôi đầy đủ dân cày...”

— Là bài Phủ điền! - Lã Chiêu vỗ tay cười, - Chúng ta hát theo đi!

Bốn người hát thật to, càng hát càng hứng thú:

Ruộng kia quang đãng mênh mang;

Thuế năm thì đánh mười ngàn mẫu vuông.

Đến khi ấy ta tuôn lúa cũ;

Để đem nuôi đầy đủ dân cày.

Từ xưa mùa vẫn được hoài;

Ruộng nam lần bước hôm nay đến vùng.

Người thì bừa, kẻ vun gốc mạ;

Lúa nếp chen khắp cả tốt tươi.

Gian nhà to lớn nghỉ ngơi;

Dẫn tráng sĩ ủy lạo người nông dân.

Hãy bưng xôi nếp của ta;

Hãy bưng mâm thịt dê ra theo cùng.

Khi bốn phương tế chung thần xã;

Đều tốt tươi khắp cả ruộng đồng.

Ấy nhờ phúc lớn nhà nông;

Trống khua, cầm sắt gảy chung nhịp nhàng.

Đón thần nông rộn ràng lễ rước;

Là để cầu cho được mưa lành.

Để cho lúa nếp lớn nhanh;

Gái trai dân chúng đủ dành dưỡng nuôi.

Tằng tôn chủ tế đến nơi;

Gặp liền những vợ con người nông phu.

Ruộng phía nam đem đồ ăn lại;

Quan canh nông đến thấy hân hoan.

Ở hai bên lấy món ăn;

Để mà được biết ngon chăng, nếm dùng.

Được săn sóc khắp đồng lúa mọc;

Thì trúng nhiều rốt cuộc biết liền.

Tằng tôn chủ ruộng chẳng phiền;

Nông phu càng gắng sức lên lẹ làng.

Lúa ngài khi gặt hái vào;

Đặc như nóc lá, vun cao như càng.

Bồ của ngài đầy tràn khắp cả;

Như cồn gò đều đã vun đầy.

Tìm ngàn cái vựa chứa ngay;

Tìm xe muôn chiếc đến đây chở vào.

Lúa, mạch, dé, nếp bao thứ thóc;

Có là do hồng phúc nông dân.

Phúc lo lấy để báo ân;

Nhà nông muôn tuổi vô ngần sống lâu.[1]

“Ruộng đồng rộng mênh mông, thu được thóc lúa nhiều muôn vạn, lấy thóc cất trữ trong kho vựa, cho những người nông phu của ta... có ruộng có lương, có con cháu.” Bài Phủ điền trong Kinh thi vừa được hát ra, đã nói lên hết những mong mỏi của người dân nghèo. Nó thực sự đã khiến những kẻ dù sành sỏi như sắt đá kia cũng phải nước mắt vòng quanh, khiến họ phải giậm chân đấm ngực, khiến họ phải dốc cạn ly rượu này đến ly rượu khác, khiến những người dân khốn khổ ấy chợt có cảm giác thân cận hơn với nhà họ Tào từ khi nào không biết.

Đinh Xung đã say khướt từ nãy, hai mắt lờ đờ ngồi lặng một chỗ, gào lên giọng lè nhè không rõ tiếng:

— Uống đi!

— Uống! - Tất cả mọi người đều nâng bát của mình, ra sức dốc vào miệng.

Cuộc rượu kéo dài đến mãi giờ hợi mới tan. Tào Mạnh Đức thở phào một tiếng, quay lại nói với tiểu đệ Tào Đức:

— Đám người này bây giờ dùng được rồi!

Tào Đức thán phục đến gập cả người, chắp tay nói:

— Huynh! Từ nay về sau, việc ở nhà ta huynh đảm đương đi! Tiểu đệ thực sự vui lòng thán phục!

— Gặp lúc khác thường, nên dùng cách khác thường, đệ đệ vẫn là chủ nhà. - Tào Tháo nói đến đó có chút thương cảm, - Vì phụ thân của chúng ta... bất luận thị phi đúng sai... hai chúng ta...

— Hai chúng ta cũng là ngu hiếu một lần. - Tào Đức cười tiếp lời, từ nhỏ hai huynh đệ đã dựa vào nhau mà sống, có thể nói là trong lòng hiểu rõ về nhau. - A Man, ngày mai lên đường rồi, huynh hãy đi nghỉ sớm đi.

Đợi huynh trưởng đi rồi, Tào Đức mới dẫn theo gia đinh đi sắp đặt đồ đạc, dập hết những tàn lửa ở khắp nơi...

Tào Tháo trở vào đến phòng Đinh thị, thấy nàng vẫn còn dệt vải, liền từ phía sau lưng ôm choàng lấy nàng nói vẻ hơi say:

— Phu nhân, đừng làm nữa.

Tối nay Đinh thị rất vui, mỉm cười một nụ cười thật tươi, gương mặt bình thường dưới ánh đèn soi cảm thấy thật mông lung:

— Hôm nay cuối cùng chàng cũng đã cười rồi, chàng có biết chúng ta đã không cười bao lâu rồi không?

Tào Tháo thở dài, không nói gì.

— Chàng là một người bình thường đến không thể bình thường hơn nữa!

Đinh thị vẫn đưa thoi dệt:

— Chuyện làm ẩn sĩ, chàng có muốn cũng không muốn được.

— Chuyện đó cũng chưa hẳn. - Tào Tháo nghênh mặt, - Chuyện này chẳng qua là việc đã đến chân, không thể không lo mà thôi. Tử Tật là kẻ mọt sách, Tử Hòa thì còn nhỏ, những huynh đệ trong họ khác cũng đều vô dụng, không trông vào ta thì còn trông vào được ai?

— Chàng xem xem, chàng vẫn không thể bỏ được gia đình đúng không?

— Nhưng ta bỏ nước được!

Đinh thị quay người lại:

— Người không bỏ được nhà, thì tất cũng chẳng bỏ được nước.

Tào Tháo đặt một nụ hôn lên bên trán nàng:

— Chúng ta nghỉ đi thôi.

— Chàng đi sang chỗ muội muội đi!

— Ta không đi! - Tào Tháo sờ nắn khắp ngực nàng.

Đinh thị đẩy Tào Tháo ra:

— Chàng đến bên Biện muội đi, đã sinh con trai cho chàng rồi mà không cười được với người ta một tiếng. Biện muội muội đã khóc bao nhiêu lần với thiếp rồi, chàng còn ra dáng một ông bố không đấy?

Tào Tháo dừng tay:

— Vậy ta...

— Đi đi, đi đi!

— Ta đi rồi quay lại ngay... - Nói rồi Tào Tháo vội vàng chạy đi.

Chiếc thoi bất động trong tay Đinh thị, nàng tự nhủ với mình: “Nói nghe hay lắm, đến bên ấy rồi chàng làm sao còn về đây được nữa...”

Âm mưu phế vua

Sáng sớm hôm sau, ba trăm tráng sĩ xếp hàng chỉnh tề, mỗi người cầm một cây gậy gỗ táo. Các gia đinh tâm phúc nhà họ Tào đánh xe chở của cải, phía sau xe ngựa lại kéo thêm viên xa, đột xa. Tào Tháo, Lâu Dị đều cưỡi ngựa đeo kiếm, vừa định xuất phát, thì Hạ Hầu Uyên dẫn theo mấy người đi đến, lại nói, nếu không phải là Đinh Xung uống nhiều quá gọi cũng không tỉnh, thì cũng sẽ đi theo. Tào Tháo vô cùng cảm tạ, bắt đầu lên đường.

Bái Quốc và Lạc Dương cách nhau một ngàn hai trăm dặm, Tào Tháo không biết đã đi lại bao nhiêu lần, nhưng chỉ có lần này là đi chậm chạp và lo lắng nhất. Tuy vẫn chọn đường tắt vắng như cũ, nhưng đội ngũ đông đảo như vậy mới lê bước được nửa dặm đường thì bộ hành hộ tống đã tỏ ra vô cùng chậm chạp. Lại đêm mùa đông ngày ngắn, một ngày đi chẳng được bao nhiêu đường đất. Càng đáng lo hơn là người đông tài vật nhiều, suốt dọc đường đi tuyệt nhiên không thể vào thành nghỉ ngơi. Dịch trạm cũng không thể chứa hết, chỉ có một cách duy nhất là ngủ ngoài trời.

Tào Đức đã chuẩn bị sẵn đủ lương khô cho mọi người, đến tối Tào Tháo cho đội ngũ dừng lại, hô to một tiếng:

— Tháo ngựa quây xe, dừng cắm doanh trại.

Lập tức ba mươi chiếc xe ngựa vây lại một vòng, ngựa được tháo gióng buộc từng con một, như vậy thì dù có kẻ muốn cướp cũng không thể cướp nguyên cả xe đi được. Sau đó tháo năm mươi cỗ viên xa ra, vây thành một vòng lớn ở bên ngoài, như vậy là đã có một tòa doanh trại lưu động. Đông, tây, nam, bắc để lại bốn cửa đi, lấy dây thừng buộc đột xa lại dựng lên, thế là lại có bốn cửa đột môn. Người ở bên trong lấy nước, dắt ngựa có thể tự do ra vào, còn người ngoài muốn vào, bên cửa đột môn đã có người chuyên canh giữ. Lúc đêm khuya người vắng, lại có người canh trực đêm, chỉ cần đốt đuốc trèo lên một cỗ viên xa ngồi là được.

Hạ Hầu Uyên nhìn xem, chặc lưỡi:

— Thế này có khác nào tòa doanh trại.

— Đó chính là doanh trại. - Tào Tháo cười, - Chẳng qua chỉ là cách của cổ nhân, ngày nay đánh nhau không dùng chiến xa nữa, nên những doanh trại dựng bằng xe này ít được thấy. Nhưng chúng ta dùng nó để bảo vệ của cải lại vô cùng thích hợp.

— Huynh học được của ai thế?

— Mặc Tử. - Tào Tháo lắc lư đầu.

— Cối xay? Hay là cối giã?[2]

Lâu Dị bật cười:

— Ông đúng là biết nhiều quá, tiểu nhân cũng biết về Mặc Địch, với “kiêm ái”, “phi công” đấy!

Tào Tháo liên tục gật đầu:

— Không sai. Mặc Tử tuy đề xướng không đánh chiếm, nhưng lại vô cùng giỏi phòng giữ. Phép dựng doanh trại xe này chính là do ông ấy để lại đến nay.

Cứ như vậy, ban ngày mọi người vác gậy bảo vệ, đến tối lại dựng xa doanh để nghỉ ngơi. Sắp đặt như vậy, có thể nói là một mũi kim cũng không đâm lọt vào. Đêm tối thực ra cũng có bọn thổ phỉ nhòm ngó, nhưng không biết làm sao chỉ đứng ngó mà thở than rồi đi. Đoàn người đi sáu ngày, cuối cùng đã bình an đến Dự Châu, đợi qua Trung Mâu, đến địa giới Hà Nam, Tào Tháo bèn không để ba trăm trai tráng ấy đi cùng nữa. Một là đất Hà Nam ở ngay dưới chân thiên tử sợ rằng sẽ vướng vào việc thị phi, hai là sợ bọn họ đến kinh rồi, trông thấy phủ thái úy, câu chuyện bịa đặt ra kia sẽ bị họ phát hiện!

Hạ Hầu Uyên dẫn ba trăm trai tráng về trước, Tào Tháo, Lâu Dị thì dẫn gia đinh tâm phúc đi tiếp. Sau khi vào quan ải rồi không phải lo sợ giặc cướp nữa, không có người bộ hành, xe ngựa vì thế cũng đi nhanh hơn, tối ngày thứ hai đã đến trạm dịch Đô Đình. Tiếp tục đi mười dặm về phía trước sẽ là kinh đô Lạc Dương. Nhưng suốt một chặng đường dài đi đến đây, người ngựa đều mỏi mệt, buổi tối cửa thành lại đóng, mọi người chỉ còn cách lại ngủ ngoài trời một đêm nữa.

Hôm sau trời vẫn chưa sáng, Tào Tháo đã trở dậy, rồi gọi mọi người dậy, dặn dò đem tất cả viên xa, đột xa đốt hết đi.

— Vì sao thế? Giữ lại để sau cần thì dùng chứ ạ. - Lâu Dị lấy làm khó hiểu.

— Đồ binh cách mũ miện, cất giữ ở tư gia, là việc phi lễ. Người ta nói đó là uy hiếp vua đấy. - Tào Tháo nói rồi nhảy lên lưng ngựa, - Mau đốt đi, để người khác trông thấy sẽ phiền hà to đấy.

— Vâng.

— Người của chúng ta mấy hôm nay vất vả quá rồi, ngươi hãy dẫn bọn họ nghỉ ngơi dưỡng sức mấy ngày ở Lạc Dương, không phải vội về làm gì. - Tào Tháo giật dây cương quay ngựa lại.

— Bẩm ông, ông không vào thành cùng chúng con ư?

— Phụ thân đã được bước lên ngôi vị tam công như ý nguyện. Ngươi thay ta báo lại với lão gia, ức vạn gia tài đã hết cả, bảo ngài hãy tự lo thêm. - Nói rồi Tào Tháo ngồi trên mình con ngựa đại uyển ra roi chạy thẳng về phía đông nam. Trên đường trở về nhà, cảm giác vui mừng vì đã hoàn thành việc hộ tống dần dần lui cả, theo sau chỉ còn một cảm giác trống rỗng khó chịu xâm chiếm hết tâm tình.

Suốt đường đi, Tào Tháo luôn nghĩ, rốt cuộc bản thân mình có muốn quay lại Lạc Dương hay không? Lẽ nào việc lựa chọn chuyện từ quan khi xưa là sai? Bao nhiêu lần Tào Tháo định quay ngựa trở lại, nhưng lại kìm nén được. Đinh thị nói Tào Tháo là người thường không làm nổi ẩn sĩ. Trước mặt Thôi Quân, Tào Tháo lại đã nói toàn những câu to tát, bát nước đổ đi không thể lấy lại được, nhem nhuốc thế này quay trở lại Lạc Dương, mặt mũi còn giấu đi đâu được? Cuối cùng Tào Tháo đã hạ quyết tâm không quay lại nữa, một khi đã có lựa chọn thì không thể quay đầu... Tào Tháo không ngừng thúc ngựa chạy miết, nhất định phải đuổi kịp bọn Hạ Hầu Uyên, sợ rằng không có người đồng hành thì bản thân sẽ không nhẫn nại được, thay đổi ý định của mình.

Ngày thứ hai sau khi về đến nhà, bỗng một hôm có sứ giả triều đình đến, triều đình vời Tào Tháo vào triều làm quan.

Tào Tháo trốn trong nhà họ Hạ Hầu không chịu gặp mặt, trong lòng thầm nguyền rủa Thôi Quân lắm chuyện.

Đợi sứ giả đi rồi, Tào Tháo mới trở về nhà. Tào Đức cười hì hì hỏi:

— A Man, huynh thật giống một vị ẩn sĩ, dù có không chịu vâng lời vời ra, thì cũng phải gặp mặt chứ.

— Gặp cái gì? Không gặp trong tâm càng vững.

— Huynh có biết triều đình vời huynh về làm chức quan gì không?

— Ta không muốn biết. - Tào Tháo bực dọc nói.

— Điển quân hiệu úy.

— Gì cơ, gì cơ? - Tào Tháo nghe xong giật mình, - Đệ nói lại lần nữa xem.

— Điển quân hiệu úy. - Tào Đức nói rành rọt từng chữ một.

— Lạ nhỉ! Có tư lệ hiệu úy, năm hiệu úy của bắc quân: Bộ binh, Việt kỵ, Đồn kỵ, Trường thủy, Xạ thanh, lấy đâu ra cái chức Điển quân hiệu úy gì đó. Đó là quan gì vậy?

— Thì là điển quân đấy thôi! - Tào Đức tiến đến trước mặt Tào Tháo, - Đại ca, huynh đi đi! Lĩnh binh điển quân chẳng phải là hợp với tính khí của huynh sao?

Tào Tháo quay đầu không để ý đến Tào Đức.

Tào Đức lại nói:

— Huynh, có chuyện này đệ muốn hỏi huynh đã lâu. Hôm trước huynh đặt tên cho cháu, vì sao lại viết chữ “Phi” ấy thành...

Tào Tháo lập tức cắt ngang:

— Ta nhất thời không cẩn thận viết sai mất, có gì không được ư?

— Không phải! - Tào Đức thấy Tào Tháo ở tuổi này rồi mà vẫn còn tính khí trẻ con như vậy, thầm lấy làm buồn cười, cũng không tranh cãi với trưởng huynh nữa, đi làm việc khác.

Chỉ còn một mình, bình tĩnh lại, Tào Tháo càng cảm thấy không chịu nổi, muốn quay trở lại lều cỏ, chợt nhìn thấy Biện thị bế con đứng tựa trước chuồng ngựa.

— Nàng bế con đứng đây làm gì?

— Thiếp sợ chàng lại đi! - Biện thị nói vẻ giận dỗi, - Chàng lại muốn quay trở về thảo lư của chàng ư?

— Ờ! - Tào Tháo cúi đầu nói.

— Thiếp cũng muốn đi, chàng đợi thêm một năm nữa được không? Đợi Phi nhi của chúng ta lớn thêm, thiếp sẽ đi theo chàng, chúng ta cùng đến đó ở. - Vừa nói Biện thị vừa bế con đặt vào lòng Tào Tháo, - Chàng xem xem, thằng bé mập chưa!

Tào Tháo bế con rồi, chợt mềm lòng, còn chưa kịp nói câu gì thì đã nghe thấy tiếng Đinh thị từ phía sau vọng lại:

— Chàng đi đi, vĩnh viễn đừng trở lại nữa. Cái nhà này không bao bọc nổi chàng đâu! Ngày nào cũng nhìn chúng ta với bộ mặt nặng trình trịch, chúng ta có chỗ nào không phải với chàng chứ? Đến cái chỗ khỉ ho cò gáy của chàng mà biên chép cuốn sách nát chẳng ai thèm đọc của chàng đi! Chàng cũng không cần phải có con cái nữa đâu!

— Tỷ tỷ ơi, tỷ đừng giục chàng đi nữa. - Biện thị cười tiếp lời, - Chẳng phải là chỉ để soạn sách thôi ư, vậy thì để chàng ở nhà soạn cũng được. Ở nhà cũng có tre, ngày mai chúng ta cùng vót một ít thẻ tre, có được không?

— Ta thì nói được gì, muội hỏi chàng xem! - Đinh thị ném ánh mắt lườm sang.

Hai chị em người hỏi, người đáp, khiến Tào Tháo nhăn nhó cười mãi. Đối với Tào Tháo hai người vợ của mình có điểm khác nhau, Tào Tháo sợ sự cứng rắn của Đinh thị, nhưng càng sợ sự mềm yếu của Biện thị hơn. Hai vị phu nhân này mà thông đồng với nhau, cùng thể hiện bản lĩnh coi sóc gia đình, thì chỉ có nước một mực thuận nghe theo thôi. Trong lòng Tào Tháo hiểu rõ, đệ đệ mình cũng tốt, thê thiếp mình cũng tốt, tất cả đều hy vọng mình lấy lại tinh thần, liền ấp úng nói:

— Được rồi, ta không đi nữa, không đi nữa.

Thế là ngày hôm sau, Đinh thị không dệt vải nữa, Biện thị cũng giao con cho vú nuôi, hai vị phu nhân đích thân vót thẻ tre cho Tào Tháo. Biện Bỉnh và Lã Chiêu cũng bỏ việc của mình đến giúp đỡ. Bốn người cười cười nói nói, làm Tào Tháo vơi đi bao nhiêu buồn bực trong lòng.

Đúng lúc mọi người đang làm việc hăng say, thì Lâu Dị từ sân trước chạy đến nói có cố nhân cầu kiến, và bảo mình gặp người này trên đường lúc trở về. Tào Tháo rất ngạc nhiên, vội bảo mọi người giải tán, mấy phút sau thấy Lâu Dị dẫn đến một người độ hơn bốn mươi tuổi, bộ dạng trông như một lão thư sinh, nhưng mặt mũi trông xa lạ không hề thân quen.

— Dám hỏi các hạ là...

Người đó có vẻ rất khiêm cung, chắp tay nghiêm cẩn nói:

— Ta với Tào đại nhân cũng chưa từng quen biết, chỉ là có tin của cố nhân gửi đến cho ngài...

— Xin chớ gọi là đại nhân, tại hạ hiện chỉ là một thôn phu nơi quê mùa thôi. Xin mời vào! - Tào Tháo mời ông ta vào nhà khách cùng ngồi, - Dám hỏi thư tín đâu ạ?

Người ấy chậm rãi lắc đầu:

— Cũng không có thư tín.

Tào Tháo nhăn mày: “Chẳng lẽ người này đùa cợt ta? Hay là có mưu đồ gì?”

— Việc này can hệ trọng đại không dám hạ bút, do vậy tại hạ đặc ý đến đây nói miệng thôi.

— Ồ? - Tào Tháo lấy làm hiếu kỳ, - Không biết là khẩu tín của ai vậy?

Người đó vuốt râu nói:

— Là hai người Hứa Du ở Nam Dương, Châu Tinh ở Bái Quốc.

Tào Tháo vô cùng kinh ngạc: “Hứa Du là môn sinh của Kiều Huyền, là bạn nơi kinh đô; Còn Châu Tinh là cháu bên ngoại của Sư Thiên, là bạn cũ ở quê nhà. Hai người này sao lại có thể cùng sai ông ta đến đưa tin chứ?”

Người ấy mỉm cười:

— Hứa Du ở kinh sư mưu hành thích thập thường thị, việc bại lộ phải chạy trốn, hiện đang được thứ sử Ký Châu là Vương Phân bảo vệ. Châu Tinh thì từ sau khi Sư Thiên bị Vương Phủ hãm hại, cả họ bị mắc nạn, phải lưu lạc khắp nơi, hiện cũng làm một chức tòng sự dưới trướng Vương sứ quân. Hai người này quen biết nhau ở Cao Ấp.

— Vậy các hạ nhất định cũng là thuộc hạ của Vương sứ quân chứ? - Tào Tháo cảm thấy chuyện này thật kỳ lạ, - Dám hỏi tiên sinh tính danh là gì?

Người đó cúi đầu khiêm cung nói:

— Tại hạ là Trần Dật ở Nhữ Nam.

— Hóa ra là Trần... - Trần Dật ở Nhữ Nam? Tào Tháo bỗng nhận ra người này là ai, vội vàng đứng dậy dời khỏi chỗ ngồi lấy đại lễ ra mắt, - Không biết Trần tiên sinh đến chơi, tại hạ không nghênh đón từ xa.

Trần Dật đưa hai tay nâng Tào Tháo dậy, lại vái một vái dài với Tào Tháo:

— Mạnh Đức hiền đệ vì chiêu tuyết cho gia phụ mới không thể không từ quan, Dật tôi thật cảm kích vì đại đức ấy, hôm nay một là đưa tin, hai là đặc ý đến cửa mà cảm tạ. Dật tôi đường đột đến nhà, mong hiền đệ lượng thứ cho.

Trần Dật ở Nhữ Nam chính là con trai của lão Thái phó Trần Phồn. Năm xưa cả nhà họ Trần bị Vương Phủ, Tào Tiết hại chết, chỉ còn lại mình ông ta được danh sĩ ở Trần Lưu là Chu Chấn bảo vệ trốn khỏi Lạc Dương, sau việc ấy cả nhà Chu Chấn vì thế mà bị hại. Bao nhiêu mạng người mới đổi được một giọt máu duy nhất cốt nhục của nhà họ Trần này. Tào Tháo từ chức quan ở Tế Nam, nguyên nhân trực tiếp cũng là vì muốn lật lại vụ án cho Trần Phồn.

Tào Tháo lại vội vã đỡ ông ta dậy:

— Trần tiên sinh, tại hạ không kham nổi một lạy này của ngài đâu.

Thân phận đã minh xác, Tào Tháo cũng thấy yên tâm, vội hỏi:

— Tiên sinh với hai vị Hứa, Châu có việc gì muốn Tháo giúp sức ạ.

Trần Dật nói ra ý định của mình khi đến đây, thực sự đã khiến cho Tào Tháo phải khiếp sợ: “Đương kim hoàng đế Lưu Hoành vốn là dòng dõi Hà Gian vương, sau khi tu sửa xong Nam cung, lại muốn xây dựng mở mang phủ đệ của Hà Gian vương ngày xưa, mệnh cho thứ sử Ký Châu là Vương Phần lo làm việc này, nhưng chi phí công thợ phải tự lo liệu. Hiện nay ở Ký Châu dân sống không nổi, Vương Phần can gián mấy lần, nhưng hoàng thượng không nghe, lại còn đòi bắc tuần quay về nhà cũ ở. Quan lại dân chúng ở Ký Châu không ai không căm phẫn, do vậy Vương Phần cùng với Hứa Du, Châu Tinh, Trần Dật đã cắt máu ăn thề, muốn nhân dịp hôn quân bắc tuần sẽ bắt giữ lại, lập vị tôn thất khác là Hợp Phì hầu lên làm vua. Hiện nghe triều đình muốn vời Tào Tháo ra làm chức Điển quân, đặc ý đến mời Tào Tháo tham gia, để làm nội ứng, cùng mưu tính việc phế lập.

— Mạnh Đức hiền đệ, chính vì việc này cơ mật nên họ mới không thể đích thân đến đây. Người đời đều biết đệ quen thân bọn họ, chỉ có ta với đệ là trước nay chưa từng gặp mặt, ta đến sẽ không có ai hoài nghi. Đệ có bằng lòng cùng với chúng ta mưu việc này không? - Trần Dật nhìn Tào Tháo vẻ mong đợi.

Tào Tháo từ chỗ kinh ngạc dần tỉnh ngộ lại, đứng dậy bước lên vài bước nói:

— Xin thứ cho tiểu đệ không thể nghe theo được!

— Ơ? - Trần Dật dường như không thể ngờ rằng kết quả lại như vậy. - Phải chăng Mạnh Đức vẫn còn hoài nghi ta điều gì? - Vừa nói ông ta vừa rút từ trong người ra một cuốn sách đưa cho Tào Tháo. - Tại hạ chính là được Tử Viễn sai đến, cái này đệ tất nhận ra.

Tào Tháo mở ra xem, không ngăn được vô cùng cảm khái: “Vật này há ta lại không biết ư, đó là cuốn Lễ ký chương cú - gia học của Kiều công, khi xưa ông đã chính tay viết ra đây mà!” Trông thấy bút tích của Kiều Huyền, Tào Tháo không khỏi nghẹn ngào.

Trần Dật thấy thế vội nhân đà nói thêm luôn:

— Mạnh Đức, đó chính là vật Kiều công tặng cho Hứa Tử Viễn khi xưa, đệ xem trước mặt Kiều công thế này có thể cùng tương trợ không?

Tào Tháo nhắm mắt lắc lắc đầu:

— Kiều công nếu biết, tất sẽ không tha cho Tử Viễn vì việc vô phụ vô quân này.

Trần Dật lại nói:

— Vậy còn Châu Tinh? Năm xưa đệ vì tranh giành một nô tì mà đánh chết người, Châu Tinh với đệ chẳng qua chỉ gặp gỡ một lần, rốt cuộc vẫn lo liệu cho đủ đường. Bái Quốc tướng Sư Thiên mắc tội cũng là vì liên can đến chuyện này, ân đức sâu nặng như vậy, mà đệ cũng không nhớ sao?

Tào Tháo lại lần nữa rung động trong lòng, than thở nói:

— Đứa nô tì ấy giờ là vợ của tiểu đệ. Tiểu đệ tất nhiên ghi nhớ ân đức của Châu Tinh, nhưng Sư quận tướng là bề tôi trung trực một thời, nếu có linh thiêng, chắc chắn không đồng ý việc tự ý phế lập.

Trần Dật thấy hai người ấy cũng không có tác dụng gì, vội đứng dậy vái bảo:

— Hai người ấy tạm không nói đến nữa, phụ thân của tại hạ nổi danh thiên hạ, là bậc tôn kính của sĩ nhân một thời. Cuối cùng bị hôn quân hoạn tặc bức hại, xin Mạnh Đức hãy niệm tình mối hàm oan của gia phụ, thương cho lòng chí hiếu của tại hạ, cởi bỏ nỗi khốn khổ cho thiên hạ lê dân.

Tào Tháo lòng càng rối loạn, chỉ biết đỡ ông ta dậy, nói:

— Trần huynh chấp mê bất ngộ, lệnh tôn vì chiến đấu với bọn gian tà mà ba lần bị biếm, ba lần được phục chức, đã bao giờ từng có ý muốn phế lập đâu? Năm xưa ông có ngôi vị Thái phó tôn quý, Đậu Vũ có ngôi quốc trượng uy quyền, hai người trung tâm báo quốc, chỉ trừ gian nịnh, chứ chưa có ý tiếm vượt. Việc làm của huynh ngày nay, có xứng đáng với lệnh tôn không? Xứng đáng với cả nhà Chu Chấn phải bỏ mạng để cứu mình không?

Trần Dật rốt cuộc lại bị Tào Tháo hỏi lại đến câm nín không nói lại được câu nào, chỉ biết ngửa mặt lên trời than thở:

— Ôi... con người ta mỗi người một chí, khó có thể cưỡng cầu. Vì ngu trung mà mất cơ hội tốt này, muôn dân thiên hạ còn phải chịu khổ. Đại nghĩa ngay trước mặt, đại nghĩa ngay trước mặt! Sao không nhớ đến nghĩa cử của Y Doãn, Hoắc Quang chứ? - Nói xong định bỏ đi.

— Trần huynh xin dừng bước.

Trần Dật ngoảnh đầu lại:

— Mạnh Đức hồi tâm chuyển ý chăng?

Tào Tháo vẫn lắc đầu như vậy:

— Các huynh mê muội quá! Việc này tuyệt nhiên khó có thể thành công, tiểu đệ thử phân tích cho các huynh nghe, có được chăng?

— Xin được lắng nghe.

— Phàm việc phế lập, là chuyện rất không lành trong thiên hạ. Cổ nhân có những người đã cân nhắc sự thành bại, tính toán việc nặng nhẹ mà làm, như Y Doãn, Hoắc Quang mà huynh nói tới. Y Doãn mang dạ thành thực chí trung, giữ ngôi tể thần, ở trên trăm quan, cho nên có thể tiến hay lui bỏ hay giữ, tính toán theo việc mà lập nên. Còn như Hoắc Quang, ông được Hiếu Vũ đế đem nước mà ủy thác cho, cũng là dòng ngoại thích. Bên trong có thái hậu ở cung trung nắm chính sự, ra quyết sách, bên ngoài có các quan khanh giữ triều đường tùy thanh phụ họa, thêm nữa Xương Ấp vương tức vị chưa lâu, chưa có kẻ nào được quý sủng, trong triều ít có bề tôi đồng đảng, bàn những điều cơ mật gần gũi, cho nên việc phế lập dễ như trở bàn tay, sự thành công như bẻ cành mục.

Tào Tháo đi đến trước mặt Trần Dật, cầm lấy tay ông ta:

— Trần huynh, nay chư huynh chỉ thấy được sự dễ dàng của các bậc tiên hiền ngày trước, mà chưa tường hết những khó khăn của bây giờ! Huynh thử nghĩ kỹ xem, liên kết chúng đảng, thông đồng với chư hầu, việc ấy có khác gì với loạn bảy nước năm xưa? Cho rằng Hợp Phì hầu là tôn quý, lẽ nào lại hơn được Ngô vương Lưu Tị, Sở vương Lưu Mậu chứ? Làm việc phi thường thế này, muốn mong được thắng lợi, há chẳng nguy lắm sao!

Có thể nói một lời của Tào Tháo đã làm thức tỉnh người trong mộng, Trần Dật không ngăn được chợt sợ hãi:

— Vậy... vậy...

— Huynh khuyên đệ hồi tâm chuyển ý, nhưng đệ phải khuyên huynh quay đầu trở lại mới phải! Huynh hãy mau chóng quay lại Ký Châu, nói cho Vương sứ quân hiểu rõ lợi hại, khuyên ông ta không thể làm việc nguy hiểm này.

— Muộn rồi! Muộn rồi! - Trần Dật giậm chân, mặt thất sắc, - Vương Phần đã mượn cớ việc giặc Hắc Sơn dâng sớ xin quân, e là hiện nay đã sắp đặt thân tín vào trong quân rồi.

Tào Tháo đập đập vào tay ông ta:

— Nếu quả là không thể gỡ được nữa, Trần huynh nên nghĩ cách để cứu lấy hai người Hứa, Châu.

Trần Dật kinh hồn lạc phách chạy ra ngoài:

— Đã dấn sâu vào vũng lầy rồi, không thể quay lại nữa.

— Vậy Trần huynh đi đâu thế?

— Ta đến đây là để thuyết phục các hạ, sự đã không thành, còn mặt mũi nào gặp Vương sứ quân nữa? Lại há có thể khuyên nhủ được Hứa Du, Châu Tinh nghĩ lại ư? Ra khỏi nhà các hạ, ta sẽ phiêu lưu bốn bể lại đợi thiên thời vậy... - Trần Dật quay đầu bái chào, - Mạnh Đức, hữu duyên xin được tái ngộ. - Nói rồi tập tễnh bước đi ra.

Tào Tháo trông theo bóng dáng ông ta, trong lòng càng thấy chán chường: “Tuy rằng mình có đủ lý lẽ, nhưng cũng đã đắc tội với những bạn cũ Hứa Du, Châu Tinh rồi! Tần Nghi Lộc thay Hà Miêu đến lôi kéo cũng bị mình từ chối, Thôi Quân mời mình rời núi cũng bị mình bác đi, Trần Dật thay những bằng hữu cũ đến mời cũng bị mình cự tuyệt, triều đình có chiếu vời, mình cũng trốn đi... Mình như thế là làm sao? Các mối nhân duyên đều làm tổn thương cả rồi! Chỉ vì làm một ẩn sĩ ở thôn quê mà phải cắt bỏ đi nhiều như vậy, nhưng vì sao mình vẫn không thỏa lòng chứ?”

Đi đi lại lại mấy vòng, Tào Tháo càng cảm thấy nỗi buồn hận trong lòng không cách nào cởi bỏ đi được, bất cứ thứ gì trông thấy cũng không vừa mắt. Bực tức mệt mỏi ra khỏi phòng khách, trông thấy ngoài sân, Đinh thị, Biện thị, Lã Chiêu, Biện Bỉnh đang vót thẻ tre, Tào Tháo bước đến trước vung chân đá đống thẻ tre đã được xếp gọn gàng bay tán loạn khắp trời!

— Chàng làm gì vậy? - Đinh thị chau mày đứng dậy.

Tào Tháo cũng không thèm để ý, lại tiếp tục đá. Biện Bỉnh vội giữ lấy Tào Tháo, cười hì hì nói:

— Tỷ phu! Tỷ phu! Bớt giận nào, huynh đang tức giận với ai thế?

Tào Tháo lúc này cũng chẳng cần biết đến lý lẽ nữa:

— Ta, ta... ta tức giận với các người!

Bốn người quay sang nhìn nhau. Tào Tháo cúi đầu nhặt lên một thẻ tre, mượn cớ nói:

— Mấy người làm ăn thế này là thế nào? Thẻ tre vót rộng bản thế này? Chưa từng đọc sách hay chưa từng trông thấy sách? Đống thẻ tre này vót rộng bản thế, làm sao dùi thành quyển được?

Biện Bỉnh cũng thật tốt tính, biết rõ là không rộng, cầm lại nói đùa:

— Không sao, số trước thôi không cần nữa, số tới đây đệ sẽ vót hẹp hơn.

— Đừng vót nữa! - Tào Tháo chỉ vào mặt Biện Bỉnh nói, - Tiền của nhà họ Tào ta có phải là từ trên trời rơi xuống đâu? Mới vừa tiêu đi một ức vạn tiền, mà các người còn lãng phí thế này! Đã nói không cần, là không cần nữa. Ngươi đi trồng tre cho ta?

Lã Chiêu chạy đến định khuyên:

— Bẩm ông, chúng con...

Không đợi cho nó nói, Tào Tháo đã quay sang quát luôn:

— Câm miệng! Ngươi là cái thá gì? Không đi đọc sách cho chăm chỉ, còn theo ra đây làm gì? Đi đi, đi đọc sách đi!

Đinh thị giận quá đỗi, ném con dao trong tay đi:

— Chàng thật là quá quắt, đang yên đang lành vô cớ lại đổ cơn giận dỗi vào chúng thiếp! Biết trong lòng chàng không vui, người lớn trẻ con chúng thiếp đã phải liên tục dỗ dành. Vốn chỉ muốn chàng đừng giữ cái bộ mặt rầu rĩ dài như mặt lừa ấy, nhưng chàng thì ngược lại, càng dỗ càng làm già!

— Ta không cần các người dỗ dành!

Đinh thị tức giận vung tay:

— Đi, đi, đi! Chúng ta đi, đừng ai để ý đến ông ấy nữa! Không có ông ấy càng tự do, tỷ muội chúng tôi chịu làm kẻ góa bụa vậy. Chẳng ai để ý đến ông đâu, đồ khùng!

Trông thấy bốn người đi rồi, Tào Tháo bước đi bước lại trong sân mấy vòng, cuối cùng quát bảo:

— Các người đi... ta cũng đi! Quan đã không làm nữa rồi, cái nhà này ta cũng không cần nữa! - Nói rồi Tào Tháo ra chuồng ngựa tìm con đại uyển, nhảy lên mình ngựa chạy ra ngoài.

Thả cương cho ngựa chạy ra đến ngoài trang viên thì vừa vặn gặp Lâu Dị:

— Bẩm lão gia! Lão gia đi đâu vậy? Trời lạnh, lão gia hãy mặc thêm cái áo...

Tào Tháo không thèm nhìn Lâu Dị, thúc ngựa chạy nhanh, chỉ nửa canh giờ đã tới thảo lư. Buộc ngựa xong, Tào Tháo đẩy mạnh cửa liếp - chỉ thấy trong phòng thẻ tre khắp nơi, quần áo tung tóe, tất cả vẫn nguyên như hôm Tào Phi ra đời. Buổi đông hàn gió rét căm căm, lều cỏ thông thống, trên bàn ghế đã có một lớp đất bụi dày, mực trong nghiên đã đông cứng thành băng.

— Lẽ nào đây lại là nơi mà Tào Mạnh Đức ta muốn trở về sao? - Tào Tháo buồn bã ngồi xuống, thuận tay với chiếc nghiên mực hà hà mấy hơi nóng, rồi vừa nghĩ, vừa lấy ngón tay nhúng mực viết lên mặt bàn:

“Gạo thời chẳng đủ giã xay;

Vải thời chẳng đủ vá may áo quần.

Trong vò chẳng gạo để dành;

Mở rương chẳng thước vải lanh ngắn dài.

Bạn bè có đến hỏi vay;

Cũng không biết lấy chi đây ứng thù.”

— Mà nào chỉ có bạn bè, bây giờ đến cả người nhà cũng không để ý đến ta nữa... - Tào Tháo đưa ngón tay vừa viết chữ quệt lau vào áo, rồi nằm lăn ra trong căn lều lạnh lẽo, lặng yên lắng nghe tiếng gió bấc gào rít bên ngoài.

Không biết bao lâu sau, lại có tiếng xe ngựa, rồi nghe thấy tiếng em trai đang kêu to:

— Huynh! Huynh ra đi!

— Ta không ra! - Tào Tháo quay người xoay lưng lại phía cửa liếp.

— Ra đây xem này, có bằng hữu của huynh đến đấy.

— Ta không có bằng hữu! Tào Mạnh Đức ta không hiểu chuyện kết giao, làm gì có ai đến thăm ta!

Tào Đức không đáp lại nữa. Bỗng nhiên vang lên một tiếng đàn cầm réo rắt thánh thót ngọt ngào, âm hưởng ấy thấm vào lòng người, dường như thổi lại một luồng gió ấm giữa tiết trời đông giá lạnh lẽo, thật là du dương thoát tục. Tào Tháo không đừng được đứng lên, nhè nhẹ mở tấm cửa phên.

Chỉ thấy ngoài trời đã có những bông tuyết bay bay. Dưới bầu không trung, bên ngoài hàng rào, Tào Đức và Biện Bỉnh đã đánh xe đến, Lâu Dị buông tay đứng hầu trước xe. Còn bên cạnh, một văn nhân áo trắng ngồi điềm nhiên, trên mình người ấy khoác tấm áo hồ cừu màu trắng, đầu đội khăn văn sinh, bên ngoài là mũ da cáo. Trông tướng mạo thật văn nhã tuấn tú, siêu phàm thoát tục, trên khuôn mặt trắng trẻo, ba chòm râu dài đen mượt đang phất phơ bay trước gió, giống hệt một bậc thần tiên. Người ấy đang nhắm hai mắt, hai tay vẫn gảy cây đàn dao cầm một cách thành thục.

— Huynh là... - Tào Tháo không dám nhận ngay, - Tử Văn ...là huynh phải không?

Người vừa đến chính là Vương Tuấn. Anh ta dừng tay, mở bừng mắt cười nói:

— Mạnh Đức, huynh không coi ta là bằng hữu nữa rồi ư?

Tào Tháo đỏ mặt:

— Đâu dám. Đâu dám! Chúng ta mười năm không gặp nhau rồi, bên ngoài lạnh, xin mời mau vào trong... - Tào Tháo bỗng nhiên dừng lại, trong lều cỏ cũng không có bếp lửa gì.

Tào Đức cười nói:

— Cái chỗ quái quỷ này của huynh thì có cái gì? - Nói rồi gọi Biện Bỉnh, Lâu Dị chuyển những đồ đạc từ trên xe xuống: chậu than, dầu đèn, đệm da thú, lò hương, lại còn một số đồ dùng uống rượu và thức nhắm, tất cả những thứ cần chuẩn bị đều mang đến đủ.

Vài phút sau, ba người đã quét dọn thảo lư lại thật sạch sẽ. Chậu than ấm đã được nhóm lên, chiếc đệm da lông thú mượt như nhung đã được trải ra, rượu đã lọc, món ăn đã bày. Tào Tháo với Vương Tuấn ngồi đối diện nhau. Tào Đức, Biện Bỉnh ở hai bên cạnh. Vương Tuấn vừa vào lều đã chú ý đến bài thơ nhỏ Tào Tháo vừa viết, cười nói:

— Đã có rượu có đồ nhắm rồi, sao còn nói Cũng không biết lấy chi đây ứng thù? Huynh thật là không bệnh mà rên quá đấy!

— Làm chơi vậy mà, làm chơi vậy mà! - Tào Tháo cười hơ hơ, kính Vương Tuấn một chén rượu. - Kiều công vẫn mạnh khỏe chứ?

— Ngài đã qua đời hơn hai năm rồi.

— Ôi... - Nghe Vương Tuấn nói vậy, Tào Tháo uống cạn một chén rượu lúc nào không hay, - Ân đức của ngài, ta không còn cơ hội nào để báo đáp nữa rồi.

— Huynh bất tất phải lo lắng, bình sinh tính thầy vốn phóng khoáng, chưa từng muốn để bất kỳ ai phải lo lắng. Ngài đã sống hết tuổi thọ, không bệnh mà mất ngay tại giường ngủ, ta luôn túc trực ở bên cạnh thầy. - Vương Tuấn nói xong lại kính lễ lại Tào Tháo, cạn một chén. - Kiều Vũ huynh tạm nghỉ việc quan về cư tang, nhà thầy không có nhiều tiền của. Có cháu của thầy là Kiều Mạo phát động kẻ sĩ ở Thư Dương, giúp đỡ lo cho quan tài. Đến với hai bàn tay không rồi lại đi cũng với hai bàn tay không cũng tốt, nhưng hai tiểu muội Đại Kiều và Tiểu Kiều thật đáng thương.

— Bọn họ hiện nay thế nào?

— Việc tang ma cho phụ thân xong thì gặp phải loạn Khăn Vàng nổi lên, huynh muội Kiều Vũ rời khỏi quê nhà đi lánh nạn, nghe nói là đến Giang Đông. Khi ta ở Thư Dương có thư từ một thời gian, sau đến Dương Châu thì tìm không thấy tung tích họ nữa, thế là mỗi người phiêu bạt một nơi, bốn bể là nhà.

— Huynh không về quê ư?

Vương Tuấn buồn thảm cười bảo:

— Song thân ta đã quy tiên, huynh đệ không có ai, người trong họ ly tán, gia sản tàn tạ. Ta đi đến đâu thì đó chính là nhà ta.

Tào Tháo có vẻ thông cảm:

— Huynh vẫn không chịu làm quan ư?

— Còn huynh? - Vương Tuấn nhẹ nhàng hỏi lại, nhưng đã khiến cho Tào Tháo nghẹn họng, - Huynh như thế này mà còn không làm quan, thì ta hà tất phải lội vào vũng bùn ấy? Bốn bể là nhà, sách đàn là bạn, cũng là tiêu dao tự tại.

— Kẻ ăn thịt thì hèn, người ăn rau thì sáng. Ta thật ngưỡng mộ những năm tháng như thế của huynh.

Vương Tuấn cười nói:

— Ta trên không có phụ mẫu, dưới không có thê nhi, vò võ một mình, hình đơn bóng chiếc. Còn huynh thì sao?

Tào Đức nghe Vương Tuấn nhắc đến chuyện này, sợ đại ca mình lại nổi nóng sẽ đắc tội với cả Vương Tử Văn, vội nâng chén đến nói:

— Tử Văn huynh, năm xưa khi gặp nhau, tiểu đệ đầu còn để chỏm, khi ấy đã cảm thấy huynh thật ung dung tuấn nhã, đến nay Vương huynh càng có thêm mấy phần phiêu dật, tiểu đệ thật ngưỡng mộ vô cùng! Xin mời...

— Không dám! - Vương Tuấn uống một hớp rượu, lại nói, - Ta đến Tế Nam, nghe nói Mạnh Đức từ quan, mới có ý qua đây thăm. Nghĩ chúng ta hiện đều là khách lâm tuyền, tất có những điểm chung đấy.

Tào Tháo xấu hổ quá: “Kẻ ẩn sĩ như mình thế này làm sao so được với Vương Tuấn chứ!”

Biện Bỉnh cũng nói chen vào:

— Tiểu đệ đường đột, xin được cùng với Vương huynh hợp tấu một khúc.

Nói xong rút cây sáo như hình với bóng không lúc nào rời ra. Vương Tuấn cũng không chối từ, một người gảy đàn, một người thổi sáo, khúc nhạc rộn ràng bỗng cất vang, tựa như tiếng chim ríu rít trong buổi sáng mùa xuân, lại như gió đưa cành liễu thướt tha uyển chuyển.

Lúc sau, nhạc tấu xong, Biện Bỉnh lau miệng:

— Ha ha! Đệ là kẻ tục nhân chỉ biết những khúc như thế. Khó mà bước vào nơi đại nhã, để cho Vương huynh phải cười rồi.

— Đại tục cũng là đại nhã, bản nhạc đệ tấu rất có vận vị phong nhã.

Tào Tháo cười nói:

— Nội đệ nguyên là người hát xướng, kỳ thực cũng là nhờ vào Kinh thi mà kiếm sống.

— Chả trách nào! - Vương Tuấn gật đầu liên tục, - Những vật thế tục đều là phong nhã, hà tất phải công kích về nỗi khác nhau, mà trốn tránh thế tục?

Tào Tháo biết rằng trong câu nói của Vương Tuấn có ẩn ý khác nữa, nhưng giả như không nghe ra, cười nói:

— Ta không biết gảy đàn thổi sáo, xin hát cho mọi người nghe một khúc vậy! - Nói xong Tào Tháo hắng giọng, hát rằng:

“Tưng bừng rực rỡ trên trời;

Dưới trần ánh sáng chiếu soi phủ đầy.

Ta đi phục dịch phương tây;

Thì vùng Cầu Dã là đây đến rồi.

Tháng Hai, ngày tốt đến nơi;

Hè đông nóng lạnh các thời đều xa.

Chẳng về sầu lão lòng ta;

Đắng như thuốc độc xót xa thấm vào.

Nhớ đồng liêu hẹn ở trào;

Như mưa tầm tã dạt dào lệ sa.

Há không nhớ trở lại nhà;

Sợ mang tội lỗi, nên ta nhẫn lòng.”

Khổ đầu tiên của bài Tiểu Minh - Kinh thi còn chưa hát hết, Vương Tuấn đã cười nói:

— Nhà mà huynh nhớ trở lại ấy là chỗ nào vậy? Há lại là chỗ này ư?

Tào Tháo không hát nữa:

— Chính là vì nhà này tiểu đệ mới về quê đấy.

— Ồ? - Vương Tuấn vuốt vuốt chòm râu dài thật đẹp đứng dậy, dạo một vòng xung quanh căn phòng, rồi chỉ vào bộ cung tên treo trên tường, đột nhiên đưa tay nắn nắn đùi Tào Tháo, hỏi, - Cung tên còn đó, bắp thịt vẫn săn. Nếu đã đóng cửa thì sao không bỏ luôn cung mã đi?

— Lúc rảnh rỗi săn bắn chỉ là để rèn luyện sức khỏe mà thôi.

— Chỉ có huynh là nói vậy thôi. - Vương Tuấn cười, lại nhặt lên một cuốn sách dưới đất: Binh pháp tiết yếu à, là đại tác của Mạnh Đức phải chăng?

Tào Tháo cũng không khiên tốn nữa:

— Đúng vậy.

— Việc binh là việc chẳng lành vậy. Huynh là một ẩn sĩ ở thôn quê, làm sao lại thích thú với việc hung hiểm này?

Tào Tháo lặng im không nói gì nữa.

— Mạnh Đức, huynh đâu muốn trải qua những ngày tháng như thế này. - Vương Tuấn lại ngồi xuống. Tào Đức, Biện Bỉnh đều gật đầu theo, suốt một năm nay, ai chẳng nhìn rõ ra điều ấy.

Tào Tháo thở dài:

— Dù cho Tào mỗ này có một lòng mong mỏi đường sĩ hoạn, nhưng triều đình chưa trong, cục thế chưa sáng, ta há lại có thể đem thân mình đặt vào chỗ miệng hùm?

— Hơ! - Vương Tuấn cười nhạt một tiếng, - Coi như huynh đã nói một câu đúng lương tâm.

Tào Tháo cũng cười lên, rồi đem chuyện Thôi Quân đến thăm, triều đình trưng vời ra làm chức Điển quân hiệu úy, Trần Dật thay bọn Hứa Du đến đưa tin, rồi cả chuyện phụ thân mình đem ức vạn của nhà ra đổi lấy chức thái úy kể hết cả ra, cuối cùng lôi từ trong áo ra cuốn Lễ ký chương cú giao cho Vương Tuấn.

Vương Tuấn trông thấy cuốn sách này thì vô cùng ngạc nhiên:

— Ôi chao, Hứa Du lại lấy sách của sư phụ là để làm tin. Bộ Lễ ký chương cú này tổng cộng có sáu mươi sáu cuốn, thất tán đi các nơi. Khi thầy qua đời còn lại hơn ba mươi cuốn, đều để cho hai tiểu muội cất giữ, ngoài ra, ta với Tử Bá, Tử Viễn mỗi người giữ mấy cuốn nữa. - Nói xong Vương Tuấn mở sách ra xem, dòng đầu tiên nhìn thấy là đoạn Khổng phu tử luận đạo, liền đọc to lên, - “Đại đạo thi hành và các bậc anh hiền thời Tam đại (Hạ, Thương, Chu) thì Khâu này chưa được thấy, nhưng chí thì hướng về chỗ đó. Đại đạo mà thi hành thì thiên hạ là của chung, tuyển chọn người hiền, cử người tài năng, giảng điều tín thực, thực hiện trên thuận dưới hòa. Cho nên người ta không riêng thân người thân mình, không riêng yêu con cái mình. Khiến người già có nơi nương dựa cuối đời, người khỏe mạnh có chỗ dùng tới, trẻ em có sự chăn dắt để lớn lên; người cô phu, quả phụ, côi cút, đơn chiếc và tàn tật đều được nuôi dưỡng; con trai có phận, con gái có nơi chốn để nương về. Về tài hóa, thì không nên để cho rơi vãi phung phí, mà cũng bất tất cất giấu cho mình. Về sức lực thì ưa được thi thố ra, thi thố thì chẳng cứ là cho riêng mình. Ấy cho nên mưu mô đều không dấy lên, trộm cắp giặc cướp không nổi dậy; cổng ngoài không phải đóng, thế gọi là Đại Đồng.”

— Những điều này kẻ sĩ ai cũng đều biết vậy. - Tào Tháo cũng đọc thuộc lòng theo, - “Nay đại đạo đã bị che lấp, người ta coi thiên hạ là nhà của mình, ai nấy đều riêng thân cha mẹ mình, đều riêng yêu con mình, cho của cải và sức lực là riêng của mình. Vua quan lấy việc cha truyền con nối cho là lễ, quốc gia thì lấy thành quách hào trì cho là vững, lấy lễ nghĩa làm kỷ cương, làm cho chính cái nghĩa vua tôi, hậu cái tình cha con, thuận cái tình anh em, hòa cái đạo vợ chồng, đặt chế độ, lập điền lý, tôn trọng kẻ trí dũng, lập công khởi sự riêng cho mình. Cho nên, mưu chước mới sinh ra, chiến tranh mới khởi lên. Vua Vũ, vua Thang, vua Văn, vua Võ, Thành Vương, Chu Công, bởi đó mà được chọn là bậc hơn cả. Sáu bậc quân tử ấy chưa từng không cẩn thận ở lễ, để làm cho rõ điều nghĩa, thành điều tín, rõ người có lỗi, lấy nhân làm phép, giảng điều tôn nhượng, bảo dân theo phép thường. Nếu có ai không theo những điều ấy, thì dẫu có thế vị, chúng nhân cho là họa ác, bắt tội mà truất bỏ đi. Ấy là đời Tiểu khang...” Không sai chứ?

— Mạnh Đức thật là có trí nhớ tốt, nhưng đồ vật của sư phụ, tôi sẽ thu lấy mang đi nhé. - Vương Tuấn cuộn sách lại, - Mạnh Đức đã có thể thuộc lòng, còn ở lại đây mất thời gian làm gì, có thể đi làm quan được rồi.

— Huynh khuyên ta làm quan, vậy vì sao huynh không làm quan? - Tào Tháo hỏi vặn lại.

— Huynh vừa nãy chưa ngộ ra ư? Ta là kẻ sĩ đời Đại Đồng, còn huynh là bề tôi đời Tiểu Khang.

— Huynh thật tự tin.

— Chẳng phải là tự tin. - Ánh mắt Vương Tuấn sáng lên, - Người ta mỗi người một chí, bỏ công danh lợi lộc ra ngoài thân mình, Vương mỗ ta làm được, nhưng Tào Mạnh Đức huynh... e là không buông được khỏi tay đâu!

Tào Tháo cuối cùng đã cúi đầu xuống thật thấp.

Biện Bỉnh trông thấy vậy vỗ tay:

— Ôi chao! Cuối cùng coi như cũng có người trị được huynh ấy rồi!

Khi ấy Lâu Dị đi vào trong nói:

— Cữu gia, bên ngoài tuyết rơi nặng quá!

— Vậy chúng ta mau về nhà đi. - Biện Bỉnh lập tức đứng lên, - Trời cũng không còn sớm nữa, nhị ca còn không theo đệ về nhà ư?

— Ta không về! - Tào Đức vỗ đùi, - Đại ca ta chưa về nhà, vậy ta cũng chưa về nhà.

— Đệ theo ta ở đây để làm rối lên cái gì chứ? - Tào Tháo nói.

Tào Đức cười bảo:

— Đại ca, câu này của huynh không đúng rồi. Làm ẩn sĩ thì đệ có tư cách hơn huynh, chí ít thì việc làm quan đệ cũng chưa từng làm.

Tào Tháo chẳng có cách gì khác, quay sang nhìn Vương Tuấn. Vương Tuấn liền bảo:

— Hôm nay ta vốn định cùng ngủ lại với Mạnh Đức một tối.

— Hay quá, hay quá. Ba chúng ta cùng ẩn cư ở đây. - Tào Đức cười nói.

— Đệ thấy ở đây chỉ có một vị ẩn sĩ thực sự, còn hai vị khác đều là giả vở chơi thôi. Chúng ta không nói nhiều nữa, đệ phải đi đây. - Biện Bỉnh vừa nói vừa khoác chiếc áo cừu, - Cả nhà lớn nhỏ đều phải tội hết rồi, đệ phải về dỗ bọn họ đây. Có phải không, tỷ phu? Chúng ta không nói nhiều nữa.

— Đệ nói lung tung nhiều quá rồi đấy! - Tào Tháo lừ mắt nhìn Biện Bỉnh.

Biện Bỉnh theo Lâu Dị đi ra, xe ngựa đều đánh đi hết. Ngoài trời tuyết lại rơi mau, Tào Đức và Vương Tuấn thì giục cũng không đi. Tào Tháo quay lên giường nằm, không để ý đến họ nữa.

Tào Đức với Vương Tuấn cũng không để tâm đến Tào Tháo, uống rượu ăn thịt chuyện trò đàn hát. Trời tối rồi, lại châm đèn lên, hai người tiếp tục hát những bài trong Kinh thi, nào là Vô y, Chiêm bỉ lạc hỹ, rồi Thố tư, Phá phủ, ngoài những bài chiến ca ra thì lại là những bài lập công dựng nghiệp. Hát đến độ Tào Tháo ong cả đầu lên, trùm kín chăn chịu đựng, chẳng biết bao lâu sau, mới chập chờn ngủ đi...

Một cơn gió lạnh thổi thốc vào người Tào Tháo, Tào Tháo mở choàng mắt ra mới phát hiện, trời đã sáng từ khi nào. Ngồi dậy thấy trong lều chén bát ngổn ngang, tiểu đệ nằm gác chân lên mình mà ngủ. Còn Vương Tuấn?

Tào Tháo vội mở cửa, chỉ thấy tuyết lớn đã nhuộm thế giới thành một màu trắng xóa, như dát bạc bọc lụa, khí trời lạnh buốt, như ngấm tận gan ruột người ta. Trên lớp tuyết dày còn in hằn một vệt dài những dấu chân đi, Vương Tuấn khoác áo hồ cừu đeo cây đàn dao cầm, đang đi về phía xa xa.

— Tử Văn! Tử Văn! Huynh đi đâu vậy?

Vương Tuấn quay đầu lại hét to:

— Ta phải đi đây... Đi tìm Kiều Vũ huynh và Đại Kiều, Tiểu Kiều muội muội.

— Vậy nếu huynh không tìm thấy bọn họ thì sao?

— Tìm không thấy thì tiếp tục tìm, đến khi nào mệt, thì lại tìm một nơi ở lại.

Tào Tháo hiện giờ mới ý thức được rằng, sự truy cầu của một ẩn sĩ lại cách xa với mình đến như vậy, lần chia tay này còn có thể gặp lại nhau được nữa không? Tào Tháo kêu to lên:

— Tử Văn! Huynh hãy bảo trọng... Huynh đi bộ sao được, hãy lấy ngựa của ta mà cưỡi đi.

Vương Tuấn đã đi được rất xa rồi, chỉ kêu to:

— Ngựa hay ngàn dặm, nên trổ tài ở chốn sa trường! Chớ để mai một nơi thôn dã... - Nói xong câu ấy, Vương Tuấn lại đột nhiên cất cao giọng, - Tào Mạnh Đức! Câu bình phẩm của Hứa Tử Tương năm xưa, huynh còn nhớ hay không? Không làm được bề tôi giỏi ở đời thịnh, thì huynh vẫn còn một con đường khác!

Gian hung đời loạn! Tào Mạnh Đức chợt lạnh buốt trong lòng, ngẩng đầu nhìn lại, chỉ thấy Vương Tuấn đang hấp tấp quay lại, vội hỏi:

— Làm sao vậy?

Vương Tuấn dừng bước lại kêu to:

— Mạnh Đức, ta quên mất một chuyện. Hứa Tử Viễn tuy mưu trí tinh tường kỳ lạ, nhưng tham mà hám lợi; Lâu Tử Bá cương nghị tuấn kiệt, nhưng không tránh khỏi quật cường thẳng tính. Hai người này là đồng môn với ta, nếu có một ngày nào đắc tội với huynh, mong Mạnh Đức hãy dung thứ cho họ. - Nói xong lại vái tạ.

— Ta biết rồi, ta nhất định sẽ quan tâm đến họ. - Tào Tháo lúc này lại tin thề rất dứt khoát.

Vương Tuấn tựa hồ cảm thán điều gì đó, muốn nói lại ngưng, nhưng vẫn quay người mà đi. Tấm áo cừu màu trắng, chẳng bao lâu đã hòa vào giữa đất trời trắng toát một màu băng tuyết, không còn nhận ra ở đâu nữa, chỉ lưu lại một vệt những dấu chân lặng lẽ...

— Đại ca, bên ngoài lạnh thế, mau vào nhà đi! - Tào Đức đã tỉnh dậy.

Tào Tháo thở dài một hơi, ngồi xuống thật lâu không nói gì, rồi mới bảo:

— Ta đang tính sẽ nhận chiếu vời ra làm quan!

— Đệ sớm biết sẽ như thế mà. - Tào Đức cầm bút đến, viết một chữ “Phi” lên trên mặt bàn, nét ngang dưới cùng cũng kéo gập xuống một chút. - Huynh xem xem, đây là chữ mà hôm ấy huynh đã viết. Có thể huynh từ lâu đã muốn đặt cho con trai cái tên Phi này, nhưng trong đầu huynh luôn nghĩ đến chữ Bĩ. Trong lúc vội vàng, tay đã tùy tâm, mà kéo nét ngang ra gập cong thế này.

Tào Tháo gật gật đầu.

— Phi với Bĩ đồng âm, tự dạng gần nhau, nhưng ý nghĩa thì khác nhau rất xa. Bĩ nghĩa là hung vậy, như trong Kinh Dịch có nói: “Bĩ cực thái lai”. Huynh căn bản không vui, ẩn cư thế này cũng không phải là mong muốn của huynh. Trong lòng huynh hiện giờ là Bĩ, là khoảng thời gian đen tối nhất từ khi huynh sinh ra đến nay. Huynh vẫn luôn tự dối mình và dối người! Từ lâu đệ đã muốn nói chuyện này với huynh rồi!

Tào Tháo không thể không gật đầu:

— Từ nhỏ đến lớn cùng sống với nhau, tâm tư của ta đệ là người rõ nhất.

— Đệ chẳng rõ! - Tào Đức vứt cây bút, - Đệ đâu ngờ huynh còn biết lừa dối của những người ở thôn quê, đâu biết huynh còn có lòng chiêu tập binh lính! Càng không nghĩ được rằng huynh lại lấy đó làm thích, lấy đó làm hay. Việc vui thích nhất của huynh năm nay chính là việc dẫn quân đi áp vận! Khi đó đệ đã nghĩ ra, huynh lại sắp đi rồi...

Tào Tháo than dài:

— Ta muốn làm một bề tôi giỏi, nhưng người đời lại bức ta phải làm gian hùng.

— Trời sinh đất dưỡng, không dựa vào ai khác được! Huynh không cần phải giả vờ giả bộ, từ nhỏ đến lớn những người bị huynh lừa gạt có đếm được hết không? Chẳng phải hôm nay huynh mới gian đâu! - Tào Đức đứng dậy thu dọn đồ đạc, - Đi đi! Thế đạo này rất phù hợp với huynh đấy, đệ là đồ bỏ đi chỉ biết nói chứ không biết làm, còn để làm vẻ vang cho nhà họ Tào ta... chỉ trông cậy vào một huynh đó thôi!

— Đệ đệ! - Tào Tháo ôm chầm lấy Tào Đức.

Huynh đệ hai người một ngựa sải bước trở về đến nhà, lập tức mệnh cho Lâu Dị chuẩn bị xe ngựa, lễ vật để ngày mai đến bái yết sứ quân Viên Trung. Được một lúc rảnh rồi, Tào Tháo liền chạy đến phòng Đinh thị.

Đinh thị thấy phu quân đến, cũng chẳng thèm để ý, chỉ chăm chú dệt vải.

— Hiền thê, đừng giận nữa nào!

Đinh thị vẫn không thèm nhìn Tào Tháo.

Tào Tháo vuốt ve lưng nàng, nói:

— Nàng nói với ta một câu đi.

Đinh thị vẫn dường như bưng tai không nghe thấy gì hết.

Tào Tháo giữ chặt lấy tay nàng:

— Bà lớn à, từ ngày mai trở đi, ta sẽ bảo bọn người nhà mỗi ngày chuẩn bị cho nàng mười cây tre, nàng muốn vót thế nào thì vót như thế!

Đinh thị bật cười khanh khách, cốc một cái vào đầu Tào Tháo:

— Thiếp tôi, đời này đúng là bị hủy hoại bởi cái miệng của chàng vậy.

— Hi hi, nàng đã cười là tốt rồi.

— Chàng sắp đi rồi đúng không? Thiếp đã sớm nghĩ đến chuyện ấy rồi, theo lý thì cũng nên như thế. Đến kinh rồi, gặp phụ thân, chàng phải ăn nói cho tử tế, để sau này còn dễ mưu tính đường sĩ hoạn của mình. Đợi Ngang nhi của chúng ta lớn lên rồi...

— Được rồi, được rồi. Nàng không cần bận tâm nhiều, lại nói thế rồi.

— Không nói những chuyện ấy nữa. - Đinh thị ngắm Tào Tháo đầu đến chân, - Chàng còn có chuyện gì muốn nói phải không?

— Thật không hổ là hiền thê của ta.

— Chuyện gì vậy?

— Ta muốn... à... - Tào Tháo tay cầm vạt áo, trong lòng suy nghĩ lựa lời nói, - Là ý tốt của ta thôi! Ta muốn đưa hai mẹ con nàng ấy lên kinh, cũng tiện để có người hầu hạ phụ thân. Ngang nhi lớn rồi, đi cùng sẽ lỡ mất việc học. Phi nhi còn nhỏ, vừa hay có thể giúp cho phụ thân vui dạ... Ta không có ý gì khác.

— Hừ! Thiếp đã khi nào cấm được việc gì đâu, muốn đưa theo thì chàng cứ đưa thôi, hà tất phải mượn nhiều lời thế. Tục ngữ có nói: “ba mươi như sói, bốn mươi như hổ”, có một người để trông nom chàng cũng tốt, cho chàng khỏi phải nhấp nhổm, của thơm của thối vơ bừa.

— Vậy ta sẽ bảo Hoàn nhi cũng chuẩn bị đi với họ.

— Đợi đã! - Đinh thị nghe thấy dường có vấn đề, - Chàng nhớ người lớn hay nhớ kẻ nhỏ vậy?

— Trẻ con người lớn ta đều nhớ cả! - Tào Tháo cười ngượng nói.

Đinh thị cười nhạt một tiếng:

— Đừng có giả ngây nữa! Chàng hẳn biết người mà thiếp tôi hỏi là ai. Chàng lại nhớ nhung Hoàn nhi rồi, có đúng không? Vừa mới thấy người ta hết giận, đã lại được đằng chân lân đằng đầu.

— Làm gì có chuyện đó? Hoàn nhi chỉ là tiểu a hoàn.

— Sao lại không thể chứ? Khi xưa mẹ đẻ của Ngang nhi làm thế nào mà được chàng nạp làm thiếp? Chàng ấy, chưa hết tai họa, đã lại ham sắc, đúng là có tài mèo mả gà đồng! Chuyện Hoàn nhi chàng phải nghĩ cho thấu đáo, muội ấy và A Bỉnh đang tốt đẹp như vậy, chàng chớ làm cho mọi người đều thấy khó coi. - Đinh thị nghiêm mặt nói.

— Hoàn nhi và A Bỉnh không thích hợp, Hoàn nhi là nghĩa muội của bên ấy, luận ra thì cũng là huynh muội kết nghĩa với A Bỉnh, đã là huynh muội thì thành thân thế nào được?

— Thiếp coi như đã nhìn thấu bụng chàng! Huynh muội thành thân không phù hợp, chàng thì lại muốn thân càng thêm thân. - Đinh thị không nhìn Tào Tháo, tiếp tục dệt vải, - Dù sao thiếp cũng chẳng quản nổi được chàng, chàng tự mình xem xét mà làm thôi.

— Vậy thì ta sẽ xem xét mà làm vậy. - Tào Tháo cười nhạt nói, - Ta đi làm chút công chuyện đã, tối nay ta nhất định sẽ đến. - Nói rồi hứng trí đi ra.

Đinh thị ném chiếc thoi dệt, nước mắt tuôn trào rơi xuống:

— Ta quá tốt bụng, hay là quá ngu ngốc chứ...

Lúc ấy chợt có tiếng cánh cửa mở, Tào Ngang nhảy chân sáo chạy vào, lấy làm lạ lùng hỏi:

— Mẹ, mẹ làm sao thế?

Đinh thị ôm chặt lấy con trai, nghẹn ngào nói:

— Ngang nhi... Mẹ có thể không cần bất cứ ai cả, nhưng con phải học cho giỏi, để sau này còn vì mẹ mà vươn lên...

❀ ❀ ❀

[1] Thường bá là chức quan đại thần thời Chu, giúp hoàng đế quản lý việc dân chính, tương đương với chức Thị trung thời Hán.

[2] Vô Diệm là vương hậu của Tuyên Vương Điền Tịch Cương nước Tề, được coi là một trong bốn người phụ nữ xấu nhất Trung Hoa, tuy bà có dung mạo xấu xí nhưng lại thông minh hơn người, đã can gián Tề Tuyên Vương bỏ thói ăn chơi, sa đọa để xây dựng nước Tề trở nên cường thịnh.