Thời tiết nóng bức khiến tâm tình con người ta cũng càng thêm buồn bực, đặc biệt là với các quan viên ở kinh sư mà nói lại càng khó chịu hơn. Quan lại nhà Hán rất coi trọng nghi lễ, bất kể thời tiết nóng thế nào, cũng nhất định vẫn phải ăn mặc nghiêm trang chỉnh tề, đi những bước đĩnh đạc từ tốn, trong thời tiết nóng bức thế này há chẳng phải là hành tội ư?

Tào Tháo và Trần Ôn sánh vai đi đến mé ngoài Đông Quán, hai người không bảo nhau mà cùng thở dài.

Ngày đêm suy nghĩ, cuối cùng nay đã được về kinh làm quan, nhưng chức nghị lang trong triều nhiều không đếm xuể, những người thực sự có công việc để làm chỉ chưa đến mười người, còn đại đa số là chỉ là ăn không ngồi rỗi, chẳng có công việc gì cả.

Tào Tháo và Trần Ôn tuy là được Kiều Huyền tiến cử, hoàng đế đích thân hạ chiếu cho vời, nhưng đều không có chức phận gì giống một quan viên dự bị. Trên danh nghĩa họ phụ trách việc ứng đối thánh ngôn trả lời những câu hỏi của vua, nhưng hoàng thượng ngày ngày đều nghỉ mát ở Tây viên, ngay đến gặp mặt còn chẳng được.

Thời gian ngày qua ngày trôi đi, bọn họ cũng chỉ còn biết nghĩ cách tự mình tìm việc giải sầu. Vừa vặn Đông Quán học sĩ trong cung đang soạn bộ quốc sử Hán kỷ, họ liền theo đó sao sao chép chép tìm tòi sách vở. Tóm lại, nhìn thì thấy cả ngày bận rộn vất vả, nhưng thực tế chẳng qua là giết thời gian mà thôi.

Ánh nắng rải vàng trên mặt đất, bốn bề im ắng không gợn gió, trong sân lá ngô đồng im phăng phắc không hề lay động. Trong sảnh đường Đông Quán im ắng tĩnh mịch, lúc này ngài chủ biên Mã Mật Đê đang nghỉ ngơi trên gác nhỏ phía sau, chỉ có mấy thư lại đang sắp xếp sách vở. Nói thêm cho rõ, tu biên bộ Đông Quán Hán kỷ này còn phải tìm tòi đến bộ tư sử của Ban Cố soạn. Khi xưa Hiếu Minh hoàng đế sau khi xem đã vô cùng khen ngợi, và rất coi trọng bộ sử này, bèn hạ lệnh đem nó liệt vào quốc sử bản triều phải được viết tiếp không ngừng nghỉ. Do vậy mà các đại nho Trần Tông, Doãn Mẫn lũ lượt gia nhập, sau đó lại có các cây bút lớn Lưu Trân, Phục Vô Kỵ, Thôi Thực, Tào Thọ... kế thừa tiền bối tiếp tục biên tu. Từ khi Lưu Hoành kế vị đến nay, Mã Mật Đê, Đường Khê Điển, Sái Ung, Lư Thực, Dương Bưu cũng đều lần lượt vất vả khó nhọc vì bộ sách này. Nhưng nay Đường Khê Điển bệnh nặng cáo lão, Sái Ung trốn quan ẩn cư, không biết đi đâu, Lư Thực lại được điều sang nhận chức thượng thư, Dương Bưu cũng có công việc khác. Công việc biên tu sử sách nặng nề như thế tất cả đều dồn lên vai một mình người tổng biên tu là Mã Mật Đê.

Mã công tuổi tác đã cao, tinh lực không còn được như trước đây nữa, nhưng thi thoảng hoàng thượng vẫn sai người đến hỏi tiến độ biên chép sử sách khiến ông già ấy chẳng được nhàn hạ chút nào. Kỳ thực tấm lòng của ông lão ấy đúng là như gương sáng, tất cả mọi việc trước mắt đều do tên hoạn quan thổ phỉ Trương Nhượng bày ra, cố ý bắt ông lão già nua ấy phải chết vì mệt ở Đông Quán. Nhưng ông vẫn chẳng bỏ được công việc ấy, Đông Quán Hán kỷ là tâm huyết của bao danh nho văn sĩ trong suốt hơn một trăm năm. Ông dù có chết vì mệt mỏi cũng không muốn đem biết bao cố gắng của mấy đời người thả xuôi theo dòng nước. Vả lại triều đình đã hủ bại đến mức này, một lão già nhỏ như hạt tấm làm sao đủ sức vãn hồi lại được, vậy thì có việc gì khả dĩ hơn việc dồn hết tâm huyết tinh thần vào soạn sử chứ? Bất kể là đối với Mã Mật Đê, hay đối với những người như Tào Tháo, bận rộn là một thứ hạnh phúc, bởi một khi đã bận rộn sẽ chẳng còn sức đâu mà cảm thán nỗi thống khổ của hiện thực nữa.

Tào Tháo, Trần Ôn bước vào cửa lớn, thấy bốn bề không một bóng người, liền cởi mũ quan để xuống, bên trong Đông Quán cao lớn rộng thoáng, nên cũng mát mẻ hơn nhiều. Hai người cảm thấy hôm nay mình đã đến sớm, liền lau mồ hôi, gạt đám sách vở bừa bộn tìm một chỗ ngồi xuống, tiện tay rút hai cuốn truyện ký vừa mới chép xong ra đọc.

Kể ra cũng thật trùng hợp, Tào Tháo mở đúng chương ghi chép về Thế tổ Quang Vũ hoàng đế Lưu Tú ra đọc, lại vừa đúng đoạn chép về trận chiến ở Côn Dương. Giọng văn cây đại thủ bút Ban Cố thật hợp với khẩu vị của Tào Tháo. Đọc đến đoạn: “Ban đầu, Mãng sai hai người, muốn củng cố uy vũ, để chấn động Sơn Đông, áo giáp chật xe, giáo mác tinh kỳ, binh khí chiến đấu nhiều lắm. Xua theo quân cả các loại mãnh thú kỳ vĩ, hổ báo tê voi. Lại lấy tên dáng dấp cao lớn là Cự Vô Bá làm Lũy úy, từ Tần, Hán đến nay, việc ra quân chưa từng có như thế.” Tào Tháo gấp sách, tấm tắc mãi không thôi, rồi nói với Trần Ôn:

— Trận chiến Côn Dương khi xưa, đến nay ngẫm lại vẫn thấy quả thật kỳ diệu. Thế tổ hoàng đế của chúng ta chỉ với vài ngàn quân tinh nhuệ mà phá gần trăm vạn quân địch. Thật là thiên thần vậy! Tuy lãnh đạo có phương pháp, sĩ tốt phấn chấn dũng mãnh, nhưng cũng là ý trời như thế!

Nào hay Trần Ôn còn chưa kịp đáp lời, thì đã nghe từ cửa giữa vẳng lại một tràng cười khanh khách:

— Ha ha ha... Thật buồn cười! Trận chiến Côn Dương chỉ là sức người làm nên, liên quan gì đến ý trời?

Tào Tháo giật mình, đưa mắt nhìn xem, thấy ngoài cửa giữa có một vị quan viên đang đứng. Người ấy độ trên dưới năm mươi tuổi, cũng mặc phục sức chung của các quan Nghị lang đại phu, vóc người thấp lùn, tướng mạo xấu xí thân hình gầy còm khô khốc, đang chắp hai tay sau lưng, vểnh chòm râu nhỏ dài khoảng hai tấc, ngắm nghía bức họa chân dung Hồ Quảng treo trên tường ngay lối cửa vào. Tào Tháo nghe thấy người này cố ý bác lại mình, lại thấy đó là người tướng mạo bỉ lậu, còn thấp hơn cả mình, trong lòng cảm thấy không vui. Y liền buông cuốn sách trong tay xuống, cố ý quay sang Trần Ôn nói bóng gió:

— Ngày nay kẻ thư sinh chẳng biết sự hiểm nguy nơi chiến trường, nói năng cũng nhiều sự kỳ quái vậy...

Người ấy nghe rõ những lời của Tào Tháo là cố ý nhắm vào mình, vừa cười vừa vân vê chòm râu chuột vểnh lên trên bảo:

— Kỳ quái ư? Nói bởi ý trời gì đó mới thực là kỳ quái! Từ xưa chuyện dùng binh không câu thúc ở phép tắc, không có việc thì rèn luyện, có việc thì điều động sĩ khí. Ngàn người một lòng có thể phá trăm vạn quân ô hợp. Cuộc chiến ở Côn Dương, Thế tổ hoàng đế đã nói rõ lợi hại từ trước, rồi sau mới khơi dậy dũng khí của quân sĩ mà giết địch. Còn quân của Vương Mãng lại dựa vào quân đông gươm sắc, lười nhác việc can qua, quân Hán vừa đến đã thành quân rối loạn. Binh pháp có nói “Quân có thể đoạt khí thế, Tướng có thể chiếm lòng dạ”, đó chẳng qua cũng là lẽ thường.

— Lẽ thường? - Tào Tháo từng rảnh rỗi đọc binh thư, chú giải Tôn Tử, chẳng thèm để ý đến lời của ông ta. - Chỉ e nói ra thì dễ, mà làm được mới khó đó! Chẳng thông qua chiến sự, cùng lắm cũng chỉ là luận suông về người xưa mà thôi.

Người đó bèn không tranh luận thêm với Tào Tháo nữa, cười hì hì lắc đầu, vẫn cứ chăm chú ngắm bức chân dung của Hồ Quảng như cũ. Điều ấy càng khiến Tào Tháo thêm hiếu kỳ, liền hỏi:

— Dám hỏi, đại nhân đây đang nghĩ gì vậy?

Người thấp bé ấy vuốt râu, trầm ngâm hồi lâu mới nói:

— Muôn việc bừa bãi hỏi Bá Thủy, Thiên hạ trung dung có Hồ công. Bức họa thật sự là đẹp, thiết tưởng Hồ công năm xưa cũng có tư chất anh tuấn biết bao!

Tào Tháo thiếu chút nữa bật cười lên thành tiếng, người này đúng thật là cổ quái, lại nói ra những câu chẳng giống lời bàn luận của mọi người. Người đời đều biết Hồ Quảng gian ngoan giảo hoạt, chẳng qua là giỏi thuận theo ý vua, qua lại với hoạn quan và ngoại thích mà thôi. Vậy mà người này lại nói Hồ Quảng có khí chất anh minh, đúng là vừa bực mình vừa buồn cười.

Tào Tháo đứng dậy đi đến trước vách treo chân dung, ngắm nhìn bức tranh. Đó là những bức họa chân dung công thần mà hoàng thượng đặc ý hạ lệnh cho họa từ sáu năm trước, bên trái là Hoàng Quỳnh, bên phải là Hồ Quảng, tựa như hai bức tranh thần canh cửa. Khi xưa dưới thời mà “tướng quân hống hách” Lương Ký nắm chính sự, hai người này một cương một nhu, chống đỡ cục thế triều đình khi mà hoàng quyền suy vi nhất. Cho vẽ hình hai người ở đây một là để biểu dương công trạng, hai là để khuyến cáo hậu nhân phải học tập đạo cương nhu để làm quan thờ vua. Bức họa Tào Tháo đang xem này, rõ ràng là họa Hồ Quảng khi đã về già, ăn mặc theo lối công hầu, trong tay cầm gậy trường thọ, tuy râu tóc đều bạc trắng, nhưng khuôn mặt mỉm cười vẫn lộ rõ vẻ hài hòa, trái ngược hẳn với bức họa Hoàng Quỳnh với một chính khí hạo nhiên, càng già càng cứng cỏi ở phía bên trái. Khi Tào Tháo còn nhỏ đã gặp Hồ Quảng không ít lần, vẫn lờ mờ nhớ được đúng là dáng vẻ thế này - thực sự là không thể nói có tư thái anh tuấn gì cả.

Tào Tháo cố giữ ý nhẫn nại như một kẻ đang phải vác nặng, quay mặt lại cười nói:

— Xin thứ cho vãn sinh nói thẳng, Hồ công trung dung thì có thể thấy được, nhưng tư thái anh tuấn thì chưa thấy điểm nào. Đại nhân có thể chỉ giáo sơ lược cho biết một vài không ạ?

— Ồ? - Người ấy khi đó mới lấy làm lạ quay sang nhìn Tào Tháo, không biết vì sao mà nói liền một thôi, - Ngài không biết đâu, trong đó có duyên cớ của nó. Bức họa này vẽ Hồ công khi đã về già, khi ông ấy còn trẻ thực sự là tướng mạo đường đường, anh khí phi phàm. Ngài có biết vì sao ông già ấy lại làm quan không? Nếu ngài có hứng thú, chúng ta vào trong ngồi đã, lão hủ bất tài, nhưng sinh trước vài năm, xin kể lại cho nghe.

Tào Tháo chắp tay vái, nhường ông ta đi trước. Trần Ôn thấy vậy cũng vội nhường chỗ ngồi trên. Người đó vừa ngồi xuống liền cất giọng kể:

— Hầy dà! Lão Hồ Quảng ấy có thể được xét hiếu liêm ra làm quan, phải kể từ đại thần Pháp Hùng của tiền triều trở đi.

— Pháp Hùng? Là danh lại Pháp Văn Cương đó ư? - Trần Ôn đã từng nghe về người này.

— Đúng vậy. Năm đó ông ta từng làm chức Thái thú Nam quận, có một năm xét tài cuối năm, thực sự đã làm khó cho Pháp Hùng. Nhất định các ngài đã nghe nói rồi, Pháp Hùng bản tính thẳng thắn, nổi tiếng là người chấp pháp nghiêm cẩn, yêu cầu đối với các quan lại thuộc hạ vô cùng hà khắc, tất cả mọi người đều phụng mệnh làm việc, không ai dám làm trái ý ông ta. Đến lúc tuyển lựa nhân tài, chính bản thân Pháp Hùng cũng thấy khó. Thường ngày bọn họ đều cẩn thận dè chừng, kiêng dè từng chút trước mặt mình, nhưng đến khi thực sự cần chọn ra kẻ tài đức hơn người thì lại không hề dễ. Pháp Hùng suy đi tính lại mà vẫn chưa đưa ra được chủ ý nào, đến thời khắc quan trọng nhất thì nhi tử của ông ta là Pháp Chân đến.

Tào Tháo gật gật đầu, với những chuyện của Pháp Chân, y vốn đã nghe qua. Pháp Chân là nhi tử Pháp Hùng, một ẩn sĩ ở Tây Xuyên, ham thuật Hoàng Lão, được người ta gọi là “Huyền Đức tiên sinh”. Nghe nói tên ấy chẳng những học thức xuất chúng mà tướng mạo cũng khôi ngô, nhưng chỉ là không muốn ra ngoài làm quan, khi triều đình cho vời, ông ta thà trốn trong rừng sâu núi thẳm chứ nhất quyết không chịu ra gặp công sai. Thế nhưng nhi tử của Pháp Chân là Pháp Diễn lại đã bò lên Lạc Dương làm quan từ lâu, đến nay cũng giữ một chức Nghị lang nhàn rỗi, từng có quan hệ sơ giao với Tào Tháo. Trừ chuyện có tướng mạo đẹp ra, thực cũng không có tài năng đáng kể gì. Người Lạc Dương đều hay, Pháp Diễn với mấy người là Tông chính Lưu Yên, Nghị lang Đổng Phù, Thái thương lệnh Triệu Vĩ, Lương châu thứ sử Mạnh Đà có quan hệ qua lại rất thân mật.

— Pháp Chân đến rất đúng lúc. - Người có tướng mạo bé nhỏ ấy nói tiếp, - Pháp Hùng biết nhi tử có con mắt tinh tường hơn mình, do vậy đã bảo Pháp Chân giành một buổi để gặp gỡ đám lại thuộc của mình, giúp ông ta chọn lấy một người tốt nhất trong đó để tiến cử một chân hiếu liêm. Pháp Chân tuân mệnh phụ thân, nhưng không chịu gặp mặt những người ấy, ông ta âm thầm lặng lẽ thay đổi trang phục giả làm một gã phục dịch, liền mấy ngày lân la đến các cửa sổ nha môn nhìn trộm xem ngôn hành cử chỉ của những thuộc lại ấy. Ba ngày sau Pháp Chân dẫn theo người mà mình chọn được đến gặp phụ thân, Pháp Hùng vừa nhìn thì hóa ra chính là Hồ Quảng người thường ngày hay vâng vâng dạ dạ nhất. Hồ Quảng làm việc vốn quả quyết, cử chỉ xuất chúng, chỉ là cung thuận nghiêm cẩn trước mặt trưởng lại. Pháp Hùng xưa nay chưa từng phát hiện ra mà thôi. - Người ấy nói đến đó thì rất vui vẻ. - Ngẫm lại, tính tình của con người mỗi ngày lại thêm thay đổi, Hồ Quảng tuy nửa cuộc đời là trung dung nhưng cũng là việc không thể đừng được vậy... - Trong câu nói ấy dường lộ ra vẻ nuối tiếc, thậm chí có chút gì đó cảm giác tự ái tự ti.

Tào Tháo tuy không nói câu nào phủ nhận những lời của ông ta, nhưng trong lòng lại rất không đồng tình với luận điệu đó. Không đồng tình với bình luận về cuộc chiến Côn Dương, cũng chẳng tán đồng với lời bình phẩm về Hồ Quảng. Trong mắt Tào Tháo con người thấp bé tướng mạo xấu xí buồn cười này thực chẳng có gì là tài giỏi cả, cố lắm cũng chỉ là một kẻ bỉ lậu lẻo mép ba hoa lấy lòng người khác mà thôi, thậm chí có nói nửa ngày, Tào Tháo cũng chẳng thèm hỏi tên họ của ông ta.

Khi ấy một tên thư lại hoảng hốt chạy tới, thi lễ trước người thấp lùn kia, nói:

— Ngài là Chu đại nhân ạ? Nắng nóng thế này mà phải để ngài đợi lâu, muôn vạn lần xin ngài thứ lỗi. Hôm nay Mã đại nhân không được khỏe nên ngủ quên một lúc, nghe nói ngài đã đến, đã vội vàng trở dậy rồi! Xin mời ngài mau vào trong này! - Nói rồi cung kính theo hầu người đó đi vào phía trong.

— Ông ta lại tranh được trước rồi! - Tào Tháo vừa nhìn theo bóng dáng ông ta, vừa nói với Trần Ôn, - Người này cũng thật buồn cười.

— Buồn cười gì chứ? Ta thấy ngài về già cũng sẽ có bộ dạng quý hóa như thế đấy... bộ râu ấy... cái đầu ấy... ha ha ha! Thử nghĩ kỹ xem, hai người chẳng giống nhau lắm sao.

— Ai đùa với ngài đâu? - Tào Tháo cũng buồn cười, tướng mạo của mình không ra sao cũng chẳng có cách nào khác được.

— Nhưng người kia gọi ông ta là Chu đại nhân... Rốt cuộc là Chu đại nhân nào đây... - Trần Ôn cúi đầu suy nghĩ. - Thường ngày chưa từng gặp ông ấy! Là ai nhỉ?

— Chẳng qua là một kẻ nhàn rỗi như chúng ta chứ gì. - Tào Tháo đứng dậy. - Chúng ta sang phòng khác dạo một vòng đi, ở đây sách chất như núi như đồi thế này, vướng chân vướng tay lắm.

— Tôi biết ông ta là ai rồi! - Mắt Trần Ôn chợt bừng sáng, đứng dựng cả người lên. - Mạnh Đức à, chúng ta thất lễ rồi!

— Ông ta là ai, mà ngài kinh hãi đến vậy?

— Đó là Gián nghị Đại phu Chu Tuấn mới được triều đình hạ chiếu triệu vời về kinh đấy!

— Là ông ta ư?

— Chắc chắn là ông ấy, có thể được Mã công đón tiếp long trọng như vậy, thử hỏi trong Đông Quán này còn ai nữa? - Trần Ôn nói vẻ chắc chắn.

Tào Tháo chợt đỏ mặt, thực sự thấy sống lưng mình như có lửa hun. Chu Tuấn ấy chỉ với năm ngàn thuộc lại và tạp binh mà trong thời gian một tháng trời ngắn ngủi đã bình định được mấy vạn quân phiến loạn ở Giao Châu. Mình đúng là có mắt mà không thấy Thái Sơn, nói người ta là thư sinh chẳng biết sự hiểm nguy nơi chiến trường, thật là có mắt như mù! Tào Tháo ngượng ngùng cười, nói chữa ngượng:

— Ôi! Ta đã nói gì vậy nhỉ... Vì rằng chưa gặp, nên sao biết được người đó lại có tướng mạo như thế.

Tào Tháo vốn ham binh pháp, thích quân ngũ, nếu biết đó là Chu Tuấn, đã lấy đại lễ mà chào hỏi, tham vấn cho tường tận rồi.

— Không thể đánh giá người ta qua bề ngoài được! Hai chúng ta cũng thật là, trò chuyện nửa ngày trời mà ngay việc người ta là ai cũng không rõ. Lương Long ở Giao Châu làm phản, Thái thú Nam Hải là Khổng Chi hàng giặc, lại còn có người bản địa phương Nam ứng theo, đến mấy vạn phản quân mà chưa đầy một tháng ông ta đã dẹp yên. Triều đình vừa mới ban lệnh, gia phong cho Chu Tuấn làm Đô Đình hầu, thưởng năm mươi cân vàng, nay chính là lúc ông ta rất được nể trọng. Tôi thấy ông ấy cũng thật bình dị gần gũi, ngài châm chọc như vậy mà ông ấy cũng không nói gì, lại còn trò chuyện với chúng ta nhiều như thế... thật hổ thẹn, hổ thẹn... - Trần Ôn nói rồi, đấm tay vào ngực mình.

Tào Tháo vẫn làm già không chịu đổi ý:

— Ông ấy tuy tinh thông việc dụng binh, nhưng cũng chưa chắc tất cả những gì nói ra đều đúng. Nói về cuộc chiến Côn Dương, biện luận là do thiên ý nhân lực gì gì đó, nhưng tôi không cho là có đến mười vạn đại quân mà lại bị người ta đoạt mất khí thế, phải chịu thua vào tay đối phương với quân số ít ỏi.

— Tôi thấy cũng chưa hẳn... Ngài chớ suy mò đoán mẫm, còn con số mười vạn đại quân ấy, nay ngay cả gặp đại sự chính thức cũng chưa chắc đã đủ nữa là! - Trần Ôn vừa cười cười vừa cầm quyển trục để lại vào trong đống thẻ tre.

Tào Tháo cũng bận rộn vào công việc cùng ông ta, đem cuốn Hán kỷ đã hiệu đính đối chiếu xong, căn cứ vào niên đại, nhân vật mà phân loại ra. Trần Ôn trước nay kính trọng Mã Mật Đê, cho nên khi làm việc cho ông ấy đều vô cùng thận trọng, đem những truyện ký mình chép được đối chiếu đầy đủ với mục lục, bận đến không ngẩng đầu lên được. Nhưng Tào Tháo thì trái ngược, người ở đó mà tâm trí lại để đâu đâu, trong đầu vẫn không thôi trăn trở về những câu nói với Chu Tuấn khi nãy, thậm chí còn để sách xuống, cất công đi lại trước bức họa Hồ Quảng treo trên tường: Thật lạ... lúc này nhìn ánh mắt trên bức họa... dường như ẩn đằng sau khuôn mặt già cả tốt bụng ấy đúng thực từng mang một vẻ cao ngạo không thuần, và hung tâm tráng chí... Đang mải suy nghĩ mông lung, bỗng chợt nghe thấy tiếng chống gậy lộc cộc vang lên. Mã Mật Đê tóc trắng phơ phơ đích thân đi ra tiễn chân Chu Tuấn.

— Xin lão ngài dừng bước ạ! Tại hạ thật đắc tội. Tại hạ nói nhàn rỗi không có việc gì đến thăm ngài, lại hóa làm ngài thêm phiền rồi. - Chu Tuấn vô cùng cung kính với Mã công.

— Công Vĩ, hà tất phải khách sáo thế. Đến hơn bốn năm nay chúng ta chưa gặp mặt nhau rồi. Nếu không ngại lão già này làm phiền, sau này xin thường qua lại đây chơi. Ta rất mong được cùng ngài trò chuyện, không cần phải dẫn kinh cứ điển, nghe chẳng hề bị câu thúc chút nào. - Xem ra, hôm nay Mã Mật Đê rất vui.

— Được thấy ngài vẫn mạnh khỏe, tại hạ cũng an tâm rồi.

— Ta vẫn tốt. - Mã Mật Đên cầm cây gậy gõ gõ xuống đất. - Tốt đến không thể tốt hơn được nữa đấy, nếu có ngự tửu mình ta vẫn có thể uống được hơn hai bầu đấy... Ngài nhìn xem Đông Quán này, giờ đây vắng heo vắng hút thế rồi! Chỉ có buổi sáng còn đông vui, mấy người nhàn rỗi đến trò chuyện. Ngày mai ta xin với hoàng thượng, chúng ta làm một cái biển, đổi chỗ này thành tửu quán thôi!

— Khà khà... - Chu Tuấn bật cười, chòm râu nhỏ vểnh lên thật cao. -Lâu rồi không gặp, ngài vẫn khôi hài như thế.

— Tự mua vui cho mình thôi. - Mã Mật Đê cười nhăn nhó. - Mới hồi đầu năm đổi rồi! Hiện nay chớ nói là dâng sớ bàn việc, ngay đến gặp mặt hoàng thượng cũng khó, cả ngày chỉ sai đám hoạn quan làm việc. Thực lòng, ta cũng chẳng phải là bề tôi trung thành thẳng thắn gì, Mã gia ta lại không phải xuất thân cao quý, chỉ là con cháu nhà hầu môn ngoại thích. Chỉ nghĩ phàm việc gì qua rồi thì thôi... Nhưng trước mắt có nhiều việc thực sự không thể cho qua được nổi! Cả đời ta thật thà trung thành chưa từng nói một lời phàn nàn nào, nhưng mắt trông thấy chuyện trong triều ngoài triều... Ôi chao... Khổng tử nói, sáu mươi tuổi thì nhĩ thuận, nhưng sao chuyện gì ta cũng nhìn không quen, nghe không thuận chứ?

— Lão ngài ơi, ngài đã vì xã tắc mà bỏ tâm huyết nửa đời người, giờ đây ngài phải bảo trọng sức khỏe đấy! - Chu Tuấn nắm lấy tay Mã công, dường như có ý nhắc nhở ông ấy chớ nói nhiều mà sảy miệng.

— Bảo trọng... Ta bảo trọng làm gì chứ? - Mã Mật Đê rõ là rất bi quan.

— Để chép sử thư của ngài ấy mà, vả chăng tại hạ cũng xuất thân là thư lại, có gì ngài cứ sai bảo tại hạ giúp sức cho!

— Chớ có lôi ta ra đùa giỡn, ta đâu dám dùng đến tướng có công với nước nhà chứ?

— Đâu có gì, vả lại nhàn thì vẫn cứ là nhàn. - Chu Tuấn chẳng hề để ý chút nào.

— Dù có đến hay không, nhưng có câu này ta cũng xin ghi nhận thịnh tình của ngài. Ở kinh sư các bằng hữu của ngài không ít, mấy hôm nay chắc cũng phải đi chơi thăm nhiều. Thực ra có mấy người trẻ tuổi giúp thêm là đủ rồi. - Mã Mật Đê nói rồi ngẩng lên nhìn, vừa vặn thấy Tào Tháo đứng ở cửa xem tranh, bèn vội gọi lại nói, - Mạnh Đức, tiểu tử ngươi lại đây!

Tào Tháo biết Mã công thích khôi hài, vội cười hà hà chạy lại quỳ xuống thi lễ.

Mã Mật Đê cười nói:

— Công Vĩ! Tên tiểu tử này là con trai Tào Cự Cao, cũng có chút kiến thức đấy!

— Chả trách, chả trách! - Chu Tuấn trông thấy là người vừa châm chọc mình, mỉm cười ý tứ.

— Ngài không biết đấy thôi, hắn ra làm Nghị lang là được Kiều Huyền tiến cử. Tên tiểu tử này còn tinh thông Kinh thi, từng chú giải Tôn Vũ Tử thập tam thiên, đúng là hậu sinh khả úy đấy!

Nào hay khi nãy Tào Tháo có tranh luận một phen với Chu Tuấn, Mã Mật Đê càng khoe, Tào Tháo càng thấy ngượng ngùng. Thường ngày, Tào Tháo vốn dương dương đắc ý về tri thức của mình về binh pháp, giờ đây nó lại trở thành sự sỉ nhục thật lớn, hổ thẹn cười nói:

— Mã công, ngài quá khen rồi ạ. Chẳng qua cái học của tiểu nhân là ghi nhớ mà thôi...

— Hôm nay tên tiểu tử ngươi gặp vận may, được lão đây đích thân tiến cử. Vị này là Chu Tuấn Chu đại nhân người vừa bình định phản loạn ở Giao Châu.

Tào Tháo vội vàng nói:

— Khi nãy vãn sinh không biết là Chu đại nhân, thật đắc tội quá!

— Đâu cần phải nói thế? Thảo luận chiến sự, ai cũng có cách nhìn nhận của riêng mình! Cố làm cho tốt, cậu đã thông hiểu binh pháp, sau này nếu có chiến sự, hãy làm cấp phó cho ta, chúng ta cùng nhau xuất lĩnh quân mã giết giặc lập công, có được chăng?

— Đội ơn đại nhân nâng đỡ.

— Khà khà... Mã công, chúng ta gặp sau gặp sau! - Chu Tuấn lại chắp tay, vê vê chòm râu chuột lủa tủa, cười khà khà rời khỏi Đông Quán.

— Mạnh Đức, sao ông ấy lại nói thế? Tiểu tử ngươi lại thảo luận chuyện gì với ông ấy ư? - Mã Mật Đê lấy làm lạ.

Nhưng Tào Tháo hầu như không chú ý đến câu nói của Mã Mật Đê, ánh mắt vẫn còn chăm chăm dõi theo mãi bóng Chu Tuấn đã đi tận đằng xa. Tào Tháo nghĩ mãi mà không hiểu: Một con người cử chỉ tùy tiện, thấp bé xấu xí như vậy, sao lại có uy chấn ba quân, lập được công danh thế chứ?

Quốc cữu Hà Tiến

Suy cho cùng Tào Tháo vẫn còn trẻ tuổi, chưa thể định tâm để làm công việc học thuật. Việc hiệu đính sách ở Đông Quán càng giúp càng cảm thấy vô nghĩa, nửa tháng nay, ôm đống thẻ tre chẳng thể nào xem được tiếp nữa.

Mã Mật Đê nhận ra tâm Tào Tháo không tĩnh, huơ huơ cây gậy chống nói đùa:

— Tiểu tử! Nếu thật sư không có tâm tư gì hãy đi ra ngoài chơi, hồi tuổi ta còn trẻ như ngươi vẫn còn ẩn ở đâu đâu ấy chứ! Tào Cự Cao là người lanh lợi như thế, Kiều Công Tổ khi còn trẻ cũng đã có tinh thần dồi dào đến vậy, sao lại bồi dưỡng nên một tên tầm thường như ngươi chứ? Đi đi đi! Muốn làm gì ngươi hãy đi làm cái đó đi. Ta mắt mờ chân chậm một ngày viết không được một cuốn, dùng sao được ngươi ngày ngày đến mà hiệu thư chứ? Cứ như là ngày mai ta đã chết rồi vậy! Làm ta bực mình, là lão già này xách gậy đánh cho bét mông đấy... Cút mau cút mau! - Thế là Tào Tháo bị Mã Mật Đê đuổi thẳng cổ ra ngoài.

Vừa lững thững bước đi vừa tính toán nên đi đâu, Tào Tháo liền gặp Bào Tín dẫn theo Bào Thao, Bào Trung đi đến, người này lôi người kia kéo mời Tào Tháo cùng đi săn, rồi cứ thế mấy người ra ngoài thành. Đến ngoại ô rồi, hứng thú lại biến mất tăm mất dạng, đến tay cũng không giơ nổi lên nữa. Ba huynh đệ Bào gia năm nào cũng không quên luyện rèn kỹ năng, trình độ nửa mùa của Tào Mạnh Đức như vậy, thật không xứng lắp yên, dắt ngựa cho họ, chạy ngược chạy xuôi đến toát mồ hôi mà vẫn tay không, chẳng bắt được gì.

— Này, huynh cầm lấy chút này về làm mấy món dã vị, khỏi phải đi về tay không! - Bào Tín túm lấy hai con thỏ hoang đưa cho Tào Tháo.

— Thôi đi nào! Bào lão nhị, huynh chớ thương hại cho tôi! Các huynh tiếp tục đi, tôi đi trước đây! - Tào Tháo vặc lại Bào Tín một câu, rồi không quan tâm cũng chẳng thèm nhìn lại bỏ đi trước luôn.

“Văn không thành, võ không đạt, số mình thật chẳng ra sao!” - Tào Tháo suốt dọc đường không ngừng than thở. Khi mồ hôi mồ kê đầy người trở về đến phủ, đã thấy trước cửa nhà có hai cỗ xe của quan viên đậu ở đấy. Đó cũng chẳng phải chuyện mới mẻ gì, kể từ sau khi Tào Tiết chết, Tào Tung lại bắt tay với Triệu Trung, cơ hồ ngày nào cũng có khách, chẳng qua lại là mấy kẻ luồn lọt khắp nơi như Thị trung Phàn Lăng, Hứa Tương, Giả Hộ mà thôi. Tào Tháo đã quá quen với cảnh tượng này rồi, giữa hai phụ tử đã có quy định, những khách khứa như thế Tào Tháo đều không cần gặp mặt.

Tào Tháo cũng chẳng chào hỏi, mệt mỏi trở về phòng, để tên đầy tớ Tần Nghi Lộc hầu giúp mình cởi áo bào thay thường phục. Tắm gội xong xuôi, Tào Tháo ngồi lặng một góc buồn bực:

— Chỉ trách Bào lão nhị! Ngày nóng bức thế này lại làm ta khắp người mồ hôi nhễ nhại... Nghi Lộc này! Mau đi lấy cho ta bát nước lạnh uống nào.

— Dạ! - Tần Nghi Lộc cười nịnh bảo. - Tiểu nhân thấy gần đây trong lòng lão ngài không được thuận ý?

— Chớ nói lung tung, ta già lão lắm ư?

— Không già không già... - Tần Nghi Lộc vừa lắc đầu vừa cười hi hi nói, - Đến lúc già đại nhân chắc chắn là một đại quan!

— Ít nịnh bợ thôi, lấy nước mau đi. - Tào Tháo không vui.

— Chớ trách tiểu nhân nịnh bợ, đại nhân chính là có số làm đại quan. Cái khác chẳng nói làm gì, nhưng nhờ có tiểu nhân, ông nhất định được thăng chức.

— Hừ, nhờ ngươi? Một tên đến vợ còn chẳng có ấy hả?

— Thế là đại nhân không biết rồi, - Tần Nghi Lộc nhăn nhở cười bảo, - Tiểu nhân đã nghe lão gia nói rồi, dưới thời Quang Vũ đế, lính hầu của thừa tướng đều được gọi là “nghi lộc”. Nếu thừa tướng có điều gì dặn bảo, tất đầu tiên phải gọi: “này nghi lộc”. Ông thử nghĩ xem, ông có bảo gì tiểu nhân cũng phải gọi tên tiểu nhân trước nhất, thế tức là nhờ tiểu nhân, ông cũng sẽ được làm đến thừa tướng đấy!

— Ồ chuyện ấy thì đúng là có chứng cứ tra xét được. Tiếc rằng đó là chuyện ngày xưa. Vua Quang Vũ phế bỏ thừa tướng, lập ra tam công, hiện nay làm gì còn chức quan nào gọi là thừa tướng nữa? - Câu nói của Tần Nghi Lộc khiến Tào Tháo bật cười.

— Tiểu nhân chẳng dám nói khoác, nhưng không biết chừng sau này ông công lao lớn, tự mình phong mình làm thừa tướng ấy chứ?

— Ờ, ta tự phong cho mình... thế hóa ra ta làm phản ư? - Tào Tháo co chân đạp cho hắn một đạp, - Sao ngươi nói lung tung nhiều thế, mau đi lấy nước lại đây!

— Không phải... là tiểu nhân có sự tình muốn bẩm ạ.

— Bảo ngươi đi làm tí việc mà sao lại khó đến thế chứ! Ta còn chưa làm thừa tướng, nên không sai bảo được ngươi phải không? Có gì thì nói mau đi!

— Dạ, tiểu nhân xin nói. Khi nãy lão gia có dặn dò, hôm nay có khách quý đến, bảo đại nhân nếu về thì đến ngay khách đường để gặp mặt.

— Ôi trời, có chuyện ấy sao ngươi không nói sớm! - Tào Tháo vội vàng đứng dậy mặc áo. - Mang chậu nước rửa mặt lại mà luýnh quýnh nửa ngày cũng chưa xong! Hơn ba mươi tuổi rồi mà càng học càng dốt, có chuyện gì không khéo bị ngươi làm lỡ hết.

— Tiểu nhân cũng chỉ là muốn tốt cho đại nhân thôi, lão gia nhà ta nghiêm lắm, nếu đại nhân không rửa mặt chải đầu cho gọn, thì lão gia lại trách tội. Thế thì con gánh tội sao được!

— Vớ vẩn! Trách tội ta mà lại đổ lên đầu ngươi ư? Ngươi là bộc dịch của ai? Ăn lương của lão gia hay là ăn lương của ta? Chớ tưởng năm xưa giúp cha ta luồn lọt với Tào Tiết mà đã là giỏi! - Tào Tháo nổi cơn nóng giận. - Quỳ xuống tự vả vào miệng mình đi!

— Dạ... - Tần Nghi Lộc hấp tấp quỳ xuống, mặt mày nhăn nhó tự vả vào miệng mình, nhưng không chịu vả đau, hai tay chỉ mơn vào má.

Tào Tháo thấy hắn như thế, cười khanh khách, bảo:

— Ngươi chớ để ta phải đánh mắng! Cút cút cút! Muốn làm cái gì thì đi làm cái đó đi. - Nói rồi bước ra khỏi phòng đi lên khách đường. Mới đi mấy bước, lại thấy băn khoăn, quay đầu hỏi to, - Phụ thân đã bảo, khách của ông, ta có thể không gặp. Hôm nay ai đến chơi mà lại bảo ta lên gặp thế?

— Con nghe nói là quốc cữu đến ạ.

— Quốc cữu ư? Quốc cữu nào vậy? - Đương kim Hà hoàng hậu có hai người anh em, một người là anh ruột Hà Tiến, còn người kia là anh em cùng mẹ khác cha Hà Miêu.

— Là đại quốc cữu, Tướng tác Đại tượng Hà Toại Cao ạ!

— Hà Tiến ư? Ông ấy đến nhà ta làm gì... - Tào Tháo cũng không dám chậm trễ, vừa suy nghĩ vừa đi đến khách đường, nhưng cũng đã muộn, vừa nhìn thấy Tào Tung đang cười hỉ hả tiễn vị đại quan ấy từ trong nhà đi ra.

Tào Tháo mắt đã nhìn thấy rõ: Hà Tiến mình cao hơn chín thước, vóc người to lớn, vao rộng bụng lớn eo tròn, đầu đội thứ khăn đắt tiền gắn thêm ngọc bích, mình mặc áo tía mở vạt mép thêu đen, không khoác áo bào ngoài, bên trong mặc áo chẽn lụa trắng, bên lưng đeo túi da, dây ấn màu xanh, ống tay áo lớn rộng hai thước hai để lộ cánh tay to thô, đen chũi, lông tay xoắn tít. Phía dưới ông ta mặc áo vạt đen, chân dận đôi giày gấm đế dày dây dệt, to ngoại cỡ. Nhìn lên khuôn mặt thì là một khuôn mặt lớn, trán rộng da nâu nhạt, gò mà nhô cao, béo núc, tai lớn, mày rậm, chỉ có đôi mắt ti hí là nhỏ. Cái mũi củ tỏi to tướng choán gần hết nửa khuôn mặt, đầu mũi bóng nhẫy như quang dầu. Phía dưới là cái miệng rộng với đôi môi dày tươi cười, lộ ra hàm răng với răng cửa to, trắng như tuyết, cả hàm răng rất chỉnh tề ngay ngắn, nhưng chòm râu thì tua tủa vàng khè rủ hết tận ngực.

Từ đằng xa nhìn, Hà Tiến cao hơn người khác một cái đầu, mập hơn người một vòng ôm, lưng rộng hơn người, thân hình lớn, mặt mũi lớn, vầng ngực lớn, cái bụng lớn, cái mũi lớn, chòm râu lớn, tay lớn, chân lớn, bộ mông cũng lớn!

— Vị quốc cữu này đúng thật dễ nhìn thấy... dù có ăn mặc quý phái đến đâu cũng vẫn là dáng vẻ nhà hàng thịt. - Tào Tháo một mình lẩm bẩm nói mãi, chợt thấy Hà Tiến đã tiến đến trước mặt.

Ông ta vóc dáng cao, bước đi rất dài, khiến Tào Tung phải chạy theo phía sau, rồi giới thiệu:

— Đó là Tào Tháo, đứa con bất tài của lão phu... Còn không mau lại đây chào ngài quốc cữu!

Được biết Hà Tiến ở hàng cửu khanh, lại là quốc cữu đương triều, được ban tán trật là lang quan, có bái chào một vái cũng là lẽ đương nhiên. Nhưng người này thật thà thoải mái, cũng không hiểu chuyện lễ nghi lắm, tiến lên hai bước chắp tay chào lại Tào Tháo. Thật là một chuyện nực cười! Hai người còn cách nhau xa hai thước, Hà Tiến cao, Tào Tháo thấp, Hà Tiến vừa thẳng người thì Tào Tháo lại cúi đầu chào, cái túi da nặng trịch đựng ấn tín đeo bên lưng vừa vặn đập vào mặt Tào Tháo, khiến Tào Tháo nổ cả đom đóm mắt, đau đớn bưng mặt ngồi xuống đất. Tào Tung mặt đỏ như quả hồng, cũng không dám trách gì quốc cữu, chỉ biết chỉ tay vào con trai mình mà mắng:

— Ngươi, ngươi... sao ngươi lỗ mãng như vậy? Thật không ra sao! Dậy đi dậy đi!

Hà Tiến lại lấy làm ngại ngùng, vội vàng đỡ Tào Tháo dậy nói:

— Tại ta tại ta! Bị va có đau không? Để ta thổi cho nào... Không phải lo đâu, vị huynh đệ.

Làm gì có lối đâu lại gọi là “vị huynh đệ” chứ? Sự tôn kính của quốc cữu sao có thể tùy tiện nói thế? Chỉ là Hà Tiến vốn không hiểu hết những kiểu cách của chốn quan trường. Giọng của ông ta khá nặng, lại mang đậm khẩu âm Nam Dương, càng cuống càng nói nhiều, càng nói nhiều càng không ra thân phận gì cả. Tào Tháo vội nói không sao, cố nhịn không dám cười, lại phải khách sáo nói:

— Quốc cữu đại nhân công việc bận rộn, hôm nay có thể đến tệ phủ, cha con tiểu nhân thật lấy làm vinh hạnh.

— Cậu thật đề cao ta quá! - Hà Tiến nhăn răng cười. - Cái chức Tướng tác Đại tượng của ta chẳng qua là nắm cám bọc trong lá rau, là một kẻ nhàn rỗi không dùng đến. Bọn Trương Nhượng, Triệu Trung dặn dò thế nào, thì ta làm như thế thôi.

Hóa ra ông ta cũng tốt tính, nói năng thành thật. Tào Tung vốn cũng muốn đàm luận thêm về đại sự của triều đình, sau chuyện như thế cũng không còn tâm tư nào nữa. Hai cha con tiễn Hà Tiến ra đến cửa phủ còn vái chào mãi, đợi đến khi ông ta đã lên xe ngựa đi rất xa rồi mới quay vào thư phòng.

— Con không bị đau đấy chứ?

— Không sao ạ. - Tuy nói vậy nhưng Tào Tháo nhìn cha mình vẫn còn thấy bóng nhòe.

— Cái tên Hà Tiến này... Ôi! - Tào Tung thở dài. - Tâm trí ngay thẳng nhưng ngốc nghếch, không hiểu lễ nghi, rất hợp làm đồ tể, chứ căn bản không có tố chất làm quan, kém xa người anh em Hà Miêu của ông ta.

— Ha ha... - Tào Tháo lúc này mới cười thành tiếng. - Nhưng người ngốc lại có cái phúc của người ngốc, không biết chừng ông ta nhờ vào tính thật thà ấy lại gặp vận may.

— Ồ? Ý con là gì?

— Triều ta từ khi trung hưng đến nay, cái thiếu chính là những ngoại thích thật thà như thế này. Nếu tất cả đều đơn thuần như ông ta, thì làm gì còn chuyện ngoại thích tham dự vào chính sự? Hơn nữa, nếu đảng nhân đưa một người dễ điều khiển thế này ra để đối phó với hoạn quan, chẳng phải là rất thích hợp sao? - Tào Tháo nhìn phụ thân ý tứ xâu sa.

Câu nói ấy tựa như tiếng sấm nổ ngay trong đầu Tào Tung, ông lắc lắc đầu, nhìn con trai vẻ rất tán thưởng:

— Con đúng là giỏi rồi đấy! Cha cho là con đến muộn là bởi lại vì trò trẻ con nào đây, nào hay tiểu tử con đã tiến bộ rồi, chẳng cần nghe, chẳng cần xem, chỉ một câu đã nói trúng phóc.

— Việc ấy có gì khó lần ra đâu ạ, ông ta còn có thể nhàn nhã đến chơi nữa không? Chuyện của Vương mỹ nhân đã truyền đi khắp thành Lạc Dương rồi, hiện giờ Hà gia ông ta cũng chẳng dễ sống như trước được nữa!

Vừa nói hai cha con đã vào đến thư phòng, ngồi xuống. Tào Tung lau mồ hôi nói chậm rãi:

— Khi nãy ta bảo con đến, một là muốn nhân cơ hội giới thiệu con với ông ta, hai là ông ta có đưa ra mấy việc với ta, muốn gọi con lại góp ý thêm xem thế nào.

Từ sau khi Tống hậu bị phế, ba người huynh đệ trong nhà Tào Tung là Tào Xí, Tào Đỉnh, Tào Dận nối nhau qua đời, bây giờ có bất cứ chuyện gì ông ta cũng chỉ có thể bàn bạc với con trai.

— Dạ. Xin cha cứ nói.

— Đúng là như con vừa nói khi nãy, Hà Tiến là người thẳng tính. Vừa vào cửa đã hỏi ta về chuyện Đậu Vũ, Trần Phồn mưu phản, binh biến của hoạn quan Vương Phủ khi xưa.

— Cha có nói cho ông ta không?

— Nói rồi.

— Nói thế nào? Nói về chuyện Vương Phủ hay nói chuyện Đậu Vũ?

— Ta còn có thể nói thế nào? May mà bọn họ đều đã là người thiên cổ, đánh cho mỗi người năm mươi gậy thì thôi! Đó là chuyện đương kim hoàng thượng luôn tránh né, ta cũng chỉ có thể nói sơ lược những chuyện đã qua, nói vài điều về việc làm của Vương Phủ khi ấy, còn những người khác... không dám nói thêm chữ nào.

— Như thế cũng hay. - Tào Tháo thầm cười nhạt, tự nhủ: “Đúng là không thể nói đến chuyện ngày xưa được, khi ấy bản thân cha cũng không được ngay thẳng, còn mặt mũi nào chỉ trích người khác?”

Tào Tung thấy Tào Tháo không nói gì, lại bảo:

— Ung nhọt tất có ngày phải vỡ ra, nhiều năm đã trôi như thế, xem ra chuyện này có giấu cũng khó, không khéo lại còn tự mình làm lộ ra.

— Đúng vậy, vụ án này sớm muộn cũng bị lôi ra ánh sáng. Nhưng không thể để Hà gia lôi được nó ra. - Tào Tháo sờ sờ mấy sợi râu nuôi thế nào cũng không chịu dài ra. - Bản thân Hà Tiến kia nói năng thế nào ạ?

— Ờ... Cũng không biết nói thế nào, người này nói năng lắp bắp, lúc thì bảo không hiểu rõ những chuyện quá khứ, muốn làm chút việc gì thiết thực cho triều đình, không thể ăn không bổng lộc mà chẳng làm gì. Lúc lại nói nào là, hoàng thượng có cái khó của hoàng thượng, nào là Trương Nhượng đối xử với ông ta rất tốt. Hơn nữa, đều là nói bâng quơ, nói đi nói lại ngô ngô ngọng ngọng! Xem ra là muốn ra mặt lật lại vụ án cho đảng nhân, nhưng lại không dám làm, lời nói với biểu hiện cứ như tự mâu thuẫn với nhau vậy.

— Mâu thuẫn là đúng rồi... - Tào Tháo gật gật đầu, - Nhà họ Hà ông ta hiện giờ chính là một sự mâu thuẫn. Chuyện Vương mỹ nhân bị hại đã rành rành ra đó, trong lòng hoàng thượng đã rất giận hoàng hậu rồi. Hà Tiến vốn xuất thân thấp kém, lại không có tài cán gì, sợ rằng hoàng thượng nổi giận thì ông ta sẽ phải lôi sĩ nhân ra để tô điểm thêm cho mình. Nhưng muốn lôi kẻ sĩ ra thì phải ra mặt lật lại vụ án cho đảng nhân. Mà nếu lật lại vụ án cho đảng nhân thì có khác nào đắc tội với đám hoạn quan Trương Nhượng. Hoạn quan mà sàm ngôn tâu lên để đánh lại thì là chọc giận hoàng thượng. Cho nên ông ta tiến cũng không được, lui cũng không xong, bản thân lại nhu nhược bất tài, đó chẳng phải là tự mâu thuẫn hay sao ạ?

Mấy câu ấy nói không lớn lắm, nhưng lại có công hiệu như đề hồ quán đỉnh[1], Tào Tung gật gật đầu tán thành:

— Vậy con nói xem, chúng ta nên làm thế nào?

— Chuyện này chẳng hại gì đến chúng ta, nếu Hà Tiến đến đây, chúng ta đón tiếp đàng hoàng nói mấy câu qua quýt cho xong chuyện, còn nếu ông ta không đến nữa chúng ta sẽ càng đỡ lo. Con nói câu này khó nghe, đây là chuyện riêng trong nhà hoàng thượng, người ngoài nhúng tay vào sao được, chỉ thêm rước tai họa thôi!

— Phải đấy... Nhưng con nói xem lão ngốc kia, sao tự dưng lại nảy ra ý nghĩ lật lại vụ án cho đảng nhân chứ?

— Theo con thấy, Hà Tiến không nghĩ ra được chuyện ấy. Mười phần thì tám là có kẻ đứng đăng sau xúi giục. - Tào Tháo nói đến đấy, tự dưng nghĩ đến Hà Ngung, một kẻ đi không ai biết, đến không ai hay. Thái độ này của đại quốc cữu có quan hệ gì với huynh ấy không?

Tào Tung sợ giật nảy mình:

— Vậy tiểu tử ngươi nói xem, Hà Tiến có thể lật lại vụ án cho Đậu Vũ không? Điều ấy có liên quan lợi hại tới nhà ta đấy!

— Nhất định là không thể. - Tào Tháo thấy phụ thân có vẻ lo lắng, không nhịn được buồn cười.

— Làm sao con biết? Con sao có thể đoán chắc thế?

— Đương nhiên là thế rồi. - Tào Tháo rót một cốc nước tự tay bưng đến cho phụ thân. - Một người do dự như vậy làm sao có thể làm nổi một việc lớn dường ấy? Hơn nữa Hà Tiến vốn xuất thân hàng thịt, năm xưa nhờ Trương Nhượng mà được nổi lên, nếu ông ta muốn qua cầu rút ván thì đâu có dễ? Chưa nói đến đạo lý, ngay chuyện tình cảm cũng đã không thông rồi. Trương Nhượng ôm chân hoàng thượng, hoàng thượng áp chế Hà hậu. Ông quốc cữu này của chúng ta, con xét thấy chưa chắc đã đảm đương nổi nhà em gái ông ta. Cha chớ quên rằng, chỗ ông ta còn có một người anh em khác cha là Hà Miêu đang tác oai tác quái nữa! Tên Hà Miêu này vốn là con của Hà lão nương sau khi cải giá sang Chu gia, vốn tên là Chu Miêu. Để được là thân thích với Hà hậu, nhờ vả khắp nơi, nên ngay cả họ của mình hắn cũng đổi, Hà Tiến há không cần đề phòng hắn ư? Không khéo, của cải nhà mình lại mang hết ra để làm của hồi môn cho nhà khác ấy chứ. Cha thử tính xem, Hà Tiến kia cả trong lẫn ngoài có quan hệ được với bao nhiêu người, một chỗ nào đó làm không tốt sẽ loạn ngay, mà bản thân ông ta lại không có chút khí phách dao sắc chém rào gai nào. Chỉ e là sau này tội lỗi mà gia Hà phải chịu cũng chẳng kém gì gia tộc Tống hậu trước đây đâu. Con nói câu này khó nghe, chỉ cần đương kim hoàng thượng còn sống, thì bọn họ còn phải nhẫn nhịn.

Tào Tung uống ngụm nước con trai vừa bưng đến, nghe nó bàn luận đâu ra đấy một hồi, trong lòng cảm thấy rất vui mừng. Trước đây ông vốn chưa bao giờ đánh giá cao Tào Tháo, chỉ bởi con trai thứ là Tào Đức ham mê đọc sách mà không biết thực tế, nên ông mới không còn cách nào khác để Tào Tháo ra làm quan để kế thừa gia nghiệp. Không ngờ qua mấy năm rèn luyện, Tào Tháo không những được Kiều Huyền hậu ái, thăng tiến một cách đàng hoàng bằng việc hiểu biết kinh sách. Hơn nữa, Tào Tháo lại còn rất cơ mưu, con mắt suy đoán sự tình còn cao xa hơn nhiều so với bản thân ông - một người đã quá nửa đời lăn lộn chốn quan trường. Có một đứa con tài cán như vậy, ông còn lo lắng gì chuyện sau này nữa?

Tào Tung cười nhạt:

— Con nói rất đúng, chuyện của Hà Tiến, chúng ta đại để không nên can thiệp vào. Ngoài ra còn có việc này, ta đã nghĩ lâu rồi...

Tào Tháo thấy sắc mặt phụ thân đột nhiên ửng hồng, tựa như việc này có chỗ khó nói, vội bảo:

— Phụ thân có việc gì khó ư?

Tào Tung vuốt vuốt chòm râu lốm đốm bạc, thản nhiên nói:

— Là phụ thân đã bước lên hàng quan khanh hơn mười năm nay rồi, theo lý mà nói chỉ còn cách bậc tam công trong gang tấc mà thôi. Nhưng nửa bước chân ấy, đứng mãi mà không bước thêm lên được. Những người như Đoàn Quýnh, Hứa Vực đều không từng trải bằng ta, thế mà bọn họ đều từng được đảm nhận chức vị tam công. Cho nên ta nghĩ...

— Phụ thân nghĩ thế nào?

— Hiện nay hoàng thượng đang cho phép bán chức quan ở Tây viên, các hoạn quan đều bảo chẳng phân biệt già trẻ lớn nhỏ, nghe nói mua một chức quan khanh là năm trăm vạn, tam công là một ngàn vạn tiền. Ông nội con để lại gia sản giàu có, bỏ ra một ngàn vạn cũng chẳng thấm vào đâu. Ta muốn mua một chức tư không...

Câu nói ấy khiến Tào Tháo nghẹn họng. Tào Tháo thực sự không cách nào ngăn phụ thân được, tuy từng trải qua không ít sóng to gió lớn, nhưng tính cách luồn lọt để được đến vinh hiển của ông thì không sao sửa đổi được. Quá nửa đời ông là dựa vào hoạn quan, suốt đường đi của mình, hết ôm chân từ Vương Phủ đến Tào Tiết, lại từ Tào Tiết đến Trương Nhượng, Triệu Trung, đã đủ khiến người ta coi thường rồi. Giờ lại muốn bỏ tiền ra mua lấy ngôi vị tam công để tác oai tác quái, thì thật là thiếu liêm sỉ. Nhưng làm phận con, biết nói cha mình sao đây? Hoàng thượng cũng thật hoang đường, ba ngôi tam công: Thái úy, Tư đồ, Tư không, không những đứng đầu văn võ, mà còn là hình mẫu về đạo đức cho bá quan. Chức vị quan trọng như thế làm sao có thể dùng tiền mà mua được? Tào Tháo đưa mắt, cười nói:

— Mong muốn làm rạng rỡ cho gia tộc của phụ thân, con có thể hiểu được. Nhưng cái dễ dàng có được thì cũng dễ dàng mất đi, chỉ e chức quan bỏ tiền ra mua cũng không làm được lâu dài. Hôm nay hoàng thượng nhận tiền của cha, cho cha làm Tư không. Ngày mai tiền tiêu hết rồi, thì sẽ đem chức vị của cha bãi miễn đi, để ông ấy còn lấy cái đem bán cho người khác chứ!

Cứ nói chuyện từ góc độ đồng tiền, thì Tào Tung đều có thể nghe ra được:

— Đạo lý ấy thật không sai, nhưng làm ngôi tam công cần chi phải tính toán được làm dài hay ngắn. Dù chỉ được làm một ngày, người khác đã phải coi trọng hơn một bậc rồi, con có qua lại với bên ngoài cũng được thêm vinh dự chứ.

Vinh dự gì chứ? Chỉ e nếu như vậy thì người ta càng thêm coi thường mà thôi! Nhưng những câu như thế không thể nói với phụ thân được, Tào Tháo đành nói đại:

— Con thấy việc này không vội được. Sự vinh nhục của Hà gia còn chưa biết thế nào, ngôi vị tam công quá lộ liễu, nếu cha lên làm, bọn Hà Tiến tất nhiên sẽ lôi kéo cha. Nói như cha vẫn nói, một khi lên nhầm thuyền, sau này tất sẽ phiền hà. Cha quên chuyện Tống thị làm liên lụy khiến nhà ta phải khốn khổ rồi ư? Chúng ta không thể lại bị mắc tội lần thứ hai nữa.

Tào Tháo vừa nói vậy, Tào Tung đã không thể biện bác lại được gì, chỉ lắc đầu vẻ không cam lòng:

— Ôi... Thôi được. Chuyện này để nói sau. Nhưng Hà gia kia thật sự không có đường tiến, mà chỉ đi theo vết chân của Tống thị thôi ư? Ta nói câu này khó nghe, đương kim hoàng thượng đang ở độ tuổi sung mãn, thực sự phải đợi ông ta rồng chìm đáy biển rồi, Hà Tiến mới có hy vọng ngẩng được đầu lên ư?

— Cũng không hẳn, nhưng trừ phi...

— Trừ phi điều gì?

— Thiên hạ đại loạn! - Hai mắt Tào Tháo rực lên. - Chỉ có thiên hạ đại loạn, thì hoàng thượng mới lại lần nữa dùng ngoại thích.

Tào Tung giật mình, rồi ngửng mặt lên trời cười lớn:

— Ha ha ha... Tiểu tử ngươi nói lung tung gì vậy? Thời buổi thái bình, triều đình nhất thống, thiên hạ sao có thể nói loạn là loạn ngay được?

Tào Tháo không trả lời, dẫu sao phụ thân hơn mười năm nay chưa đi đâu khỏi Lạc Dương, mà chỉ dồn cả tâm tư vào việc thăng quan, thì sao hiểu được sự khốn khổ của muôn dân? Ngày nay tai hại khắp nơi, lòng dân phẫn uất, thế lực của Thái Bình đạo lại ngày càng lớn mạnh. Mà hoàng đế tối tăm ngu muội, hoạn quan hoành hành, quan lại tham lam, hậu cung rối loạn, bọn họ đều không có ý muốn thức tỉnh. Tục ngữ có câu: “Lạc cực sinh bi, họa lớn nghiêng trời sụp đất chỉ e đã ở ngay trước mắt rồi!”

❀ ❀ ❀

[1] Thiên tử xem điềm gở mà tu đức, chư hầu xem điềm gở mà tu chính.