Sau khi Viên Thiệu bị bệnh qua đời, bọn Thẩm Phối, Bàng Kỷ tôn con thứ ba của Viên Thiệu là Viên Thượng lên làm chúa Hà Bắc, kế thừa ngôi vị Đại tướng quân, Kháng Hương hầu[1] kiêm chức Châu mục bốn châu: Ký, Thanh, U, Tịnh. Viên Hy lĩnh chức Thứ sử U Châu, Cao Cán lĩnh chức Thứ sử Tịnh Châu, hai người ngồi giữ địa bàn như cũ. Viên Đàm thân là trưởng huynh, trên danh nghĩa vẫn là Thứ sử Thanh Châu như trước đây, nhưng bị giữ lại ở Nghiệp Thành, bãi hết quyền lực quân sự cũng như chính trị. Tào Tháo biết được chuyện này bèn điều động binh mã bắc phạt một lần nữa, mũi tiến công nhắm thẳng tới Lê Dương[2].

Thành Lê Dương không những là một trọng trấn phòng thủ bên bờ Hoàng Hà mà còn là cửa ngõ vào đại bản doanh ở Ngụy Quận của họ Viên. Một khi nơi này thất thủ thì tương lai Tào Tháo có thể qua lại giữa nam bắc Hoàng Hà mà không bị khống chế gì cả, chiến sự quân Viên sẽ hoàn toàn rơi vào thế bị động. Viên Thượng xưa nay chưa từng trải qua những trận đánh lớn, được tin quân báo thì luống cuống không biết làm sao. Viên Đàm từ lâu muốn thoát cảnh tù túng, bèn tự xin đem quân đi chống địch. Dẫu sao y cũng thường theo phụ thân chinh chiến, có uy tín trong quân, hơn nữa người của họ Viên đích thân ra trận sẽ giúp ổn định sĩ khí. Quân địch đang ở ngay trước mắt, không thể để ý đến mâu thuẫn huynh đệ được, Viên Thượng chỉ còn cách đồng ý để Viên Đàm cầm quân đi.

Viên Đàm tự tin tiến đến Lê Dương, điều khiển binh mã các bộ, nghĩ rằng có thể đánh đòn phủ đầu Tào Tháo, nào ngờ trận đầu tiên ngăn cản quân Tào vượt sông đã bị đánh cho thảm bại. Những trận xuất kích sau đó đánh lần nào thua lần đó, từ khi bắt đầu giao chiến tháng Chín năm Kiến An thứ bảy (năm 202 sau Công Nguyên), Viên Đàm chẳng những chưa thể chặn được quân Tào, ngược lại còn bị hao binh tổn tướng phải rút lui hết lần này đến lần khác. Đến tháng Ba năm Kiến An thứ tám, quân Tào đã tiến sát thành Lê Dương...

— Hai tên phản tặc Trương Cáp, Cao Lãm thật đáng ghét, ta thề sẽ băm vằm xác chúng! - Viên Đàm hằm hằm tức giận quay về huyện nha, khắp người bùn đất, sắc mặt ủ dột - lại một lần nữa phản công thất bại.

Bàng Kỷ thấy sắc diện Viên Đàm không tốt, vội vàng bưng một bát nước đưa đến trước mặt Viên Đàm:

— Đại công tử chớ tức giận, hãy uống hớp nước cho hạ hỏa.

Viên Đàm trợn mắt nhìn ông ta vẻ dữ dằn:

— Ngươi gọi ta là gì?

Bàng Kỷ vội vàng nói chữa:

— Thuộc hạ sai rồi, là tướng quân! Mời tướng quân uống... - Đứng dưới hiên thấp, không thể không cúi đầu. Sau khi ra trấn thủ Lê Dương, Viên Đàm tự phong cho mình là Xa kỵ Tướng quân, Bàng Kỷ biết rõ tước quan này chưa được biểu tấu rõ ràng là không danh chính ngôn thuận, nhưng đã chịu sai khiến dưới tay Viên Đàm, cũng không dám công nhiên phản bác.

— Hừ! - Viên Đàm tức tối cầm bát nước, chỉ uống một ngụm nhỏ rồi quăng chiếc bát vỡ tan. Y đang tức giận đầy bụng, vốn mong đánh thắng vài trận nhằm lấy lại uy tín của đại công tử, nào ngờ thua hết trận này đến trận khác càng làm mất hết cả danh dự. Đáng ghét hơn là Viên Thượng, Thẩm Phối sai Bàng Kỷ đến làm Giám quân, ngoài mặt là để giúp sức nhưng thực chất là giám sát. Bên ngoài có giặc mạnh, bên trong có tai mắt, trận chiến này càng đánh càng uổng công.

Bàng Kỷ biết rõ Viên Đàm hận mình đến tận xương tủy, nhưng để giữ đại cục, đành đem lòng kiên nhẫn như khi phù tá Viên Thiệu ra, khúm núm cười nói:

— Tướng quân xin chớ lo lắng, quân Tào chẳng qua nhất thời đắc thế. Chúng ta chỉ cần giữ vững Lê Dương, chặn đường yếu đạo, quân Tào đánh không được, tiến cũng không xong, một thời gian sau tất sẽ lui quân. Đến khi ấy, chúng ta xuất quân truy kích theo sau, tất có thể thắng được. Lấy quân nhàn chống quân mệt mỏi, há chẳng hay ư?

— Kiến thức tầm thường! Binh pháp có nói: “Phàm thủ thành giả, dĩ đả thương địch vi thượng, kỳ diên nhật trì cửu dĩ đới cứu chi chí, bất minh thủ giả dã”![3] Đáng tiếc cho ông đã theo cha ta bao nhiêu năm như vậy, mà chút đạo lý cỏn con ấy cũng không hiểu.

— Tướng quân cao kiến, lão hủ thật không bằng được. - Rõ ràng là thứ lý luận sai bét, nhưng Bàng Kỷ cũng không dám biện bác.

Viên Đàm chỉ chăm chăm vào việc lập công, có đánh thắng trận sau này mới đủ tư cách tranh giành với tiểu đệ, không chừng còn có thể cướp lại được ngôi vị. Hám lợi đen lòng, há lại chịu cố thủ không ra đánh? Viên Đàm ngồi trên đại đường, vung vẩy cây bội kiếm, lạnh lùng nói:

— Từ sau trận thua ở Quan Độ, Tào lão tặc ngày càng ngông cuồng, khiến cơ nghiệp họ Viên ta vô cùng nguy ngập. Nếu không cho lão tặc ấy một bài học, ngày sau hắn tất sẽ được đằng chân, lân đằng đầu, Hà Bắc vĩnh viễn không được một ngày yên ổn. Trận này dù muốn hay không vẫn phải đánh, cố thủ không ra không phải là kế hay, không thể để quân địch tăng thêm nhuệ khí mà làm tan uy phong của ta được!

Bàng Kỷ xưa nay vẫn giỏi biết lòng người, há lại không hiểu ý tứ của Viên Đàm? Nhưng giờ đây tuyệt không phải là lúc trở mặt với nhau, một là huynh đệ bất hòa sẽ khiến Tào Tháo ngư ông đắc lợi; hai là bản thân đang nằm dưới lưỡi dao của Viên Đàm! Vì thế Bàng Kỷ không biện bác gì thêm, chỉ nói:

— Lý lẽ của tướng quân rất đúng, nhưng đánh nhau liền mấy tháng hao binh tổn tướng, hiện giờ quân số không tới một vạn, một nửa lại bị thương, nếu cứ tiếp tục liều mạng chỉ e là muốn giữ cũng không thể giữ nổi.

Viên Đàm vỗ vỗ đùi, thở dài nói:

— Khi phụ thân ta còn tại thế, Hà Bắc mới cường thịnh làm sao? Dù có thua trận, Tào Tháo cũng không thể đoạt được nửa tấc đất. Giờ đây phụ thân mới qua đời hơn nửa năm mà đất Ký Châu đã thành ra thế nào? Cao Cán khi xưa lưu lạc được phụ thân ta nuôi dưỡng, vừa mới chiếm cứ được Tịnh Châu liền lấy oán trả ơn không nghe theo sự sai bảo nữa, tam đệ rốt cuộc không làm gì được hắn. Còn nữa! Ta rõ ràng đảm nhiệm chức Thứ sử Thanh Châu, nhưng lại không đồng ý cho ta về Bình Nguyên quản hạt, hiện giờ bọn Tang Bá, Tôn Quan như tằm ăn dâu, gặm dần các quận huyện ở đông thổ, cứ tiếp tục thế này mãi làm sao được? Ta thấy tam đệ tuổi nhỏ chưa biết gì, tầm mắt hạn hẹp, lại chưa từng kinh qua chiến sự, không hiểu việc quân, như thế về sau tất làm nhục uy danh của phụ thân. Thực là đáng buồn, đáng hận thay...

Nói đi nói lại, chẳng phải vẫn đang lưu luyến ngôi vị kia ư? Bàng Kỷ trong lòng hiểu rõ nhưng ngoài miệng vẫn giả bộ nói:

— Tướng quân chớ đau lòng, hành sự tại nhân! Dịch truyện có câu: “Nhị nhân đồng tâm, kỳ lợi đoạn kim”,[4] chỉ cần tướng quân có thể cùng... - Nói đến đó, ông ta chợt ngừng lại, hiện giờ Viên Thượng kế thừa ngôi vị Đại tướng quân, Viên Đàm lại tự xưng là Xa kỵ Tướng quân, không thể nói là “tướng quân cùng tướng quân” được? Bàng Kỷ nghĩ ngợi giây lát mới nói tiếp, - Chỉ cần tướng quân cùng chúa công đồng tâm hiệp lực, giữ vững địa bàn, vỗ về bách tính, chỉ cần vài năm là có thể chấn hưng thanh thế khi xưa. Cao Thứ sử tuy có chút bất đồng với việc sai khiến, nhưng rốt cuộc vẫn là người Hà Bắc chúng ta. Còn về đất Thanh Châu, vốn ở phía nam Hoàng Hà, hiện nay cục diện nguy cấp chưa thể quan tâm đến chỗ ấy được. Chỉ cần giữ vững đất Hà Bắc này, ngày sau lấy lại cũng sẽ dễ như trở bàn tay. Tào lão tặc phía nam có Lưu Biểu, Tôn Quyền, chư tướng ở Quan Trung cũng chưa hoàn toàn quy phục, ngày rộng tháng dài tất sẽ có biến.

Viên Đàm đứng phắt dậy:

— Ngày rộng tháng dài? Ta ghét nhất là câu này! Đại sự trong thiên hạ bị hỏng chính là vì bốn chữ “ngày rộng tháng dài” này. - Y bị mất cơ hội kế thừa đại vị nên đã có kinh nghiệm thiết thân. Bây giờ nghĩ lại, nếu như nhân khi cha già nằm bệnh khống chế ông ấy, cướp lấy ngôi vị thì đâu đến bước đường như hôm nay?

Bàng Kỷ nghe ra ý tứ ẩn trong lời nói của Viên Đàm, không dám tùy tiện đáp lại nữa. Nào ngờ Viên Đàm lại sang sảng ra lệnh:

— Bàng Nguyên Đồ, ta lệnh cho ông viết tiếp một phong thư, hỏa tốc đưa đến Nghiệp Thành, bảo Viên Thượng dẫn quân cứu viện!

— Tại hạ đã liên tiếp gửi liền ba bức quân báo rồi, chắc chắn viện binh đang được chuẩn bị, tướng quân hãy đợi thêm xem sao.

— Hừ! - Viên Đàm túm lấy cổ áo ông ta gầm lên, - Ngươi gửi ba bức quân báo, nhưng trong đó viết cái gì thì chỉ có trời mới biết được!

Bàng Kỷ tuổi tác đã cao, sợ đến run người. Ông ta thực sự đã ba lần viết thư gửi tới Nghiệp Thành, cũng có nói tới việc viện binh, nhưng cũng không yêu cầu khẩn thiết lắm. Một là, nếu như Viên Đàm đổi công thành thủ thì Lê Dương có thể giữ được và chưa chắc đã cần viện binh tiếp ứng; hai là từ khi Viên Đàm tiến vào đóng ở Lê Dương, tự phong cho mình là Xa kỵ Tướng quân, biến tất cả các tướng lĩnh quân đội thành tâm phúc của mình, rồi cho Quách Đồ thống nhất chỉ huy, lại sai bộ tướng tâm phúc là Nghiêm Kính đến huyện Âm An tiếp quản binh mã ở đó. Sắp đặt như vậy, quân sĩ sai đến đều trở thành bộ quân riêng của Viên Đàm, nếu tiếp tục làm như vậy, chỉ e đến khi Tào Tháo lui binh sẽ là lúc anh em trở mặt, mối ẩn họa ấy không thể không đề phòng.

Viên Đàm tay trái túm lấy cổ áo Bàng Kỷ, tay phải sờ xuống thắt lưng, chậm rãi rút thanh bội kiếm:

— Lão già ngươi từng giờ từng phút khống chế ta ở phía sau, đề phòng ta như đề phòng trộm cắp, tưởng ta mù ư? Ngươi ngoài mặt viết thư cầu viện, nhưng lại ngầm bảo Viên Thượng án binh bất động có đúng không? Bản tướng quân hôm nay sẽ phanh thây ngươi vì tội làm rối loạn lòng quân!

Bàng Kỷ nắm chặt lấy cổ tay Viên Đàm liên tục xin tha mạng:

— Tướng quân bớt giận! Tướng quân bớt giận! Tại hạ thực sự đã xin lệnh phát binh, việc này đích xác là vậy. Ngày sau về tới Nghiệp Thành, xem lại thư từ khắc rõ... Hơn nữa, tại hạ cũng thân ở trước quân giặc, nếu không đồng tâm nhất trí với tướng quân, một khi Lê Dương thất thủ, cái mạng già của tại hạ chẳng phải cũng chôn vùi ở đấy ư? Tướng quân nhất định phải tin tại hạ!

Viên Đàm nghe ông ta nói cũng có lý, bèn tra kiếm vào vỏ, thuận thế đẩy Bàng Kỷ ngã lăn quay:

— Ngươi đã đồng tâm với ta, vậy hãy viết thêm một bức quân báo nữa, bảo tam đệ lập tức cử viện binh đến. Tào Tháo đã tiến sát dưới thành, đợi viện binh đến, ta sẽ ra ngoài thành đánh một trận với hắn!

Bàng Kỷ lồm cồm bò dậy:

— Việc này trách nhiệm rất lớn, nên chăng đợi Quách Đồ quay về ta sẽ thương nghị...

— Còn thương nghị cái gì? Quách Công Tắc phải chỉ huy chiến sự trên địch lâu, chứ đâu có như lão già ngươi lén lén lút lút trốn ở trong thành? Ý ta đã quyết, ngươi viết ngay cho ta!

Bàng Kỷ không dám trái ý nữa, trong lòng chửi thầm Thẩm Phối sai mình đi làm giám quân, đó chẳng phải là nằm trong hang cọp ư? Ông ta phục trên soái án viết thư cáo cấp, Viên Đàm khoanh tay đứng cạnh nhìn chằm chằm, khiến ông ta run lẩy bẩy, viết xiên viết xẹo. Nhưng vừa viết chưa được một dòng, đã thấy Quách Đồ vội vã chạy vào.

Viên Đàm giật mình:

— Công Tắc, có tình hình gì ư?

Quách Đồ mình mặc áo giáp, sắc mặt tái xám, những vết nhăn như dao khắc trên mặt giật giật, tựa hồ như có chuyện gì đó khiến ông ta vô cùng phẫn uất. Rõ ràng nghe thấy Viên Đàm hỏi nhưng ánh mắt ông ta chỉ xoáy vào Bàng Kỷ, giọng nói lạnh lùng tưởng chừng có thể khiến người ta đóng băng:

— Khải bẩm tướng quân, viện binh ở Nghiệp Thành đã tới.

— Tốt lắm! - Viên Đàm phấn chấn hẳn lên, - Mau truyền lệnh, mở cửa bắc đón họ vào thành.

Nhưng Quách Đồ vẫn không nhúc nhích, cười nhạt nói:

— Tại hạ cũng đã tự ý cho bọn họ vào thành rồi, nếu giờ mới đến thỉnh lệnh ngài, chỉ e là bây giờ số viện binh ấy đã bị Tào Tháo bao vây tiêu diệt rồi.

Viên Đàm nghe câu ấy dường có vấn đề, lại hỏi:

— Nghiệp Thành cho bao nhiêu viện binh đến?

— Một ngàn người.

— Sao? - Viên Đàm không tin vào tai mình. - Bao nhiêu người?

Quách Đồ chắp tay, nói giọng kỳ quái:

— Khải bẩm tướng quân, huynh đệ tốt của ngài chỉ phái đến cho ngài một ngàn viện binh thôi ạ!

Bàng Kỷ nghe thấy mà rụng rời chân tay: “Tam công tử và Thẩm đại quân sư của ta ơi! Nếu các người không muốn phát binh thì đừng sai một người nào đến cả, còn đã muốn phát binh thì nên đích thân dẫn đại quân đến. Chỉ cho một ngàn quân đến trợ chiến, chẳng phải hại chết cái mạng già này ư!”

Ông ta hoảng hồn vội vàng giải thích:

— Hẳn là chúa công nhầm lẫn con số rồi. Tại hạ đã viết xong thư rồi đây, xin tướng quân...

— Vứt thứ rác rưởi đó đi! - Viên Đàm giơ chân đạp soái án đổ ụp xuống. Thẻ tre, nghiên mực bay tung tóe, mực văng hết cả vào bức bình phong bên ghế chủ soái, bắn vào mặt Bàng Kỷ đen nhèm. Viên Đàm tức giận hai mắt lóe hung quang, tựa như một con hổ đói, đi đi lại lại trên sảnh đường, - Được... Được lắm! Đệ đệ tốt của ta rốt cuộc là muốn đẩy ta vào chỗ chết đây! Giương mắt ra nhìn ta bại trận không chịu phát binh, kỳ thực đâu cần phải cho một ngàn người này đến chết theo ta, cứ việc đưa một chén rượu độc đến chẳng phải là xong việc ư? Hắn có thể ngồi vào ngôi vị ấy, chẳng phải phụ thân thiên vị hắn ư, đáng tiếc là phụ thân mắt đã mờ rồi!

Quách Đồ càng giận dữ hơn nữa:

— Bọn Thẩm Phối đúng là gian thần loạn quốc, ngồi giữ bộ hạ, ép chủ theo ý mình, phế trưởng lập ấu, bại hoại nước nhà. Chỉ cần Quách mỗ ta vẫn còn hơi thở, há lại để yên cho chúng? Nhất định có ngày ta sẽ đem lũ hổ báo Hà Bắc ấy giết không còn một mống! - Quách Đồ rốt cuộc không hận gì Viên Thượng, mà chỉ hận đám Thẩm Phối, cường hào Hà Bắc đã đoạt quyền của ông ta.

— Phụ thân!... Phụ thân thật bất công, thiên vị cho lão tam mặc sức làm bừa, lại còn đem hài nhi cho đi thừa tự người khác, giờ đây mới bị chà đạp thế này! Bọn chúng muốn bức hài nhi phải chết đây!... - Viên Đàm ngửa mặt lên trời gào to, cũng không biết câu nào thực sự làm mình xúc động tâm can, khiến y nước mắt tuôn trào.

Bàng Kỷ đầu tóc rối bời ngồi bệt dưới đất, nhìn hai kẻ đang điên cuồng kia, rất lâu sau mới đánh bạo nói:

— Tướng quân xin chớ than khóc, tam công tử kế thừa đại vị đã là sự thực, dám mong ngài hiểu rõ đại nghĩa lấy sự nghiệp nước nhà làm trọng! Tướng quân từ nhỏ đã đọc thuộc sách sử, há không nghe chuyện bảy nước Ngô Sở mưu loạn? Hiếu Cảnh Đế và em là Lương vương Lưu Vũ vốn bất hòa, nhưng gặp khi triều đình nguy nan, nếu chẳng phải nhờ Lương vương ngồi trấn Tuy Dương, một mình chống lại giặc mạnh thì Chu Á Phu dù có tài bằng trời cũng không thể quét sạch sào huyệt giặc chặn đứng cuồng phong? Ngày bình định bảy nước, người trong thiên hạ đều khen Lưu Vũ là bậc hiền vương, phú quý đều vượt hơn tất cả mọi người. Ngày nay, tướng quân chính là Lương vương của chúa công, tuyệt đối không thể làm việc chủ quan. Lê Dương không phải là không thể giữ được, mong tướng quân giữ vững thành trì, chớ ra đánh với giặc, chỉ cần có thể bức Tào Tháo lui binh đã là công lớn lắm rồi, ngày sau chúa công sao có thể để ngài phải thiệt thòi? Xin tướng quân hãy minh xét...

— Ngươi chớ có nhắc đến chuyện Lương vương nữa, mộ của ông ta đã bị Tào Tháo san phẳng rồi! - Viên Đàm bị lợi lộc thiêu đốt tâm can, không muốn nghe Bàng Kỷ nói thêm nữa. - Hơn nữa, Hiếu Cảnh Đế khi xưa vốn ít lao dịch, nhẹ thuế khóa, là bậc minh quân một đời. Chứ Viên Thượng kia thì đáng kể gì? Hắn là thứ lang sói được mụ Lưu thị nuôi nấng! Mụ chó cái Lưu thị là thứ chẳng ra gì, phụ thân ta vừa tạ thế, mụ liền giết chết năm người thiếp xưa kia từng tranh sủng với mụ ta, lại còn khoét mắt, cắt lưỡi, cạo tóc, rạch mặt, sợ bọn họ được trùng phùng với phụ thân ta nơi chín suối. Giống đàn bà ghen tuông tàn độc như vậy có xách dép cho mẫu thân ta cũng không xứng, há có thể sinh ra được giống tốt đẹp gì? Ta thấy chuyện ở Hà Bắc chắc chắn sẽ hỏng dưới tay mẹ con mụ ta!

Bàng Kỷ sợ hãi đứng lặng một chỗ, không dám tin vào tai mình nữa, những lời cay nghiệt ấy của Viên Đàm đang nói về kế mẫu và huynh đệ của mình ư? Ông ta lờ mờ cảm thấy mọi việc trước mắt dường như không phải là thật, cảnh tượng trở mặt với nhau, miệng lưỡi ác độc thế này giống như tái diễn chuyện trở mặt của Viên Thiệu với Viên Thuật mười mấy năm về trước. Bàng Kỷ không ngăn được nỗi buồn đau trong lòng, ngửa mặt lên trời kêu to:

— Đại tướng quân! Ngài trên trời có thiêng hãy mở mắt ra mà xem! Bọn họ muốn phá nát cơ nghiệp mà ngài phải khổ cực vất vả mới gây dựng được! Khi ngài còn tại thế, quân thần đồng tâm nhất trí, nào ngờ ngài mới mất được nửa năm mà đã loạn tử loạn tôn rồi, thật hối hận đã vì lòng nhân, nhất thời cho đại công tử lãnh binh, Hà Bắc khó mà giữ được rồi...

Viên Đàm thấy mỗi lời ông ta nói đều là đang nhục mạ mình, giận dữ túm ngay lấy Bàng Kỷ:

— Tên tiểu nhân đê tiện, nếu chẳng phải ngươi liên tục dâng lời sàm tấu thì đâu đến nỗi thế này? - Nói rồi, y hầm hầm đấm liền mấy quả vào bụng Bàng Kỷ, rồi đẩy sang chỗ Quách Đồ.

Quách Công Tắc đâu phải kẻ tốt bụng, túm ngay lấy cổ áo Bàng Kỷ bạt cho ông ta một bạt tai nhớ đời:

— Bàng Nguyên Đồ, tên miệng lưỡi vô sỉ ngươi! Điền Phong đã bị ngươi dâng lời sàm ngôn hãm hại mà chết, ngươi lại giả truyền hiệu lệnh đoạt binh phù của ta, có mặt mũi nào làm bộ khóc gió than mưa như thế!

Viên Đàm vẫn chưa hết giận, lại đạp vào ngực ông ta thêm cái nữa, khiến Bàng Kỷ ngã nhào xuống đất không bò dậy được nữa.

Bàng Kỷ bị đánh đến gân cốt rời ra, miệng thổ máu tươi, máu đỏ mực đen hòa lẫn với nhau loang lổ trên người, giống hệt như cuộc đời vô sỉ, siểm nịnh nhưng cũng nhất mực trung thành của ông ta. Bàng Kỷ biết rằng hôm nay mình khó tránh khỏi phải chết, ánh mắt lờ đờ nhìn thẳng vào Viên Đàm, thều thào nói:

— Tướng quân nói ta là tiểu nhân đê tiện, nhưng cả đời Bàng Kỷ ta trung thành với họ Viên... Dù cho ta có đem sàm ngôn hại chết Điền Phong... đó cũng là vì nghĩ đến chức vị của mình mà gắng sức vì Viên gia các ngươi, cũng là vì thể diện của phụ thân ngươi... Nhớ khi xưa, ta với phụ thân ngươi cùng trong mạc phủ của Hà Tiến, quyết tâm cùng mưu đại sự thiên hạ, kết thành mối giao tình sống chết có nhau... Không có ta bày mưu tính kế, cha con ngươi sao có thể lấy được Ký Châu. Tiểu tử ngươi sao có thể được quyền uy hống hách như hôm nay? Ta thực hận... hận tên ngỗ nghịch không ra gì nhà ngươi! Cơ nghiệp Hà Bắc sớm muộn cũng bị hủy hoại bởi tay ngươi...

Viên Đàm thấy ông ta vẫn còn nhục mạ mình, rút phăng cây bội kiếm. Ánh kiếm sắc lạnh lóe lên - một đời Bàng Kỷ coi như đã trở về cùng cát bụi!

Quách Đồ lòng dạ độc ác, thấy một lưỡi kiếm đã kết liễu Bàng Kỷ dường như vẫn chưa nguôi giận, lại rút gươm ra đâm liền mấy nhát lên xác ông ta rồi mới thôi. Viên Đàm, Quách Đồ trong khi phẫn uất đã giết Bàng Kỷ, giận tuy đã nguôi, nhưng trận đánh trước mắt nên làm thế nào đây? Hai người chống kiếm bốn mắt nhìn nhau, không nói câu gì chỉ thở dài.

— Báo... - Một tên tiểu hiệu hốt hoảng quỳ sụp ở cửa sảnh đường. - Tướng quân, quân địch cho đại binh công thành!

— Sợ cái gì? - Quách Đồ thở mạnh, liếc nhìn tên tiểu hiệu. - Ngươi lên trước truyền lệnh, trên địch lâu bí mật sắp đặt cung nỏ, bắn xối xả cho ta! Quân Tào binh mã tuy nhiều cũng không thể công phá nổi thành này.

Thấy tên tiểu hiệu đi rồi, Viên Đàm lau mồ hôi trên mặt, nói:

— Hôm nay đã giết Bàng Kỷ, ta với Viên Thượng đã ở vào thế đối đầu. Ta thấy cứ ở đây quần thảo với Tào lão tặc, chẳng bằng bỏ chỗ này quay về Nghiệp Thành, cướp lại ngôi vị Đại tướng quân.

— Tuyệt đối không thể! - Quách Đồ bình tĩnh hơn Viên Đàm nhiều, - Nay đại quân của Tào lão tặc ở trước mặt, nếu không chống đỡ mà anh em lại trở giáo đánh nhau, Tào lão tặc tất sẽ thừa thể truy kích ở sau, quân ta tất sẽ loạn. Dù tướng quân có may mắn giành lại đại vị, ngày sau còn mặt mũi nào đứng ở đất Hà Bắc này nữa? Chẳng bằng hãy giữ vững Lê Dương chống Tào Tháo trước đã. - Quách Đồ tất nhiên oán hận Viên Thượng, Thẩm Phối nhưng còn hận Tào Tháo hơn, đoạt lấy đại vị không phải là mục đích, mục đích quan trọng nhất là phụ tá Viên Đàm, tiêu diệt Tào Tháo thống nhất thiên hạ.

— Hừ! Nếu ta cố thủ Lê Dương không ra thì có gì khác với kiến nghị của Bàng Kỷ đâu? Đó chẳng phải trúng kế của Viên Thượng, Thẩm Phối ư?

Quách Đồ vẻ mặt trầm ngâm, nghĩ ngợi một lúc rồi nói:

— Chúng ta điều động binh mã toàn thành cùng bách tính đánh một trận với Tào lão tặc. Nếu giành phần thắng, tướng quân có thể chiếm cứ Lê Dương, tích lũy lương thảo, tạo lập uy danh với muôn dân, với các bộ tướng cũ Thanh Châu đến hội hợp, sau này sẽ lại hỏi tội Nghiệp Thành. Nếu không thể thắng được thì tụ tập tàn binh quay về Nghiệp Thành.

— Bàng Kỷ đã chết, chúng ta quay về há chẳng phải tự chui đầu vào rọ ư?

— Tướng quân sai rồi... - Quách Đồ cười nhạt nói, - Hai quân trước trận, cục thế khó lường, chúng ta đem lý do binh bại đổ lên đầu tên ma chết ấy, nào ai có thể biết được? Hơn nữa phụ thân tướng quân lúc lâm chung đã có di huấn, Viên Thượng tất không dám mưu hại tướng quân để đưa chuôi cho người ta nắm đâu. Hơn nữa, ở Nghiệp Thành còn có bọn Tân Bình nguyện ra sức vì tướng quân, tướng quân vẫn có hy vọng được cầm quân, chỉ cần tính toán ổn thỏa, củng cố thực lực, đợi Tào Tháo lui quân rồi khởi sự cũng chưa muộn. Khi ấy không còn kẻ địch bên ngoài, việc còn lại chẳng qua chỉ là huynh đệ giải quyết với nhau, đoạt được đại vị thì người ngoài dám nói năng được gì?

— Được! Vậy cứ theo kế của Công Tắc. - Viên Đàm thu bảo kiếm lại, bước ra ngoài đại đường, nói to với các thủ hạ. - Bàng Nguyên Đồ đem lời xằng bậy ly gián huynh đệ cốt nhục ta, đã bị bản tướng quân ta xử tử, hãy bêu đầu thị chúng để ba quân được biết! Ngoài ra, hãy đánh trống khua chiêng chiêu tập tất cả binh mã và dân chúng trong thành, ngày mai mở cửa thành dốc toàn lực đánh một trận, thề liều chết với Tào lão tặc!

Viên Đàm, Quách Đồ định mưu đâu vào đấy, nhưng tình hình thực tế không hề lạc quan như họ tưởng tượng. Quân Hà Bắc bị thua nhiều lần sĩ khí đã cạn, lại thêm bị thương vong nghiêm trọng, căn bản không thể ra ngoài thành đánh đấm gì thêm được nữa. Trong khi quân Tào liên tục thắng lợi, khí thế mạnh mẽ, người nào người nấy đều như mãnh hổ xuống núi. Khi hai quân bắt đầu giao phong, hàng tướng Hà Bắc là Trương Cáp, Cao Lãm dẫn theo bộ quân đột kích trước tiên, quân Hà Bắc vừa gặp liền tan vỡ, vứt khôi quăng giáp chạy trốn tán loạn. Còn đám dân thường vô tội bị lôi vào cuộc chiến ấy thì đều phải bỏ mạng, trở thành cô hồn dã quỷ nơi sa trường. Quân dân ở Lê Dương bị quân Tào giết thây chất thành núi, máu chảy thành sông, tử vong đến gần vạn người.

Viên Đàm thảm bại, dẫn theo mấy trăm kỵ binh đột phá vòng vây mà chạy, gần đến Nghiệp Thành thì gặp Viên Thượng đích thân dẫn đại đội viện binh tới. Quách Đồ vu cho Bàng Kỷ ly gián huynh đệ, làm loạn nhân tâm, Viên Thượng biết rõ là giả, nhưng quân giặc đang trước mắt không thể để ý đến thù riêng được, bèn thuận nước đẩy thuyền, quy tội cho Bàng Kỷ. Hai huynh đệ hợp binh làm một, quay về Nghiệp Thành, bằng mặt nhưng không bằng lòng cùng bàn cách chống giặc. Nhưng Lê Dương đã rơi vào tay Tào Tháo, cửa ngõ vào Hà Bắc đã mở toang.

Tốc chiến gặp trở ngại

Lần bắc phạt này không thuận lợi như Tào Tháo dự tính, Viên Đàm đánh trả khắp nơi, hoàn toàn không theo lề lối binh pháp nào cả, khiến Tào Tháo phải bận rộn bao phen. Nhưng điều khiến ông thực sự đau đầu không phải là quân giặc trước mắt, mà là Thứ sử Tịnh Châu Cao Cán.

Cháu của Viên Thiệu là Cao Cán khi ở Quan Độ trở về đã lung lạc nhân tâm ở mặt tây, vừa đe dọa vừa dụ dỗ nhằm khống chế cường hào địa phương và các tướng ở Quan Trung, lại còn lôi kéo cả cháu của Tư lệ hiệu úy Chung Do là Quách Viện, công nhiên đối đầu với chính cữu cữu của mình, phá hại nặng nề kế hoạch “không động can qua, chiêu dụ Quan Trung” của Tào Tháo. Trong trận chiến ở Quan Độ, Thái thú Hà Nội Ngụy Chủng trấn thủ nơi hiểm địa đã bị bệnh qua đời, còn Thái thú Hà Đông Vương Ấp lại không phải là tâm phúc của Tào Tháo, toàn bộ tuyến phòng ngự với Tịnh Châu trở nên suy yếu. Cao Cán thấy Tào Tháo và huynh đệ Viên gia đánh nhau bất phân thắng bại, thừa cơ gây sự, làm dậy cơn sóng gió ở Quan Trung.

Cao Cán khởi binh đánh vào quận Hà Đông, tự ý phong Quách Viện làm Thái thú Hà Đông, tiến đánh Thái thú thực sự là Vương Ấp. Hưởng ứng theo chẳng những có cường hào địa phương, thổ phỉ thảo khấu, thậm chí còn có cả Thiền vu Hung Nô là Hô Trù Tuyền, cả vùng Quan Trung một phen đại loạn. Chung Do dựa vào uy tín của mình tập hợp thế lực các nơi đã quy thuận triều đình, dẫn quân vây đánh huyện Bình Dương nơi Hô Trù Tuyền đóng quân. Cao Cán, Quách Viện biết tin lập tức quay về cứu Bình Dương, đồng thời cổ vũ quân Tây Lương tràn vào, Hàn Toại làm phản, cùng theo giáp kích Chung Do. Việc đến nước ấy, Chung Do chẳng những không thể hạ được Bình Dương, ngược lại phải ứng phó với hai cánh quân cứu viện của địch, rơi vào tình cảnh hiểm nguy lưỡng đầu thọ địch.

Tào Tháo hiểu rõ lợi hại trong việc này, một khi Chung Do thất bại, chư tướng Quan Trung tất sẽ gió chiều nào che chiều ấy, sẽ quay sang theo Cao Cán, triều đình sẽ mất đi sự khống chế đối với Quan Trung, thành quả vất vả gây dựng mấy năm nay phút chốc sẽ tan thành mây khói. Nhưng Tào Tháo bị trói chân ở Ký Châu, đừng nói đến việc không thể thoát thân được, mà cho dù có tạm thời lui quân cũng không cứu kịp Chung Do. Đã không thể lo liệu được nữa, chỉ còn cách dằn lòng mà tiến quân vào đại bản doanh Nghiệp Thành của họ Viên.

Tôn Tử binh pháp có câu: “Phàm dụng binh chi pháp, toàn quốc vi thượng, phá quốc tự chi.”[5] Tào Tháo tất nhiên hiểu đạo lý này, thậm chí trong khi chú giải binh thư, ông còn chúc thêm một câu rằng: “Hưng binh trường khu thâm nhập, cự kỳ đô ba, tuyệt kỳ nội ngoại, địch cử quốc lai phục vi thượng, dĩ kích phá đắc chi vi tự dã.”[6] Ý nói là, đánh địch nên đuổi đến tận nơi, đánh tận vào sào huyệt của địch. Hiện giờ nếu như hạ được Nghiệp Thành, toàn cõi Ký Châu tất sẽ nghe tiếng mà đến hàng, hơn nữa có thể làm lay chuyển cục diện bất lợi ở Hà Đông.

Nghiệp huyện từ xưa vốn là trọng trấn của binh gia, thời Chiến Quốc từng là bồi đô (kinh đô thứ hai sau kinh đô chính) của nước Ngụy, Tây Môn Báo nhận chức Nghiệp lệnh, sửa trị lại những chỗ trái phép tắc, làm thay đổi phong tục cũ, đào kênh dẫn nước sông, khai khẩn thêm được nhiều ruộng tốt, từ đó Nghiệp huyện trở thành một nơi giàu có. Nhưng Nghiệp Thành nằm rất gần địa giới phía nam của Ký Châu, là vị trí thuận lợi khi Viên Thiệu muốn tiến đánh Trung Nguyên, song một khi quân địch từ phía nam đánh vào Ký Châu thì vị trí ấy lại trở thành điểm bất lợi. Bởi xuất phát từ thành Lê Dương đi lên phía bắc, đến Nghiệp Thành chỉ có một trăm năm mươi dặm. Trong khoảng một trăm năm mươi dặm ấy, Viên Thượng liên tục sai các toán quân ra đánh chặn, nhưng đều bị Tào Tháo đánh tan. Đến tháng Tư năm Kiến An thứ tám (năm 203 sau Công Nguyên), quân Hà Bắc đã không còn lực để tiến hành những cuộc chống cự quy mô lớn nữa, quân chủ lực của Tào Tháo đã tiến vào sâu trong địa bàn Nghiệp huyện...

— Tào Công có lệnh! Tiếp tục tiến binh, tạm chưa hạ trại!... - Tiếng hô của quan truyền lệnh truyền lanh lảnh vang xa.

Tuy đã vào mùa hạ, nhưng sau giờ Dậu, trời chuyển tối rất nhanh, nếu vẫn tiếp tục hành quân là sẽ phải hạ trại trong đêm. May mà liên tục đánh thắng mấy trận, quân địch không dám đến gây rối, thậm chí ngay cả quân thám báo lẻ tẻ cũng không thấy. Trên từ tướng lĩnh dưới đến binh lính, người nào người nấy chí chiến đấu đều rất cao, cấp tốc đi nửa ngày đường rồi mà không một ai kêu mệt, yên tâm hành quân xuyên qua những đồng ruộng, rừng cây. Tuy vậy, mấy người Tào Tháo đang được đội hổ báo kỵ bảo vệ ở trung quân lại bị một nỗi lo lắng bao trùm.

Quân sư Tuân Du, Tế tửu Quách Gia cho tới Hứa Du, Lâu Khuê đều vây xung quanh Tào Tháo, nhưng như thế cũng không thể hóa giải được nỗi lo ngại trong lòng mọi người, bởi nước cờ tiếp theo rất khó lựa chọn. Mấy vị mưu sĩ trong quân đều lặng im không nói, cúi đầu nhìn con đường trước mặt, rốt cuộc lại là Tào Tháo phá tan bầu không khí im lặng:

— Chỗ này cách Nghiệp Thành còn bao xa?

Hứa Du từng giúp sức cho Hà Bắc gần mười năm, có thể nói là một bức địa đồ sống trong lần xuất chinh này, nhìn ra xa thấy thấp thoáng như có thôn trang:

— Có lẽ còn khoảng mười mấy dặm nữa.

— Một tòa thành lớn như thế, chỉ cách mười mấy dặm há lại không thấy thành lâu ư? - Quách Gia đùa bỡn với Hứa Du đã thành quen, - Ngài không nhớ lầm đấy chứ?

Hứa Du trợn mắt nhìn Quách Gia:

— Khốn kiếp, ta lại có thể nhớ làm sao? Mở to con mắt của ông ra mà nhìn đi, khoảnh đất lớn mé đông kia là điền sản của lão quân sư chó má Thẩm Phối đấy! Ông đâu phải chưa từng ở Hà Bắc, cố ý giả vờ giả vịt với ta ư?

Quách Gia nhếch miệng cười hì hì, Lâu Khuê thì tâm tư không được tốt như thế, nắm lấy cương ngựa nói nhỏ:

— Trời tối rồi nên không nhìn được xa như thế, nếu là tôi thống... - Ông ta vội vàng kiềm chế tật cũ, - Tôi thấy chúng ta nên hạ trại thôi.

— Không được! - Tào Tháo gạt đi ngay, - Chiến sự không thể kéo dài nữa. Chỗ Chung Do chưa có tin tức gì, chúng ta chỉ có thể tiến chứ không thể lui, phải mau chóng khống chế quân địch.

— Nghiệp Thành là tòa thành vững chắc nhất Hà Bắc, dù quân ta có tới được đó cũng không thể đánh thắng trong chốc lát được, chưa biết chừng còn phải mất thời gian dài công thành nữa. - Khẩu khí Lâu Khuê có vẻ ấm ức. Tào Tháo bằng lòng cho ông ta làm chức Biệt bộ tư mã, thống lĩnh một bộ quân, thăng quan rất nhanh nhưng chẳng có một mống quân nào trực tiếp giao cho điều khiển cả.

— Có đến sớm hay muộn thì cũng thế. - Hứa Du nghĩ rất thoáng. - Hơn nữa, dù chỗ Chung Do có xảy ra việc gì chúng ta cũng không thể cứu nổi, cứ tiến về phía trước thôi.

— Không phải ta lo chuyện chỗ Chung Do, mà chỉ sợ chúng ta hành quân vội vàng, rơi vào chỗ mai phục của địch. - Lâu Khuê giải thích.

Hứa Du bác lại:

— Theo ta nghĩ thì không còn mai phục nữa đâu, Viên gia có bao nhiêu binh mã ta đã biết rõ cả. Tên tiểu tử Viên Thượng bị chúng ta đánh lui mấy bận, còn chưa kịp tập hợp tàn binh, há lại có thể đến gây sự. Hơn nữa, chúng ta đã đi lên đường quang rộng rãi, không có lợi cho phục binh.

Tào Tháo cũng nghĩ như vậy, bèn quay lại hỏi Tuân Du:

— Công Đạt sao không thấy nói gì?

Vị đại quân sự vẻ mặt trầm ngâm, mãi lâu sau mới đáp lời:

— Tại hạ có mấy điểm không rõ. Chung Nguyên Thường làm việc vô cùng cẩn thận, bất luận là thắng hay bại cũng luôn có bẩm báo, vậy mà đến nay vẫn chưa có tin tức từ Bình Dương, hơn nữa lương thảo đi theo sau cho chúng ta cũng chưa thấy đưa đến...

— Chuyện ấy có gì phải lo? Chúng ta đâu có thiếu lương. - Hứa Du bô bô nói.

Tuân Du đưa mắt lườm Hứa Du, trong lòng thầm nghĩ: “Chả trách Viên Thiệu, Thẩm Phối không coi ông ra gì, rốt cuộc ông chỉ là kẻ có tài khéo léo lựa thời, chứ kiến thức thì kém cỏi lắm!”

Tào Tháo thì nói một câu trúng ngay:

— Sao lại không lo cho được? Quân báo và lương thảo đều không thấy tới, đó là việc rất không bình thường! Thẩm Chính Nam, Quách Công Tắc đều là những tên cáo già xảo quyệt, há có thể để chúng ta dễ dàng tiến vào Nghiệp huyện thế này? Nhất định là... - Nhất định là quân Hà Bắc đã vòng ra phía sau, phong tỏa đường sông, quân ta không qua được sông nên quân báo và lương thảo đều không đến được. Tào Tháo rõ ràng nghĩ như vậy nhưng không thể nói ra miệng, vạn nhất để cho quân sĩ nghe thấy, rồi một đồn mười, mười đồn trăm, truyền ra toàn quân thì trận này không tài nào đánh nổi!

Quách Gia thì không hồ đồ như Hứa Du, trong lòng ông ta đã có suy tính, nhưng ngoài mặt vẫn ra vẻ bình thản nói:

— Chúa công chỉ nghĩ ngợi nhiều, đã để Tuân Diễn, Giả Tín ở lại giữ Lê Dương rồi, nếu quả thực có việc bất ngờ bọn họ sẽ bẩm báo đến đây. Chúng ta chỉ việc dấn bước tiến lên mà thôi!

Tào Tháo thầm thở dài, trận này thực sự không hề đơn giản như mình tưởng, cứ nghĩ rằng Viên Thiệu chết rồi Hà Bắc sẽ sụp đổ, nào ngờ vẫn còn nhiều khó khăn như thế. Xem ra Viên Bản Sơ thực sự không đơn giản, đã hoàn toàn lôi kéo được bộ hạ theo mình, lập Viên Thượng lên nối ngôi cũng không phải việc dễ dàng, Viên Thiệu lúc lâm chung vẫn còn để lại một cánh tay... Tào Tháo không dám nghĩ tiếp nữa, vung roi ngựa truyền lệnh lần nữa:

— Tiến quân không được dừng nghỉ, đến sát Nghiệp Thành mới hạ trại!

— Tiến quân không được dừng nghỉ! Đến sát thành hạ trại!... - Tiếng truyền lệnh lại nối nhau vang lên.

Lần xuất chinh này, Tào Nhân ở bên trái, Tào Hồng bên phải, Hạ Hầu Uyên đi phía sau, các tướng Vu Cấm, Nhạc Tiến, Trương Liêu, Chu Linh đều ở tiền quân, nhưng Trương Tú, Lưu Huân đã lui xuống vị trí phòng tuyến thứ hai, tiên phong là Trương Cáp, Cao Lãm. Bọn họ là hàng tướng Hà Bắc, quen thuộc địa hình Ký Châu, luôn dẫn đi theo đường gần và thuận tiện nhất.

Thấy đã đến cuối giờ Thân, trời sắp tối hẳn, quân sĩ vất vả suốt một ngày trời có vẻ mệt mỏi, kẻ nghiêng đầu ghé tai với bạn đồng hành bên cạnh, kẻ cất tiếng ngâm nga bài hát quê nhà, người bốc hạt đậu trong túi lương khô ra ăn. Quân xích hậu qua lại báo tin cũng đã thấm mệt, lại thêm trời tối không nhận ra được đường đi, ngựa chạy chậm hẳn lại. Dù gì quân địch đã bị đánh cho tan tác, tối nay đến bên Nghiệp Thành hạ trại xong rồi phải đánh một giấc thật ngon, chứ ngày mai công thành sẽ vất vả đây!

Mò mẫm khoảng hai ba dặm nữa, mấy tên thám mã đi đầu phát hiện phía trước có một đám đông dân chúng. Thực ra đó cũng là việc thường thấy khi hành quân, đặc biệt là hiện giờ đã đến gần Nghiệp Thành, nơi có nhiều hào tộc Hà Bắc, nông nô tất nhiên càng nhiều. Đừng nói là thôn dân lều cỏ, ngay cả những trang viên to lớn cũng đã đi ngang qua ba bốn nơi rồi, gặp vài người dân cũng không có gì lạ, lát nữa bọn họ nhìn thấy rõ tình hình chắc chắn đều tháo chạy cả - tác oai tác phúc cũng là một thú vui của đội quân tiên phong!

Nào ngờ đám dân đen chẳng những không chạy mà thậm chí còn vẫy tay hò hét. Là bách tính đến đầu hàng ư? Quân xích hậu đã phạm sai lầm, có hai tên đánh bạo dong ngựa chạy lên trước, còn chưa kịp mở miệng hỏi han, chợt thấy đám dân chúng ấy tay đã giương cung! Hai tên lính kinh hãi thất sắc, vội kéo ngựa định chạy nhưng lập tức bị bắt chết tại chỗ. Những người đi sau thấy có biến vội vàng quay ngựa lại cấp báo, không ngờ còn chưa kịp vung roi đã nghe tiếng dây cung tanh tách, lại một trận mưa tên nữa, cả người lẫn ngựa đều bị tên đâm dày như lông nhím!

Trương Cáp và Cao Lãm chiến đấu cùng nhau đã lâu, dẫn quân ra trận đã có quy ước ngầm, một người độc trước, một người áp sau. Lúc này Cao Lãm đi tiên phong, đang nói chuyện với tên tiểu hiệu tâm phúc, chợt nghe tiếng hò hét hô đánh vang trời lở đất, chưa kịp kinh ngạc thì quân địch đã ào ào xông tới. Đám quân ấy có đủ loại sắc phục, kẻ mặc khôi giáp kẻ không, lại có đội khăn xám quấn đầu, đao thương kiếm kích đủ loại binh khí, hỗn loạn không ra trận thế nào cả. Nhưng bọn chúng người đông, cờ quạt bất ngờ dựng lên rợp trời khắp đất, dày đặc như rừng. Lại thêm trời đã chuyển tối, ánh sáng mờ mịt, không biết phía sau còn có bao nhiêu tên nữa, chỉ nhìn trận thế ấy cũng đủ khiến người ta phải kinh hãi!

Tào Tháo mấy hôm nay giao chiến với giặc, gần như đã đánh tan hết quân chủ lực của Hà Bắc, trong thời gian ngắn không thể tập hợp tàn binh lại được, vậy sao vẫn còn đông như vậy? Bị tập kích bất ngờ không kịp phòng bị, quân Tào còn chưa giao chiến đã hốt hoảng. Cao Lãm là tay cứng cỏi, thấy vậy liền rút gươm khỏi vỏ:

— Xông lên theo ta!

Quân tiên phong đã rối loạn, mọi người tự bảo vệ mình còn khó, làm gì còn ai dám theo ông ta xông lên? Nhất thời tiếng người kêu ngựa hí loạn như ong vỡ tổ, quân Tào chưa kịp dàn trận đã phải giáp chiến với địch. Đám giặc ấy lại không giống như những kẻ khác, tất cả đều liều mạng xông lên, chưa nghe thấy tiếng binh khí chạm nhau đã thấy quân tiên phong bị chúng đánh tan rồi. Một người bỏ chạy, trăm người chạy theo, tất cả đều vứt binh khí chạy ngược trở lại. Trương Cáp ở phía sau đang định ngăn lại, chưa kịp nói câu nào đã bị loạn quân xô vào suýt ngã xuống đất.

Bộ quân thứ hai do Lưu Huân đốc thúc tiến đội. Gã hám của ấy còn đang tính toán xem sau khi đoạt được Ký Châu rồi sẽ kiếm chác thêm điền sản thế nào. Nghĩ đi nghĩ lại, thấy dựa vào mối giao tình của mình với Tào gia trước đây, nhất định sẽ không thể ít được. Nào ngờ còn đang thích thú thì bại quân đã chạy tới nơi, nháy mắt đã rối loạn hết cả. Lưu Huân giơ cây đại đao:

— Mẹ kiếp! Không để cho ta kiếm tiền thì ta sẽ phanh thây cả nhà các ngươi! Giết đi! - Ông ta cũng né được ra, nhưng chỉ có đám thân binh tâm phúc là liều mạng theo cùng.

Trương Tú đôn đốc hậu quân, quá giờ Thân chưa hạ trại ông ta bụng đã đói rồi, may là dũng sĩ Lương Châu tài cưỡi ngựa hơn người, nên một tay cầm thịt khô, một tay cầm túi nước, vừa ăn vừa uống, hai chân vẫn kẹp bên sườn ngựa nên không bị lỡ việc hành quân. Trương Tú đang nhai một miếng thịt bò khô, bỗng nghe thấy tiếng la hét, đám bại binh đã ào ào chạy tới. Trương Tú quăng hết thức ăn, tiện tay cầm lấy cây thương bạc do một tên thân binh vung lên, như một con rồng bạc đâm ngã hai tên lính vừa lao tới. Cây thương vừa quét một đường thì miếng thịt bò cũng đã nuốt xong, ông ta lập tức hét to:

— Có đại quân bọc đằng sau, sợ cái gì? Kẻ nào còn dám trốn chạy ta sẽ giết không tha! - Nhưng ông ta quản được chỗ gần chứ không quản được chỗ xa, hai bên phải trái vẫn có những tên lính tháo chạy... Thế là cứ đội này xông vào đội kia như vậy, binh mã quân Tào như bị một đợt sóng lớn cuốn đi, quân địch và bại binh trộn lẫn với nhau, những chỗ chúng chạy qua đều nát như tương.

Nghe thấy phía trước có biến, Tào Tháo vội gò cương ngựa, sai các tướng lĩnh trung quân là Sở Hoán, Hàn Hạo mau chóng điều tất cả các tay khiên, và quân cầm trường mâu hộ vệ phía trước - đây không chỉ là phòng quân địch mà còn phòng cả bại quân, đội quân của chủ soái nếu cũng loạn thì toàn quân sẽ loạn hết! Lo lắng cuống quýt một hồi, các tay khiên đã được sắp đặt ổn thỏa, bộ binh được đổi lên trên chen sát bên nhau giữ khiên, ngoài đội hổ báo kỵ ra, tất cả kỵ binh khác đều lui lại phía sau để tránh ngựa bị giật mình. Tào Hưu đem đội hổ báo kỵ vây thành một vòng, bảo vệ Tào Tháo và mọi người ở phía trong. Lại truyền lệnh cho Hạ Hầu Uyên để ông ta giữ vững hậu quân không được xao động.

Tiếng hò hét ngày càng lớn, trời cũng ngày càng tối, để tránh bị kẻ địch đột kích, trung quân ngay cả một bó đuốc cũng không đốt, mấy người Tào Tháo chỉ có thể mù mờ đứng lặng trong bóng đêm. Một lát sau, có tiểu hiệu ở mặt đông bẩm báo:

— Thưa, tiền quân của Tào Nhân tướng quân bị tập kích!

Một lát, mặt tây lại có tin đến:

— Tào Hồng tướng quân bị bại binh phá hỏng trận thế!

— Làm ăn thế nào vậy! - Tào Tháo bực bội vỗ lên yên ngựa.

Quách Gia tiếp lời nói:

— Từ trận Quan Độ đến nay, chúng ta chưa thua trận nào, cánh võ phu ấy khó tránh khỏi kiêu ngạo. Lại thêm hôm nay hành quân lâu hơn thường ngày nửa canh giờ, binh sĩ đã thấm mệt rồi.

— Hừ! Năm xưa ta đuổi Viên Thuật liên qua bốn thành, phá Lưu Bị qua lại hàng ngàn dặm cũng không một tên lính nào dám trễ nải. Xem ra phải chỉnh đốn lại quân kỷ cho nghiêm mới được!

— Không cần vội, cứ từ từ ạ. - Quách Gia không hề hoảng sợ, - Quân địch trận thế tán loạn, đánh nhau mò mẫm thế này, ta loạn mà chúng cũng loạn, chỉ lát nữa là không phân biệt được ai là ai nữa.

Sự tình đúng như Quách Gia dự liệu, lúc bắt đầu thì quân Tào thua, nhưng lâu sau phát hiện kẻ địch cũng chẳng mạnh lắm, khi trận thế đôi bên đều rối loạn thì cứ liều mạng đánh bừa thôi! Sĩ tốt hai bên ai nấy tự tìm đối thủ của mình mà chém giết, tiếng hò hét hỗn loạn hòa vào làm một. Đến quá giờ Dậu, sắc trời đã tối mịt, không thể nào đánh tiếp được nữa, quân Tào gõ chiêng thu quân, quân Hà Bắc lẫn trong ấy cũng ồn ào dồn ra ngoài, tuy đại bộ phận đã thoát được khỏi nơi rối loạn, nhưng số bị quân Tào vây giết cũng không ít.

Đợi quân sĩ dần yên tĩnh trở lại, trung quân khi ấy mới đốt đuốc lên. Bọn Trương Tú, Lưu Huân cùng tìm chỗ sáng chạy lại, ai nấy đều đánh giết đến nỗi toàn thân vấy máu, trông bộ dạng họ như vậy Tào Tháo cũng không đành lòng trách mắng nữa, chỉ hạ lệnh dọn dẹp tử thi trước đã. Bọn Hứa Du trông thấy xác chết đầy đất, nghĩ mãi vẫn không thể hiểu nổi:

— Quân chủ lực của Viên Thượng đã bị đánh tan từ lâu, sao bây giờ lại nảy ra nhiều người thế này? Hơn nữa đám quân này phục sắc khác nhau, giáp trụ không đều, chiến đấu chẳng có trận thế gì cả, giống hệt một lũ thổ phỉ. Không phải là quân của giặc Hắc Sơn Trương Yên chứ?

— Không phải! - Lâu Khuê cũng nhíu chặt hai mày. - Trận ác đấu khi nãy, quân địch nếu không có một vạn thì cũng phải tám ngàn, thảo khấu nơi nào đông người như vậy? Giặc Hắc Sơn Trương Yên với Viên gia lại là cừu thù, chắc chắn không thể ra tay tương trợ lúc này.

Tuân Du suy nghĩ hồi lâu, lát sau quay ra nhìn xung quanh, chợt hiểu ra:

— Ta hiểu rồi... Đội quân này không phải là quân của huynh đệ họ Viên, cũng không phải thổ phỉ, càng không phải là quân Hắc Sơn.

— Ý ngươi là thế nào? - Tào Tháo lúc này đầu óc cũng rối loạn.

— Ôi... - Tuân Du liên tục lắc đầu, - Chúa công sao lại quên rồi. Từ khi làm chủ Ký Châu đến nay Viên Thiệu luôn được đám hào cường ủng hộ giúp sức. Những kẻ ấy ruộng vườn điền sản đều ở đây cả, nếu các nhà cùng huy động đội quân của mình, trong chốc lát là có thể dồn được hơn vạn quân.

— Đâu chỉ hơn vạn? Chỉ tính riêng gia binh tá điền một gia tộc của Thẩm Phối đã có tới vài nghìn. - Hứa Du cũng đã hiểu ra. - Chỉ cần tên quân sư chó má ấy truyền ra một câu, nói năm nay không thu điền tô nữa, hay là không cần đòi lại số tiền đã cho vay thì tất cả lính tráng, tá điền sẽ đều ra đánh nhau cả! Chả trách cờ quạt, áo giáp của chúng muôn hình muôn vẻ.

Tào Tháo nghe thấy câu ấy đột nhiên kinh sợ - Đám thổ bá vương ấy thật lợi hại! Trong trận Quan Độ ta đã giết gần tám vạn quân địch, từ trận Thương Đình đến nay đánh thắng liên tục, không ngờ vẫn còn nhiều người có thể ra trận đến thế. Ta chỉ cho rằng Viên Thiệu dung túng cường hào, hiệu lệnh bất nhất, nào ngờ chiêu này hóa ra cũng có điểm hay. Ta đánh đất này tuy là đối đầu với Viên gia nhưng cũng là đụng tới đám thổ bá vương này, bọn chúng há lại không liều mạng với ta ư? Đám cường hào ở đây vô số kẻ giàu có, đông quân, nếu không dừng lại mà tiếp tục tiêu hao binh lực ở đây thì không biết ngày tháng nào mới công phá được Nghiệp Thành. Nếu Chung Do chiến bại mà ta ở đây cũng không thể thắng nhanh được, Hứa Đô không khéo... Ông càng nghĩ càng sợ, bất giác ngẩng đầu lên nhìn ra xa. Nghiệp Thành đã thấp thoáng dưới ánh trăng lờ mờ, tòa thành cao vút ấy với tường sơn đen tựa như một con quái vật khổng lồ đứng sừng sững giữa đồng bằng, trên địch lâu còn có những ánh lửa lập lòe, đó là lính giữ thành đang đi tuần tra, chắc hẳn tên khỏe nỏ cứng, gỗ khúc đá tảng đã chuẩn bị sẵn sàng cả rồi!

Tào Tháo đang đứng lặng thì Trương Cáp vẻ mặt thê thảm chạy đến:

— Khải bẩm Tào Công, tiền quân bị hao tổn gần một nửa, Cao Lãm đã chiến tử trong đám loạn quân... - Trương Cáp với Cao Lãm vốn là huynh đệ tốt từ khi ở dưới trướng Viên Thiệu, sau khi chạy đến Tào doanh cũng luôn kề vai sát cánh chiến đấu bên nhau, nay bạn thân chiến tử, sao không khỏi đau lòng cho được?

Thua một trận ngay trước cửa nhà kẻ địch, lại mơ mơ hồ hồ mất một viên đại tướng, ai nấy đều không dám lên tiếng. Dưới ánh lửa lờ mờ, cũng không nhìn rõ vẻ mặt của Tào Tháo, một lúc lâu sau mới nghe ông thở dài nói:

— Khâm liệm cẩn thận thi thể của Cao tướng quân để an táng, đợi chiến sự xong rồi, ta sẽ truy tặng công lao cho ông ấy... Hạ trại tại chỗ, ngày mai sẽ bàn kế phá địch.

— Chúng ta chỉ tổn thất chút ít, vẫn có thể chiến đấu được, lẽ nào lại lui ở đây? Nếu như bộ quân của Trương tướng quân đã bị tổn thất, mạt tướng xin được đi tiên phong, nếu gặp quân giặc sẽ đánh cho chúng không còn mảnh giáp! - Chu Linh lên tiếng đầu tiên.

Lưu Huân cũng hét to:

— Mẹ kiếp! Chết mấy người thì đáng gì, chúng ta cứ tiến lên đánh tiếp, ông đây không tin là không thể đập nát cái ổ giặc của lũ chó Viên gia!

— Đúng, đúng, đúng... - Hai người ấy vừa cất lời, các tướng khác cũng nhao nhao lên tiếng.

— Hỗn xược! - Tào Tháo trợn mắt nhìn bọn họ, - Lão phu truyền lệnh, ai dám không theo? Các ngươi ngày càng không có quy củ gì cả, thế trận dàn trải như vậy còn để cho người ta đánh cho hỗn loạn, còn mặt mũi nào hò hét trước mặt ta nữa? Kẻ nào còn nhiều lời hãy coi chừng quân pháp, trở về ta sẽ tính sổ với các ngươi! - Nói xong, Tào Tháo giật cương ngựa dẫn đường đi trước, chúng tướng ai nấy mặt mũi lem luốc dẫn theo quân của mình mà đi.

Đại quân vừa hạ trại xong, liền có ba bản quân báo từ Lê Dương chuyển tới - hóa ra là bộ hạ của Viên Thượng - Thái thú Ngụy Quận Cao Phiên nhân lúc Tào Tháo tiến quân đi đã vòng đến bên bờ Hoàng Hà, bày trận thế cắt đứt đường vận chuyển quân lương của quân Tào. Giả Tín đóng giữ Lê Dương binh lực có hạn, hơn nữa Cao Phiên được tướng trấn giữ ở Âm An là Nghiêm Kinh tiếp ứng, cho nên trước sau không thể phá được quân địch, quân báo từ Bình Dương cũng không thể chuyển đi được. Đúng lúc quan trọng thì Lý Điển, Trình Dục áp tải quân lương đến nơi, hai người dùng thuyền lương yểm hộ đột kích Cao Phiên, khi ấy mới đánh tan được phòng tuyến quân địch.

Cao Phiên thua rồi, tiệp báo ở Bình Dương cũng được gửi đến, hóa ra Mã Đằng thập thò đuôi lươn, tuy nhận lời cùng Cao Cán khởi binh, nhưng kỳ thực cũng rất lo lắng về tình hình chiến sự. Chung Do liền sai sứ giả đến du thuyết, Thứ sử Lương Châu Vĩ Đoan cũng viết thư khuyên can, cuối cùng Mã Đằng lâm trận tạo phản, sai con là Mã Siêu dẫn quân đột kích Cao Cán, chẳng những giải được mối nguy cho Chung Do mà bộ tướng Tây Lương là Bàng Đức còn chém chết ngụy Thái thủ Quách Viện ngay tại trận, Cao Cán thua to phải quay về Tịnh Châu.

Quân Hung Nô của Hô Trù Tuyền thấy quân cứu viện tan vỡ, chỉ còn cách mở cửa thành đầu hàng - đất Quan Trung tuy hoảng sợ một phen nhưng không nguy hiểm gì, tránh được một kiếp nạn.

Nhưng khiến người ta bất ngờ nhất là bản quân báo thứ ba. Trước lúc bắc phạt lần này, Tào Tháo đã lệnh cho các bộ quân Từ Châu công chiến vào Thanh Châu để làm sách ứng, nhưng Xương Bá - tên Thái thú Xương Lự vốn xuất thân thổ phỉ đã nhân khi bọn Tang Bá, Tôn Quan lên phía bắc, cử binh tạo phản dẫn bộ quân chiếm lĩnh các huyện ở Đông Hải. Xương Bá xưa nay vẫn không muốn dốc sức vì triều đình, từ khi được chiêu an đến nay đã mấy lần phản phúc, tính ra đây đã là lần thứ tư hắn tạo phản rồi! Tên đầu sỏ thổ phỉ này tựa hồ có máu làm phản trong người, binh lực tuy chỉ có vài ngàn nhưng vẫn không ngớt làm loạn, thực sự khiến người ta dở cười dở khóc.

Hành quân đánh trận cả ngày khiến Tào Tháo thấm mệt, xem xong ba bản quân báo có mừng có lo, thực sự không muốn thảo luận tiếp nữa, xua tay nói với chúng tướng:

— Sắp đến canh ba rồi, các ngươi hãy về nghỉ ngơi đi, ngày mai tiếp tục bàn bạc kế sách công phá Nghiệp Thành.

Chúng tướng vừa bị một trận mắng, cúi đầu kéo nhau đi hết, bọn Tuân Du, Lâu Khuê cũng rời khỏi đại trướng, chỉ có Quách Gia sửa sang áo mũ ở lại sau cùng.

— Phụng Hiếu có điều gì muốn nói ư? - Tào Tháo thấy Quách Gia còn chần chừ chưa chịu đi, liền biết ngay là có chuyện.

Quách Gia lập tức dừng chân, tươi cười bước lại gần Tào Tháo:

— Quân ta hiện đã tiến tới gần Nghiệp Thành, chúa công chắc đã nghĩ ra kế phá giặc.

— Thực không hổ là tuổi trẻ, nửa đêm rồi vẫn có tinh thần như vậy. - Tào Tháo ngáp dài ra bộ nói, - Nghiệp Thành kiên cố khó lấy được, tốt nhất là dụ Viên Thượng ra giao chiến... Không còn sớm đâu, ngày mai hãy bàn tiếp vậy.

Quách Gia vẫn chưa có ý cáo từ, lại hỏi:

— Nếu Viên Thượng cố thủ không ra thì sao?

— Vậy chỉ còn cách cho đại quân vây khốn, đợi đến khi chúng cạn lương thảo thôi.

— Trận bại tối nay, chúa công đã chính mắt trông thấy, các bộ quân của cường hào Hà Bắc rất đông, nếu cho quân vây thành, thế nào chúng cũng lũ lượt kéo đến quấy nhiễu. Huống chi Thanh Châu, U Châu còn có binh mã. Nếu chúng đến cứu viện thì ta biết làm sao?

Tào Tháo nghĩ ngợi:

— Quân đến tướng chặn, nước lên đất ngăn, vây chặt Nghiệp Thành sẽ dễ đánh quân cứu viện.

Nào hay Quách Gia lại hỏi tiếp:

— Nếu như Viên Thượng bỏ thành chạy, đi tìm chỗ khác đứng chân, vậy chúng ta có cần tiếp tục vây thành nữa không?

Thế chẳng phải là nói thừa ư? Tào Tháo lúc này đã mệt, muốn đuổi Quách Gia đi nhưng lại thấy hắn cười vẻ láu lỉnh, khi ấy mới hiểu ra:

— Tiểu tử ngươi vòng vo với lão phu gì thế, phải chăng đã có chủ ý ma mãnh gì rồi?

— Chút tâm ý của tại hạ làm sao trốn được tuệ nhãn của chúa công chứ! - Quách Gia vẫn không quên nịnh một câu, - Có điều, tại hạ nghĩ rằng, hiện giờ chúng ta nên lui quân thôi.

— Lui quân... Khó khăn lắm mới đánh được đến đây, lại vội vàng lui quân há chẳng phải bỏ hết công lao khi trước đi ư? - Tào Tháo tuy nói như vậy, nhưng khi nãy trên đường cũng đã nghĩ đến hạ sách này.

— Tại hạ xin mạn phép phân tích cho chúa công. - Quách Gia đã thấy rõ tâm tư của Tào Tháo qua ánh mắt miễn cưỡng của ông, - Nay quân ta tuy đến dưới Nghiệp Thành, nhưng là đi sâu vào đất giặc, các cánh quân của chúng vây quanh rình rập, huynh đệ Viên gia dựa vào thành vững không chịu nghênh chiến, nếu Viên Hy ở U Châu đưa binh mã đến, ta lại phải chia quân để chọn địch. Thân nơi hiểm địa, đánh không lấy được, đó là một mối lo trước mắt vậy. - Quách Gia chắp tay sau lưng, sang sảng nói, - Thêm nữa, Cao Cán ở Tịnh Châu tuy bị đánh bại, nhưng thế lực của hắn cắm rễ ở Quan Tây đã lâu, không hẳn không dám ngóc đầu trở dậy, nếu đất Hà Đông lại gặp nguy, Chung Do còn có thể may mắn đắc thắng nữa không? Đó là hai mối lo vậy. Cuối cùng, Lưu Biểu ở Kinh Châu lâu nay được Lưu Bị tương trợ, nếu quân ta bị trói chân ở đây, ngày tháng lâu dài, chúng tất mưu đồ xua quân chiếm Nam Dương xâm phạm Hứa Đô, khi ấy biết phải làm sao?

Tào Tháo không thể không gật đầu:

— Ba mối lo ngươi nghĩ rất đúng, lão phu cũng từng nghĩ đến, nhưng đã đánh được đến đây không thể nói bỏ là bỏ được. Nếu để Viên Thượng giữ vững được Hà Bắc, nuôi dưỡng thế lực, dựa vào sự sung túc ở Ký Châu, chẳng bao lâu chúng sẽ gây dựng lại được thế lực như trước...

— Chắc chắn không thể! - Quách Gia cười nhạt một hồi.

— Sao ngươi dám quả quyết như vậy?

Quách Gia ghé sát tai Tào Tháo nói:

— Xin thứ tội cho tại hạ nói thẳng, ví như Viên Đàm không dẫn quân ra nghênh chiến, chúa công nắm được mấy phần thắng?

Câu hỏi ấy của Quách Gia khiến Tào Tháo sững sờ, nhưng bình tâm tĩnh trí suy xét, Quách Gia hỏi rất có lý! Cao Phiên đóng quân trên Hoàng Hà chặn đứt đường tiếp lương, Cao Cán lại gây rối ở Hà Nội, nếu như Viên Đàm lại cố thủ thành trì giữ chân ta ở đây, e rằng trận chiến này sẽ có kết quả hoàn toàn đảo ngược, kẻ bị thua không phải là huynh đệ họ Viên mà chính là Tào mỗ ta vậy! Nghĩ đến đó, trong lòng Tào Tháo chợt dâng lên một nỗi lo sợ, càng cảm thấy rằng uy danh của Viên Thiệu chưa hết, thắng lợi mà mình giành được chỉ là may mắn.

Quách Gia để cho ông suy nghĩ hồi lâu mới nói:

— Trong lòng chúa Công hẳn đã có đáp án rồi? Nhưng sự tình rất khéo là, Viên Đàm vô cùng hiếu chiến, hám lợi trước mắt, liên tục bị quân ta đánh bại đến nỗi tan vỡ không còn ra một đội quân, khó mà đánh thêm nữa. Viên Thượng mắt thấy huynh trưởng bị khốn nhưng không chịu cho đại quân đến cứu, cuối cùng Lê Dương phải thất thủ. Ngài không cảm thấy hành động của hai huynh đệ chúng có điểm bất thường ư?

Tào Tháo như được mở bung đầu óc, dội vào một gáo nước lạnh, tất cả mệt mỏi đều tan biến, tay chống lên soái án, mắt sáng ngời lên:

— Ngươi muốn nói... giữa huynh đệ bọn chúng...

— Đúng vậy! - Quách Gia ngồi xuống bên cạnh Tào Tháo giải thích, - Viên Đàm là con trưởng của Viên Thiệu, mở mang Thanh Châu lập nhiều chiến công, lại rất có thế lực trong quân, nhưng là kẻ hữu dũng vô mưu, kiêu căng ngạo mạn. Viên Thiệu truyền vị cho con thứ ba Viên Thượng, tên này tuy có thể đoàn kết nhân tâm, vỗ về cường hào nhưng lại chưa từng trải qua chiến trận, kinh nghiệm chưa nhiều. Giữa hai huynh đệ chúng vốn có nhiều hiềm khích, lại thêm Quách Đồ, Thẩm Phối mỗi kẻ ủng hộ một chủ, đấu đá lẫn nhau, càng làm cho mâu thuẫn sâu sắc hơn. Nay đại binh quân ta tiến sát chân thành, hai anh em hắn vì tình thế bức bách nên miễn cưỡng hợp tác bảo vệ lẫn nhau, nếu quân ta không tiến công nữa, huynh đệ chúng được rảnh rang tất sẽ đấu đá với nhau!

— Ý ngươi là...

— Chúa công hãy tạm thời lui binh, làm ra vẻ xuống phía nam đánh Lưu Biểu để huynh đệ chúng rảnh rang mà trở mặt với nhau, đợi có biến loạn rồi mới đến đánh, chỉ cần một trận có thể định được Hà Bắc!

Tào Tháo tuy thấy có lý nhưng vẫn hơi do dự:

— Đạo thắng thua không cầu ở bên ngoài được.

— Chúa Công không cần phải lo thêm! - Quách Gia nói vẻ chắc chắn, - Khi xưa Tề Hoàn công tôn sùng vương thất, ngăn chặn di địch, tập hợp được các chư hầu, rốt cuộc năm con tranh nhau ngôi vị, để cho ông ấy phải chết đói trong cung, đó đều là do trưởng thứ bất phân, lớn nhỏ lẫn lộn. Viên Bản Sơ khi còn sống lệnh cho ba con, một cháu mỗi kẻ thống lĩnh một châu, Viên Đàm, Viên Thương ai nấy đều kết bè kéo cánh tranh quyền đoạt lợi, coi nhau như cừu thù, cái họa tường vách này còn nguy hại hơn cả kẻ địch bên ngoài! Chúa Công há không nghe câu ngạn ngữ đời xưa: “Vải may, gạo giả cũng xong; Anh em hai kẻ chẳng dung nhau nào.”

Câu nói của Quách Gia chẳng khác một lời cảnh tỉnh, Tào Tháo mới nghe còn cúi đầu suy nghĩ, phút chốc ngửa mặt lên trời cười lớn:

— Ha ha ha!... Hay! Nhớ năm xưa Viên Thiệu, Viên Thuật hẹp hòi mặc ý cốt nhục tương tàn, nay Viên Đàm, Viên Thượng cũng muốn đi theo vết xe đổ của lớp cha chú mình rồi. Hãy để cho bọn chúng trai cò mổ nhau, ngông cuồng một lúc, lão phu sẽ ngồi đợi ngư ông đắc lợi. Lập tức truyền lệnh ba quân, ngày mai trở về Lê Dương, chuẩn bị lui quân.

— Hãy khoan. - Quách Gia lại cười hì hì ngăn lại, - Trước lúc lui quân vẫn còn mấy việc lớn cần làm: Một là năm nay lúa mạch đã gần chín, chúa công nên nhân khi Viên Thượng không ra đánh, cướp lấy lương thực. Hai là xung quanh Nghiệp Thành có nhiều nông phu của các cường hào, chúng ta cũng nên dời bách tính quay về Hà Nam để cắt bớt sức lực của chúng. Ba là huyện Âm An nằm giáp biên giới giữa ta với địch, nếu chiếm lấy đất ấy làm thành thế ỷ dốc với Lê Dương, đường vận lương của chúng ta sẽ có thể được thuận lợi không bị địch khống chế.

— Tất cả mọi việc đều theo như kế của Phụng Hiếu! - Tào Tháo buồn bực nửa ngày, đến lúc này mới thấy vui vẻ, - Nhậm Tuấn bị ốm đang nằm trong quân, hãy lệnh cho Hạ Hầu Uyên đôn đốc việc quân lương thay cho vậy.

Quách Gia nói thêm:

— Diệu Tài tướng quân tuy bình dị, gần gũi mọi người nhưng tính tình nóng nảy, chúa công cũng phải dặn dò thêm nhiều mới được.

Câu ấy lại nhắc Tào Tháo nhớ ra, thắng lợi liên tiếp khiến cho tính khinh địch trong quân được dịp nổi lên, cũng cần chỉnh đốn lại quân kỷ một chút. Ông tiện tay lấy ra một cuốn thẻ tre, đưa nhanh nét bút viết một đạo quân lệnh:

Sách Tư Mã Pháp có nói: “Tướng cầm quân binh bại phải trị tội”, cho nên mẹ Triệu Quát từng xin không phải chịu tội cùng. Ấy là người làm tướng khi xưa bị thua trận ở ngoài, thì người ở nhà cũng phải chịu tội vậy. Sai tướng cầm quân ra trận, nhưng chỉ thưởng công mà không phạt tội, đó không phải là luật lệ quốc gia. Nay lệnh cho chủ tướng xuất chinh, kẻ nào bại sẽ bị trị tội, kẻ nào thất lợi sẽ bị miễn quan tước.

Viết xong, Tào Tháo thổi cho khô mực rồi đưa cho Quách Gia:

— Đem lệnh này truyền cho chúng tướng bảo bọn chúng phải giữ quy củ cho ta! Lui ngày hôm nay là để tiến ngày mai, không cho bọn chúng tùy tiện nghị luận tiết lộ quân cơ.

Quách Gia đã có tính toán trong lòng: “Từ khi hưng binh đến nay, nhiều lần gặp nguy nan vẫn luôn khoan dung cho chư tướng để thu phục nhân tâm, nay thế lực đã lớn mạnh, sẽ phải ‘mặt sắt’ để làm theo kỷ cương đây!” Quách Gia tuy nghĩ vậy, nhưng ngoài miệng lại nói nịnh:

— Chữ của chúa công viết thật đẹp...

— Phụng Hiếu vất vả công cao, truyền quân lệnh rồi cũng nên nghỉ ngơi sớm đi. - Tào Tháo đưa tay vuốt râu, nhìn theo chàng trai trẻ ấy, trong lòng vô cùng yêu mến. Quách Gia tuy làm chức Quân sư Tế tửu, nhưng mưu lược không kém gì quân sư Tuân Du, hơn nữa mới hơn ba mươi tuổi, tiền đồ rộng mở, ngày sau còn nhiều việc lớn, sẽ còn phải nhờ đến y...

Quân lệnh chỉnh đốn quân kỷ về việc chiến bại sẽ phải chịu tội được ban ra, chúng tướng không ai dám buông thả, trễ nải nữa. Khi Tào Tháo hồi binh tiến đánh Âm An, quả nhiên người người đều dũng cảm phấn chấn, chỉ tiến không lui. Trương Liêu, Nhạc Tiến tiên phong công phá thành trì, giết chết tướng giữ thành của Viên thị là Nghiêm Kinh.

Viên Thượng trước sau vẫn không dám ra nghênh chiến, quân Tào nhân cơ hội cắt lấy lúa mạch ở lân cận Nghiệp Thành, rồi lại ép bách tính xung quanh dời sang phía nam Hoàng Hà, biến khu vực trong khoảng trăm dặm quanh Nghiệp Thành thành một vùng đất không một bóng người. Sau đó, cho Giả Tín chia quân ở lại trấn thủ Lê Dương; lệnh Tuân Diễn giám sát động tĩnh của huynh đệ Viên gia; sai Hạ Hầu Uyên đôn đốc quân lương ở ba châu Duyện, Dự, Từ; Trương Liêu đến Đông Hải chinh thảo phản tặc Xương Hi. Còn Tào Tháo dẫn đại quân trở lại Hứa Đô. Lần bắc phạt này tuy chưa thể thành công, nhưng dưới sự tham mưu của Quách Gia, một kế hoạch mới đã được lập ra, Tào Tháo sẽ giả đem quân chinh phạt Lưu Biểu để xúi cho Viên Thượng, Viên Đàm cốt nhục tương tàn...

❀ ❀ ❀

[1] Xa rời lẽ thường, trái ngược đạo nghĩa, dùng để chỉ việc quay lưng lại với những tư tưởng hay học thuyết giữ địa vị chủ đạo.

[2] Lễ của nhà Hạ, ta có thể nói được, nhưng nước Kỷ không đủ để làm dẫn chứng; lễ của nhà Ân, ta có thể nói được, nhưng nước Tống không đủ để làm dẫn chứng, bởi văn kiện và hiển nhân của hai nước này đều không đủ.

[3] Vào thời Đông Hán, Thái thú Nhữ Nam là Tông Tư trọng dụng Công tào Phạm Bàng, Thái thú Nam Dương là Thành Tấn cũng giao hết đại quyền cho Sầm Chất, nên người dân hai quận này mới làm câu ca dao như vậy.

[4] Chỉ chế độ thế tập lộc điền thời xưa, quan lại đời đời được hưởng đất phong và thu lợi thuế khóa từ đất phong đó.

[5] Theo Chu Hy giải thích trong Tứ thư tập chú, câu này có nghĩa là: Học mà thường xuyên luyện tập theo sự học ấy, há chẳng vui sao?

[6] Thái sử công là một chức quan được đặt ra từ thời Quang Vũ Đế, có địa vị ở trên Thừa tướng, mọi công văn, sổ sách trong thiên hạ đều được trình lên Thái sử công trước. Thời Hiếu Tuyên Đế, giáng chức Thái sử công làm Thái sử lệnh, chỉ lo việc văn thư. Vị Thái sử công nổi tiếng nhất trong lịch sử Trung Quốc là Tư Mã Thiên, ở chương này từ “Thái sử công” được dùng để chỉ riêng ông ấy.