“Sau khi Constantine chuyển hướng chim đại bàng
Ngược với hành trình bầu trời, đường bay vốn bước
Theo dấu người xưa đã lấy nàng Lavinia làm vợ,
Hơn hai trăm năm chim thần của Chúa trời
Ở lại ngơi nghỉ nơi tận cùng châu Âu,
Gần sát rặng núi xưa nơi nó từng cất cánh;
Và dưới bóng râm của bộ lông thiêng liêng ấy,
Nó đã trị vì thế giới trôi qua bao tay người,
Và trao tay đổi chủ, rồi dừng lại trên vai ta.
Ta từng là Caesar, và giờ là Justinian,
Kẻ theo ý nguyện của Tình Yêu Khởi Thủy,
Đã loại bỏ khỏi luật pháp những gì dư thừa và vô ích;
Và trước khi tâm trí ta dốc sức cho công việc ấy,
Ta từng tin Đấng Christ chỉ mang một bản tính,
Và lòng ta đã thỏa nguyện với đức tin đó.
Nhưng Agapetus phúc lành, vị giáo hoàng
Tối cao thời ấy, đã lấy lời chân lý
Chỉ cho ta con đường hướng tới đức tin thuần thành.
Ta đã tin ngài, và những gì ngài khẳng định
Giờ đây ta thấy rõ ràng, như chính ngươi nhìn thấy
Mọi điều mâu thuẫn đều có cái sai và cái đúng.
Ngay khi chân ta bước đi cùng Giáo hội,
Chúa đã rủ lòng ban ơn, truyền hứng khởi
Cho ta làm đại nghiệp, và ta nguyện dốc trọn lòng,
Ta giao quân đội cho Belisarius thân yêu,
Kẻ được bàn tay phải của trời cao nâng đỡ
Như dấu hiệu báo ta rằng đã đến lúc ngơi nghỉ.
Đến đây câu trả lời cho câu hỏi đầu tiên
Của ngươi đã dứt; nhưng bản chất của nó
Buộc ta phải tiếp tục bằng một phần nối tiếp,
Đó là để ngươi thấy rõ lý do lớn lao nào
Khiến người ta chống lại ngọn cờ thiêng liêng,
Dù là kẻ chiếm làm của riêng hay kẻ chống đối.
Hãy xem sức mạnh lớn lao nào đã làm ngọn cờ ấy
Đáng kính trọng, bắt đầu từ giây phút
Pallas ngã xuống để trao cho nó quyền uy.
Ngươi biết nó đã trú ngụ tại Alba
Hơn ba trăm năm, cho tới ngày cuối cùng
Ba người đấu ba người để giành lại nó.
Ngươi biết nó đạt được gì từ nỗi cướp phá người Sabine
Cho đến bi kịch Lucretia, qua thời bảy vị vua
Đánh bại bao dân tộc láng giềng xung quanh;
Ngươi biết nó đạt được gì khi được người La Mã
Lừng lẫy giương cao chống lại Brennus, chống lại Pyrrhus,
Chống lại bao quân vương và các liên minh khác.
Từ đó Torquatus và Quinctius, kẻ có mái tóc
Bù xù được đặt tên, cùng dòng họ Decii và Fabii,
Đã nhận danh tiếng mà ta nguyện lòng gìn giữ;
Nó đã quật ngã sự kiêu hãnh của người Ả Rập,
Những kẻ theo chân Hannibal vượt qua
Các dãy núi Alpine, nơi dòng sông Po bắt nguồn;
Dưới bóng cờ ấy, Pompey và Scipio đã chiến thắng
Khi tuổi còn rất trẻ, và ngọn đồi
Nơi ngươi sinh ra đã chịu nhiều đắng ngắt;
Rồi, gần tới thời điểm mà thiên đường muốn
Đưa cả thế gian về trạng thái thái bình,
Caesar theo nguyện vọng La Mã đã nắm lấy nó.
Những gì cờ thiêng làm được từ Var đến Rhine,
Sông Isère và Saône đã chứng kiến, cả Seine,
Và mọi thung lũng đổ nước làm đầy dòng Rhone;
Những gì cờ thiêng làm được khi rời Ravenna,
Và vượt sông Rubicon, là một cú tung cánh
Mà chẳng lưỡi hay bút nào theo kịp.
Nó chuyển hướng các quân đoàn về phía Tây Ban Nha;
Rồi tiến tới Durazzo, và đánh Pharsalia
Khiến nỗi đau lan tới cả dòng Nile rực nắng.
Nó nhìn lại Antandros và Simois nơi cất cánh,
Cả nơi Hector nằm xuống,
Rồi vươn mình trừng phạt Ptolemy.
Từ đó nó lao như tia chớp xuống Juba;
Rồi lại chuyển hướng về phía Tây của các ngươi,
Nơi nó nghe thấy tiếng kèn trận của Pompey.
Từ những gì nó thực hiện cùng người mang cờ tiếp theo,
Brutus và Cassius gầm hú dưới Địa ngục,
Modena và Perugia chìm trong tang tóc;
Cleopatra đau thương vẫn còn đang khóc nấc
Vì lẽ đó, kẻ đã chạy trốn trước ngọn cờ,
Rồi tự tìm cái chết đen tối và tức tưởi bằng rắn độc.
Cùng người, cờ tiến đến tận bờ Biển Đỏ;
Cùng người, cờ thiết lập thế gian trong hòa bình lớn lao,
Đến mức đền thờ Janus phải đóng cửa.
Nhưng những gì ngọn cờ khiến ta cất lời
Đã đạt được trước đó, và sẽ đạt được sau này
Khắp cõi nhân gian nằm dưới bóng cờ,
Sẽ trở nên mờ nhạt và nhỏ bé biết bao,
Nếu nhìn vào tay vị Caesar thứ ba
Bằng con mắt trong trẻo và tình yêu thuần khiết,
Bởi Công lý sống động vốn truyền cảm hứng cho ta
Đã trao cho ngọn cờ, trong tay người ta đang nói,
Vinh quang được trừng phạt để nguôi cơn thịnh nộ.
Giờ hãy chú ý điều ta trả lời ngươi đây;
Sau đó cờ cùng Titus tiến đi trả thù
Cho sự trả thù của tội lỗi nguyên thủy.
Và khi măng răng Lombardy cắn xé
Hội Thánh Thánh Thiện, thì dưới cánh đại bàng
Charlemagne đại thắng đã đến cứu trợ.
Giờ ngươi đã có thể phán xét những kẻ
Ta cáo buộc trên kia, và về tội ác của chúng,
Vốn là nguyên do của mọi khổ đau các ngươi.
Kẻ thì dựng hoa huệ vàng chống lại cờ chung,
Kẻ lại chiếm ngọn cờ làm của riêng phe phái,
Khiến thật khó biết ai phạm tội nhiều hơn.
Hãy để phe Ghibelline hành nghề mưu đồ
Dưới một ngọn cờ khác; vì kẻ nào chia rẽ
Cờ thiêng với công lý sẽ luôn nhận kết cục tồi tệ.
Và đừng để Charles mới này đánh đổ ngọn cờ,
Hắn và phe Guelf của hắn, mà hãy sợ móng mốt
Đã từng lột da một con sư tử kiêu hùng hơn.
Đã bao lần con cái phải khóc than
Tội ác người cha; và hắn đừng tin rằng
Chúa sẽ đổi huy hiệu của Ngài lấy hoa huệ.
Hành tinh nhỏ bé này tự làm đẹp mình
Bằng những linh hồn tốt lành đã hăng hái sống,
Được tiếng thơm và vinh quang theo sau;
Và bất kỳ khi nào khát vọng vươn lên đó
Bị chệch hướng như thế, thì những tia sáng
Của tình yêu chân thật buộc phải vươn lên kém nồng nàn.
Nhưng trong sự tương xứng giữa phần thưởng
Với công đức của chúng ta chính là một phần niềm vui,
Vì chúng ta thấy chúng chẳng kém cũng chẳng hơn.
Bởi thế Công lý sống động làm dịu đi
Tình cảm trong ta, để mãi mãi về sau
Nó không thể lệch lạc theo bất kỳ sự bất công nào.
Những giọng hát khác nhau tạo nên giai điệu ngọt ngào;
Nên trong cuộc sống này của chúng ta, những vị trí khác nhau
Tạo ra sự hòa hợp êm đềm giữa các tầng trời;
Và trong phạm vi của viên ngọc này
Tỏa sáng ánh quang của Romeo, người mà
Công trạng lớn lao và cao đẹp đã bị đền đáp bội bạc.
Nhưng những kẻ Provençal hãm hại ông,
Họ chẳng được cười lâu, và thật tồi tệ cho kẻ nào
Lấy làm đố kỵ trước việc thiện của người khác.
Bốn người con gái, và mỗi người đều là một hoàng hậu,
Raymond Berenger đã có được, và điều này dành cho ông
Do Romeo làm nên, một kẻ nghèo khổ và hành hương;
Rồi những lời độc địa đã xúi giục ông
Hạch hỏi sổ sách người công chính này,
Người đã hoàn trả cho ông mười hai thay vì mười.
Thế rồi ông ra đi, nghèo khổ và tuổi già sức yếu;
Và nếu thế gian biết được trái tim ông có,
Khi phải xin ăn từng miếng sống qua ngày,
Dù giờ có khen ngợi, thế gian sẽ còn khen ngợi ông nhiều hơn.”