Bốn người thợ thủ công quay quần bên chiếc xe ba gác, vừa uống rượu vừa ăn thịt. Trên xe trải một tờ báo, thế là thành bàn ăn của họ. Tôi không nhìn rõ miếng thịt trên báo, nhưng ngửi thấy mùi thịt. Tôi biết họ đang ăn hai loại thịt, một loại là thịt cừu xiên nướng than hoa, bỏ rất nhiều hạt thì là; một loại là thịt cừu nướng Mông Cổ, cho rất nhiều phô mai.

Khu chợ đêm sầm uất đối diện đại lộ vẫn chưa đóng cửa, tốp thực khách này vừa đi, tốp thực khách khác đã tiếp chân tới ngay. Gã đàn ông cằm vểnh bỗng ôm má kêu lên. Hỏi gã bị sao vậy, gã bảo đau răng. Lão thợ già gù lưng cười nhạt một tiếng. Gã đàn ông thấp bé nói: "Đã bảo anh đừng có ăn nói hàm hồ, anh còn không tin. Giờ tin chưa? Đây là thịt thần cho anh nếm chút màu mè đấy, chuyện lợi hại hãy còn ở đằng sau cơ."

Gã cằm vểnh ôm cái miệng, ú ớ nói: "Ái chà mẹ thân ơi, đau chết tôi mất."

Lão già rít mạnh một hơi thuốc, đóm lửa đỏ ở đầu điếu thuốc chiếu vào chòm râu ngắn quanh miệng lão. Gã đàn ông đau răng cầu xin: "Sư phụ, cứu con với."

Người đàn ông gù lưng bực bội nói: "Anh phải nhớ cho kỹ, bất kể là gỗ gì, một khi đã đẽo thành tượng, thì không còn là gỗ nữa rồi."

Gã đau răng nói: "Sư phụ, đau quá ạ."

Người gù lưng nói: "Còn ở đây rên rỉ cái gì? Mau đến miếu đi, quỳ trước tượng thần, tự vả miệng mình, chừng nào hết đau thì mới được thôi."

Gã cằm vểnh tay ôm má, lảo đảo xông vào trong miếu, quỳ trước tượng thịt thần, mếu máo nói: "Thịt thần ơi thịt thần, tiểu nhân không dám nữa rồi, ngài đại phát từ bi, tha cho con đi..." Nói đoạn liền vung tay, tát chát chát vào mặt.

Sáng mồng Một Tết, Thẩm Cương vốn vẫn luôn né tránh chúng tôi lại tự động tìm đến cửa. Vào nhà xong, cậu ta theo lễ cũ, quỳ xuống dập đầu trước bài vị tổ tiên nhà chúng tôi, rồi bước vào gian nhà của chúng tôi. Sự xuất hiện của cậu ta khiến cả nhà tôi đều bất ngờ, mẹ ngẩn ngơ nói:

"Sao lại là cậu?"

Thẩm Cương ngày thường hễ gặp chúng tôi là lại trưng ra cái bộ mặt vô lại "heo chết không sợ nước sôi", trên mặt vậy mà lại xuất hiện biểu cảm khép nép nhỏ nhẹ, cậu ta móc từ trong ngực áo ra một chiếc phong bì căng phồng, ngượng ngùng nói:

"Thím ơi, em không có bản lĩnh, buôn bán thua lỗ, tiền mượn của thím mãi vẫn chưa trả được, năm ngoái bận rộn cả năm, cũng kiếm được chút ít, tiền nợ thím thế nào cũng phải trả thôi. Đây là ba nghìn tệ, thím đếm đi..."

Thẩm Cương đặt chiếc phong bì đó trước mặt mẹ, lùi người ra sau, ngồi xuống chiếc ghế dài trước chiếc kang nhà chúng tôi, móc từ trong túi ra một bao thuốc, rút ra hai điếu, nhổm người dậy, đưa cho bố đang ngồi ở mép kang. Bố nhận một điếu. Cậu ta đưa điếu còn lại cho mẹ. Mẹ không nhận. Mẹ mặc chiếc áo len sợi hóa học màu đỏ cổ cao, khuôn mặt bị ánh lên một màu đỏ hồng, trông rất trẻ trung. Than đang cháy rực trong lò, trong nhà rất ấm áp. Từ sau khi bố trở về, nhà chúng tôi có thể nói là hỷ sự liên tiếp, tâm trạng mẹ vui vẻ, cái biểu cảm dữ dằn trên mặt đó đã biến mất, ngay cả giọng nói cũng thay đổi. Mẹ ôn tồn nói:

“Thẩm Cương, tao biết chú quả thật là làm ăn thua lỗ, nếu không thì cũng chẳng kéo dài lâu đến thế. Ban đầu dám cho chú mượn số tiền mồ hôi nước mắt này, chính là vì nể cậu là một người bổn phận. Cậu chủ động đến trả tiền, tao thật sự không ngờ tới, nằm mơ cũng không ngờ tới. Cậu làm tao rất cảm động. Vì chuyện này thím từng nói vài lời khó nghe, chú đừng để bụng nhé. Chúng ta vẫn là bà con lối xóm tốt, đại ca của chú cũng về rồi, sau này chúng ta còn qua lại nhiều, nếu chú có việc gì dùng đến chúng tôi, tuyệt đối đừng khách khí, qua chuyện này, thím càng nhìn nhận rõ cậu là một người đáng tin cậy..."

"Thím, hay là thím cứ đếm tiền đi..." Thẩm Cương nói.

"Được chứ," mẹ nói, "Mặt trống đối mặt chiêng, mượn tiền trả tiền đếm rõ ràng. Thiếu một tờ thì không sao, nhỡ thừa một tờ thì sao?"

Mẹ rút xấp tiền từ trong phong bì ra, ngón tay chấm nước bọt đếm lại một lượt, rồi đưa cho bố, bảo: "Ông đếm lại một lần xem nào."

Bố rất nhanh nhẹn đếm xong số tiền, đặt trả lại trước mặt mẹ, nói: "Ba nghìn, không sai."

Thẩm Cương đứng dậy, nhe răng cười, có vẻ hơi khó xử nói:

"Thím, hay là đưa lại tờ giấy vay tiền cho em nhé?"

"Cậu không nói tao thiếu điều quên mất," mẹ nói, "Thế nhưng tao cất tờ giấy vay nợ đó ở xó nào rồi nhỉ? Tiểu Thông, con có biết mẹ cất tờ giấy vay nợ đó ở đâu không?"

"Con không biết."

Mẹ nhảy phắt khỏi kang, lục tung cả nhà, cuối cùng cũng tìm ra tờ giấy vay nợ đó.

Thẩm Cương nhận lấy giấy vay nợ, nghiêm túc xem vài lần, sau khi xác nhận không có gì sai sót, cẩn thận nhét vào túi áo lót trong. Rồi đi mất.

Trong lúc gã thợ thủ công đang tát chát chát vào mặt, tôi hạ giọng kể câu chuyện của mình cho vị đại sư nghe. Ban đầu tôi còn tưởng lời kể của mình sẽ thu hút bốn người thợ thủ công này đến lắng nghe, nhưng sự hứng thú của họ đối với thịt còn vượt xa sự hứng thú đối với tôi. Tôi từng có ý định nói với họ rằng tôi chính là nguyên mẫu của thịt thần La Tiểu Thông, nhưng lời đến khóe miệng lại nuốt vào. Tôi nghĩ, đại sư sẽ không thích tôi làm vậy, hơn nữa, cho dù tôi có nói, bọn họ cũng sẽ không tin.

Tối mồng Hai Tết, Diêu Thất – kẻ luôn tự cao tự đại, lúc nào cũng muốn đối đầu với Lão Lan – xách theo một chai rượu Mao Đài đến nhà tôi. Lúc đó nhà tôi đang quây quần ăn tối quanh một chiếc bàn vuông mới sắm ở gian giữa. Sự xuất hiện của Diêu Thất cũng khiến chúng tôi bất ngờ, bởi vì cậu ta là người chưa từng xuất hiện ở nhà chúng tôi bao giờ. Mẹ liếc nhìn tôi, tôi hiểu mẹ đang trách tôi không chấp hành mệnh lệnh của bà là đóng cửa chính trước khi ăn cơm, kết quả để cái tên này lẻn vào.

Diêu Thất rướn cổ về phía trước, nhìn đồ ăn trên bàn chúng tôi, dùng một thứ điệu bộ khiến tôi cảm thấy phẫn nộ mà nói:

"Ồ, phong phú phết nhỉ!"

Bố mím mím miệng, muốn nói gì đó, nhưng lại thôi.

Mẹ nói: "Chúng tôi sao có thể so sánh với nhà các anh? Cơm canh đạm bạc, ăn cho no bụng mà thôi."

Diêu Thất bảo: "Đã không còn là cơm canh đạm bạc nữa rồi."

Tôi chen mồm vào: "Đây là thức ăn thừa từ hôm qua của chúng tôi đấy. Tối hôm qua chúng tôi ăn tôm lớn, cua, mực nang..."

"Tiểu Thông!" Mẹ cắt ngang lời tôi, trừng mắt lườm tôi một cái, nói: "Cơm không bịt được cái miệng của mày lại à?"

“Chúng em được ăn tôm,” em gái vừa dùng tay áng chừng vừa nói, “To thế này cơ...”

"Trẻ con không nói dối đâu nhỉ." Diêu Thất nói, "Thím à, lần này La Thông trở về, phong thủy nhà thím thay đổi lớn rồi đấy."

"Nhà tôi trước kia thế nào, bây giờ vẫn thế ấy," mẹ nói, "Anh chắc không phải ăn no quá không có chỗ tiêu cơm nên tìm chúng tôi để cãi nhau đấu khẩu đấy chứ?"

"Quả thực có việc lớn muốn bàn bạc với huynh đệ La Thông." Diêu Thất nghiêm túc nói.

Bố đặt đũa xuống, nói: "Ra nhà trong nói đi."

"Có chuyện gì mà sợ người ta đến mức phải ra nhà trong nói?" Mẹ trừng mắt nhìn bố, ngẩng đầu nhìn bóng đèn điện, nói, "Lại bật thêm một cái đèn nữa à, tiền điện không phải là tiền chắc?"

"Mấy câu này lại thể hiện rõ bản sắc anh hùng của thím rồi đấy." Diêu Thất châm chọc mẹ một câu, rồi nói với bố, "Tự nhiên là không có chuyện gì phải sợ người ta rồi, lão Diêu dám ra giữa đại lộ, dùng loa phóng thanh để phát cho cả thôn nghe đấy."

Cậu ta đặt chai rượu Mao Đài đó lên bệ bếp, móc từ trong ngực áo ra một cuộn giấy, đưa đến trước mặt bố, nói: "Đây là tài liệu tố cáo Lão Lan do tôi viết, anh ký tên vào đây đi, chúng ta hợp sức hất cẳng Lão Lan xuống, không thể để hậu duệ của tên địa chủ ác bá này tiếp tục hoành hành ngang ngược được nữa."

Bố không nhận sấp tài liệu đó, liếc nhìn mẹ. Mẹ cúi đầu nhặt xương trên miếng cá. Bố trầm ngâm một lát, nói: "Lão Diêu à, tôi ra ngoài bôn ba một chuyến này, tâm đã nguội, lòng đã lạnh, chẳng muốn gì nữa rồi, chỉ muốn sống cho tốt ngày tháng thôi. Anh tìm người khác mà ký đi, cái tên này, tôi không ký."

Diêu Thất cười nhạt nói: "Tôi biết Lão Lan đã kéo điện cho nhà anh, còn để Hách Báo mang đến cho nhà anh một giỏ tôm cá thối. Nhưng anh là La Thông cơ mà, tầm nhìn của anh chắc không đến mứcển cận thế chứ? Chút ân huệ nhỏ nhặt này của Lão Lan đã mua chuộc được anh rồi à?"

“Diêu Thất,” mẹ gắp miếng cá vào bát em gái, lạnh lùng nói, “Anh đừng có lôi kéo La Thông nhảy vào hỏa khanh nữa. Mấy năm trước nó đi theo anh đối phó với Lão Lan, kết quả cuối cùng nhận lấy cái kết cục gì? Anh ở sau lưng làm quân sư quạt mo, xúi giục La Thông mèo chết treo cây. Nói toẹt ra, chẳng phải anh muốn hất cẳng Lão Lan để tự mình làm trưởng thôn đấy chứ?”

“Thím à,” Diêu Thất nói, “Tôi tuyệt đối không phải vì bản thân mình, tôi là vì mọi người. Lão Lan kéo điện cho nhà thím, tặng hải sản cho nhà thím, số tiền nhỏ đó đối với hắn ta mà nói, chẳng qua chỉ là muối bỏ bể. Hơn nữa, số tiền này cũng không phải của hắn, là của mọi người. Mấy năm nay, hắn lén lút bán đất của thôn cho một cặp vợ chồng lừa đảo, nói là muốn phát triển làm khu công nghiệp công nghệ, trồng cái gì mà cây gỗ đỏ nước Mỹ, thế nhưng cặp vợ chồng đó lại lén lút bán đất của hai trăm mẫu đất đó cho lò gạch Đại Đồn rồi, thím đi mà xem, mặt đất đã bị đào sâu xuống ba tấc rồi, đó đều là ruộng tốt phì nhiêu đấy, qua giao dịch mờ ám này, Lão Lan đã vơ vét bao nhiêu tiền hoa hồng, các người có biết không?”

Mẹ nói: "Đừng nói là Lão Lan bán hai trăm mẫu đất hoang, dù hắn có bán cả cái thôn này thì chúng ta cũng mặc kệ. Ai có bản lĩnh thì cứ đi tranh đấu đi, dù sao nhà tôi đây La Thông cũng không ra mặt đâu."

“La Thông, anh thực sự muốn làm cái thỏ đế rúc đầu à?” Diêu Thất giũ giũ sấp tài liệu nói, “Ngay cả em vợ của hắn là Tô Châu cũng đã ký tên rồi đấy.”

“Ai muốn ký thì ký, dù sao chúng tôi không ký.” Mẹ nói với giọng chắc như đinh đóng cột.

“La Thông, anh thật làm tôi thất vọng.” Diêu Thất nói.

“Diêu Thất,” mẹ nói, “Anh đừng có mà giả vờ giả vịt nữa, anh làm trưởng thôn rồi thì làm tốt hơn Lão Lan chắc? Anh là loại người gì chẳng lẽ chúng tôi còn lạ gì? Lão Lan tham, chỉ sợ anh còn tham hơn cả Lão Lan. Dù sao đi nữa, Lão Lan vẫn là một người con hiếu thảo, không giống như một số người, bản thân ở nhà ngói lớn, lại đuổi mẹ ruột ra cái lều cỏ.”

“Cô nói ai đấy? Dương Ngọc Trân, ăn nói là phải chịu trách nhiệm đấy nhé.” Diêu Thất nói.

“Tôi chỉ là một người phụ nữ thôn quê, thích nói thế nào thì nói, tôi chịu cái trách nhiệm khỉ khô gì!” Mẹ khôi phục lại bản chất của mình, không chút khách khí nói, “Tôi nói chính là cái thứ trứng ba ba như anh đấy, đối với mẹ ruột của mình mà còn có thể ác độc như thế, đối với người ngoài họ khác, có thể tốt được chắc? Anh mà biết điều, thì xách chai rượu của anh cút mau đi, còn không biết điều ấy à, tôi còn rất nhiều lời hay ý đẹp chưa nói cho anh nghe đâu đấy.”

Diêu Thất cất kỹ tài liệu của mình, bước ra khỏi nhà chúng tôi. Mẹ cao giọng nói:

"Xách chai rượu của anh đi!"

Diêu Thất quay đầu lại nói: "Thím à, rượu là mang tặng cho La Thông uống, không liên quan gì đến việc ký tên."

"Nhà chúng tôi tự có rượu." Mẹ nói.

"Tôi biết nhà các người có rượu, bám theo Lão Lan rồi, đừng nói là rượu, cái gì mà chẳng có," Diêu Thất nói, "Nhưng tôi khuyên các người nên nhìn cho xa trông cho rộng một chút, người không nghìn ngày tốt, hoa không trăm ngày đỏ, Lão Lan làm nhiều điều bất nghĩa ắt sẽ tự chuốc lấy diệt vong."

"Chúng tôi chẳng theo ai cả," mẹ nói, "Ai làm quan thì chúng tôi cũng là dân đen, các người có bản lĩnh thì cứ đi đấu đá đi, không liên quan gì đến chúng tôi."

Bố xách chai rượu lên, đưa cho Diêu Thất, nói:

"Tấm lòng của anh tôi xin nhận, nhưng rượu thì vẫn nên mang về đi."

“La Thông, anh cũng coi thường tôi như vậy cơ à?” Diêu Thất giận dữ nói, “Anh bức tôi phải đập vỡ chai rượu ngay trước mặt anh à?”

"Anh đừng nổi giận, tôi giữ lại là được chứ gì." Bố xách rượu tiễn Diêu Thất ra đến sân, nói, "Lão Diêu à, tôi thấy anh cũng đừng quậy phá nữa. Anh chẳng phải đang sống rất tốt đó sao? Anh còn muốn thế nào nữa?"

“La Thông, anh cứ sống cuộc sống tốt đẹp với người vợ của anh đi, tôi liều mạng rồi, không lật đổ được cái lão Lão Lan đó thì tôi không mang họ Diêu nữa.” Diêu Thất nói, “Anh có thể đi báo tin cho Lão Lan, cứ nói là tôi Diêu Thất muốn đấu một trận với hắn, tôi không sợ.”

Bố nói: "Tôi chưa đến mức hèn hạ đến mức độ đó đâu."

“Khó nói lắm đấy,” Diêu Thất châm chọc, “Này anh bạn, chuyến đi Đông Bắc này của anh, có vẻ như đã khiến người ta thiến mất hòn dái rồi ấy nhỉ,” Diêu Thất cúi đầu liếc nhìn phần dưới của bố, nói, “Còn dùng được không thế?”