Đã chiều tà, căn nhà của những người Quaker khá nhộn nhịp. Bà Rachel Halliday thong thả chuẩn bị thức ăn cho những người sẽ ra đi ngay tối nay. Bóng đã ngả dài về phương đông. Mặt trời đỏ ối phía chân trời, rọi chiếu vào căn buồng ngủ của George, anh đang đặt con ngồi lòng, tay nắm chặt tay vợ. Hai vợ chồng có vẻ lo âu, trang nghiêm; trên khuôn mặt còn có những vệt nước mắt. George nói:
– Eliza ạ, anh biết em nói đúng. Em là một người đàn bà tốt, tốt hơn anh nhiều; anh sẽ cố gắng sống sao cho xứng đáng là một người tự do, và ngoan đạo. Anh hứa với em là sẽ quên quá khứ, từ bỏ mọi ý nghĩ chua cay, đọc kinh, và tự rèn luyện trở thành người tốt.
Eliza hứa:
– Khi nào sang tới Canada, em sẽ giúp đỡ anh. Em may vá khéo, em lại học được cách giặt và là áo quần vải mỏng; hai vợ chồng chúng mình có thể kiếm ăn kha khá được.
– Tất nhiên thế rồi, chúng mình phải kiếm ăn và nuôi con. Eliza ạ, giá ai cũng hiểu hạnh phúc của một người cảm thấy rằng vợ mình và con mình thuộc về mình nhỉ! Anh thường lấy làm lạ khi thấy có những người có được hạnh phúc ấy, lại cứ tự gây cho mình hàng trăm điều lo ngại khác. Anh thì anh cảm thấy rất khỏe, và rất giàu, mặc dù chúng mình chỉ có hai bàn tay trắng. Trước đây, suốt đời anh, anh làm việc đầu tắt mặt tối, mà chẳng có một đồng xu dính túi, không cửa không nhà, không một miếng đất cắm dùi. Chỉ cần người ta để cho anh yên thân thôi, anh cũng đã bằng lòng rồi, anh còn sẽ biết ơn nữa. Anh sẽ làm việc, anh sẽ gửi tiền về đủ cho em và con tiêu. Còn lão chủ cũ của anh, lão đã lời gấp hàng trăm lần số tiền lão chi tiêu cho anh. Anh chẳng nợ nần gì lão ta hết.
Eliza bảo:
– Nhưng chúng mình đã ra khỏi vòng nguy hiểm đâu. Chúng mình chưa ở đất Canada.
– Đúng thế. Nhưng hình như anh đã thở được đôi chút không khí tự do, anh thấy khỏe hẳn lên.
Vừa lúc ấy, ở bên ngoài có tiếng nói chuyện, tiếng nói nghiêm trang, lo ngại. Một lát sau, có ai gõ cửa. Eliza chạy ra mở cửa.
Ông Simeon đứng với một người Quaker, ông giới thiệu là Phineas, một anh chàng to lớn tóc hung, hoạt bát, không có cái vẻ bình lặng, thoát tục như ông Simeon. Anh là người rất thực tế, anh tự hào về điều ấy. Điều đó thật là mâu thuẫn với bộ áo quần khắc khổ, với cái mũ rộng vành và giọng nói của anh. Ông Simeon cất tiếng nói đầu tiên:
– Anh bạn Phineas mới khám phá được cho anh và cho đoàn của anh, một điều rất quan trọng. Để anh ấy kể cho anh nghe.
Phineas nói:
– Đúng thế. Thế mới biết là có những khi, chỉ nên ngủ gà ngủ vịt thì có lợi vô cùng. Đêm qua, tôi trọ tại một quán rượu cách xa đường cái. Anh Simeon ạ, anh biết đấy, cái quán mà năm ngoái, chúng mình đến bán táo cho cái mụ béo đeo đôi hoa tai rất dài ấy mà. Thế này: tôi đi ngựa lâu quá, lúc ấy mệt nhoài, ăn xong, tôi nằm trên đống bao tải ở góc một cái phòng công cộng. Tôi đắp miếng da trâu lên người, chờ người ta dọn cho một cái giường. Trời ơi, thế là tôi ngủ mất.
Ông Simeon mỉm cười:
– Ngủ gà ngủ vịt chứ?
– Không, ngủ rất say, một hay hai giờ gì đó, bởi vì lúc ấy mệt quá, bỗng mình thức dậy. Thấy có người lố nhố ngồi quanh một cái bàn. Họ uống rượu, nói chuyện. Thế là, chẳng dại gì để cho họ biết có mình ở đấy, tôi mới lắng tai nghe, nhất là họ lại nói về người Quaker. Một đứa nói: "Nhất định chúng nó hiện đang ở trong khu những người Quaker." Thế là tôi mới giỏng hai tai lên nghe. Chúng nó nói về toán người chạy trốn, chúng nó nói toang toang kế hoạch của chúng nó. Chúng nó bảo: cái gã thanh niên ấy, phải gửi về trả cho chủ, ở bang Kentucky. Lão chủ ấy định sẽ trừng phạt anh ta để làm gương cho kẻ khác, và để cho những người da đen khác phải từ bỏ ý định chạy trốn. Hai đứa khác có ý định đưa vợ con anh chàng thanh niên kia về New Orleans bán lấy tiền. Chúng nó tính có thể được tới nghìn sáu hoặc nghìn tám đô la. Còn đứa bé thì phải trả lại gã lái buôn đã mua đứa trẻ. Anh Jim và bà mẹ thì phải trở về với chủ, ở bang Kentucky. Hai người sen đầm ở một thành phố trên phía bắc hứa sẽ bắt giữ những người chạy trốn. Người thiếu phụ sẽ bị đưa ra trước một quan tòa. Một thằng trong bọn, bé loắt choắt, nói năng trôi chảy, nhất quyết là người thiếu phụ sẽ về tay nó; và nó sẽ đưa xuống phương Nam. Bọn chúng biết đêm nay chúng ta sẽ đi đường nào; chúng nó sáu hoặc tám đứa, sẽ đuổi theo kịp chúng ta. Bây giờ làm thế nào?
Mọi người xúm quanh nghe kể chuyện. Cái cảnh ấy đáng cho một họa sĩ có tài vẽ nên một bức tranh: bà Rachel giơ hai bàn tay dính đầy bột lên trời; nét mặt bà lộ vẻ lo lắng. Ông Simeon trầm ngâm suy nghĩ. Eliza, hai tay ôm chặt cổ chồng, sợ hãi nhìn chồng. George thì nắm chặt hai tay, mắt ném ra những tia lửa. Anh chính là hình ảnh của bất kì ai biết rằng vợ mình sắp phải mang ra bán đấu giá, con mình sắp phải nộp cho một thằng buôn nô lệ, và tất cả những việc đó được pháp luật của một nước theo đạo Gia-tô che chở. Eliza khẽ nói với chồng, giọng yếu ớt:
– Anh George, biết làm thế nào?
Người chồng trở vào buồng, xem lại vũ khí, nói dứt khoát:
– Anh, anh biết anh sẽ phải làm gì.
Phineas gật đầu nói với ông chủ nhà:
– Úi chà... Anh Simeon, anh xem, chúng ta sẽ bắt buộc phải làm gì.
Ông Simeon thở dài:
– Tôi biết. Cầu Trời đừng bắt ta phải đến nước ấy.
George nói lớn:
– Tôi không muốn một ai phải liên luỵ vì công việc này. Nếu các ông cho tôi mượn xe, và chỉ cho tôi đường đi, tôi sẽ đi một mình đến trạm sau. Jim khỏe như một con voi, và can đảm như bất kì ai đứng trước cái chết và sự tuyệt vọng. Còn tôi, tôi cũng thế.
Phineas mỉm cười:
– Anh bạn ạ, tôi sẵn lòng tin như thế. Nhưng anh cần người đưa đường. Anh cứ tự do chiến đấu. Tôi biết đường đi, mà anh thì không biết.
George cãi:
– Tôi không muốn ông liên luỵ vì việc này.
Phineas tức giận, con mắt vừa có vẻ kì lạ vừa cương quyết:
– Liên luỵ à? Khi nào anh làm cho tôi phải liên luỵ, anh bảo cho tôi được biết.
Ông Simeon nói:
– Phineas là một người khôn ngoan, lại thận trọng. Anh George, anh nên theo lời khuyên của anh ấy là hơn, và... Rồi, một tay đặt lên vai chàng thanh niên da đen, một tay chỉ hai khẩu súng ngắn, ông nói thêm: - Chớ quá vội dùng những vũ khí này nhé. Thanh niên nóng như lửa đấy!
George đáp:
– Tôi không tấn công ai hết. Tất cả những gì mà tôi đòi hỏi ở xứ sở này, là để cho tôi được yên thân ra đi, nhưng...
Bỗng anh dừng lại, sa sầm xuống, gân trên khuôn mặt giật giật, anh nói tiếp:
– Người ta đã bán chị tôi ở chợ New Orleans. Tôi biết người ta bắt chị tôi làm gì và bây giờ, tôi có hai cánh tay khỏe mạnh để bảo vệ vợ tôi, người ta sẽ đến bắt vợ tôi để đem bán, lẽ nào tôi lại khoanh tay đứng nhìn? Tôi sẽ chiến đấu đến hơi thở cuối cùng, trước khi chúng bắt được vợ con tôi! Các ông có thể chê trách tôi về việc ấy không?
Ông Simeon đáp:
– Không ai chê trách anh được. Kẻ nào gây ra vụ chém giết này là kẻ vô phúc.
– Thưa ông, giả thử là ông, ông có hành động như tôi không?
Ông Simeon đáp:
– Cầu Trời đừng bắt tôi gặp cảnh ấy. Tay tôi yếu lắm...
Phineas khoa hai tay lên, như những chiếc cánh quạt của chiếc cối xay gió, nói:
– Ở trường hợp ấy, tay tôi sẽ cứng rắn lạ lùng. Anh George ạ, kẻ nào có nợ máu với anh, tôi coi xác nó chẳng ra gì.
Ông Simeon đọc một câu kinh Thánh:
– Trước con mắt của Thượng đế, con người giận dữ là sai lầm. Cầu Thượng đế làm cho chúng ta tránh được những sự khiêu khích.
Phineas kết luận:
– Thế nhưng, nếu chúng ta bị khiêu khích... Thế nào nhỉ, thì chúng nó cứ việc mở mắt ra mà coi.
Ông Simeon mỉm cười:
– Rõ ràng anh sinh ra không phải để làm người Quaker. Ông bạn ơi, con người cũ vẫn thắng đấy.
Phineas trước kia là một tay săn bắn cừ, phát súng của anh không bao giờ bắn chệch con thú. Nhưng, sau khi yêu một cô Quaker xinh đẹp, anh đã chịu khuất phục trước nhan sắc quyến rũ của cô và anh gia nhập đoàn thể bên cạnh nhà, với tư cách là một hội viên hoạt động. Tính tình anh thật thà, giản dị, chẳng ai chê trách. Những người Quaker thuần khiết nhất cũng chỉ nhận thấy được ở anh thiếu lòng tin nồng nhiệt. Bà Rachel mỉm cười, nói:
– Anh bạn Phineas chỉ làm theo ý muốn của mình, nhưng chúng ta đều biết tấm lòng anh rất tốt.
George nóng ruột hỏi:
– Ta chẳng cần nhanh chân nhanh tay lên hay sao?
Phineas đáp:
– Tôi dậy từ bốn giờ sáng. Cứ theo lời bọn chúng bàn tán với nhau, thì ta sẽ lên đường trước bọn chúng hai, hay ba tiếng đồng hồ. Nhưng dù sao, trời chưa tối thì chưa nên đi, bởi vì trong các thôn xóm chúng ta phải đi qua, có những kẻ không tốt, nếu họ thấy xe của chúng ta, họ có thể can thiệp. Như thế, chỉ mất thời giờ vàng ngọc của chúng ta thôi. Tôi nghĩ hai giờ nữa, chúng ta có thể lên đường được. Để tôi đi nói chuyện với Michael. Tôi sẽ bảo anh ta cưỡi ngựa đi theo chúng ta, xem xét trên đường. Nếu anh thấy một toán người, anh sẽ phóng ngựa báo cho chúng ta biết. Anh có thể bắn một phát súng, làm hiệu cho chúng ta biết có nguy hiểm. Tôi cũng sẽ bảo anh Jim và bà mẹ hãy sẵn sàng. Tôi còn phải đi thắng cương ngựa nữa. chúng ta đi trước bọn chúng nhiều, may ra chúng ta sẽ đến trạm trước bọn chúng. Anh George, can đảm lên. Không phải lần đầu tiên tôi gặp cuộc thử thách này đâu. - Phineas nói, rồi bước ra đóng cửa lại.
Ông Simeon nói:
– Phineas rất tài, anh ấy sẽ gắng hết sức vì anh đấy, anh George ạ.
– Tôi chỉ ân hận vì chúng tôi mà các ông gặp nguy hiểm.
– Anh chớ nói thế. chúng tôi giúp đỡ anh, là chúng tôi làm theo lương tâm của chúng tôi, chúng tôi không thể làm khác được.
Rồi ông quay lại nói với bà Rachel:
– Bây giờ mẹ nó ạ, phải chuẩn bị mau tay lên, không thể để các bạn đói bụng mà lên đường được.
Bà Rachel và con gái làm bánh ngô, giăm-bông, thịt gà, còn hai vợ chồng George ngồi trong buồng nói với nhau những câu chuyện của một cặp vợ chồng biết rằng sắp sửa phải xa nhau, có lẽ phải vĩnh viễn xa nhau.
– Em Eliza, những kẻ có bạn bè, nhà cửa, đất đai, tiền bạc cũng không thể yêu nhau như chúng mình, những người chỉ có tình yêu. Em yêu quý, trước khi biết em, chẳng có ai là người anh yêu, trừ người mẹ khốn khổ của anh và chị Emily. Anh như còn trông thấy người chị đáng thương ấy, cái buổi sáng thằng lái buôn mang chị ấy đi. chị ấy đến xó anh nằm, bảo anh: "Em George tội nghiệp, thế là em mất người bạn cuối cùng của em. Sau này, em sẽ ra sao, em ơi!" Anh đứng dậy, ôm lấy chị, anh khóc, anh nức nở khóc; chị cũng khóc... Trong mười năm trời đằng đẵng, đấy là những lời nói êm dịu cuối cùng. Lòng anh rắn lại, khô như đá, cho đến ngày anh được thấy em. Em đã yêu anh... Tròi ơi! Anh như được sống lại! Từ đó, anh là một con người khác. Từ nay, anh sẽ nhỏ đến giọt máu cuối cùng để giữ lấy em, không cho chúng nó cướp đi mất. Kẻ nào muốn cướp em, phải bước qua xác của anh mới cướp được.
Eliza nức nở khóc:
– Lạy Chúa, chúa thương lấy chúng con! Nếu chúa cho cả hai chúng mình cùng thoát khỏi nước này, chúng mình sẽ chẳng đòi hỏi gì khác nữa.
George vùng dậy hỏi:
– Chúa ở về phía chúng nó hay sao? Chúa có trông thấy những việc chúng nó làm không? Tại sao Chúa lại để chúng nó hành động như vậy? Những kẻ độc ác bảo rằng kinh Thánh tán thành họ, và dầu sao họ cũng có đủ mọi quyển hành. Họ giàu có, khỏe mạnh, sung sướng; họ thuộc về nhà thờ và chờ đợi được lên Trời. Cuộc sống đối với họ, thật dễ dàng, họ muốn sống thế nào thì sống, còn những người khốn khổ theo đạo cũng tốt như họ, hay tốt hơn nữa thì nằm trong bụi bặm, dưới chân họ. Họ mua những người ấy, bán đi, buôn bán máu người ta, buôn bán những tiếng rền rĩ, những giọt nước mắt... thế mà Thượng đế cho phép như vậy...
...
Bà Rachel đến cầm lấy tay Eliza, dắt chị ra bàn ăn. Mọi người vừa ngồi vào bàn thì có tiếng gõ cửa khe khẽ. Cửa mở, bà Ruth bước vào.
– Tôi vội đến, mang bít tất cho cháu bé. Có ba đôi bằng len dày, tốt. Ở Canada, trời rét lắm. Eliza, chị thế nào? Vẫn can đảm đấy chứ? - Bà vòng ra sau bàn, dúi một cái bánh ngọt vào tay Harry. - Tôi mang cả một gói bánh cho cháu, - bà nói vậy, tay cố rút ở túi ra một gói bánh, - trẻ nó ăn suốt ngày, chị biết đấy.
Eliza cảm động, nói:
– Cảm ơn bà, bà tốt quá.
Bà Rachel bảo:
– Lại ngồi đây, chị Ruth, chị ăn với chúng tôi nhé.
– Không được đâu ạ. Tôi vừa đưa cháu bé cho anh John bế, lại đang dở mẻ bánh bích quy trong lò. Tôi không chạy về ngay thì anh John làm cháy cả, rồi lại để thằng cháu ăn hết lọ đường cho mà xem. - Bà vừa từ chối vừa cười. - Thôi, chào chị Eliza nhé. Cầu Chúa phù hộ cho chị.
Bà Ruth nhanh nhảu bước ra ngoài. Một lát sau bữa ăn, một chiếc xe ngựa lớn che vải bạt đỗ trước cửa nhà. Đêm đầy sao; Phineas nhảy xuống đất, đỡ mọi người lên ngồi trên xe. George tay bế con, bước ra; anh bước đi kiên quyết, nét mặt bình tĩnh; Eliza níu sát lấy anh. Bà Rachel và ông Simeon là những người đi sau cùng.
Phineas bảo những người ngồi trên xe:
– Ta hãy xuống một lát. Để tôi xếp lại chỗ cho mọi người ngồi thoải mái hơn.
Bà Rachel nhanh nhảu:
– Đây, hai tấm da trâu đây. Phineas, xếp chỗ ngồi cho khéo vào, suốt đêm ngồi trên xe mệt lắm đấy.
Jim bước xuống đầu tiên. Anh đỡ lấy bà mẹ già đang níu chặt lấy tay anh. Bà cụ tội nghiệp lo lắng nhìn chung quanh, hình như lúc nào bà cũng sợ kẻ đã hành hạ bà đột nhiên xuất hiện. George hỏi, giọng cương quyết nhưng khe khẽ:
– Súng của cậu đã lắp đạn chưa?
– Tất nhiên.
– Nếu bọn chúng tới, chúng mình phải làm gì, cậu nhất quyết rồi chứ?
Jim rướn mình lên, hít khí trời mát mẻ, đáp:
– Nhất quyết. Cậu tưởng mình để bọn chúng bắt bà cụ nhà mình ư?
Trong khi hai người trao đổi câu chuyện ngắn gọn với nhau, Eliza đến chào từ biệt bà Rachel. Ông Simeon đỡ chị trèo lên xe; chị ngồi nơi trong cùng, trên những tấm da trâu, tay ôm con. Rồi, người ta đỡ bà cụ lên xe, còn George và Jim ngồi ở chiếc ghế dài trước mặt họ. Phineas trèo lên ngồi ở chiếc ghế đánh xe.
Ông Simeon ở bên ngoài nói:
– Thôi, xin chào các bạn!
Tất cả mọi người ở trong xe đáp lại:
– Cầu Chúa phù hộ cho ông!
Chiếc xe chuyển bánh, chạy lắc lư trên con đường đóng băng. Con đường khó đi, tiếng bánh xe lạo xạo, không ai nói chuyện được. Hết giờ này đến giờ khác trôi qua; xe cứ chạy hoài, chạy qua rừng, qua những cánh đồng quạnh quẽ, lên đồi, xuống lũng, mỗi lúc một xa, xa mãi. Thằng bé đã ngủ, đè nặng trĩu trong lòng mẹ. Bà cụ khốn khổ đã quên mất mọi nỗi khủng khiếp. Suốt đêm, mặc dầu lo âu, Eliza không thể không nhắm mắt ngủ. Phineas có vẻ hoạt động hơn cả: để cho qua thì giờ, anh huýt sáo, những điệu chẳng giống những bài Thánh ca của người Quaker chút nào.
Khoảng ba giờ sáng, George bỗng nghe thấy tiếng vó ngựa đập xa xa. Anh sờ khuỷu tay Phineas. Lập tức, Phineas cho dừng ngựa lại, nghe ngóng.
Anh nói:
– Chắc hẳn là Michael. Hình như tôi nhận ra tiếng phi ngựa của anh ta.
Anh đứng dậy, lo lắng nghiêng đầu về phía có tiếng vó ngựa. Một lát, thấy lờ mờ bóng một người cưỡi ngựa trên đỉnh một ngọn đồi xa xa. Anh ta đang phi nước đại. Phineas kêu:
– Chắc là anh ta rồi!
Không lưỡng lự một giây, George và Jim nhảy xuống đất. Mọi người yên lặng chờ đợi, hướng cả về phía người đưa tin đang mong đợi. Anh ta khuất dưới lòng thung lũng, nhưng tiếng vó ngựa đập dữ dội cứ gần mãi, và sau cùng, thấy anh xuất hiện trên ngọn một quả đồi nhỏ, đã có thể nghe tiếng nói. Phineas hét:
– Đúng Michael! - Rồi anh thét: - Này! Này! Michael!
– Phineas đấy à?
– Phải! Có tin gì đấy? Bọn chúng tới hả?
– Ngay sát đây, độ tám hay mười đứa. Chúng nó uống rượu mạnh, chửi bới như bọn vô đạo.
Michael vừa nói dứt lời thì tiếng một đoàn ngựa phi xa xa theo làn gió, vẳng tới. Phineas ra lệnh:
– Lên xe mau! Nếu đánh nhau thì phải đến một nơi cách đây không xa.
Mấy anh chàng thanh niên nhảy phốc lên xe. Phineas quất ngựa chạy; còn Michael cưỡi ngựa đi kèm. Chiếc xe lúc lắc, nhảy chồm lên, tưởng như bay lướt trên mặt đất đóng băng. Tiếng vó ngựa rượt đuổi theo sau mỗi lúc một rõ hơn. Những người đàn bà trên xe đã nghe thấy, sợ hãi ngoái nhìn về phía sau. Chẳng mấy chốc, họ thấy nổi trên nền trời màu hồng buổi bình minh mới rạng sáng, bóng một đoàn người cưỡi ngựa. Qua một quả đồi nữa; hẳn là quân thù đã trông thấy chiếc xe căng vải bạt trắng rất dễ nhận ra từ xa. Họ nghe thấy, trong làn gió đưa tới, tiếng hò reo thắng lợi của bọn chúng. Eliza thấy người bủn rủn; chị luống cuống ghì chặt con trong lòng. Bà cụ già vừa rên rỉ vừa cầu kinh. Còn George và Jim thì nắm chặt lấy súng một cách tuyệt vọng. Bọn cưỡi ngựa đã đến gần. Bỗng cái xe quay ngoặt, đến sát chân một hòn núi dốc ngược, mọc lên như một ngọn núi trơ trọi giữa đồng ruộng phẳng lì. Hòn núi đen sẫm, nặng nề, chọc thủng bầu trời ngày một sáng rõ. Nơi này có vẻ là một chỗ trú, một chỗ nấp tốt. Nơi đây, Phineas biết rất rõ. Khi còn đi săn, anh quen thuộc những nơi như thế. Chính vì muốn tới hòn núi này mà anh đã quất ngựa chạy cho mau. Anh giữ ngựa, nhảy xuống đất, hét:
– Tiến lên! Tất cả xuống xe, trèo lên những tảng đá này theo tôi. Michael! Buộc ngựa vào xe, rồi đánh xe chạy về nhà ông Amariah. Bảo ông ấy đến ngay đây, cả mấy người con trai nữa, để nói chuyện với bọn này.
Trong nháy mắt, mọi người đã nhảy xuống đất, Phineas nhấc thằng bé lên tay mình, kêu to:
– Được! Mấy anh đỡ các bà trèo lên. Chạy mau, mau hết sức lên.
Họ chẳng cần những lời thúc giục. Thoắt một cái, họ vượt qua hàng rào, lao về phía những mỏm núi. Còn Michael thì buộc ngựa vào xe, rồi đánh xe phi nước đại. Phineas nói thêm:
– Tiến lên!
Đã đến núi. Dưới ánh sáng lờ mờ của buổi rạng đông và của những ngôi sao còn nán lại trên trời, họ thấy một con đường hẻm dẫn lên đỉnh núi. Phineas giảng giải:
– Đây là chỗ núp của bọn đi săn chúng tôi. Lại đây!
Anh chỉ con đường hẻm, rồi nhảy thoăn thoắt trên các mỏm đá như một con dê, tuy vẫn ôm thằng bé trong tay. Jim bước theo sau, và bà cụ đang run rẩy trên vai. George và Eliza là những người đi sau cùng.
Bọn cưỡi ngựa đến gần hòn núi. Rồi, vừa chửi rủa vừa la hét, chúng xuống ngựa, chuẩn bị đuổi theo. Đoàn người vừa đi trước đã leo lên đến đỉnh núi. Con đường xuyên qua một cái ngách, chỉ một người đi lọt. Bỗng bọn họ thấy trước mặt một cái khe, rộng chừng trên một thước. Bên kia khe, một mỏm núi, cách xa hẳn mỏm núi này, sườn dốc thẳng đứng, làm thành một góc thước thợ với cái thành trì kiên cố này. Phineas nhảy qua khe, đặt thằng bé xuống một mỏm đá phẳng phủ rêu. Rêu đẫm sương lạnh bao phủ hòn núi, như một dải ren trắng muốt. Anh ra lệnh:
– Nào, đến lượt các bạn! Nhảy! Tất cả nhảy qua đây, nếu các bạn còn thiết tha yêu đời!
Lần lượt, họ nhảy qua cái khe. Những phiến đá làm thành một cái bờ, ngăn không cho người ở dưới nhìn thấy họ. Phineas sung sướng nói:
– Thế là xong.
Anh đưa mắt nhìn qua bức thành ngang, xem xét bọn bên dưới đang đuổi theo. chúng nó cũng leo lên những tảng đá. Anh nói to:
– Cứ để chúng nó lên bắt chúng ta! Thằng nào muốn lên tới đây, phải một mình lách vào giữa hai bức thành vách kia. Đó là cái bia đạn tuyệt vời cho những khẩu súng của các bạn, đấy, các bạn cũng có thể thấy đấy.
George đáp:
– Tôi đã thấy. Bây giờ, việc này là việc của chúng tôi, xin ông để cho chúng tôi đảm nhận mọi trách nhiệm và chiến đấu.
Phineas vừa nhai mấy chiếc lá anh hái được, vừa nói:
– Anh George, nhiệm vụ của anh là chiến đấu. Còn tôi, tôi chắc sẽ thú vị được xem cảnh chiến đấu này. Nhưng trông kìa, hình như bọn chúng đang bàn bạc gì với nhau ở dưới kia. Chúng ngẩng đầu lên, chẳng khác gì đàn gà trước khi nhảy lên chuồng. Hay là trước khi chúng nó lên, anh thử khuyên nó một đôi điều, báo trước cho chúng biết, mình sẽ niềm nở đón tiếp chúng nó như thế nào đi.
Bây giờ, ánh sáng ban mai chiếu vào bọn người ở dưới núi, nên trông bọn chúng rõ hơn. Chúng gồm những đứa chúng ta đã quen biết cả. Loker và Marks, kèm theo hai thằng sen đầm và mấy đứa lưu manh chúng nhặt nhạnh được trong quán rượu dọc đường. Một hay hai cốc rượu cồn đã làm cho mấy tên này nhận tham dự vào cuộc săn bắt những người da đen. Một đứa kêu:
– Loker, thỏ của mày đã chui vào bẫy rồi.
Loker nói:
– Tao thấy chúng nó leo lên trên kia. Có một con đường đây này. Tao đề nghị chúng ta cũng cứ leo thẳng lên đấy. Cao thế, chúng nó chẳng dám nhảy xuống đâu. Chẳng mấy chốc mà tóm được chúng nó.
Marks không đồng ý:
– Chúng nó có thể nấp sau những tảng đá mà bắn xuống. Như thế khó chơi lắm, mày hiểu chưa!
Loker khinh bỉ đáp:
– Hừ! Bao giờ mày cũng sợ cho cái xác của mày. Nguy hiểm nỗi gì! Tụi da đen ấy sợ mất mật rồi!
Marks bẻ lại:
– Tao tự hỏi tại sao tao lại không tìm cách bảo vệ cái xác tao. Tao có độc một cái xác. Bọn da đen có khi đánh ra trò đấy nhé.
Vừa lúc ấy, George hiện lên trên mỏm núi; phía trên đầu bọn kia. Anh hỏi giọng bình tĩnh, dõng dạc:
Các ông là ai, các ông muốn gì?
Loker đáp:
– Chúng tôi muốn bắt một bọn da đen chạy trốn. Một thằng tên là George, một con tên là Eliza và thằng con của chúng nó; một tên là Jim và một con mụ già. Chúng tôi có nhân viên cảnh sát đi theo, chúng tôi còn có lệnh hợp pháp bắt giữ chúng nó. Những đứa da đen ấy, chúng tôi sẽ bắt được chúng nó, nghe rõ chưa? Có phải mày là George miền Shelby, bang Kentucky không đấy?
– Đúng tôi là George. Ông Harris ở bang Kentucky coi tôi như của riêng của ông ta. Nhưng bây giờ, tôi là một người tự do. Tôi ở trên một miếng đất tự do; tôi yêu cầu phải trả lại vợ tôi, con tôi cho tôi. Jim và bà mẹ anh ấy cũng ở đây. Chúng tôi có vũ khí để tự vệ. Chúng tôi có ý định dùng vũ khí. Nếu các ông muốn, các ông cứ việc leo lên. Người nào vào đúng tầm súng của chúng tôi, sẽ chết ngay, cả những người đi sau nữa cho đến người cuối cùng.
Một gã lùn một mẩu và có chứng hen, vừa tiến lên vừa nói:
– Thôi, thôi, ông trẻ ơi! Cái giọng lưỡi chẳng hợp với mày đâu, con ạ. Mày thấy đấy, chúng tao là nhân viên tòa án đây. Chúng tao có pháp luật, lại có cả quyền hành nữa. Tốt hơn hết là đầu hàng đi, đừng có giở chuyện, bởi vì, cuối cùng, mày vẫn chỉ có thế.
George chua chát nói:
– Tôi biết lắm, các ông có pháp luật và quyền hành ở phía các ông. Các ông muốn cướp vợ tôi đi để mang về New Orleans bán; các ông muốn nhốt thằng con tôi như một con bê trong chuồng bò của một gã tay buôn; muốn đưa bà mẹ già của Jim về nhà cái thằng quái vật đã đánh đập hành tội bà ta, chỉ vì nó không hành hạ được con bà ta. Các ông muốn đưa Jim và tôi trở về, để chúng tôi bị đánh đập, tra tấn, giày xéo dưới gót chân của những người mà các ông gọi là "chủ." Pháp luật dung túng các ông làm những việc ấy, thật là một sự ô nhục. Nhưng các ông không bắt được chúng tôi đâu. Chúng tôi không công nhận pháp luật của các ông, chúng tôi không công nhận đất nước của các ông. Ở đây, dưới gầm trời này, chúng tôi sẽ chiến đấu đến giọt máu cuối cùng.
Trong lúc đọc bản "tuyên ngôn độc lập" ấy, George in bóng rõ rệt trên nền trời đỏ ối buổi rạng đông, làm cho má anh bóng đỏ như đồng. Giọng anh cháy bỏng vì bất bình và tuyệt vọng; con mắt u sầu của anh sáng như lửa, và như để kêu thấu trời, anh giơ tay lên cao.
Bao giờ cái cử chỉ ấy, con mắt ấy, tiếng nói ấy, hành động ấy cũng làm cho những kẻ hành tội người khác phải im bặt, bởi vì lòng gan dạ và ý chí thường thắng những kẻ tồi tàn nhất. Chỉ có Marks là trơ như đá. Nó lặng lẽ giơ súng và lẳng lặng ngắm bắn George. Sau đó, nó lạnh lùng chùi súng vào tay áo, bảo:
– Chúng mày biết đấy, bắt được nó, dù bắt sống, hay đã giết chết, đều được trả cùng một giá.
George nhảy lùi một bước. Eliza kêu một tiếng khủng khiếp. Viên đạn lướt qua tóc George, suýt chạm má Eliza, cắm phập vào một thân cây. George vội bảo:
– Không sao cả, Eliza ạ.
Phineas khuyên:
– Anh nên nấp vào một chỗ. Nói chuyện với bọn côn đồ này thật vô ích.
George làm như không nghe thấy lời nói ấy. Anh bảo Jim kiểm tra lại những khẩu súng:
– Đồng thời, phải nhìn kĩ cái hành lang đấy nhé. Đứa đầu tiên, để mình bắn; cậu bắn thằng thứ hai, và cứ thế mãi. Không được hai người cùng bắn một đứa.
– Nhưng nếu cậu không hạ được nó?
George lạnh lùng đáp:
– Mình hạ được. Phineas nói một mình:
– Được, được. Anh chàng thanh niên này giỏi.
Sau phát súng của Marks, bọn săn người lưỡng lự một lát. Một đứa đưa ra ý kiến:
– Chắc hẳn cậu bắn trúng một đứa rồi. Mình nghe thấy một tiếng kêu.
Loker nói:
– Để tao leo lên. Có đời nào tao sợ bọn da đen. Đứa nào muốn theo tao? - Nó vừa leo lên các tảng đá vừa hỏi như vậy.
George nghe rõ từng tiếng. Anh giơ súng lên, xem xét lại và chĩa về phía hành lang. Kẻ leo lên đầu tiên sẽ ló ra ở đó.
Một đứa gan nhất bọn đi theo Loker. Thế là đường đã mở, cả bọn cùng trèo lên, đứa đi sau đẩy đứa đi trước; như vậy, chúng đi nhanh hơn là nếu chỉ có một đứa. Chúng tiến lên. Một lát sau, thằng Loker lù lù hiện ra, ngay bên miệng cái khe.
George bắn. Viên đạn trúng sườn Loker. Mặc dù bị thương, nó vẫn không chịu lùi. Nó rống lên như một con bò tót hóa dại, nhảy chồm sang bên kia khe, rơi đúng vào giữa toán người, trên mỏm đá bằng phẳng. Phineas tiến lên, lấy hai cánh tay dài đẩy nó ra, hét lên:
– Ông bạn ơi, ở đây chẳng ai thiết gì ông bạn đâu!
Loker lăn xuống khe, nó lăn lăn giữa những cành cây, bụi rậm, đá tảng và nằm còng queo ở bên dưới, sâu đến trên mười thước, đau đớn, rên rỉ. Lẽ ra ngã như vậy, nó đã chết rồi, nếu áo quần nó không mắc vào những cành cây vững chắc. Tuy vậy, nó bị văng rất mạnh, chẳng có gì là thú vị cả. Marks gầm lên:
– Trời đất ơi, một lũ quỷ!
Rồi nó tháo lui, cương quyết hơn lúc nó bò lên. Tất cả bọn bỏ chạy theo, cả cái gã sen đầm béo múp, vừa vã mồ hôi, vừa thở hổn hển. Marks ra lệnh:
– Xuống nhặt lấy Loker. Để tao lên ngựa, đi tìm viện trợ.
Mặc những tiếng phản kháng và những tiếng hò nhạo báng của đồng bọn, nó phi ngựa chuồn mất. Một đứa làu bàu:
– Quân vô lại! Chính nó chủ trương việc đuổi bắt này, thế mà bây giờ, nó bỏ mặc chúng mình ở đây!
Một thằng khác nói:
– Đi nhặt thằng kia lên đi. Nói cho thật. Nó sống hay chết, mặc xác nó.
Bọn chúng lách qua bụi rậm rất khó đi, tiến về hướng có tiếng Loker rên rỉ. Chúng tìm thấy chỗ gã yêng hùng nằm, miệng hung hăng chửi bới, hay kêu rên cũng không kém rầm rĩ. Một đứa bảo nó:
– Loker, mày làm gì mà kêu to thế! Mày bị thương có nặng không?
– Tao không biết. Nhấc tao dậy với! Cái thằng Quaker chó chết, ôn vật! Không có nó thì tao đã ném được một hay hai thằng xuống cái khe này xem chúng nó có sướng thân không.
Khó nhọc lắm mới vực được nó đứng dậy; phải dìu nó đi, cuối cùng cũng tới được chỗ mấy con ngựa. Loker phát cáu:
– Chỉ cần chúng mày đưa tao trở lại quán rượu thôi. Đưa cho tao một cái mùi soa, hay một mảnh giẻ để tao buộc vết thương cho cầm máu.
George cúi khom trên bờ đá, thấy bọn chúng đang cố sức nhấc thằng Loker lên một con ngựa, nhấc thử mấy lần chẳng ăn thua gì; Loker rơi phịch xuống đất...
Cả bọn côn đồ bỏ mặc Tom Loker bị thương nằm lại, chúng lên ngựa và đi mất. Những người da đen và Phineas thương hại Loker, vực hắn lên xe ngựa và đưa về nhà một người Quaker để chữa thuốc.
