Cũng như nhiều vựa thóc khác ở vùng này, vựa thóc nhà Legree to, vắng vẻ, bụi bặm, chăng đầy mạng nhện và bừa bãi những đồ vật hư hỏng. Gia đình giàu có trước kia đã ở nhà này, mang đến nhiều đồ đạc rất đẹp, lúc dọn đi có mang theo một số; những đồ còn lại mốc meo kê ở các phòng khác, hoặc vứt ở vựa lúa này. Mấy cái hòm to tướng dùng để chuyên chở đồ đạc, xếp thành hàng dài dọc bờ tường. Một thứ ánh sáng yếu ớt, lờ mờ chiếu qua một cái cửa sổ nhỏ gần mái nhà, kính đã mờ và bẩn thỉu, tỏa xuống những cái ghế tựa, lưng rất cao và những mặt bàn đầy bụi, trước kia đã biết những ngày tươi sáng hơn. Có thể nói đó là một vựa thóc dành cho ma quái. Bởi vậy, chẳng thiếu gì những câu chuyện ma được thêu dệt làm cho những người nô lệ mê tín dị đoan phải khủng khiếp. Trước đây đã lâu, đã nhiều năm rồi, một người đàn bà da đen bị Legree ghét bỏ, bị nhốt ở đấy hàng mấy tuần lễ. Ta chả cần kể đã xảy ra những chuyện gì ở trên ấy; những người da đen chỉ dám khe khẽ nhắc lại với nhau. Chỉ biết rằng xác người đàn bà xấu số ấy đã được mang xuống và đem chôn. Từ đấy, người ta quả quyết rằng người ta nghe thấy ở trên vựa thóc, tiếng chửi rủa, tiếng đánh đập dữ dội, xen lẫn tiếng rên rỉ, than khóc. Legree, một hôm nghe được câu chuyện ấy, nổi xung lên và bảo kẻ nào dám tung những tiếng xì xào về chuyện cái vựa thóc, sẽ bị nhốt vào đấy một tuần lễ, chân xiềng lại, để xem có những chuyện gì xảy ra. Lời đe dọa ấy làm những người nô lệ im bặt; nhưng họ vẫn tin rằng câu chuyện ấy là có thực.
Dần dần, tất cả mọi người đều lẩn tránh cái cầu thang lên vựa thóc, và cả cái buồng ở chân cầu thang nữa. Người ta không nhắc đến câu chuyện nữa, nên cũng không ai còn nghĩ đến. Cassy bỗng chợt có ý nghĩ sẽ lợi dụng sự mê tín của Legree để trốn đi, chị sẽ mang theo cả Emilyn nữa.
Buồng ngủ của Cassy ở ngay bên dưới vựa thóc. Một hôm, không hỏi ý kiến Legree gì cả, chị cho người dọn đồ đạc sang một cái phòng rất xa chỗ cũ. Những người nô lệ khuân khuân, vác vác nhộn nhịp, chạy ngả này, đi ngả khác, rất nhiệt tình. Giữa lúc ấy, Legree đi chơi ngựa trở về. Nó hỏi:
– Cassy! Hôm nay có việc gì ghê gớm xảy ra đấy?
Cassy bướng bỉnh đáp:
– Tôi dọn sang buồng khác, thế thôi.
– Tại sao vậy?
– Bởi vì thỉnh thoảng tôi muốn ngủ đôi chút.
– Ngủ à? Ai cấm cô ngủ?
– Nếu ông muốn nghe, tôi sẽ nói ông nghe.
– Nói đi, con khỉ!
– Có gì đâu; vả lại chắc ông cũng sẽ chẳng quan tâm gì đến. Có những tiếng rên rỉ, tiếng chân người bước trên vựa thóc, suốt từ nửa đêm đến tờ mờ sáng.
Legree thấy khó chịu, gượng cười nói:
– Người đi, ở trên vựa thóc ấy à? Người là ai mới được chứ?
Chị ngẩng đầu lên, hai con mắt đen đầy ý nghĩa nhìn chằm chằm Legree; nó cảm thấy cái nhìn ấy thấu suốt tận trái tim nó. Chị nói:
– Tôi muốn hỏi ông người ấy là ai. Mong ông cho tôi biết. Hay là ông không biết gì?
Legree gào lên chửi rủa, và giơ roi gân bò lên đánh; nhưng Cassy đã né sang một bên, nhảy qua bậc cửa buồng, đóng cửa lại, cài chốt và nói:
– Ông cứ việc vào ngủ trong buồng của tôi, rồi ông xem! Thách ông đấy!
Legree nổi giận, gào thét, chửi rủa, dọa phá cửa. Rồi nó thay đổi ý kiến, đi về phía phòng khách. Cassy biết là việc đã thành. Từ đấy, chị khéo léo thúc đẩy thêm công việc. Chị đặt một cái cổ chai cũ vào một cái khe nứt ở bức tường trong vựa thóc, sao cho khi gió khẽ thổi là người ta nghe thấy những tiếng kêu thảm đạm giống như tiếng rên rỉ. Khi có bão, những tiếng rên rỉ ấy to dần, rồi trở thành những tiếng gào thét làm cho những kẻ dị đoan phải khủng khiếp. Những tiếng ấy, đôi khi người nô lệ nghe thấy; họ nhớ lại câu chuyện hoang đường cũ. Một không khí kinh sợ bao trùm trong nhà; mặc dù không ai dám hé răng nói với Legree, nó đang sống trong hoàn cảnh nặng nề, khó chịu.
Cassy có một ảnh hưởng lạ lùng đối với Legree. Nó là chủ chị, là kẻ áp chế chị, là một tên đao phủ đối với chị. Chị hoàn toàn ở trong tay nó, không nơi nương tựa, không người che chở, sống không có hi vọng; thế nhưng một kẻ, dù hung bạo, cục cằn đến đâu, không thể sống bên một người đàn bà có bản lĩnh, mà không chịu ảnh hưởng của người ấy. Khi nó mua chị về, chị còn là một người phụ nữ tế nhị, hiền hòa, như chị đã kể cho bác Tom nghe. Nhưng thằng Legree đã giày xéo chị dưới gót sắt của nó, không một chút lương tâm. Với thời gian, cảnh đời nhơ bẩn, lòng tuyệt vọng làm cho chị cứng rắn lại, thức tỉnh ở chị những linh cảm mãnh liệt. Và chị có khi sai khiến được nó. Thằng Legree khi thì ngược đãi chị, khi thì sợ chị.
Một hay hai tối sau khi Cassy dọn đi ở phòng khác, Legree ngồi trong buồng khách, bên ngọn lửa cháy bập bùng, hắt một thứ ánh sáng mơ hồ lên tường. Bão rít lên ở bên ngoài, trong ngôi nhà đổ nát, thấy những tiếng lạ lùng, không biết là những thứ tiếng gì. Cửa kính rung chuyển, cửa chớp đập thình thình, gió thổi mạnh trong lò sưởi, khói và tro bụi bị dồn xuống, như thể hàng đoàn quỷ sứ từ ống khói chui xuống. Legree ngồi hàng mấy giờ tính toán công việc và đọc báo. Cassy ngồi bên lò sưởi buồn rầu nhìn ngọn lửa nhảy múa. Legree đặt tờ báo xuống, thấy trên bàn một quyển sách cũ mà Cassy đọc lúc chập tối. Nó cầm lấy và mở ra xem qua. Đó là tập truyện kể các câu chuyện giết người, chuyện hoang đường, chuyện ma, một loại sách có sức hấp dẫn kì lạ, người nào đã xem là không dứt ra được, tuy hình thức quyển sách rất xấu xí và tranh ảnh rất tồi.
Legree kêu lên một tiếng khinh bỉ, nhưng nó vẫn cứ đọc hết trang này đến trang khác, cho đến khi nó vứt quyển sách xuống và chửi một câu.
– Cô, cô không tin có ma chứ, phải không Cassy? - Nó hỏi, tay cầm cái cặp than để gắp những thanh củi lại gần nhau. - Cô chắc chẳng sợ gì những tiếng động.
Cassy bực bội đáp:
– Tôi tin gì thì việc gì đến ông?
– Thời tôi đi biển, bạn bè, chúng nó kể những chuyện huyền hoặc để dọa tôi, nhưng không bao giờ tôi sợ. Mình dạn dày lắm rồi, sợ gì những chuyện nhảm nhí ấy.
Cassy ngồi trong bóng tối, quắc mắt nhìn nó. Mỗi lần nó bắt gặp con mắt ấy, nó lại thấy khó chịu. Nó nói:
– Những tiếng động ấy, chỉ là tiếng chuột chạy, với gió thổi. Chuột thì chạy ầm ầm, tôi vẫn nghe thấy ở dưới hầm tàu. Còn gió thì, trời ạ! Cứ tưởng tượng đến cái gì là y như nghe thấy thứ tiếng ấy.
Cassy thấy rõ Legree đã nao núng. Chị không đáp, chỉ chằm chằm nhìn nó bằng đôi mắt khác thường.
Legree giục:
– Kìa, nói đi! Cô không đồng ý với tôi à?
– Chuột có thể xuống được thang, đi qua buồng, mở một cái cửa đã khóa chặt, và có thể đóng cửa rồi lấy một cái ghế chặn lại không? Thế rồi, nó đi, cứ thế đi, đến tận giường ông, thò tay ra... thế, thế này...
Nói vậy, Cassy đặt bàn tay lạnh buốt của mình lên tay Legree. Thằng Legree nghe vậy, thấy như đang sống một cơn ác mộng; nó nhảy lùi lại:
– Cô bảo gì? Không ai làm như thế cả.
– Đúng thế, không có ai cả. Tôi đã nói thế à? - Cassy mỉm cười, giễu cợt.
– Nhưng... Có thật cô đã trông thấy thế không? Kìa, cô Cassy, cô nói đi.
– Muốn biết thì ông cứ việc lên đấy mà ngủ.
– Thế ở trên vựa thóc à?
– Cái gì kia?
– Cái cô vừa kể ấy.
– Tôi chẳng kể cái gì cả. - Cassy đáp.
Legree đứng dậy, đi lại trong buồng; càng ngày nó càng bị kích động:
– Tôi phải xem xét mới được. Ngay đêm nay, chính tự tôi đi, xem sao. Tôi sẽ mang mấy khẩu súng lục...
– Ông lên đấy mà ngủ, ông lên đi. Nhưng lúc nào cũng sẵn sàng bấm cò đấy.
Legree giậm chân tức giận, nó lại càng chửi rủa già.
– Ông cứ chửi như thế; có người có thể nghe thấy... Ông nghe mà xem.
– Hử?
Cái đồng hồ Hà Lan nặng nề treo trong góc phòng từ từ điểm mười hai tiếng.
Legree không động đậy, không nói không rằng. Nó cảm thấy một nỗi kinh hoàng lạ lùng. Cassy vừa đưa con mắt sắc sảo nhìn nó, vừa đếm tiếng chuông đồng hồ. Chị bảo nó:
– Mười hai giờ đêm... Nào, lên xem!
Chị đứng dậy, ra mở cái cửa ở hành lang; chị đứng lại nghe ngóng, chị giơ ngón tay, chỉ lên gác, hỏi:
– Ông nghe thấy chưa? Cái ấy là cái gì?
– Gió đấy thôi. Cô không nghe thấy đúng là gió thổi à?
Cassy nói thầm:
– Lại đây.
Chị cầm lấy tay nó, dắt nó đến chân cầu thang, hỏi:
– Ông có biết cái gì ở trên kia không? Ông nghe mà xem.
Đầu gối Legree run cầm cập, đập vào nhau. Nó sợ tái xanh tái xám lại. Cassy nói giễu:
– Ông đi tìm súng lục đi. Nên lên xem xét ngay, ông ạ. Họ đang hoạt động đấy.
Thằng Legree chửi một tiếng rồi nói:
– Tôi không lên.
– Sao lại không lên? Làm gì có ma! Nào, lên đi!
Cassy vừa trèo lên cầu thang vừa cười. Chị gọi nó:
– Lên đây!
– Cô là ma hiện hình đấy à? Xuống đi, đồ quỷ! Cassy! Đừng lên!
Chị cười một cách man rợ, cứ thế lên cầu thang. Legree thấy chị mở cửa kho thóc. Một luồng gió thổi hút qua cầu thang, làm cây đèn nó cầm ở tay tắt ngấm. Cũng lúc ấy, nó nghe thấy những tiếng kêu ghê rợn như vang lên ngay bên tai nó. Nó khiếp quá, chạy về phòng khách; một lúc sau, Cassy cũng trở vào, da xanh lướt, người lạnh toát, hai con mắt vẫn ánh lên một thứ ánh sáng ghê sợ. Chị bảo nó:
– Thế là ông bằng lòng rồi chứ?
– Đồ quỷ sứ!
– Sao? Tôi lên đóng cửa kho thóc, có gì đâu! Có gì ở trên ấy, ông có biết không?
– Việc gì đến cô.
Thật à? Dù sao, từ nay tôi cũng sẽ sung sướng không phải ngủ ở bên dưới nữa.
Sự thật, Cassy đã dự đoán là có bão. Lúc chập tối, chị lên gác mở cửa sổ, thành ra khi chị leo lên thang gác, mở cửa kho thì một luồng gió mạnh thổi tắt đèn. Đấy là một thí dụ để ta biết cách Cassy làm cho Legree bị nhiều vố đau. Cuối cùng nó đành chịu bỏ ý định lên vựa thóc khám xét. Đêm đêm, lúc mọi người ngủ cả, chị lên cất giấu, dành dụm lương thực để có thể nuôi sống hai chị em một thời gian. Chị còn mang lên một số quần áo cần thiết của chị và của Emilyn. Việc chuẩn bị đã xong, Cassy chỉ còn đợi thời cơ thuận lợi để thực hiện kế hoạch dự định.
Chị cố sức chiều Legree bằng mọi cách; một hôm, nó vui vẻ nhận lời Cassy, dẫn chị sang chơi thành phố bên cạnh, trên bờ sông Đỏ. Chị có một trí nhớ lạ lùng; chị ghi lấy ở trong óc, mỗi nơi đường quặt; chị nắm vững bản đồ của vùng này. Chị tính toán kĩ lưỡng thời gian cần thiết để vượt con đường ấy.
Trời gần tối, Legree đã sang kiểm tra trang trại bên cạnh. Ít lâu nay, chị ân cần, chiều chuộng nó; hai người ăn ở rất hòa thuận với nhau. Lúc ấy, Cassy đang ở phòng Emilyn; hai người gói hai bọc nhỏ. Cassy bảo:
– Thôi được. Em đội mũ, rồi ta đi đi, đến giờ rồi.
– Còn sáng chị ạ, có thể bị lộ.
– Chính chị muốn người ta trông thấy chúng mình. Em không biết là dù sao chúng nó cũng sẽ đuổi bắt mình ư? Chị định thế này, chúng mình lén đi ra cửa sau, chạy qua khu nhà ở của nô lệ. Thế là Sambo với Quimbo, chúng nó sẽ trông thấy. Chúng nó sẽ đuổi theo. Mình sẽ nhảy xuống đầm lầy. Chúng nó không đuổi theo ngay, mà về nhà báo động đã, và thả chó đuổi. Trong lúc rối ren ấy, mình sẽ luồn về con suối chảy qua phía sau nhà; mình cứ đi dưới suối, lần đến tận cửa sau nhà, rồi lên, trèo luôn lên vựa thóc. Vì mình xuống nước, chó không đánh hơi được nữa. Mọi người đi tìm bên ngoài, chị đã chuẩn bị một cái giường nằm trong hòm. chúng mình sẽ ở đấy một lúc lâu, vì, em biết, thằng Legree sẽ lục tung mọi chỗ để tìm mình. Nó sẽ huy động cả những thằng giám thị ở đồn điền bên cạnh đi tìm. Nó sẽ lùng khắp vùng đầm lầy này. Nó vẫn thường khoe chưa một người nào trốn thoát khỏi nhà nó. Cứ mặc nó săn bắt chán thì thôi!
– Kế hoạch hay nhỉ! chị nghĩ ra đấy à?
Cassy chẳng lộ vẻ vui mừng hay phấn khởi. Chị chỉ có cái nghị lực của người tuyệt vọng. Chị nắm lấy tay Emilyn:
– Thôi, đi em!
Hai người lặng lẽ ra khỏi nhà, vượt qua khu nhà ở của những người da đen. Mặt trăng tròn vành vạnh sáng như bạc trên nền trời. Như đã dự kiến trước, hai chị em nghe thấy tiếng ai gọi, lúc hai người đến bờ đầm lầy vây quanh đồn điền. Không phải Sambo mà là Legree; nó rượt theo, miệng chửi rủa ầm ĩ. Thấy thế, Emilyn run như cầy sấy. Cô nắm lấy cánh tay Cassy, kêu:
– Em chết ngất đi mất, chị ạ...
– Nếu vậy, chị phải giết em!
Chị rút ra một con dao găm nhỏ, sáng loáng, đưa lên trước mắt Emilyn. Cô bé không ngất đi, mà cùng với Cassy lao xuống vũng lầy. Chỗ này nước sâu và tối om, Legree không sao tìm được dấu vết hai người, nó phải đi gọi người giúp sức. Nó tự bảo thầm: "Hai con đĩ đâm đầu vào bẫy. Đố mà ra thoát; ông cho chúng mày biết tay!" Nó chạy bổ về phía khu nhà nô lệ; mọi người vừa ở đồng về, Legree hét to:
– Sambo! Quimbo! Lại đây! Tất cả chúng mày nữa! Lại đây! Hai con mụ vừa trốn đi, chúng nó nhảy xuống đầm lầy rồi. Đứa nào bắt được, tao cho năm đô la. Thả chó ra, thả con Mãnh Hổ và con Dũng Mãnh với cả đàn chó ra!
Cái tin ấy làm cả khu nhà náo động. Chẳng thiếu gì kẻ sẵn sàng đi đuổi người bỏ trốn, hoặc để lấy tiền thưởng hoặc do tính xu nịnh, kết quả tai hại của cuộc đời nô lệ. Kẻ chạy phía này, người chạy phía khác. Có kẻ nói phải đốt đuốc làm bằng nhựa thông lên. Những đứa khác tháo xích chó; đàn chó sủa inh ỏi; những tiếng chó sủa man rợ, khàn khàn làm cho cảnh tượng thêm náo động. Sambo hỏi chủ lúc ấy đã mang ra khẩu các-bin:
– Nếu không bắt được thì giết chết chúng nó có được không?
– Bắn chết con Cassy cũng được. Đến lúc cho nó về âm phủ rồi, nhưng đừng bắn đứa con gái. Nào, chúng mày, mau mau lên! Năm đô la cho đứa nào bắt được, còn mỗi đứa một cốc rượu, đứa nào cũng được!
Dưới ánh sáng lờ mờ của những bó đuốc, giữa những tiếng hò hét, chửi rủa, những tiếng kêu man rợ, người và vật đổ xô về phía đầm lầy. Theo sau bọn săn người là tất cả những người nô lệ trong đồn điền. Thành thử khi Cassy và Emilyn quay trở lại nhà, thì nhà vắng tanh vắng ngắt. Hai người nhìn qua cửa sổ phòng khách, thấy bọn họ cầm đuốc, đã đến rìa đầm lầy, tiếng hò hét vẫn vẳng lại. Emilyn chỉ ra phía ấy:
– Chị nhìn kìa! Họ lùng sục đấy. Lửa cứ nhấp nha nhấp nhô. Chị có nghe thấy tiếng chó sủa không? Giá hai chị em mình còn ở đấy, thì đi đời rồi chị nhỉ! Thôi, đi trốn đi chị. Mau lên!
Cassy can đảm nói:
– Không cần phải vội vàng. Chúng nó đi săn rồi. Đêm nay tha hồ vui... chốc nữa mình lên cũng được. Trong khi chờ đợi - chị nói thêm, rồi điềm tĩnh thò tay vào túi cái áo mà Legree vứt ở buồng trong lúc vội vã, lấy cái chìa khóa chị đi lấy ít tiền tiêu dọc đường.
Chị mở ngăn kéo buồng giấy, lấy ra một tập giấy bạc; chị đếm rất nhanh. Emilyn bảo:
– Chị đừng lấy, chị!
– Sao lại không lấy? Thế em thích tụi mình chết đói trong đầm lầy hơn là lấy tiền để sang các nước tự do à?
– Vừa nói vậy, chị vừa giấu tập bạc vào trong người. Emilyn hoảng hốt khẽ nói:
– Thế là ăn cắp!
– Ăn cắp! - Cassy mỉm cười giễu cợt nhắc lại. - Những kẻ ăn cắp cả thể xác và linh hồn con người, không có quyền trách chúng mình... Mỗi tờ giấy bạc này đều là của ăn cắp... ăn cắp của tất cả những người đói khát kia, những người phải đổ mồ hôi nước mắt để rồi chết đi, cho thằng Legree hưởng... Chị muốn nghe nó nói đến việc ăn cắp! Thôi, lên vựa thóc đi; chị có vô khối nến ở trên ấy; cả sách để xem cho qua thì giờ nữa! Em cứ tin chắc là chúng nó không lên sục trên ấy đâu. Chúng nó có lên, chị sẽ giả vờ làm ma.
Khi Emilyn lên đến kho thóc, cô thấy một cái hòm to tướng trước kia dùng để chuyên chở một thứ đồ rất lớn, nay đã bị kê lật nghiêng xuống. Cassy thắp một cái đèn. Rồi hai người chui xuống dầm nhà, ngồi xuống. Cái hòm lớn chứa hai cái nệm và hai cái gối cho hai người nằm; cái hòm nhỏ bên cạnh đựng nến, lương thực và quần áo cần thiết lúc đi đường. Cassy đã gói rất gọn những thứ ấy lại. Chị treo đèn vào một cái móc đã đóng sẵn vào thành hòm, rồi bảo:
– Đấy, nhà chúng ta đấy, phải một thời gian. Em có thích không?
– Chị có chắc là chúng nó không sục lên trên này không?
– Thằng Legree dám lên! chị mong thế, nhưng nó không lên đâu, nó không dám bén mảng đến gần đây.
Còn những người nô lệ thì thà bị bắn chết chứ không dám ló lên.
Emilyn hơi yên tâm, ngả đầu xuống gối. Cô hỏi Cassy:
– Lúc nãy chị bảo chị sẽ giết em, là thế nào?
– Chị muốn em đừng ngất đi, thế là đã thắng. Em ạ, em phải quyết tâm không bao giờ để mình ngất đi cả, dù có xảy ra việc gì cũng vậy; chẳng ích lợi gì. Nếu chị không ngăn được em lúc nãy, thì thằng khốn nạn ấy đã bắt được em, và bây giờ...
Emilyn rùng mình một cái.
Hai người im, thôi không nói chuyện. Cassy đọc một quyền sách tiếng Pháp. Emilyn mệt quá, ngủ thiếp đi. Tiếng ồn ồn, tiếng vó ngựa, tiếng chó sủa làm cô tỉnh giấc. Cô nhỏm dậy, khẽ kêu một tiếng. Cassy lạnh lùng nói:
– Bọn nó đi săn về. Em đừng sợ; em nhìn qua khe hở này mà xem; thấy bọn nó ở dưới ấy chưa? Thằng Legree đành mất đêm nay. Nhìn kìa, con ngựa của nó lội xuống bùn, mới bẩn làm sao! Đàn chó trông cũng mệt lử. Thưa ngài, ngài còn mất vô khối công đi tìm nữa, thú săn không ở ngoài ấy đâu...
– Kìa chị, chị đừng nói. Nhỡ chúng nó nghe thấy.
– Chúng nó mà nghe thấy, lại càng không dám lên. Không có gì nguy hiểm đâu. Chúng mình càng làm ồn lên, chúng nó càng sợ.
Sau cùng, căn nhà trở lại yên tĩnh. Thằng Legree chửi cái số đen của nó, thề sáng mai sẽ báo thù.