Buồng ngủ của Eva rộng và thông ra hành lang, cũng như mọi phòng khác. Buồng Eva một bên còn thông với buồng cha mẹ, một bên với buồng cô Ophelia. Augustine gắng bày biện trang hoàng buồng sao cho phù hợp với tính tình của con gái. Cửa sổ treo rèm mỏng màu hồng và màu trắng. Anh thửa tận Paris một cái thảm dệt nụ hoa hồng và cành lá ở bên mép; ở giữa, một bó hoa đua nở. Chính tay anh hoa bức mẫu. Đồ đạc bằng tre, rất đẹp mắt và bay bướm. Phía trên giường ta thấy một cái giá bằng đá trắng ngần đỡ một bức tượng thiên thần, cánh cụp lại, tay nâng một vòng nguyệt quế. Từ vòng nguyệt quế, tỏa xuống một cái màn mỏng và thưa màu hồng có ngân tuyến để che muỗi, ở cái vùng khí hậu như thế này... Trên cái bàn kê giữa buồng, Eva xếp sách vở, để đồ trang sức và bình mực bằng đá trắng, tặng phẩm của bố nó, khi nó còn nắn nót học viết. Trên tường, treo mấy bức tranh trẻ con trong mọi dáng điệu. Nói tóm lại, ở buồng Eva, chỉ toàn thấy hình ảnh của tuổi thơ, của cái đẹp và sự yên tĩnh. Sáng dậy, Eva mở mắt nhìn những đồ vật có khả năng gợi cho nó những tư tưởng trong sáng, đẹp đẽ.

Sức khỏe của Eva bỗng sút đi nhanh chóng. Ít nghe thấy tiếng giày của nó ở ngoài hiên. Nó thường nằm trên chiếc đi-văng kê sát cửa sổ rộng mở, mắt nhìn đăm đăm những đợt sóng trên mặt hồ.

Một buổi chiều, Eva đang nằm ở đi-văng... bỗng nghe thấy tiếng mẹ quát tháo ở ngoài hiên:

– Hử, ranh con! Mày hái hoa hử? To gan nhỉ!

Rồi một cái tát nên thân. Eva nghe thấy tiếng nói mà nó nhận ra ngay là tiếng của Topsy:

– Nhưng, thưa bà... cháu hái cho cô Eva đấy ạ.

– Hái cho cô Eva! Khéo chống chế chưa! Mày tưởng cô cần đến hoa của thứ mày, đồ ăn hại! Cút đi!

Eva vội vã dậy, bước ra ngoài hiên.

– Mẹ, mẹ ơi! Con thích bó hoa ấy lắm. Mẹ cho con đi.

– Buồng con đầy những hoa rồi mà.

– Bao nhiêu cũng không đủ, mẹ ạ. Topsy, mang hoa lại đây.

Topsy đang dỗi trong một xó, đầu cúi xuống. Nó chạy đến tặng Eva bó hoa, con mắt ngập ngừng, e dè, chẳng còn cái vẻ táo tợn như trước đây. Eva khen:

– Bó hoa tuyệt đẹp!

Bó hoa rất lạ thì đúng hơn; chỉ có một bông phong lữ đỏ chói và một cành lê Nhật Bản, hoa trắng muốt, lá bóng láng. Rõ ràng là bó hoa được lựa chọn vì những màu tương phản; việc sắp xếp cành lá được suy nghĩ công phu! Topsy sung sướng lộ rõ trên nét mặt, khi Eva khen:

– Mày xếp bó hoa khéo quá... Nào, đưa cái lọ hoa đây. Ngày nào Topsy cũng cắm hoa cho tao nhé.

Mary nói:

– Lạ thật! Tại sao...

– Mẹ mặc con. Hay là mẹ không muốn Topsy làm cho con, thì thôi.

– Không phải, không phải, con muốn gì cũng được. Topsy, cô nói mày nghe rõ rồi, cứ thế mà làm nhé.

– Topsy, mắt nhìn xuống đất, khe khẽ gật đầu; lúc nó quay lại, Eva thấy một giọt nước mắt trên gò má nó.

... Bỗng Eva gọi mẹ:

– Mẹ, bảo cắt cho con một món tóc, mẹ nhé.

– Sao vậy?

– Để con cho các bạn; cắt ngay để tự con phân phát cho bạn bè. Mẹ gọi cô Ophelia cho con đi.

Mary gọi cô Ophelia lúc ấy đang ở phòng bên. Lúc cô vào, Eva tì tay lên gối, cố ngồi dậy. Nó lắc lắc mấy bím tóc vàng óng, nói đùa:

– Cô vào xén lông cừu đi, cô!

Cùng lúc ấy, Augustine cũng bước vào. Anh vừa đi kiếm hoa quả về cho con. Anh ngạc nhiên hỏi:

– Cái gì thế?

– Bố ạ, con muốn cô Ophelia cắt một tí tóc cho con. Tóc con dày quá, vướng lắm... Với lại, để con tặng các bạn.

Cô Ophelia, tay cầm kéo, lại gần Eva.

Augustine kêu:

– Ấy, cẩn thận, đừng làm hỏng tóc cháu. Cắt ở bên trong ấy, chỗ không trông thấy ấy. Tôi vẫn tự hào về mái tóc của Eva.

– Kìa, bố...

– Bố muốn tóc con rõ đẹp, hai bố con sẽ sang đồn điền của chú con, thăm thằng Henrique.

– Con sẽ không đi được, bố ạ. Con đến một xứ sở tốt đẹp hơn. Bố cứ tin con, bố ạ. Bố không thấy con yếu dần đi đấy ư?

– Sao con lại muốn bố tin một điều đau xót như vậy?

– Bởi vì đó là sự thật, bố ạ. Nếu bây giờ bố tin, bố cũng sẽ có cùng một ý nghĩ như con.

Augustine cắn môi suy nghĩ. Anh bối rối nhìn mớ tóc dài và đẹp cô Ophelia vừa cắt xong và đặt trên đùi con bé. Eva cầm lấy, ngắm nghía, rồi cuốn mớ tóc vòng quanh những ngón tay gầy guộc. Thỉnh thoảng, nó ngước đôi mắt lo âu nhìn bố...

– Con muốn gặp tất cả những người làm trong nhà, bố ạ. Con có điểu này muốn nói với họ.

– Được. Augustine khe khẽ đáp.

Cô Ophelia báo tin ấy cho mọi người; một lát sau, tất cả nô lệ đều ở trong buồng. Eva tựa lên gối, tóc lòa xòa quanh khuôn mặt, hai má đỏ ửng, tương phản với nước da xanh lướt. Thấy cô bé gầy quá, nhìn đôi mắt trầm tư suy nghĩ ấy, những người nô lệ da đen rất xúc động. Họ thở dài, nhìn nhau, lắc đầu, im lặng.

Eva nhỏm dậy, nhìn rất lâu từng người. Nhiều người đàn bà lấy tạp dề che mặt khóc. Eva nói với họ:

– Tôi mời các bạn đến, bởi vì tôi yêu mến tất cả các bạn. Tôi có điều này nói với các bạn, mong các bạn nhó mãi mãi... Tôi sắp sửa vĩnh biệt các bạn; chỉ mấy tuần lễ nữa là các bạn sẽ không bao giờ thấy tôi nữa...

Những tiếng nức nở, tiếng thút thít, tiếng rền rĩ làm Eva phải ngừng lời; nó đợi một lúc, tiếp tục nói, khiến mọi tiếng khóc ngưng bặt:

– Nếu các bạn yêu tôi, xin các bạn đừng khóc như thế. Xin các bạn nghe tôi... Tôi sẽ lên Thiên đường, các bạn cũng có thể lên Thiên đường được. Cái thế giới ấy là dành cho các bạn, cũng như cho tôi. Các bạn phải nhớ rằng các bạn đều có thể trở thành thiên thần... Tôi biết là tất cả các bạn đều yêu mến tôi... Tôi biết lắm. Chẳng ai không tốt với tôi. Tôi muốn tặng các bạn một vật kỉ niệm để các bạn mãi mãi nhớ đến tôi. Tôi sẽ tặng mỗi bạn một món tóc. Mỗi khi nhìn món tóc ấy, các bạn hãy nhớ là tôi yêu các bạn, tôi đã lên Thiên đường, và mong được gặp các bạn ở trên ấy.

Không bút nào tả được cảnh tượng lúc ấy. Những người nô lệ quây lấy cô bé, vừa nức nở, khóc lóc như xé ruột, vừa đỡ lấy từ tay cô chủ bé nhỏ cái bằng chứng cuối cùng của tình thương. Rồi họ quỳ cả xuống để đọc kinh...

Cô Ophelia lo sợ Eva chịu không nổi cảnh xúc động ấy! Cô ra hiệu bảo mọi người ra khỏi buồng. Sau cùng, chỉ còn lại bác Tom và bác Mammy. Eva bảo:

– Bác Tom, đây món tóc đẹp dành cho bác. Tôi rất sung sướng nghĩ rằng tôi sẽ gặp bác ở Thiên đường; chắc chắn như vậy; cả bác nữa, bác Mammy ạ; bác cũng sẽ lên đấy.

Nói vậy, Eva ôm lấy cổ bác vú nuôi. Bác Mammy nói:

– Cô Eva ơi, không có cô, tôi không biết sẽ sống làm sao được. Cô ra đi, chẳng còn gì ở đây nữa.

Cô Ophelia đẩy bác Mammy khóc sướt mướt ra bên ngoài, cả bác Tom nữa. Cô tưởng thế là xong; ngờ đâu, lúc quay lại thì thấy Topsy. Cô quát hỏi nó:

– Mày chui ở đâu ra thế này?

Topsy lau nước mắt đáp:

– Cháu vẫn ở đây. Trời ơi, cô Eva ơi! Tôi là một con bé hư, nhưng cô không cho tôi ư?

– Có chứ, Topsy. Này... Mỗi khi nhìn món tóc này, mày phải nhớ là tao yêu thương mày, tao muốn mày ngoan ngoãn.

... Topsy lấy tạp dể che mặt khóc. Cô Ophelia lặng lẽ đẩy nó ra ngoài hành lang. Con bé nhét món tóc vào trong áo, nơi ngực. Mọi người đã ra cả bên ngoài, cô Ophelia đóng cửa lại. Cô đã lau không biết bao nhiêu nước mắt từ nãy đến giờ.

... Sau ngày hôm ấy, Eva yếu đi rất nhanh. Không còn nghi ngờ gì nữa; dù ai hi vọng tha thiết đến đâu, cũng không thể bị lừa dối được. Cái buồng xinh đẹp của Eva trở thành buồng bệnh nhân. Cô Ophelia làm nhiệm vụ người y tá, được tất cả mọi người kính phục. Chân tay khéo léo, cái nhìn sắc sảo, cô Ophelia rất thạo việc săn sóc con bé; cô còn biết cách làm cho nó đỡ đau đớn.

Bác Tom thường vào buồng Eva. Bây giờ, nó dễ bị kích thích lại hay hoảng hốt; nhưng mỗi lần được bế ẵm đi lại trong buồng hay ra ngoài hành lang, nó thấy dễ chịu. Bác Tom rất sung sướng được bế Eva trong tay, đầu nó đặt trên gối. Buổi sáng, khi gió nhẹ thổi từ hồ vào, Eva bớt nóng, bác bế nó đi dưới những hàng cây cam, hoặc hai bác cháu ngồi trên ghế.

Thỉnh thoảng, Augustine cũng bế con, nhưng anh đâu có sức lực như bác Tom, nên chóng mỏi. Eva bảo bố:

– Bố để bác Tom bế con, bố ạ. Bác ấy thích bế con lắm. Bác ấy thích làm cho con cái gì; bây giờ thì chỉ còn bế con được thôi.

– Thế bố thì sao, Eva?

– Bố làm gì cũng được, bố là tất cả. Bố đọc sách cho con nghe, bố thức đêm trông con. Bác Tom chỉ có hai cánh tay; bác ấy khỏe lắm, bác ấy bế con, nhẹ nhàng hơn bố.

... Chiều hôm ấy, bỗng Eva tỉnh táo lạ thường. Nó xem mãi các thứ đồ chơi và các đồ quý giá của nó; nó dặn cho các bạn cái này, cái kia. Giọng nó bình thường hơn, cử chỉ nhanh nhẹn, tiếng nói mạnh hơn. Augustine thấy rõ điều đó. Lúc trở về phòng mình, sau khi hôn con, anh bảo Ophelia:

– Chị ạ, may ra Eva sống được. Nó khỏe hẳn lên.

Nói vậy, anh trở về phòng, lòng nhẹ nhõm. Nhưng, đến nửa đêm...

Trong buồng, có tiếng đi nhanh nhẹn: cô Ophelia thức để trông cháu. Cô vừa nhận thấy điều mà những người gác dày kinh nghiệm gọi một cách có ý thức là "Sự biến đổi." Cô mở cửa ngoài. Tức thì bác Tom - nằm chờ sẵn ở đấy - bổ dậy. Ophelia bảo bác:

– Đi mời thầy thuốc, bác Tom, không được chậm một phút.

Rồi cô gõ cửa phòng Augustine: "Cậu! Sang bên này." Những tiếng nói ấy rơi vào trái tim Augustine, giống như những xẻng đất rơi trên nắp quan tài. Chỉ nháy mắt, anh đã đứng ở đầu giường Eva.

Anh đã trông thấy cái gì làm lòng anh thắt lại? Tại sao người ta im lặng, chẳng nói gì với nhau? Trời, bạn có thể trả lời được, bạn là người đã thấy trên khuôn mặt kẻ thân yêu cái nét mặt không sao tả xiết, cái nét mặt khiến ta không lầm lẫn được, cái nét mặt bảo bạn rằng người thân yêu của bạn không còn là của bạn nữa.

Song, khuôn mặt Eva không có vẻ mảy may sợ hãi. Hai chị em đứng lặng, nhìn người sắp chết; tiếng đồng hồ tích tắc không phải lúc. Một lúc sau, bác Tom dẫn thầy thuốc về. Thầy thuốc vào buồng, nhìn cô bé, đứng lặng, im lìm như mọi người khác. Rồi ông khẽ hỏi Ophelia:

– Cháu biến đổi lúc nào?

– Lúc nửa đêm.

Mary thức dậy, đứng ở khung cửa, vẻ hốt hoảng.

– Anh Augustine! Chị Ophelia... Trời! Cái gì thế?

– Suỵt! - Augustine nói thì thầm. - Con đang đi!

Bác Mammy nghe thấy, vội chạy đi báo tin cho các người nô lệ. Một lúc sau, cả nhà thức dậy; nào đèn đóm, nào tiếng bước ồn ào. Ở hành lang, những nét mặt lo ngại; người ta vừa khóc, vừa tìm cách nhìn qua cửa kính. Augustine bây giờ chỉ còn nhìn thấy khuôn mặt con gái...

– Trời ơi! Ước gì con tỉnh lại, nói với bố một lời nữa... - Anh cúi xuống gọi: - Eva, con ơi!

Hai con mắt màu xanh từ từ mở; đôi môi hé nở một nụ cười; con bé muốn nhấc đầu dậy, muốn nói.

– Eva, con nhận ra bố không?

– Bố! - Eva, lần cuối cùng gắng giơ hai tay ôm cổ bố, nhưng hai tay nó lại buông xuống.

Augustine ngẩng đầu lên; anh thấy giây phút hấp hối của con; nó gắng sức thở và giơ hai bàn tay lên.

– Trời ơi! Khủng khiếp quá! - Anh kêu lên như vậy, rồi quay mặt lại đằng sau; thấy bác Tom, anh nắm chặt lấy tay bác: - Bác Tom, bác Tom... Tôi chết mất...

Bác Tom cầm tay chủ, nước mắt chảy ròng ròng.

Eva mệt nhọc thở hổn hển trên gối, mặt nhăn lại.

– Eva! Augustine khe khẽ gọi con. Nó không nghe thấy tiếng gọi.

– Eva! Con nhìn thấy gì, con?

Một nụ cười rạng rỡ thoáng qua trên nét mặt, Eva nói thầm từng tiếng:

– Tình thương... niềm vui sướng... sự yên bình!

Thế rồi, cô bé thở dài...