Phần kết thúc câu chuyện của chúng ta sẽ ngắn. Cũng như tất cả những thanh niên trạc tuổi cậu, George rất quan tâm đến sự việc vừa xảy ra, không những li kì, mà còn đầy tính nhân đạo và rất cảm động. Cậu gửi cho Cassy giấy bán Eliza. Từ niên hiệu đến tên tuổi, cái gì cũng phù hợp với những sự việc mà chị biết rõ, nên chị quả quyết đúng là con gái chị. Chỉ còn một việc là tìm dấu vết của những người bỏ trốn. Bà Thoux và chị, do hoàn cảnh đặc biệt của số phận ràng buộc với nhau, tức khắc sang Canada. Đến nơi, hai người đi khắp các trạm đón tiếp nô lệ bỏ trốn. Đến Amsherstberg, họ tìm đến ông thầy dòng đã tiếp đón George và Eliza những ngày đầu hai vợ chồng đặt chân lên đất Canada. Ông cho biết hai người đã đi thành phố Montreal.

Thế là George và Eliza đã được tự do năm năm rồi. George đã tìm được việc làm ở nhà một người thợ máy; anh kiếm đủ tiền nuôi cả gia đình; thời gian ấy, hai vợ chồng thêm được một đứa con gái. Thằng bé Harry, một đứa bé xinh xắn, thông minh, đi học tiến bộ nhanh. Ông thầy dòng quan tâm nhiều đến câu chuyện của bà Thoux và Cassy; ông nể lời hai người, dẫn hai người đến Montreal. Bà Thoux chịu mọi phí tổn.

Bây giờ, thay đổi cảnh: chúng ta ở một căn nhà xinh xắn vùng ngoại ô Montreal. Buổi tối. Một ngọn lửa nổ lách tách trong lò sưởi. Trên bàn đã giải một cái khăn trắng chuẩn bị cho bữa ăn tối. Trong góc buồng, kê một cái bàn phủ vải xanh, có một cái giá gỗ, để bút, giấy; bên trên, mấy ngăn sách đẹp. Đó là bàn làm việc của George. Thời còn niên thiếu, mặc dù vất vả, sống trong tuyệt vọng, anh đã học đọc, học viết vì lòng hiếu học giục giã, nay anh vẫn tha thiết với việc học tập; những giờ nghỉ, anh dành cho việc đọc sách.

Lúc này, anh ngồi ở bàn, anh ghi chép một quyển sách mượn ở thư viện công cộng. Eliza bảo anh:

– Ở kìa, cả ngày anh đi vắng, bây giờ anh phải bỏ sách xuống nói chuyện với em đi chứ, em chuẩn bị bữa ăn đây.

Con bé út tức khắc ủng hộ lời mẹ bằng cách chập chững đến gần bố, cố giằng lấy sách của bố xuống, rồi leo lên đùi bố.

George đành chịu thua, mỉm cười:

– Ở cái con bé tinh quái này!

Eliza vỗ tay reo:

– Thế, hay lắm!

Chị cắt một miếng bánh. Chị đã hơi già đi và tròn trĩnh thêm; con mắt nghiêm nghị hơn; nhưng rõ ràng chị sung sướng - niềm hạnh phúc của một người phụ nữ hài lòng với số phận mình.

George đặt tay lên đầu con, hỏi:

– Harry, hôm nay con làm thế nào để giải được con tính ấy?

Harry không để những bím tóc dài nữa, nhưng mắt nó vẫn to, mày nó vẫn dài, trán vẫn cao, kiêu hãnh, đỏ hồng mặt kiêu hãnh đáp:

– Con làm một mình đấy bố ạ. Chẳng ai bảo con cả.

– Giỏi lắm. Phải tự làm lấy, con yêu của bố ạ, con được thế này là may hơn bố rất nhiều.

Lúc ấy, có tiếng gõ cửa. Eliza chạy ra mở. Tiếng reo: "Trời ơi, ông đấy à?" làm George ngẩng lên nhìn. Anh niềm nở ra đón ông thầy dòng ở Amsherstberg, có hai bà đi kèm. Eliza mời họ ngồi.

Nói cho đúng, ông thầy tu tốt bụng ấy đã vạch ra một kế hoạch nhỏ mà suốt dọc đường ông đã bảo hai bà phải theo cho đúng. Ông rút chiếc mùi soa ra định đọc bài diễn văn khai mạc, thì rất đỗi sửng sốt thấy sau khi hai bà ngồi xuống, bà Thoux đảo lộn mọi dự định bằng cách ôm chầm lấy cổ George mà nói:

– George! Em không nhận ra chị ư? Chị Emily của em đây mà!

Cassy vẫn ngồi yên. Chị nén được xúc động hơn bà Thoux, chị cũng có thể đóng được vai của mình đến nơi đến chốn, nếu con bé Eliza không bỗng nhiên chạy ra. Con bé cũng bằng ngần ấy, cũng khuôn mặt ấy, mái tóc ấy, y hệt con gái chị, lúc chị thấy nó lần cuối cùng. Con bé ngước mắt nhìn chị. Cassy bế lấy nó, tưởng như nó là đứa con gái của mình thật, và kêu:

– Con ơi, mẹ con đây!

Thật khó mà thực hiện cái kế hoạch đã định trước. Nhưng cuối cùng, ông thầy dòng cũng làm được cho mọi người im tiếng và ông cũng đọc được bài diễn văn đã chuẩn bị từ trước. Kết quả thật mĩ mãn, bởi vì tất cả thính giả đều khóc nức nở. Tất cả cái gia đình lại được đoàn tụ ấy ôm hôn nhau.

Chỉ vài ba ngày sau, Cassy đã biến đổi hẳn, khó nhận ra được. Nét mặt chị dịu dàng, tin tưởng, chứ không dữ dội, phờ phạc như trước, chị đã được cả nhà thương yêu; chị thương những đứa bé như thể chúng nó thiếu thốn từ lâu trong lòng chị. Sự thật, hình như chị thương yêu con bé Eliza hơn thương yêu chính con gái chị; bởi vì con bé chính là hình ảnh của đứa con gái mà chị đã mất. Mối liên hệ đằm thắm ấy giữa hai mẹ con, làm cho họ hiểu nhau hơn, thương yêu nhau hơn.

Hai ba ngày sau, bà Thoux bảo cho em trai biết hoàn cảnh sinh sống kinh tế của bà. Chồng bà chết đi, để lại một gia tài lớn, bà vui lòng chia gia tài với cả nhà. Khi bà hỏi bà có thể giúp đỡ gì George không, thì anh đáp:

– Chị Emily ạ, chị tạo điều kiện cho em học tập, em vẫn thích học lắm. Còn những cái khác thì chẳng có gì khó khăn.

Sau khi suy nghĩ chín chắn, cả nhà quyết định sang Pháp một thời gian mấy năm. Một chiếc tàu buồm chở gia đình vượt đại dương; họ mang theo cả Emilyn. Nhan sắc của cô thiếu nữ này chinh phục được tình yêu của viên phó thuyền trưởng và ít lâu sau khi tàu cặp bến, hai bên làm lễ cưới.

George theo học một trường Đại học ở Pháp trong bốn năm. Vốn chăm chỉ, anh học tập vững chắc.

Nhưng cuộc biến động chính trị ở Pháp bắt buộc gia đình anh phải trở về Mĩ.

Bức thư sau đây của George gửi cho một người bạn, nói lên tình cảm và ý nghĩ của anh:

Tôi hơi bối rối về tương lai của tôi. Đúng thế, tôi có sống trà trộn với người da trắng ờ nước này, như anh nói. Màu da tôi khá trắng, nguồn gốc vợ tôi và các con tôi ít người biết được. Tôi có thể làm được, nhưng tôi không muốn tí nào.

Tôi ưa thích dòng giống của mẹ tôi hơn dòng giống cha tôi. Đối với cha tôi, tôi chẳng hơn một con chó hay một ngựa xinh đẹp mấy tí. Chỉ đối với mẹ tôi, tôi mới là một đứa con, một đứa con của một tấm lòng tan nát. Mặc dù tôi không được gặp lại mẹ tôi, từ cái ngày người ta bán chúng tôi cho đến khi mẹ tôi chết, tôi biết rằng lúc nào mẹ tôi thương yêu tôi. Tôi cảm thấy như thế trong đáy lòng. Khi nghĩ đến những nỗi khổ cực mà mẹ tôi và cả tôi phải chịu, đến những nỗi đau đớn của người vợ dũng cảm của tôi, của chị tôi, bị bán ở thị trường New Orleans, thì tôi chắc người ta sẽ tha thứ cho tôi, khi tôi nói rằng tôi không thèm muốn gì trở thành một người Mĩ, hoặc sống trà trộn với người Mĩ.

Tôi muốn được là dòng giống người châu Phi, những người bị đàn áp, giống người nô lệ ấy. Nếu tôi có thể phát biểu nguyện vọng, tôi mong ước được đen hơn thế này, chứ không muốn được trắng hơn.