Bác Tom đã dậy được. Thằng Legree bắt bác làm những công việc nặng nhọc nhất; trong mùa bông rộ này, những người nô lệ phải làm ngày làm đêm, bị đánh đập tàn nhãn hơn bao giờ hết. Đau đớn, cực nhục, thấy bạn bè quá đau khổ, bác Tom nghi ngờ sự tồn tại của Chúa. Bác nhớ nhà, nhớ đến những lời hứa hẹn của ông bà Shelby, mong mỏi có ai sẽ mang tiền đến chuộc bác. "Nhưng không ai đến cả... Phụng sự Chúa có phải là điều vô ích không, bởi Chúa đã quên bác, quên tất cả những người khốn khổ này.." Thằng Legree hành hạ bác ngày một dã man hơn. Không có con đường nào khác, bác Tom lại lấy sức lực phản kháng trong kinh Thánh. Bác chịu đựng, bác thêm xót thương những người đồng loại. Bác dạy họ hát những bài Thánh ca; những người nô lệ bắt đầu hiểu bác, ngày càng gần gũi, thương yêu bác...

Một hôm, khi những người nô lệ đang ngủ say, bỗng bác Tom chú ý đến một tiếng động, khuôn mặt Cassy vừa hiện ra trong cái lỗ thủng dùng làm cửa sổ; chị ra hiệu cho bác, bảo đi theo chị.

Bác Tom ra ngoài. Lúc ấy khoảng một, hai giờ đêm; ánh trăng lồng lộng. Im lặng hoàn toàn. Một tia sáng chiếu rọi trên khuôn mặt Cassy; bác Tom nhận thấy một thứ ánh sáng lạ lùng trong đôi mắt to và đen của chị lúc này đã mất hẳn vẻ thanh đạm thường ngày. Chị đặt bàn tay trên cổ tay bác Tom, rồi nắm lấy kéo bác đi, khẽ nói thầm:

Lại đây, bác Tom, lại đây. Tôi có chuyện cần nói với bác.

– Chuyện gì kia, thưa bà?

– Bác Tom, bác có muốn tự do không?

– Thưa bà, tôi sẽ được tự do, khi nào đó là ý nguyện của Chúa.

Bỗng Cassy nói, giọng dằn mạnh khác thường:

– Vâng. Nhưng bác có thể được tự do, ngay đêm nay. Lại đây, bác!

Bác Tom còn lưỡng lự, thì chị lại nói:

– Tôi đã bảo, bác lại đằng này mà. Nó ngủ say như chết. Tôi đã pha thuốc ngủ vào rượu. Tiếc rằng tôi không có nhiều thuốc, tôi sẽ không cần đến bác nữa. Bác lại đằng này, cửa sau để ngỏ, tôi chỉ lối cho bác đi. Tay tôi không yếu thì tôi đã tự mình làm lấy. Bác lại đằng này.

Bác Tom quả quyết từ chối:

– Không, thưa bà, không đời nào.

Bác dừng lại; hai bên giằng co nhau. Chị Cassy nhấn mạnh:

– Bác nên nghĩ đến tất cả những người khốn khổ ở đây. Chúng ta có thể giải phóng cho tất cả, rồi vào vùng đầm lầy ở; chúng ta sẽ có thể tìm thấy một hòn đảo để sinh sống. Rõ ràng quá rồi bác. Sống thế nào cũng hơn sống ở đây.

Bác Tom vẫn khăng khăng nói:

– Không! Điều tốt không bao giờ sinh ra từ điều ác. Thà chặt đứt một bàn tay tôi đi còn hơn!

Cassy bỏ đi và nói:

– Nếu vậy, để tôi tự làm lấy.

Bác Tom chặn ngay đường chị:

– Nhân danh Đức Chúa đã vì loài người mà hi sinh, xin chị đừng bán linh hồn cho quỷ sứ... Như thế không tốt đâu... Phải chờ...

– Chờ à? Tôi đã chả chờ, đến phát điên lên, đến tan nát cả cõi lòng rồi hay sao? Nó đã không làm tôi và hàng trăm người khác khốn khổ, điêu đứng rồi hay sao? Nó không vắt từng giọt máu của bác rồi hay sao? Người ta gọi tôi, tất cả mọi người đều gọi tôi, giờ đã đến, tôi phải lấy máu rửa máu!

– Không! Không! Không được! - Bác Tom kêu lên, và nắm lấy bàn tay mềm yếu của Cassy, hai bàn tay rung lên vì xúc cảm.

... Cassy không trả lời, nước mắt giàn giụa. Bác Tom nhìn chị một lúc, rồi nói:

– Nếu bà có thể đi thoát, nếu có thể được, thì tôi mong cho bà và cô Emilyn trốn đi. Nhưng chớ để cho phải đổ máu, không thể khác được.

– Thế bác có đi với chúng tôi không?

– Không. Trước kia, cũng có lúc tôi muốn trốn đi. Nhưng Chúa bây giờ đã giao cho tôi nhiệm vụ ở lại với những người khốn khổ ở đây. Tôi sẽ ở lại với họ, tôi sẽ chịu đau khổ đến phút cuối cùng... Tôi khác... Nếu bà trốn đi được, bà hãy đi đi.

– Tôi sẽ thử, bác Tom ạ!