Augustine, bố của Evangeline, là một người có tài năng. Sau khi lấy Mary, anh đau xót nhận ra vợ mình, tuy có đôi mắt đen láy và mười vạn đô la hồi môn, nhưng là một người không có tâm hồn và ích kỉ. Mary vợ anh, luôn đòi hỏi chồng phải chiều chuộng, chị than thân trách phận; sức khỏe chị ngày càng giảm sút. Chị không chăm sóc được con gái; mọi việc trong nhà phải giao cho đày tớ. Thấy tình cảm gia đình như vậy, Augustine rất lo ngại. Anh và con gái đến nhà một người chị họ ở Vermont tên là Ophelia. Anh thuyết phục Ophelia cùng về New Orleans trông nom đỡ cho gia đình anh. Vì thương em và cháu, cô Ophelia nhận lời, và đương đi trên con tàu, với hai bố con, về phương Nam.

Cô Ophelia rất thương yêu cậu em họ của mình. Ngày còn nhỏ, cậu là học trò của cô; cô đã dạy em những điều đại cương về giáo lí; cô đã khâu vá, chải đầu cho em, và dạy dỗ em theo đúng gia giáo. Vốn cô là người có nhiều tình cảm, nên Augustine đã tranh thủ chiếm được tấm lòng thương yêu của chị. Cũng vì vậy mà anh đã thuyết phục được cô Ophelia về New Orleans; cô phải theo anh về đấy để trông nom Eva và để gia đình anh khỏi đi đến chỗ tan vỡ, vì vợ anh hay đau ốm quá. Nghĩ đến một gia đình không có nề nếp, cô không chịu được. Cô lại thương yêu con bé Evangeline cũng như thương yêu "thằng bé Augustine tà đạo ấy"; thấy em nói đùa cô cũng cười; cô chịu đựng được những nết xấu của cậu em, đến mức ai biết cô cũng khó lòng tin được.

Bây giờ, cô Ophelia đang ngồi trong căn phòng nhỏ sang trọng của mình; quanh cô, la liệt những va li, hòm xiểng, làn, túi mà cô có trách nhiệm cất giữ; cô đang chăm chú sắp xếp, gài đóng, khóa chặt.

– Eva, cháu ạ, cháu có đếm đồ đạc của cháu không? Chắc hẳn là không, bọn trẻ con có nghĩ đến bao giờ. Này nhé: đây là túi đựng quần áo, đây là cái hộp màu xanh đựng cái mũ đẹp nhất của cháu, thế là hai; cái túi không thấm nước này là ba; cái hộp khâu của cô là bốn; cái hộp mũ của cô là năm; cái hộp đựng cổ áo cứng, sáu; cái hòm nhỏ, bảy. Cái dù của cháu, cháu để đâu rồi? Đưa cho cô, phải lấy giấy cuốn lại, rồi buộc vào với cái ô và cái dù của cô. Đấy, thế là xong.

– Cô ơi, sao lại thế? Ta chỉ về nhà thôi mà, cần gì phải cẩn thận thế?

– Cháu ạ, để giữ cho khỏi mất, phải cẩn thận chứ. Eva, cháu để cái đê khâu đâu rồi?

– Thưa cô, cháu không biết.

– Để cô nhìn trong va li xem nào: Trời! Đê đây, cả sáp, với cuốn chỉ, kéo, dao con, kim, thước dây nữa... Được, để những cái ấy ở đây. Cháu ạ, thế lúc đi với ba cháu về nhà cô, cháu làm thế nào? Dọc đường, mất hết à?

– Vâng, cô ạ, cháu đánh mất vô khối thứ, đến bến, ba cháu lại mua cho cháu cái mới.

– Tội nghiệp! Đấy, cứ làm ăn như thế đấy!

– Như thế tiện lắm cô ạ.

– Vô tâm đến thế là cùng.

– Cô làm thế nào để đóng cái hòm này lại được? Đầy ních ra ấy.

Cô Ophelia dõng dạc nói cương quyết như một viên tướng chỉ huy ngoài mặt trận:

– Đóng được. Cái gì đã làm được một lần, thì phải làm được lần nữa.

– Cô dứt khoát nói.

Hẳn là e sợ trước cái ý chí cương nghị ấy, cái hòm đã đóng lại. Cô Ophelia vừa nhét chìa khóa vào túi vừa nói, vẻ chiến thắng:

– Thế là xong. Ba cháu đâu? Phải mang hành lí ra ngoài hành lang chứ nhỉ. Eva, cháu chạy ra xem ba cháu đâu.

– Cháu thấy ba cháu rồi! Ba cháu ở cạnh phòng hút thuốc lá, đang ăn cam.

Cô Ophelia nóng ruột:

– Chắc ba cháu không biết là tàu sắp đến bến. Cháu ra bảo cho ba biết đi.

– Ba cháu chẳng bao giờ vội cả. Nhưng, tàu đã cập bến đâu. Cô xem, kìa. Nhà cháu đấy, ở ngay đầu phố kia kìa!

Con tàu rền rĩ như một con quái vật mệt mỏi, chuẩn bị lách qua những chiếc tàu khác đã buộc neo dọc theo bến. Eva vui vẻ chỉ trỏ những gác chuông, những nóc nhà tròn, những điểm có thể làm dấu cho nó nhận ra cái thành phố chôn rau cắt rốn của nó.

– Ừ, ừ, cháu ạ, đẹp, đẹp lắm.

Bỗng cô kêu:

– Nhưng, trời đất ơi, tàu đã dừng lại rồi, ba cháu đâu?

Cảnh cập bến bắt đầu hỗn loạn: những người hầu bàn chạy tứ tung, cả những ông khách khê nệ nào hòm nào xiểng, nào túi du lịch; các bà í ới gọi con, lo lắng. Tất cả mọi người đứng chật ních trên đầu cầu.

Cô Ophelia ngồi trên một chiếc hòm cô vừa cố lôi lại gần, điểm lại một lần nữa tất cả của cải, hành lí, nhất định bảo vệ đến cái cuối cùng. Tứ phía, tiếng mời mọc cô thuê khuân hành lí, nhưng cô nhất định không nghe thấy, hoặc giận dữ đáp lại, làm cho những người khuân vác táo bạo nhất cũng phải nản lòng. Cô luôn miệng hỏi Eva xem ba nó còn chờ với đợi cái gì nữa kia chứ. Hay đã ngã xuống sông rồi? Tại sao lại thế nhỉ?

Sau cùng, khi cô hoảng sợ, đến mức tuyệt vọng, ngài Augustine mới ló ra, vẫn thản nhiên như thường, anh đưa cho Eva một miếng cam, hỏi cô Ophelia:

– Chị, xong xuôi cả rồi chứ?

Cô Ophelia gắt:

– Tôi đợi cậu đến hàng giờ rồi. Ấy, tôi cứ tưởng đã có việc gì không hay xảy ra.

Anh mỉm cười:

– Chị tốt bụng quá. Xe đang chờ trên bến, ta đợi cho mọi người đi trước, rồi lên đường hoàng, đỡ phải xô đẩy.

Anh bảo một người đánh xe ngựa:

– Này, khuân tất cả những cái này lên.

Cô Ophelia nói to:

– Để tôi đi coi cho người ta sắp xếp.

– Trời! Để làm gì hả chị?

Cô Ophelia chỉ ba cái hộp bìa và một cái túi vải thêu, nói mãi:

– Thôi, để tôi mang cái này, cái này nữa, và cả cái này nữa.

Augustine nói đùa:

– Thôi chị Ophelia thân yêu ạ, xin chị đừng dọn cả những quả núi xanh của chị về đây. Xin chị hãy theo phong tục những bang miền Nam, không bao giờ phụ nữ được mang hành lí. Chị cứ đưa tất cả cho anh chàng kia, anh ta sẽ nâng như nâng trứng đấy, chị ạ.

Cậu em giằng lấy những của cải ấy từ tay chị; chị nhìn theo bằng con mắt tuyệt vọng; nhưng chị rất mừng lúc thấy mọi thứ còn nguyên vẹn xếp trên xe, không hư hại gì. Eva lo lắng hỏi:

– Thế bác Tom đâu?

– Ở trên xe ngựa rồi, bé ạ. Để rồi ba tặng bác ta cho mẹ, thay cái anh chàng say rượu đã có lần làm đổ xe, hất chúng mình xuống đường.

Cô bé quả quyết:

– Con biết, bác ấy là một bác đánh xe tuyệt vời. Bác ấy chẳng uống rượu bao giờ.

Xe dừng lại trước một tòa lâu đài lớn, kiến trúc lạ lùng, vừa kiểu Pháp vừa kiểu Tây Ban Nha như hiện nay còn tồn tại ở mấy khu thành phố New Orleans. Mấy tòa nhà bao xung quanh một cái sân hình vuông, theo phong cách của người Morse; chiếc xe ngựa thuê tiến qua cổng, vào trong sân. Toàn bộ kiến trúc nhằm làm cho những ai yêu thích cái đẹp của phương Đông phải lấy làm thú vị. Những dãy hành lang rộng với những cái cột chạm trổ hồi văn kiểu Ả Rập, gợi ta nhớ tới không khí diệu kì của Hồi giáo ở Tây Ban Nha. Giữa sân, vòi nước phun một tia sáng như bạc lên rất cao, nước toa xuống một cái tán bằng đá hoa, chung quanh là một luống hoa tím thơm ngào ngạt. Trong tán chứa nước, cá vàng vùng vẫy, trông như những viên ngọc lượn lờ. Quanh vòi nước, là một con đường nhỏ, lát đá hoa sặc sỡ, lạ kì; hai mép đường trồng cỏ mượt như nhung. Bên dưới hai cây cam nở rộ hoa là những chậu cảnh lớn bằng đá hoa, bốn góc chạm hoa văn kiểu Ả Rập, trồng những loại cây vùng nhiệt đới phủ đầy hoa. Những cây lựu, lá bóng như sơn, trổ hoa đỏ rực; hoa nhài trắng muốt như sao trên cành. Tất cả cảnh vật là một cái đẹp phong phú, là hương thơm ngào ngạt. Một cây cung nhân thảo già như thể một pháp sư đầu tóc bù xù trông coi tất cả cái mùa hoa nở này.

Eva hỏi cô Ophelia:

– Nhà cháu có đẹp không hả cô?

Cô Ophelia bước chân xuống đất, đồng ý:

– Đẹp lắm. Nhưng hình như cô thấy toàn bộ cảnh này có cái không khí như thể tà đạo.

Bác Tom xuống xe nhìn chung quanh bằng con mắt vui thầm, lặng lẽ. Ta đừng quên, người da đen này nguồn gốc ở một lục địa xa xôi nhất, nhiều màu sắc nhất, hùng tráng nhất; trong đáy lòng bác, bác vẫn ấp ủ một tình cảm say sưa với những cái gì lộng lẫy, dạt dào. Lòng yêu những cái gì rực rỡ ấy, khi có dịp biểu hiện ra, khiến cho bác trở thành lố bịch trước con mắt của người da trắng, lạnh lùng hơn, đắn đo hơn.

Nghe lời bình phẩm của người chị họ, Augustine vốn là một người rất nhạy cảm, không giấu nổi một nụ cười. Anh quay lại, thấy nét mặt rạng rỡ của bác Tom, liền hỏi bác:

– Thấy cảnh này, anh thích lắm, hả?

– Thưa ông chủ, vâng. Cháu thấy đẹp lắm.

Chỉ một lát đã chuyển hết hành lí xuống, Augustine trả tiền bác đánh xe và nhận lời chào hỏi của cả một đoàn gia nhân, đày tớ, đủ mọi lứa tuổi, lớn bé, đàn ông, đàn bà, trẻ con, từ khắp nơi chạy ùa tới. Người ra vẻ quan trọng nhất là một anh chàng lai da đen bận bộ đồ kiểu mới nhất. Gã vẫy một chiếc mùi soa bằng vải phin mịn sức nước hoa thơm phức, ra vẻ tự cho mình là một nhân vật rất lịch sự. Lấy giọng kẻ có thế lực, gã cố sức đẩy đoàn gia nhân về phía cuối hành lang; gã thét:

– Tất cả, lùi lại! Ông chủ vừa về, các ngươi đã làm phiền, không biết xấu hổ à?

Mọi người vội vã tuân lệnh và lui lại phía xa, để tỏ lòng kính mến ông chủ. Chỉ có hai anh chàng lực lưỡng, như hai cái tủ đứng, tiến lại gần để khuân vác hành lí.

Nhờ có sự can thiệp vừa qua, bây giờ trước mặt Saint Clare, chỉ còn "ngài Adolph" bận một cái gi-lê bằng xa-tanh, quần trắng, đeo một cái dây đồng hồ vàng; gã cúi mình chào, duyên dáng và phong nhã không sao tả được.

Ông chủ giơ tay ra bắt, hỏi:

– Trời! Anh Adolph đấy à? Có khá không, anh bạn?

Lúc đó, Adolph mới tuôn ra một bài diễn văn chúc tụng mà gã đã ứng khẩu... từ nửa tháng nay. Saint Clare vẫn tươi cười như thường lệ:

– Khá lắm, khá lắm. Bài chúc mừng làm khéo lắm, Adolph ạ. Liệu cho xếp hành lí chỗ nào đúng chỗ ấy nhé. Chốc tôi sẽ đi thăm tất cả mọi người.

Nói xong, anh dẫn cô Ophelia vào trong phòng khách lớn, ở ngay phía hành lang.

Lúc ấy, Eva bay nhảy như một con chim; nó lao qua cửa và phòng khách, xông vào cái phòng khách con của mẹ: bóng một người đàn bà nằm nghỉ trên đi-văng hơi nhổm dậy. Con bé reo to:

– Mẹ!

Nó nhảy đến ôm cổ mẹ, nhưng bà mẹ gạt đi:

– Se sẽ chứ con. Thế là đủ rồi, mẹ nhức đầu lắm. Thôi, nào thôi, mẹ xin con.

Saint Clare vào phòng; sau khi hôn lên má vợ theo tục lệ bình thường, anh giới thiệu người chị họ. Hai con mắt to ủ ê của chị nhìn khách; chị uể oải lễ phép tiếp người chị họ. Trong số những người đày tớ chen chúc nhau ngoài cửa phòng, thấy có một người đàn bà lai da đen, đã đứng tuổi, trông rất đáng kính mến, vui sướng hiện trên nét mặt. Eva mừng rối rít:

– Ô kìa, bác Mammy!

Nó chạy vội qua căn phòng, rồi lăn vào lòng người đàn bà da đen; nó hôn mãi bác. Bác Mammy chẳng viện có nhức đầu, vuốt ve cô bé, vừa khóc, vừa cười. Thế rồi, Eva bắt tay nhiều người khác nữa; nó hôn cả mấy chị da đen, làm cho cô Ophelia thấy ghê tởm. Cô thú thật với em:

– Trẻ con phương Nam quái lạ thật. Tôi thì xin chịu.

Saint Clare ngạc nhiên:

– Tại sao thế chị?

– Tôi biết nên tốt với tất cả mọi người, tôi chẳng muốn ai đau khổ, nhưng còn hôn những... ờ, ờ... những...

Saint Clare nói hộ chị:

– Những người da đen? Thì quá sức chị, có phải không?

– Đúng thế. Sao Eva lại có thể làm thế được!

Saint Clare vừa cười vừa đi ra chỗ khác. Anh ra hành lang gọi:

– Này, này! Có ai muốn nhận tiền không? Tất cả lại đây, bác Mammy, Jimmy, Polly, Sukey... Thấy ông chủ về có vui không?

Anh đến với người này, người khác, bắt tay họ, căn dặn họ phải trông nom bọn trẻ, bởi vì anh vừa vấp phải một thằng nhóc da đen đang bò lổm ngổm. Mọi người cười rộ lên, ai ai cũng cầu Trời ban phước lành cho ông chủ đang phân phát hào xu cho đám người xung quanh. Phân phát xong, anh ra lệnh:

– Bây giờ thì thôi, chạy cả đi, như lũ trẻ ngoan nhé.

Eva đi theo những đám người da đen và những người lai da đen sang bên hành lang lớn. Nó mang một cái túi đựng đầy táo, hồ đào, kẹo, dây ruy-băng hàng ren và đồ chơi đủ mọi thức, thu nhặt được trong cuộc du lịch vừa qua.

Khi Saint Clare định quay về phòng vợ, thì chợt thấy bác Tom đang đứng chờ, vẻ bối rối, lúc chống chân này, lúc chống chân kia. Trong khi đó, Adolph cầm một cái ống nhòm xem hát đang nhòm bác từ đầu đến chân. Thấy thế, Saint Clare tiến lại gần gã da đen, giật lấy cái ống nhòm:

– À, tiếp đón một người bạn như thế đấy!

Rồi anh đặt ngón tay trỏ lên chiếc áo gi-lê xa-tanh sang trọng Adolph đang diện, nói:

– Hình như anh mặc gi-lê của tôi phải không?

– Thưa ông chủ... áo gi-lê có vết rượu; cháu biết rằng một ngài sang trọng như ông chủ không thể mặc được nữa; cháu mới kết luận là cháu có thể lấy được. Đối với một người da đen khốn khổ như cháu thì còn tốt chán.

Augustine lạnh lùng mỉm cười:

– Thật thế à? Thôi được. Để rồi tôi đưa bác Tom lên giới thiệu với bà chủ, sau đó anh sẽ dẫn bác ta xuống bếp. Liệu đấy! Đừng có lấy cái vẻ bề trên; bác ta hơn mấy lần những gã vô tích sự như anh.

Adolph phì cười:

– Ông chủ hay nói đùa. Thấy ông chủ vui vẻ thế này, cháu rất mừng.

Bước vào phòng khách, bác Tom thất kinh nhìn những bức thảm mượt như nhung, những tấm gương, những bức tranh, bức tượng, bức rèm. Bác không dám tiến lên nữa. Augustine nói với vợ:

– Mary, em nhìn xem. Anh thửa cho em một bác đánh xe và mang về cho em đây này. Anh có thể cam đoan với em đây là người phu đám ma hoàn toàn, vừa đen kịt lại vừa có vẻ trịnh trọng. Khi bác ta ngồi lên xe, em có cảm tưởng như đi đưa đám tang. Nào, em mở mắt ra mà nhìn bác ta. Em đừng nói với anh hễ đi chơi là chẳng bao giờ nghĩ đến em đấy nhé.

Mary mở hai con mắt, không buồn nhấc đầu dậy. Sau khi nhìn kĩ bác Tom, chị nói:

– Em chắc chắn là bác ta sẽ uống rượu.

– Bác ta kiêng rượu, có giấy tờ bảo đảm. Và rất ngoan đạo nữa.

– Mong được như thế, nhưng rất khó tin.

Ông chủ ra lệnh:

– Adolph, dẫn bác Tom xuống dưới nhà. Nhớ lời tôi dặn đấy.

Adolph rút lui rất kiểu cách, bác Tom nặng nề bước theo sau. Mary bình phẩm:

– Thật là một con quái vật đen kịt.

Saint Clare ngồi xuống một chiếc ghế đẩu bên cạnh đi-văng thở dài:

– Kìa, em, em ngoan ngoãn lên chứ. Em nói với chồng em một lời ngọt ngào đi nào.

Bà vợ dỗi, bảo:

– Anh về chậm mười lăm ngày, anh sai hẹn.

– Anh viết thư cho em, nói rõ lí do rồi kia mà.

– Một bức thư cụt lủn, lạnh nhạt!

– Thế em muốn thế nào? Chuyến thư sắp sửa đi, anh phải viết gọn cho kịp.

– Bao giờ anh cũng viện những lí do này để thu ngắn những bức thư và những lí do khác để kéo dài cuộc đi chơi.

Saint Clare rút ở túi ra một cái hộp đựng đồ nữ trang lộng lẫy bằng nhung:

– Em xem này, anh mua cái hộp này ở New York về tặng em đấy.

Một bức ảnh chụp tươi sáng và êm dịu, hai bố con Eva ngồi bên nhau, tay cầm tay. Mary nhìn, ra vẻ không bằng lòng.

– Sao lại ngồi cái kiểu lố lăng như thế này?

– Kiểu ngồi, thì mỗi người một ý thích. Nhưng em thấy có giống không?

– Nếu anh không tán thành ý kiến của em về việc thứ nhất thì anh hỏi ý kiến em về việc thứ hai làm gì?

Chị đóng cái hộp lại.

– Kìa, em Mary, anh hỏi thật đấy, em thấy có giống không?

Mary than thở:

– Anh cứ bắt em phải nói, phải nhìn cái anh cho em, anh chẳng nể em tí nào. Suốt ngày, em nhức đầu như búa bổ, rồi từ lúc anh về, nhà cứ rầm rầm lên, em đến chết mất.

Cô Ophelia hỏi:

– Mợ đau đầu à?

Người chị họ đang ngồi ở một cái ghế bành lót nệm, vừa im lặng nhìn cái cảnh hai vợ chồng người em, vừa nhẩm thống kê đồ đạc trong phòng và ước lượng giá cả từng chiếc; bỗng chị ngồi nhỏm dậy. Khi chị chủ nhà quả quyết rằng mình bị "bệnh đau đầu đã biến mình thành một con người khổ nhục thực sự" thì cô Ophelia bảo, nếu vậy, không gì bằng lấy quả đỗ tùng mà sắc thuốc. Saint Clare hứa khi đỗ tùng trong trang trại của anh ở bên hồ Pontchartrain chín, anh sẽ mang về ngay. Rồi anh kéo dây chuông bảo Adolph gọi bác Mammy lên. Vừa trông thấy Mammy, anh chỉ cô Ophelia, bảo bác ta:

– Bác Mammy ạ, tôi giao bà khách này cho bác trông nom. Bà chắc mệt lắm, và muốn nghỉ ngơi. Bác dẫn bà về phòng riêng của bà, chớ để bà thiếu thốn gì đấy nhé.

Cô Ophelia theo bác Mammy, đi khuất.