Tuyển Tập Truyện Lãng Mạn

Lượt đọc: 323 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Truyện Về Grettir Kẻ Mạnh

❊ ❊ ❊

Khoảng chín trăm năm trước, không hơn không kém, ở Iceland, tại một trang trại tên là Biarg, có hai ông bà già tên là Asmund Tóc Xám và vợ ông là Asdis. Vào thời điểm câu chuyện của chúng ta bắt đầu, ngoài các con gái ra, họ có hai người con trai là Atli cả và Grettir; mười sáu năm sau, họ sinh thêm một người con trai đặt tên là Illugi. Atli là đứa con ai cũng yêu mến, tính tình ôn hòa và dễ bảo, trái ngược hoàn toàn với Grettir — kẻ luôn khăng khăng làm theo ý mình, lại thêm phần ít nói, kín đáo và thô lỗ trong cung cách. Nhưng chàng được miêu tả là có vẻ ngoài ưa nhìn, mặt rộng, mặt ngắn, tóc đỏ và tàn nhang rất nhiều, thuở nhỏ lớn chậm. Tình cảm giữa chàng và cha không mấy mặn nồng, nhưng người mẹ lại vô cùng yêu thương cậu con trai ấy. Mọi chuyện cứ thế trôi qua cho đến khi Grettir tròn mười tuổi, vào một ngày nọ, cha bảo chàng ra đồng canh giữ đàn ngỗng, gồm năm mươi con ngỗng lớn cùng rất nhiều ngỗng con. Cậu bé ra đi với vẻ mặt khó chịu, và chẳng bao lâu sau, người ta phát hiện toàn bộ đàn ngỗng đều đã chết hoặc sắp chết với rất nhiều chiếc cổ bị vặn gãy, khiến Asmund vô cùng bực bội. Lại có một buổi tối nọ, trời lạnh, ông bảo cậu con trai đấm lưng sưởi ấm cho mình, nhưng Grettir tiện tay cầm lấy chiếc lược chải len thả thẳng xuống sau lưng cha. Ông cụ tức giận lôi đình, định đánh Grettir nếu chàng không kịp chạy trốn, trong khi Asdis, dẫu phiền lòng, vẫn cố gắng hết sức để giảng hòa giữa hai cha con.

Tiếp theo, Grettir được phái đi chăn ngựa, trong số đó có một con ngựa cái ưa thích tên là Keingala, vốn luôn chọn những nơi lạnh lẽo và lộng gió nhất để gặm cỏ; cậu bé ăn mặc phong phanh và lạnh đến suýt chết cóng, thế nên để “trả đũa” Keingala vì cái thói chọn bãi cỏ oái oăm ấy, chàng đã dùng một con dao sắc rạch một đường ngang qua bả vai con vật và dọc theo cả hai bên lưng nó. Lần tới khi Asmund nhìn thấy con ngựa cái và vuốt ve lưng nó, lớp da liền tuột ra ngay dưới lòng bàn tay ông. Ông gặng hỏi Grettir về việc này, nhưng cậu bé chỉ cười nhạt ngạo mạn mà không nói năng gì. Con ngựa Keingala đành phải bị đem giết thịt. Những trò nghịch ngợm tai quái như vậy và rất nhiều trò khác đã được Grettir thực hiện trong suốt thời thơ ấu, nhưng trong lúc đó, thân hình và sức mạnh của chàng vẫn ngày một phát triển, dẫu chưa ai biết rằng chàng sở hữu sức mạnh vượt xa tuổi tác.

Điều này lần đầu tiên được biết đến không lâu sau đó tại Midfirth Water, nơi diễn ra một số trận đấu bóng trên mặt băng. Grettir lúc bấy giờ đã mười bốn tuổi, và được xếp đấu cặp với một thanh niên tên là Audun, lớn hơn chàng vài tuổi. Audun đánh quả bóng bay qua đầu Grettir khiến chàng không sao bắt được, và nó nảy văng đi xa tít tắp trên mặt băng; Grettir nhặt bóng mang về, trong cơn thịnh nộ liền ném thẳng vào trán Audun; Audun vung gậy đánh lại, nhưng Grettir xông vào áp sát và vật lộn, giằng co suốt một hồi lâu; thế nhưng Audun là một kẻ có sức lực sung mãn, và cuối cùng đã chiếm thế thượng phong. Trận đọ sức tiếp theo của Grettir lại mang đến cho chàng nhiều rắc rối hơn. Asmund có một người bạn tâm giao tên là Thorkel Krafla, trên đường đến dự Thing — tức nghị viện Iceland — đã ghé thăm ông tại Biarg cùng đoàn tùy phục gồm sáu mươi người, bởi Thorkel là một vị thủ lĩnh lớn và là người có thế lực. Mỗi du khách đều phải tự mang theo lương thực cho chuyến đi, trong đó có Grettir, người đã gia nhập đoàn của Thorkel. Tuy nhiên, yên ngựa của Grettir bị lật nhúm và túi bột mì của chàng đã bị thất lạc, chàng tìm kiếm hồi lâu cũng không thấy. Đúng lúc đó, chàng nhìn thấy một người cũng có hoàn cảnh giống mình, cũng vừa bị mất túi bột: hắn tên là Skeggi, một thành viên trong đoàn tùy tùng của Thorkel. Đột nhiên, Skeggi chồm vụt đi, và Grettir trông thấy hắn cúi xuống nhặt một chiếc túi bột, rồi nhận vơ đó là của mình. Grettir không chịu, thế là hai bên lao vào đánh nhau; Skeggi vung rìu chém Grettir, nhưng chàng đã giật phăng được cây rìu khỏi tay hắn và chẻ đôi đầu hắn ra. Thorkel bấy giờ để cho Grettir tự lựa chọn: một là tiếp tục đi đến Thing, hai là quay về nhà. Chàng chọn cách thứ nhất; nhưng một vụ kiện tụng đã được những người thừa kế của kẻ đã chết đâm đơn khởi kiện. Thorkel phải trả các khoản tiền phạt cần thiết, nhưng Grettir thì bị tuyên án tử hình lưu vong, bị trục xuất khỏi đất nước và phải ở lại nước ngoài ba năm.

Asmund phó thác con trai mình cho sự bảo bọc của một người tên là Haflidi, thuyền trưởng của một con tàu chuẩn bị giương buồm sang Na Uy; cha và con chia tay mà không có mấy buồn thương, nhưng Asdis đã đi tiễn cậu bé một đoạn đường, và trao cho chàng một thanh kiếm từng thuộc về Jokul, ông ngoại của bà; Grettir vô cùng cảm kích ơn nghĩa ấy, miệng nói rằng chàng quý thanh kiếm này hơn cả những vật có giá trị lớn hơn nhiều, rồi chàng bước lên tàu. Đối với các thủy thủ, chàng chẳng được lòng ai hơn so với những nơi khác, bởi chàng chỉ chịu làm việc ngẫu hứng tùy thích; ngoài ra, chàng lại có tài làm những vồ thơ châm biếm cay độc, đem tất cả những người trên tàu ra làm trò cười. Nhưng khi đã hạ cố làm việc, chàng có sức mạnh địch nổi bốn người, hoặc theo lời một số người thì là tám người. Sau khi tàu vượt biển hải trình hướng về phía đông một quãng và gặp nhiều sương mù dày đặc, vào một đêm nọ, tàu đã mắc cạn vào một mỏm đá gần một hòn đảo có tên là Haramsey, ngoài khơi Na Uy. Lãnh chúa của hòn đảo đó tên là Thorfinn, con trai của Karr Già. Khi trời hửng sáng, ông sai người chèo thuyền xuống cứu vớt những thủy thủ gặp nạn, họ cùng hàng hóa đều được cứu sống, nhưng con tàu thì vỡ nát. Grettir lưu lại chỗ Thorfinn một thời gian; và rất thích lang thang khắp hòn đảo, đi từ nhà này sang nhà khác; chàng đã kết bạn với một người tên là Audun, tất nhiên không phải người đã được nhắc đến trước đó.

Một đêm nọ, hai người nhận thấy một ngọn lửa lớn bốc lên rực rỡ trên một mũi đất, và Grettir hỏi nguyên nhân, đồng thời nói thêm rằng ở quê hương chàng, một ngọn lửa như vậy chỉ cháy trên những kho báu bị chôn giấu. Audun bảo chàng tốt nhất không nên tò mò quá mức về vấn đề này, thế nhưng, như người ta có thể đoán trước, điều đó lại càng làm cho sự hiếu kỳ của Grettir sục sôi hơn. Do đó, chàng được cho biết rằng trên mũi đất ấy chính là nơi chôn cất Karr Già; ban đầu cha con ông chỉ có một trang trại duy nhất trên đảo, nhưng kể từ khi Karr qua đời, linh hồn ông ta cứ vương vấn quấy phá nơi này đến mức tất cả những nông dân sở hữu đất đai đều bị đuổi đi nơi khác. Vì thế, Thorfinn hiện nắm giữ toàn bộ hòn đảo, và cai quản tốt đến mức bất cứ ai nhận được sự bảo hộ của ông đều không bị con ma quấy rầy. Grettir quyết định điều tra sự việc, chuẩn bị sẵn sàng cuốc xẻng và dụng cụ, rồi cùng Audun lên đường đào xới "gò mộ" — tên gọi của những gò đất mà các dân tộc phương bắc và các tộc người khác thường đắp lên trên thi hài người chết. Để Audun ở lại canh giữ sợi dây thừng mà chàng dùng để tụt xuống, Grettir thấy bên trong hang vô cùng tối tăm và bầu không khí thì nồng nặc mùi hôi thối khó ngửi. Đầu tiên chàng nhìn thấy những khúc xương ngựa, rồi vấp phải tay vịn của một chiếc ghế bành cao có một người đang ngồi; những kho báu vàng bạc vô cùng lớn chất đống cạnh nhau, và dưới chân người đó là một chiếc rương nhỏ đầy bạc. Toàn bộ số này được Grettir mang về phía sợi dây thừng, nhưng khi đang làm việc đó, chàng đột nhiên bị tóm chặt trong một gông kìm vững chắc; ngay lập tức, chàng buông khobáu ra và lao thẳng vào Thử Thách đang sống trong gò mộ; và giờ thì hai bên không nương tay chút nào với nhau. Một trận chiến diễn ra, lúc đầu bên này, lúc sau bên kia chiếm được một chút ưu thế, nhưng cuối cùng con quái vật trong gò ngã ngửa ra sau với một tiếng động thật lớn; bấy giờ Grettir rút thanh kiếm "Món quà của Jokul" ra, chém đứt đầu Karr rồi đặt nó sang bên đùi, bởi theo lời người ta kể, chỉ bằng cách đó mới có thể khuất phục được hồn ma. Grettir lấy số kho báu mang về cho Thorfinn, người chẳng lấy gì làm phiền lòng khi ngôi mộ của cha mình bị đào bới, vì ông cho rằng của cải giấu dưới lòng đất là của cải đặt sai chỗ, và chúng ta có lẽ cũng đồng tình với ông điều này.

GRETTIR CẢM NHẬN SỨC KÉM CỦA KARR.

Sau những sự kiện vừa được miêu tả, Thorfinn cùng ba mươi tùy tùng rời đi đến một trong các trang trại của ông trên đất liền để ăn mừng lễ Giáng Sinh. Vợ và con gái ông, người sau đang ốm liệt giường, ở lại nhà. Trước đó một thời gian, Thorfinn từng đóng vai trò chủ chốt trong việc thông qua một đạo luật nhằm mục đích đẩy tất cả những kẻ cuồng chiến (berserker) ra ngoài vòng pháp luật. Những kẻ cuồng chiến này là những băng nhóm cướp biển lang thang, là những chiến binh dũng cảm nhưng không tôn trọng tài sản của bất kỳ ai; ngược lại, mục tiêu chính của chúng là dùng vũ lực cướp đoạt phụ nữ và của cải mà chúng không có quyền sở hữu. Thật dễ dàng hiểu được rằng, hậu quả từ hành động của Thorfinn đã khiến ông chuốc lấy mối thù hằn cay đắng nhất từ chúng. Một ngày nọ, Grettir trông thấy một con tàu đang tiến lại gần, do mười hai người chèo; nó cập bờ gần bến thuyền của Thorfinn, nơi có chiếc thuyền vốn không bao giờ được hạ thủy bởi ít hơn ba mươi người; thế nhưng mười hai tên này đã đẩy nó ra tận mép nước, đặt chiếc thuyền của chính chúng lên trên, rồi khiêng luôn vào trong bến thuyền.

Sự hoài nghi của Grettir nổi lên, chàng đi xuống, sau khi chào đón chúng niềm nở liền hỏi chúng là ai. Tên đầu đàn bảo rằng hắn được biết đến với cái tên Thorir Bụng Phệ; rằng em trai hắn là Ogmund, và những kẻ còn lại là đồng bọn của chúng. Grettir bảo chúng rằng chúng không thể đến vào thời điểm nào tốt hơn thế nếu, như chàng nghĩ, chúng có điều gì ấm ức với Thorfinn, bởi ông đang vắng nhà và phải qua lễ Giáng Sinh mới về, nhưng vợ và con gái ông thì đang ở nhà trong. "Bây giờ ta thấy lòng vô cùng sẵn lòng để trả thù Thorfinn," Thorir nói, "và gã này đây cũng rất sẵn tin tức, chẳng cần phải cạy miệng hắn ra làm gì." Thế là tất cả kéo nhau lên trang trại, nhưng những người phụ nữ thì hoảng loạn đến mức đầu óc quay cuồng, nghĩ rằng Grettir đã phản bội. Tuy nhiên, chính chàng đã thuyết phục những kẻ cuồng chiến cất vũ khí đi, và khi màn đêm buông xuống, chàng mang bia ra thết đãi chúng thật nhiều, kể chuyện và mua vui bằng những lời trêu đùa vui nhộn. Chợt một lúc sau, chàng ngỏ ý dẫn chúng đến kho báu của Thorfinn: chẳng chút chần chừ, chúng ngoan ngoãn đi theo; khi tất cả đã bước vào trong, chàng nhanh trí lách ra ngoài rồi khóa trái cửa lại. Sau đó, chàng chạy nhanh đi lấy vũ khí: một cây giáo ngạnh bản rộng, thanh kiếm và mũ giáp của mình. Bấy giờ những kẻ cuồng chiến mới nhận ra chúng đã sập bẫy; đập vỡ tấm ốp tường, chúng lao ra hành lang, nơi Grettir đã có mặt đúng vào lúc ngặt nghèo nhất, chàng dùng giáo đâm xuyên người Thorir; Ogmund Kẻ Ác đang áp sát ngay phía sau, thế nên nhát đâm xuyên qua tên này cũng đồng thời đâm thấu cả tên kia. Số còn lại chống trả bằng củi lượm và bất cứ thứ gì có sẵn trong tay, hoặc tìm cách tẩu thoát; nhưng Grettir đã tiêu diệt tất cả ngoại trừ hai tên trốn thoát được trong phút chốc, để rồi hôm sau người ta tìm thấy chúng dưới một mốc đá, đã chết vì lạnh và thương tích.

Chẳng bao lâu sau, Thorfinn trở về, và khi được nghe kể về những chiến công kỳ diệu của Grettir — người đã cứu lấy danh dự gia tộc ông như thế — ông liền giục chàng hãy tìm đến ông bất cứ khi nào cần giúp đỡ; từ đó cả hai trở thành những người bạn tâm giao; hơn thế nữa, tên tuổi của Grettir bắt đầu lan xa, và chàng trở nên nổi tiếng khắp đất nước Na Uy. Rời xa người bạn Thorfinn, chàng đáp chuyến tàu của một người tên là Thorkel, người sinh sống tại Heligoland. Ông chào đón Grettir vào nhà vô cùng nồng nhiệt, nhưng với một gã tên là Biorn cũng đang sống ở đó với ông, chàng trai người Iceland hoàn toàn không thể hòa hợp được, và thực tế chẳng ai thấy dễ chịu gì với Biorn bởi tính tình hắn vô cùng nóng nảy và khó ưa.

Có chuyện xảy ra là vào thời gian đó, một con gấu dữ hoành hành gây bao tang tóc, hung hãn đến mức không tha cho cả người lẫn súc vật, thế nên một đêm nọ Biorn lên đường đi giết nó. Con gấu đang ở trong hang của nó, dọc theo lối mòn dẫn vào hang, Biorn nằm phục xuống, che khiên lên người để chờ con thú mò ra ngoài theo thói quen của nó. Nhưng con thú đánh hơi được sự hiện diện của con người nên chậm chạp không chịu di chuyển; sự trì hoãn kéo dài đến mức Biorn ngủ quên mất. Bấy giờ con gấu trở nên nhanh nhẹn hẳn, nó lững thững bước ra, móc móng vuốt vào chiếc khiên của Biorn và hất văng qua vách đá. Biorn giật mình tỉnh giấc và cắm cổ chạy, suýt chút nữa thì thoát khỏi móng vuốt của nó; nhưng toàn bộ sự việc đã bị người ta nhìn thấy hết, và hắn đành phải hứng chịu bao lời châm chọc giễu cợt. Grettir sau đó đã đến và tiêu diệt con thú, dù không tránh khỏi một cuộc vật lộn kinh hoàng khiến cả hai rơi xuống vách đá, nhưng con gấu nằm ở phía dưới, còn Grettir thì có thể đâm xuyên qua trái tim nó. Vì chuyện này mà mối ác cảm của Biorn dành cho Grettir càng thêm sục sôi trong lồng ngực nhiều hơn bao giờ hết. Hắn giương buồm đi về phía tây sang Anh với tư cách là thuyền trưởng tàu của Thorkel; khi trở về, hắn chạm trán Grettir tại một nơi có tên là Drontheim-firth. Cả hai nối lại mối thù xưa, giao chiến trên bờ biển, và Biorn đã bị giết chết.

Vào thời điểm đó, Bá tước Svein đang cai trị Na Uy với tư cách là nhiếp chính, bởi vị vua hợp pháp vẫn còn là một cậu bé. Tại triều đình dưới quyền phục vụ của Bá tước có anh trai của Biorn là Hiarandi, người vô cùng nổi giận khi nghe tin Biorn chết và đã cầu cứu Bá tước về chuyện này. Do đó, Svein sai người gọi Thorfinn và Grettir đến, nhưng Hiarandi không chịu chấp nhận bất kỳ điều khoản hòa giải nào được đưa ra, đồng thời mai phục để tước đoạt mạng sống của Grettir. Cùng với năm kẻ khác, hắn nhảy bổ ra từ một cổng sân nào đó, vung rìu chém và gây thương tích cho Grettir; nhưng Grettir cùng một người bạn quay lại phản công và tiêu diệt tất cả trừ một tên trốn thoát được để về báo cáo với Bá tước. Vẫn còn lại một người anh em khác của Biorn và Hiarandi đứng ra nối tiếp mối thù, nhưng hắn cũng chẳng khá khẩm gì hơn và cũng bị bỏ mạng. Bá tước Svein bấy giờ "vô cùng tức giận" trước câu chuyện này, vì ông nói rằng: "Grettir nay đã giết liền ba anh em nhà người ta, hết kẻ này đến kẻ khác, và ta sẽ không đem sự bất công vào xứ sở này để nhận lấy sự đền bù cho những hành vi tội ác tày trời như thế"; thế nên ông không thèm lắng nghe bất kỳ đề nghị nào từ phía Thorfinn về việc nộp tiền phạt vạ mạng người. Tuy nhiên, rất nhiều người khác đã cùng lên tiếng phụ họa với Thorfinn, cầu xin Bá tước tha mạng cho Grettir, bởi suy cho cùng, chàng đã hành động để tự vệ, và nếu mạng sống của chàng bị phán quyết đem đi hy sinh, thì sẽ có những vụ tàn sát diễn ra trên khắp cả nước. Những lý lẽ đó cuối cùng cũng chiếm ưu thế, Grettir được phép ra đi bình an và quay trở lại Iceland khi thời hạn lưu vong đã chấm dứt.

Giờ đây đã trưởng thành thành một trang nam nhi, lại thêm sức mạnh thể chất tăng lên gấp bội, chàng lang thang khắp nơi trong nước để xem có ai xứng đáng đọ sức cùng mình hay không, và cảm thấy vô cùng bực bội khi chẳng tìm thấy một ai. Khoảng thời gian này, những lời đồn đại kỳ lạ lan truyền khắp nơi rằng một trang trại thuộc sở hữu của một người tên là Thorhall đang bị ma ám. Thorhall là một người chân chất, rất giàu có về gia súc và vật nuôi, nhưng gần như không thể giữ nổi người chăn cừu nào ở lại làm việc cho mình; vì thế, vô cùng bối rối, ông liền đến xin lời khuyên của Skapti Luật sư. Skapti hứa sẽ tìm cho ông một người chăn cừu tên là Glam, người Thụy Điển, nghe vậy Thorhall vô cùng cảm kích. Trên đường trở về, ông bị mất hai con bò cái màu nâu xám, liền đi tìm và trên đường đi thì gặp một người đang gánh củi, người đó bảo mình tên là Glam. Hắn có tầm vóc to lớn, bề ngoài thô kệch, đôi mắt xám trợn ngược và mái tóc màu xám như lông sói. Thorhall bảo rằng Skapti đã giới thiệu hắn, đồng thời nói thêm rằng nơi đó bị ma ám, nhưng Glam coi chuyện đó nhẹ tựng: "Những con bọ ấy không dọa được ta đâu," hắn đáp. Ở Thorhall-stead có một nhà thờ, nhưng Glam căm ghét những khúc thánh ca trong nhà thờ, bởi hắn là kẻ vô thần, tính tình độc ác, cáu kỉnh, chẳng ai có thể chịu đựng nổi hắn, và vợ của Thorhall là người chán ghét nhất. Cứ thế thời gian trôi đi cho đến đêm Giáng Sinh, Glam đòi ăn thịt, nhưng được bảo rằng không một người Cơ Đốc giáo nào lại ăn thịt vào ngày đó. Hắn cứ khăng khăng đòi cho bằng được; và người chủ nhà đành dọn ra, dẫu linh cảm thấy tai họa sẽ giáng xuống từ việc này. Glam cầm lấy thức ăn rồi bước ra ngoài với những tiếng lầm bầm cằn nhằn.

Người ta nghe thấy tiếng hắn trên những ngọn đồi vào lúc sáng sớm, nhưng không còn nghe thấy nữa khi ngày dần trôi qua; sau đó một trận bão tuyết ập đến, và Glam không trở về vào đêm đó cũng như ngày hôm sau, vì vậy các đội tìm kiếm đã được cử đi, và họ tìm thấy bầy cừu tản mác khắp các đầm lầy, bị cơn bão đánh gục hoặc đi lạc lên tận những vùng núi cao. Rồi họ đến một khoảng đất lớn bị giày xéo cao trên một thung lũng, trông như thể vừa có một cuộc vật lộn ác liệt diễn ra ở đó, đá và đất bị bới tung lên, cùng những dấu vết của một trận chiến dữ dội; quan sát kỹ hơn, họ phát hiện Glam đã chết, thi thể ngả màu xanh lét và sưng phồng to bằng một con bò đực. Họ cố gắng khiêng thi thể về phía nhà thờ nhưng chỉ nhích đi được một quãng rất ngắn; thế nên họ đành quay trở lại và kể lại cách họ lần theo những dấu chân to đến mức như thể người ta đóng cả đáy thùng phuy xuống đất, dẫn từ khoảng đất bị giày xéo lên tận dưới những vách đá dựng đứng cao trên thung lũng, dọc theo lối đi là những vết máu lớn. Từ điều này, mọi người cho rằng con ác quỷ đã giết Glam cũng phải nhận những vết thương đủ nặng cho nó, nhưng chẳng ai có thể nói chắc chắn được điều gì.

Vào ngày thứ hai sau lễ Giáng Sinh, người ta lại cử người đi khiêng thi thể Glam về nhà thờ, nhưng dù có dùng ngựa để kéo thì họ cũng không tài nào dịch chuyển được cái xác ngoại trừ việc kéo sếch xuống dốc, vì vậy Glam đành phải được chôn cất ngay tại nơi hắn nằm. Bấy giờ chỉ trong một thời gian ngắn, mọi người nhận ra rằng Glam không nằm yên một chỗ; hắn lang thang gần như suốt đêm lẫn ngày, và chứng nào tật nấy, ban đêm còn leo lên những nóc nhà cưỡi ngựa giẫm đạp dữ dội đến mức gần như làm sập chúng. Người dân vô cùng hoảng sợ vì điều này; nhiều người ngất xỉu hoặc phát điên, trong khi những người khác thì lập tức bỏ trốn ngay tại chỗ. Một người chăn cừu khác, to lớn và lực lưỡng, được phái đến thay thế vị trí của Glam; hắn chẳng hề nao núng trước những hiện tượng ma quái, thậm chí còn coi đó là một trò vui thú hơn là sợ hãi khi Glam cưỡi trên những nóc nhà. Nhưng khi một mùa Giáng Sinh nữa lại đến, người chăn cừu ấy bỗng mất tích; người ta tổ chức tìm kiếm và phát hiện hắn nằm bên sườn đồi gần ngôi mộ của Glam, với cái cổ bị bẻ gãy và từng chiếc xương trên cơ thể bị đập nát vụn. Khi ấy Glam càng trở nên hùng mạnh hơn bao giờ hết; đàn gia súc rống lên từng hồi và húc lẫn nhau, chuồng trại nứt toác, và một người chăn bò đã làm việc lâu năm tại trang trại của Thorhall được tìm thấy đã chết, đầu nằm ở ngăn chuồng này còn chân lại ở ngăn chuồng khác. Không một ai có thể đi lên thung lũng bằng ngựa hay chó săn, bởi chúng sẽ bị giết chết ngay lập tức, và việc tìm kiếm người hầu ở lại trang trại quả thực chẳng phải là điều dễ dàng.

Mọi chuyện đã đi đến bước đường này khi Grettir cưỡi ngựa đến Thorhall-stead, nơi người chủ nhà chào đón chàng nồng nhiệt, dù cũng cảnh báo rằng rất ít người muốn ở lại dưới mái nhà của ông lâu. Con ngựa của Grettir được nhốt vào chuồng, và đêm đầu tiên chẳng có chuyện gì xảy ra; nhưng sang đêm thứ hai thì chuồng ngựa bị phá tung, con ngựa bị lôi xịch ra tận cửa, và từng chiếc xương trên mình nó đều bị bẻ gãy. Đêm tiếp theo, Grettir thức trắng để canh gác; và khi một phần ba đêm trôi qua, chàng nghe thấy một tiếng động kinh hoàng như có kẻ đang phi ngựa trên nóc nhà, nện gót chân thình thịch lên lớp tranh lợp khiến từng thanh rui mè kêu răng rắc. Chàng tiến ra cửa và nhìn thấy Glam, kẻ mà theo chàng thấy, có cái đầu to lớn đến kỳ dị. Glam từ từ bước vào và với lấy một bó đồ nằm trên ghế, nhưng Grettir liền dang chân chặn ngang một cột nhà, tóm lấy bó đồ ấy và giằng co với Glam bằng một sức mạnh lớn đến mức chiếc vỏ bọc bị xé toạc ra giữa hai người. Glam lấy làm ngạc nhiên không hiểu kẻ nào lại dám dùng sức mạnh lớn nhường ấy để giằng co với mình, khi Grettir lao vụt vào, ôm chầm lấy vòng eo hắn và cố quật ngã hắn ngửa ra đằng sau; nhưng chàng lại bị sức mạnh của Glam đẩy lùi ngược lại, sức mạnh ấy quả thực dường như còn lớn hơn cả của chính chàng. Một trận vật lộn vô cùng cam go diễn ra; nhưng cuối cùng Grettir, dồn hết sức lực cho một cú tung người bất ngờ, lao thẳng vào lồng ngực Glam, đồng thời dùng cả hai chân đạp mạnh vào tảng đá nửa chìm nằm ngay ngưỡng cửa ra vào. Glam hoàn toàn không lường trước được điều này, thế nên hắn lảo đảo ngả ra sau và xoay vòng vào cửa, khiến phần vai đập mạnh vào phần trên của khung cửa; mái nhà tung toét — cả rui mè lẫn lớp tranh đóng băng — và hắn ngã ngửa ra ngoài nhà trong tư thế dang rộng hai tay, đè cả lên người Grettir.

Bên ngoài trăng sáng vằng vặc, với những đám mây trôi dạt bay qua mặt trăng; ngay khoảnh khắc đó, mặt trăng quang đãng trở lại, và Glam trợn trừng đôi mắt nhìn thẳng lên bầu trời. Chỉ vì cảnh tượng ấy mà Grettir thú nhận rằng bản thân cảm thấy kinh hãi vượt xa mọi thứ mà chàng từng chứng kiến trước đây; đồng thời vì cả sự mệt mỏi lẫn nỗi sợ hãi bủa vây, chàng không tài nào rút nổi thanh kiếm ngắn ra để chém đứt đầu Glam. Nhưng Glam vốn ranh mãnh hơn những hồn ma khác, thế nên lúc bấy giờ hắn cất lời: "Ngươi đã cực kỳ khao khát được gặp ta, hỡi Grettir, nhưng cũng chẳng có gì là lạ nếu cuộc gặp gỡ này mang đến cho ngươi tai họa. Ta phải nói cho ngươi điều này, rằng ngươi giờ đây chỉ còn lại một nửa sức mạnh và dũng khí vốn là định mệnh của ngươi nếu ngươi không chạm trán ta; ta không thể tước đoạt đi sức mạnh mà ngươi có trước đây, nhưng ta có thể định đoạt điều này — rằng ngươi sẽ không bao giờ có thể hùng mạnh hơn ngươi lúc này. Cho đến nay ngươi đã giành được danh tiếng nhờ những chiến công của mình, nhưng từ nay về sau những điều bất công và tội ác tước đoạt mạng người sẽ giáng xuống đầu ngươi, và phần lớn những việc làm của ngươi sẽ biến thành nỗi buồn rầu và tai ương, ngươi sẽ bị biến thành kẻ ngoài vòng pháp luật, và định mệnh của ngươi sẽ mãi mãi phải lang thang sống ở nước ngoài. Vì thế, ta giáng xuống đầu ngươi lời nguyền này, rằng ngươi sẽ mãi mãi nhìn thấy đôi mắt của ta bằng chính đôi mắt của mình trong những ngày tháng ấy, và ngươi sẽ thấy khó nhọc biết bao khi phải sống cô độc, và chính điều đó sẽ kéo ngươi đến cái chết." Trí khôn của Grettir dần hồi phục trở lại, và theo đó chàng rút thanh kiếm ngắn của mình ra, chém đứt đầu Glam rồi đặt nó vào đùi hắn. Thi thể của Glam bị thiêu cháy, tro tàn được đựng trong một tấm da thú rồi đem chôn. Thorhall vô cùng vui mừng trước ơn cứu mạng, đã đối đãi với Grettir rất hậu hĩnh, tặng chàng một con ngựa tốt và quần áo tử tế, bởi trang phục của chàng đã bị xé tơi tả trong cuộc vật lộn. Tên tuổi của Grettir lan xa khắp chốn nhờ chiến công này, và không một ai được coi là ngang hàng với chàng về sự táo bạo cũng như lòng dũng cảm. Thế nhưng lời nguyền của Glam bắt đầu ứng nghiệm, bởi Grettir không dám bước ra ngoài sau khi trời tối, vì khi đó chàng luôn có cảm giác nhìn thấy đủ mọi thứ kinh hoàng. Nó trở thành một câu cửa miệng trong dân gian rằng Glam ban tặng "tầm nhìn của Glam" cho những ai nhìn nhận sự việc không đúng với bản chất thật của chúng, điều mà ngày nay chúng ta diễn tả bằng từ "ảo ảnh" (glamour).

Bấy giờ Grettir có một mong muốn mãnh liệt là được đến Na Uy, bởi Bá tước Svein đã trốn khỏi đất nước sau khi thất bại trong một trận chiến, và Olaf Thánh nắm giữ toàn quyền cai trị với tư cách là vua. Ở đó cũng có một người tên là Thorir xứ Garth — kẻ từng sống ở Na Uy và là bạn của nhà vua; người này rất nóng lòng muốn cử các con trai của mình ra đi để trở thành bề tôi của nhà vua. Các con trai của ông ta theo đó đã giương buồm ra khơi và cập bến tại Stead, nơi họ ở lại vài ngày trong thời tiết giông bão. Grettir cũng đã giương buồm đuổi theo sau họ, và đoàn thủy thủ tiến thẳng đến Stead, bị hành hạ dữ dội bởi thời tiết khắc nghiệt, tuyết rơi và giá lạnh; tất cả đều kiệt sức, mệt mỏi và ướt sũng. Để tiết kiệm chi phí, họ không ghé vào cảng mà neo đậu dọc theo một con đê, nơi dù chết cóng vì lạnh nhưng họ không tài nào nhóm nổi một đống lửa. Khi màn đêm buông xuống, họ nhìn thấy một ngọn lửa lớn đang bốc cháy ở phía bờ bên kia của eo biển mà họ vừa chèo thuyền vượt qua, thế nên họ bắt đầu bàn tán và tự hỏi liệu có khả năng nào có kẻ mang được đống lửa ấy về hay không. Grettir nói rất ít, nhưng chuẩn bị sẵn sàng cho việc bơi lội; chàng chỉ mặc một chiếc áo choàng và quần đùi bằng vải buồm. Chàng thắt gọn chiếc áo choàng lại, buộc chặt một sợi dây thừng quanh eo và mang theo một cái thùng; rồi chàng lao mình xuống biển và bơi sang bên kia. Tại đó, chàng nhìn thấy một ngôi nhà và nghe thấy rất nhiều tiếng nói chuyện cùng tiếng ồn ào, thế nên chàng hướng về phía đó và phát hiện đó là một nhà trọ dành cho các thủy thủ ven biển; có mười hai người đang ngồi xung quanh một đống lửa lớn trên sàn nhà, uống rượu, và đó chính là những người con của Thorir. Khi Grettir xông bổ vào, chàng không biết ai đang ở trong đó, bản thân chàng trông vô cùng to lớn bởi chiếc áo choàng đã bị đóng băng hoàn toàn; vì vậy những người ở đó tưởng lầm chàng là một con quỷ lùn độc ác nào đó và vung bất cứ thứ gì có sẵn trong tay để đánh chàng; nhưng Grettir gạt phăng tất cả các đòn tấn công, chộp lấy mấy thanh củi đang cháy rồi bơi trở về tàu. Các đồng đội của Grettir vô cùng sung sướng, hết lời ca ngợi chàng cùng chuyến đi và lòng dũng cảm ấy.

GRETTIR ĐÁNH BẠI THORIR RÊM ĐỎ

Sáng hôm sau, họ vượt qua eo biển nhưng chẳng thấy ngôi nhà nào cả, chỉ còn lại một đống tro tàn lớn, và trong đó có rất nhiều xương người. Họ hỏi xem có phải Grettir đã gây ra tội ác này không; nhưng chàng đáp rằng mọi chuyện xảy ra đúng như những gì chàng đã dự đoán. Đi đến đâu, người ta cũng đồn đại rằng Grettir đã thiêu sống những con người ấy; và tin tức nhanh chóng lan rộng rằng các nạn nhân chính là những người con trai của Thorir xứ Garth. Do đó, Grettir từ đó mang tiếng xấu đến mức bị đuổi khỏi con tàu, và hầu như không một ai chịu nói một lời tốt đẹp nào vì chàng. Khi mọi chuyện đã đi vào ngõ cụt không lối thoát, chàng quyết định đến giải thích rõ mọi chuyện với nhà vua, đồng thời đề nghị tự chứng minh sự trong sạch của mình khỏi những lời vu khống bằng cách cầm nắm thanh sắt nung đỏ mà không bị bỏng. Vận rủi vẫn tiếp tục đeo bám chàng, bởi khi mọi thứ đã sẵn sàng trong nhà thờ nơi nghi lễ chuẩn bị diễn ra, một gã thiếu niên có vẻ ngoài hoang dã, hoặc theo một số người nói là một linh hồn ô uế, từ đâu chui vụt lên và thốt ra những lời lẽ vô lễ với Grettir khiến chàng đấm gã ngã gục ngay tại chỗ. Sau sự việc đó, nhà vua kiên quyết không cho phép nghi lễ được tiến hành nữa: "Ngươi quả là một kẻ quá ư bất hạnh để có thể ở lại với chúng ta, và nếu có ai từng bị nguyền rủa, thì chắc chắn ngươi là kẻ đứng đầu trong số đó," ngài phán, và khuyên chàng nên quay trở lại Iceland vào mùa hè. Trong khi đó, Asmund Tóc Xám qua đời và được chôn cất tại Biarg, Atli lên kế thừa tài sản của ông, nhưng chẳng bao lâu sau lại bị sát hại dã man bởi một vị thủ lĩnh láng giềng — kẻ vốn mang lòng ganh ghét vì Atli có quá nhiều bạn bè và ghen tị với gia tài của anh. Thorir xứ Garth đâm đơn kiện tại hội đồng Thing nhằm khép tội Grettir vì vụ hỏa hoạn thiêu rụi các con trai ông ta; nhưng Skapti Luật sư cho rằng việc kết án một con người khi chưa nghe người đó tự bào chữa là điều bất công, và đã thốt ra những lời khôn ngoan sau: "Câu chuyện mới chỉ được một nửa nếu chỉ có một người kể lại, bởi hầu hết mọi người đều sẵn sàng lái câu chuyện của mình về phía tồi tệ hơn khi có tới hai cách kể." Tuy nhiên, Thorir là một kẻ có thế lực và có những người bạn quyền thế; những kẻ này cấu kết với nhau để thúc đẩy vụ kiện, dùng quyền lực áp đảo thay vì tuân theo luật pháp để đạt được phán quyết của mình. Cứ thế, Grettir bị kết án lưu vong vì một tội lỗi mà chàng hoàn toàn vô tội. Ba mẩu tin tức tồi tệ ấy đồng loạt chào đón chàng ngay khi vừa trở về Iceland: cái chết của người cha, vụ sát hại người anh trai, và án phạt lưu vong của chính mình.

Một trong những việc đầu tiên chàng làm là trả thù cho cái chết của anh trai mình, nhưng cái đầu của chàng đã bị treo giá, và chàng cứ lang thang nay đây mai đó trong chốn hoang vu. Có lần, khi đang nằm ngủ, một số người ở xứ Icefirth tìm thấy chàng, và dẫu họ có tới mười người nhưng cũng phải rất vất vả mới bắt được chàng; cuối cùng họ trói chàng lại và dựng một cái giá treo cổ, vì họ định hanged chàng. May mắn cho Grettir, đúng khoảnh khắc đó vợ của vị thủ lĩnh cai quản vùng đất ấy cưỡi ngựa đi ngang qua, bà đã đứng ra can thiệp và phóng thích cho chàng, đổi lại lời hứa của chàng là sẽ không gây gối loạn ở vùng đất đó nữa. Cuộc phiêu lưu tiếp theo của chàng diễn ra tại một nơi gọi là Ernewaterheath, nơi chàng đã tự dựng cho mình một túp lều và sống bằng nghề đánh bắt cá trên sông. Có những kẻ ngoài vòng pháp luật khác, khi nghe tin Grettir đang có mặt ở vùng lân cận, đã thỏa thuận với một tên tên là Grim rằng hắn sẽ giết chàng. Grim nài nỉ Grettir cho hắn vào ở chung trong túp lều, và chàng đã đồng ý, bởi vì chàng rất sợ hãi khi phải ở một mình trong bóng tối; tuy nhiên, vì vẫn hoài nghi về gã này, chàng luôn giữ thanh kiếm ngắn của mình trong tầm với. Một ngày nọ, Grim đi đánh cá về, tưởng rằng Grettir đang ngủ vì chẳng thấy chàng nhúc nhích khi hắn bất ngờ giậm mạnh chân xuống đất; nghĩ rằng cơ hội của mình đã đến, hắn lón rén đi nhón chân tới mép giường, cầm lấy thanh kiếm ngắn của Grettir và rút nó ra khỏi vỏ. Nhưng đúng vào khoảnh khắc Grim giơ cao kiếm lên để đâm Grettir, kẻ tưởng chừng đang ngủ say bỗng chồm vùng dậy, đánh ngã Grim, giật phăng thanh kiếm khỏi tay hắn và kết liễu đời hắn. Tiếp theo đó, kẻ thù của Grettir là Thorir xứ Garth nghe được tung tích của chàng, liền thuyết phục một tên tên là Thorir Rêmdỏ tìm cách sát hại chàng. Thế nên Rêmdỏ lên kế hoạch với mục tiêu, như cách người ta ví von đầy kỳ thú, là sẽ "thu phục" Grettir. Tuy nhiên, chàng từ chối để được "thu phục", bởi Rêmdỏ chẳng khá khẩm gì hơn Grim. Hắn tìm cách sát hại kẻ lưu vong khi chàng đang bơi trở về từ những tấm lưới cá của mình, nhưng Grettir lặn sâu xuống như một hòn đá và bơi dọc theo đáy nước cho đến khi đến được một nơi mà Rêmdỏ không thể nhìn thấy để lên bờ. Sau đó, chàng tập kích hắn từ phía sau trong lúc Rêmdỏ vẫn đang dán mắt chờ đợi chàng ngoi lên mặt nước; chàng nhấc bổng hắn qua đầu và quật mạnh xuống đất đến mức vũ khí trong tay hắn rơi ra ngoài. Grettir chộp lấy nó và chém đứt đầu hắn.

Thorir xứ Garth chẳng lấy làm hài lòng chút nào với kết quả từ nỗ lực sai người ám sát Grettir của mình, ông ta bèn tụ tập một lực lượng gần tám mươi người để bắt cho bằng được chàng; nhưng lần này Grettir đã được một người bạn báo trước và nhanh chóng chiếm giữ vị trí tại một khe núi vô cùng hiểm trở. Khi thuộc hạ của Thorir kéo đến và tấn công, chàng tiêu diệt từng kẻ một cho đến khi hạ gục được mười tám tên và làm bị thương rất nhiều kẻ khác, khiến Thorir phải thốt lên rằng: "Này anh em, chúng ta đang đối đầu với quỷ lùn chứ không phải con người nữa rồi," và ra lệnh cho số còn lại rút lui. Chừng ít lâu sau, hắn gom góp khoảng hai mươi người rồi cưỡi ngựa lên đường lùng sục Grettir lần nữa. Lần này hắn suýt chút nữa thì tóm gọn được kẻ ngoài vòng pháp luật khi không báo trước; nhưng Grettir và một người bạn vừa kịp thời ẩn nấp ngay khi Thorir cưỡi ngựa phóng qua. Sau khi đoàn người đi khuất, Grettir nảy ra một ý tưởng. "Chúng sẽ chẳng đời nào thấy chuyến đi của mình có ích nếu chúng ta không được tìm thấy," chàng nói; thế nên, dẫu vấp phải sự can ngăn kịch liệt từ người bạn, chàng vẫn cải trang bằng một chiếc mũụpụp sụp và những bộ trang phục khác, cầm theo một cây gậy rồi chặn đầu nhóm của Thorir tại một khúc đường mà chàng thừa biết thế nào họ cũng đi qua. Họ hỏi chàng có thấy ai cưỡi ngựa qua hoang mạc không. "Có chứ," chàng đáp, "những kẻ các ngươi đang tìm ta đã thấy rồi, và các ngươi chỉ sút chút xíu nữa là bắt kịp họ thôi; họ đang ở mãi tận phía nam của những vũng lầy nằm bên phía tay trái kìa." Nghe vậy, Thorir cùng đám thuộc hạ liền phi ngựa cắm cổ phi đi, nhưng những vũng lầy hóa ra lại là một thứ hố bùn lầy thụt, khiến đám ngựa bị sa lầy kẹt cứng ở đó; chúng cứ ngụp lặn và giãy giụa suốt cả phần lớn thời gian trong ngày, trong khi đám kỵ mã thì "chửi rủa quỷ tha ma bắt gã nhà quê lang thang đã chơi khăm họ một vố đau đớn như vậy."

Bấy giờ Grettir nhận thấy tốt hơn hết là nên đi lang thang khắp xứ trong bộ dạng cải trang, và dưới cái tên Khách Quý, chàng đến một nơi gọi là Sandheaps — vùng đất bị quỷ lùn ám ảnh nặng nề. Hai mùa đông trước khi chàng đến, người chồng của mụ chủ nhà đã mất tích một cách bí ẩn trong lúc vắng nhà, chẳng ai biết đi đâu; bà tên là Steinvor. Một tiếng động lớn đổ vỡ từng vang lên trong đêm quanh khu vực giường ngủ của người đàn ông ấy, nhưng người nhà quá hoảng sợ nên không dám đứng dậy tìm hiểu nguyên nhân; đến sáng hôm sau Steinvor trở về thì chồng bà đã biến mất. Lại thêm năm tiếp theo, trong khi bà đi lễ nhà thờ, một người hầu trong nhà ở lại trông nhà; nhưng hắn cũng bỗng dưng biến mất và những vết máu xuất hiện xung quanh cửa chính. Grettir được nghe kể về chuyện này khi chàng đến Sandheaps vào đúng đêm Giáng Sinh, lưu lại đó dưới cái tên Khách Quý. Steinvor, như thường lệ, rời nhà đi lễ và vắng mặt suốt đêm hôm đó, để lại Grettir ở nhà một mình. Chàng thức trắng canh gác, và vào khoảng nửa đêm, chàng nghe thấy một tiếng động lớn bên ngoài, chẳng bao lâu sau thì có một mụ quỷ lùn khổng lồ bước vào sảnh, một tay cầm máng ăn và tay kia cầm chiếc dao phay quái dị. Nhìn thấy Grettir, mụ lao sầm vào chàng, nhưng chàng lập tức áp sát và một trận vật lộn kinh hoàng diễn ra. Mụ ta sở hữu sức mạnh vượt trội hơn và kéo xềnh xệch chàng ra khỏi nhà, làm bật tung toàn bộ các khung cửa; mụ lôi chàng tuột xuống dòng sông chảy qua trang trại, và Grettir, kiệt sức vì cuộc chiến cam go, đã gần như chạm đến giới hạn chịu đựng của bản thân. Dồn hết chút sức lực cuối cùng, chàng xoay xở rút được thanh kiếm ngắn ra và chém đứt phăng cánh tay của mụ quỷ ngay khớp vai; lúc đó chàng mới được giải thoát, còn mụ ta ngã nhào xuống vực sâu và bị dòng nước xiết cuốn trôi đi. Đó ít nhất là câu chuyện theo lời Grettir; nhưng những người dân trong vùng lại kể rằng mặt trời đã ló dạng khi họ vẫn đang vật lộn với nhau, và chính vì thế mà mụ quỷ đã bị bục xác ra; bởi theo truyền thuyết Bắc Âu, đó là số phận của lũ quỷ lùn nếu chúng tình cờ bị ánh mặt trời mọc chiếu trúng khi còn ở trên mặt đất.

Steinvor trở về cùng vị linh mục, người đã hỏi Grettir xem chàng nghĩ hai kẻ biến mất hiện đang ở đâu. Chàng đáp rằng chàng nghĩ họ đang ở dưới vực sâu; nhưng nếu vị linh mục chịu giúp một tay, chàng sẽ tìm ra. Vị linh mục đồng ý. Theo đó, mang theo một sợi dây thừng bên mình, họ lần theo dòng suối xuôi xuống một ngọn thác nước và nhìn thấy một cái hang nằm ẩn sâu dưới vách đá — vách đá dựng đứng cao đến gần năm mươi sải tay đổ xuống mặt nước. Lòng vị linh mục chùng xuống vì sợ hãi, nhưng Grettir quyết tâm thực hiện cho bằng được; thế nên, đóng một cái cọc xuống đất, chàng buộc chặt sợi dây thừng vào đó và dặn vị linh mục canh chừng; rồi chàng buộc một hòn đá vào đầu kia và thả chìm xuống nước. Khi mọi thứ đã sẵn sàng, chàng cầm thanh kiếm ngắn và lao mình xuống dòng nước. Bias khuất tầm mắt của vị linh mục, chàng lặn ngụp dưới ngọn thác — và đó là một công việc cực nhọc bởi dòng nước xoáy vô cùng mạnh mẽ; nhưng cuối cùng chàng cũng bấu được vào một mỏm đá nhô ra để nghỉ ngơi một lát. Có một cái hang lớn nằm ngay dưới thác nước, và dòng sông đổ ào ạt qua vách đá dựng đứng bao bọc lấy nó. Grettir trèo vào trong hang, nơi chàng thấy một đống lửa lớn đang cháy bập bùng, và một gã khổng lồ đang ngồi cạnh đó, to lớn và gớm ghiếc vô cùng. Hắn vung thanh đại đao chém về phía kẻ đột nhập, nhưng Grettir né tránh được đòn đánh và tung ra một nhát kiếm mạnh mẽ đến mức gã khổng lồ ngã quỵ xuống chết ngay tức khắc. Vị linh mục ở trên bờ, nhìn thấy dòng nước xoáy cuốn theo cả máu chảy dưa và đinh ninh rằng Grettir đã bị giết, liền hoảng sợ bỏ chạy và loan truyền tin tức về cái chết của chàng. Trong khi đó, Grettir ở lại trong hang cho đến tận đêm khuya; chàng tìm thấy xương của hai người ở đó, liền bỏ vào một chiếc túi; vừa bơi vừa mang chúng ra chỗ dây thừng, chàng giật giật dây, nhưng vì vị linh mục đã bỏ chạy nên chàng đành phải tự kéo thân hình mình lên bằng chính sức lực của đôi tay. Chàng mang những khúc xương đến nhà thờ để ở đó, rồi tự mình quay trở lại Sandheaps. Khi vị linh mục nhìn thấy Grettir, chàng đã trách móc ông ta về hành vi thất hứa bỏ rơi sợi dây thừng, tội lỗi mà vị linh mục buộc phải thừa nhận; tuy nhiên, không có hậu quả tồi tệ nào xảy ra, những khúc xương đã được đem chôn cất, và vùng đất cũng được giải thoát khỏi những hiện tượng ma quái. Grettir nhận được rất nhiều lời ngợi khen, bởi chàng đã tẩy uế cho xứ sở khỏi những sinh vật tà ác từng gây ra cái chết của những con người ở vùng thung lũng đó.

Người hùng của chúng ta tiếp tục ẩn náu tại Sandheaps, nhưng Thorir xứ Garth hay tin đã cử người đến bắt chàng. Do đó, Grettir rời khỏi nơi này và đi đến Maddervales, tìm gặp Gudmund Giàu Có để cầu xin sự che chở. Tuy nhiên, Gudmund không dám cưu mang chàng, nhưng khuyên chàng nên tìm nơi náu thân tại một hòn đảo có tên là Drangey ở Skagafirth. Nơi đó, theo lời ông, vô cùng đắc địa để phòng thủ, bởi nếu không có thang thì không ai có thể đặt chân lên đảo được. Grettir đồng ý lên đường, và về nhà ở Biarg để từ biệt người mẹ. Em trai chàng là Illugi lúc bấy giờ đã mười lăm tuổi, là một thiếu niên khôi ngô tuấn tú, đã vô tình nghe được cuộc trò chuyện của Grettir với mẹ về dự định rời đi đến Drangey. "Em sẽ đi cùng anh, thưa anh trai," cậu nói, "dù em không biết liệu mình có giúp ích gì cho anh hay không, ngoại trừ việc em sẽ mãi mãi trung thành với anh, và không bao giờ bỏ chạy chừng nào anh vẫn còn đứng vững." Asdis chúc hai anh em lên đường bình an, đồng thời đưa ra lời cảnh báo Grettir về tà thuật; nhưng bà thừa hiểu rằng mình sẽ chẳng bao giờ còn được gặp lại bất kỳ người con nào nữa. Họ rời Biarg, đi về phía bắc hướng tới Drangey; và trên đường đi họ chạm trán một gã lười biếng to lớn ăn mặc rách rưới tên là Thorbiorn Noise, một kẻ lười nhác chẳng chịu làm việc và là một tên khoác lác vô ơn; nhưng họ vẫn cho phép hắn gia nhập cùng.

Bấy giờ Drangey là một hòn đảo có những vách đá dựng đứng sừng sững nhô lên từ mặt biển; trên đảo có những đồng cỏ tươi tốt, cùng rất nhiều cừu và gia súc thuộc sở hữu của khoảng hai mươi người — những người cùng nhau sở hữu hòn đảo theo hình thức cổ phần. Hai người tên là Hialti và Thorbiorn Angle, là những kẻ giàu có nhất, nên nắm giữ phần cổ phần lớn nhất. Khi những người chủ đất chuẩn bị ra đảo để dắt gia súc về làm thịt, họ phát hiện ra hòn đảo đã bị kẻ khác chiếm giữ, điều mà họ lấy làm lạ; nhưng cho rằng những kẻ đang chiếm giữ là những thủy thủ gặp nạn, họ chèo thuyền đến vị trí đặt những chiếc thang thì thấy chúng đã được kéo lên cao. Những lời thuyết phục chẳng mang lại tác dụng gì, thế là những người chủ đất đành ra về tay trắng và bằng cách này hay cách khác đã nhượng lại phần cổ phần tương ứng của họ cho Angle, với điều kiện ngầm hiểu là hắn sẽ phải dẻo dai giải cứu hòn đảo khỏi những kẻ xâm nhập không mời mà đến này. Tháng ngày trôi qua mà chẳng mang lại sự thay đổi nào; nhưng rồi Grettir tuyên bố rằng chàng sẽ vào đất liền để kiếm lương thực. Cải trang cẩn thận, chàng thực hiện kế hoạch của mình, để lại Illugi và Noise ở lại canh giữ những chiếc thang. Các cuộc thi đấu thể thao đang diễn ra tại một nơi có tên là Heron-ness, và người lạ mặt được hỏi liệu ông có muốn tham gia vật lộn hay không. "Đã từng có thời gian," chàng đáp, "từng rất thích thú với nó, nhưng giờ ta đã bỏ rồi; tuy nhiên, với điều kiện là sự bình an và an toàn được đảm bảo cho đến khi ta trở về nhà, ta sẵn sàng thử sức một trận." Điều này được đồng ý, ngay lúc đó chàng cất bỏ lớp ngụy trang và đứng sừng sững lộ diện nguyên hình là Grettir kẻ ngoài vòng pháp luật. Tất cả nhận ra rằng họ đã bị lừa gạt, thế nhưng vì lời thề của chính mình, họ chẳng thể làm gì được. Đầu tiên một mình Hialti lao vào vật ngã Grettir nhưng chỉ nhận lấy một cú quật ngã trời giáng; sau đó hắn và người anh em Angle cùng lao vào tấn công, nhưng dẫu mỗi kẻ có sức mạnh của hai người thì họ cũng chẳng là đối thủ của đối phương và đành lủi thủi rút lui trong sự bẽ bàng.

Sau đó Grettir quay trở lại Drangey. Hai mùa đông đã trôi qua trên hòn đảo, nhưng củi đốt vô cùng khó kiếm; Noise được phái xuống bờ biển để gom những khúc củi trôi dạt từ biển vào, nhưng hắn ngày càng trở nên lười biếng hơn và cằn nhằn nhiều hơn mỗi ngày, thậm chí có lần còn để cho lửa bị tắt ngấm, trong khi nhiệm vụ của hắn là phải duy trì cho nó cháy liên tục. Grettir quyết định bơi vào đất liền để mang củi về; chàng đã thực hiện thành công việc này dù khoảng cách lên tới một hải lý đường biển, khiến ai nấy đều tấm tắc khen ngợi bản lĩnh phi thường của chàng cả trên cạn lẫn dưới nước. Trong khi đó, Angle, sau khi thất bại trong nỗ lực thứ hai nhằm đổ bộ và đánh đuổi Grettir, đã thuyết phục một thanh niên tên là Hoering, một kẻ leo núi chuyên nghiệp, thử sức leo lên vách đá, hứa hẹn sẽ thưởng một khoản tiền rất lớn nếu thành công. Angle chèo thuyền đưa hắn sang, và Hoering quả thật đã leo lên được vách đá hiểm trở, nhưng chàng thanh niên Illugi đã kịp thời cảnh giác, rượt đuổi hắn vòng quanh hòn đảo, khiến Hoering bị ép vào thế đường cùng, đành nhảy xuống vách đá tự vẫn.

Mụ phù thủy Thurid yểm bùa lên khúc củi.

Vào khoảng thời gian này, khi Grettir đã trải qua ngần ấy năm lưu vong, nhiều người cho rằng bản án nên được hủy bỏ; và người ta tin chắc rằng chàng sẽ được ân xá vào mùa hè tiếp theo; nhưng những kẻ từng sở hữu hòn đảo lại vô cùng bất mãn trước viễn cảnh chàng được tha bời, và giục Angle hoặc phải trả lại hòn đảo, hoặc phải tiêu diệt Grettir. Lúc bấy giờ Angle có một người mẹ nuôi tên là Thurid; bà ta già nua và rất ranh ma về tà thuật, những thứ mà bà đã học được khi còn trẻ; bởi mặc dù Cơ Đốc giáo lúc bấy giờ đã được thiết lập trên đảo, nhưng vẫn còn đó rất nhiều dấu vết của tín ngưỡng ngoại giáo. Angle cùng mụ ta chèo chiếc thuyền mười chèo ra khơi để gây sự với Grettir, và kết quả cuối cùng là kẻ ngoài vòng pháp luật đã ném một hòn đá lớn xuống thuyền — nơi mụ phù thủy đang nằm ẩn mình dưới những lớp khăn quấn — làm gãy chân mụ. Angle phải hứng chịu vô số lời châm chọc vì mọi nỗ lực đánh bại Grettir của hắn đều thất bại. Một ngày nọ, Thurid đang tập tễnh lê bước dọc theo bờ biển thì bắt gặp một khúc gỗ lớn, là phần thân của một cây cổ thụ. Bà ta đẽo phẳng một khoảng trên đó, khắc những ký tự ma thuật, tức các chữ rune, lên phần rễ, tô đỏ chúng bằng máu của chính mình và lầm rầm những câu chú yểm bùa; sau đó bà đi lùi vòng quanh khúc gỗ ngược chiều kim đồng hồ — nghĩa là hướng đi ngược với hướng mặt trời — và đẩy khúc gỗ trôi ra khơi dưới rất nhiều lời nguyền mạnh mẽ, sao cho nó sẽ trôi dạt đến tận Drangey. Nó lướt đi ngược dòng gió giật cho đến khi đến được hòn đảo, nơi Illugi và Grettir nhìn thấy nó, nhưng thừa biết nó mang điềm gở nên họ đã đẩy khúc gỗ trôi dạt xa bờ; thế nhưng sáng hôm sau nó lại xuất hiện ở đó, đến gần những chiếc thang hơn so với hôm trước; nhưng họ lại một lần nữa đẩy nó ra khơi. Ngày tháng trôi dần sang mùa hè, một cơn bão kéo theo mưa dông nổi lên; vì hai anh em đang thiếu củi đốt, Noise bị sai xuống bờ biển để tìm củi trôi, vừa đi vừa cằn nhằn vì bị bắt làm việc trong thời tiết xấu, thì ôi thôi! Khúc gỗ ấy lại nằm ở đó, và hắn ta khênh nó lên.

Grettir tức giận mắng Noise, và vì không để ý kỹ khúc gỗ là gì, chàng vung rìu chém mạnh vào nó, chiếc rìu trượt khỏi thớ gỗ và cắm sâu vào chân chàng, thấu tận xương tủy. Illugi băng bó lại cho chàng, và thoạt đầu tưởng chừng vết thương đã lành hẳn. Nhưng chỉ một thời gian sau, chân Grettir bắt đầu đau nhức buốt nhói, chuyển sang màu xanh và sưng phồng lên, khiến chàng không thể chợp mắt được một chút nào, và Illugi phải túc trực bên cạnh chăm sóc chàng suốt ngày đêm. Vào lúc này, Thurid khuyên Angle nên thực hiện thêm một đợt tấn công nữa vào hòn đảo; do đó hắn tập hợp một lực lượng gồm một tá người và giương buồm ra khơi trong điều kiện thời tiết vô cùng tồi tệ, nhưng vừa ra đến vùng biển mở thì gió bỗng lặng phắc, thế nên họ cập bến Drangey vào lúc chập tối. Noise được giao nhiệm vụ canh giữ thang, và hắn lại lê bước đi ra ngoài như mọi khi với thái độ vô cùng miễn cưỡng; hắn thầm nghĩ trong bụng rằng mình sẽ chẳng thèm kéo chúng lên đâu, thế rồi hắn ngả mình nằm xuống đó và chìm vào giấc ngủ say, cứ thế ngủ li bì suốt cả ngày trời cho đến khi Angle cập đảo. Trèo lên những chiếc thang, hắn cùng thuộc hạ phát hiện Noise đang ngáy khò khò trên đỉnh; thô bạo lay hắn tỉnh dậy, chúng gặng hỏi và nắm được toàn bộ sự tình, rằng Grettir hiện đang nằm liệt giường trong túp lều với sự chăm sóc của Illugi. Angle trừng phạt Noise một trận nhừ tử vì tội phản chủ, rồi đám người lao thẳng về phía túp lều. Illugi kiên cường trấn thủ cánh cửa với lòng dũng cảm tột độ, và khi chúng đâm giáo vào, cậu chặt đứt phăng toàn bộ các đầu mũi giáo khỏi thân cán. Nhưng một số kẻ đã leo lên tận nóc nhà, xé toạc lớp tranh lợp và làm gãy một thanh rui mè. Grettir dùng giáo đâm thốc lên tiêu diệt được một tên, nhưng chàng không thể gượng dậy được khỏi đầu gối do vết thương quá nặng; những kẻ còn lại nhảy sà xuống tấn công chàng; chàng thanh niên dũng cảm Illugi liền tung tấm khiên che chắn cho anh trai và bảo vệ cho cả hai với phong thái hiên ngang nhất của một trang nam nhi. Grettir tiêu diệt thêm một tên nữa, thi thể của hắn đè sà lên người chàng khiến chàng không thể cử động nổi thanh kiếm; đúng vào khoảnh khắc đó, Angle đã chớp lấy thời cơ đâm một nhát thấu qua giữa hai bả vai chàng, và vô số vết thương khác được bồi thêm cho đến khi chúng đinh ninh rằng chàng đã chết. Angle cầm lấy thanh kiếm ngắn của Grettir và chém xuống đầu cái xác với lực mạnh đến mức một miếng lưỡi kiếm bị mẻ văng ra ngoài. Cứ thế Grettir ra đi, vị anh hùng dũng cảm nhất trong số những kẻ từng sống trên đất Iceland.

Chàng trai trẻ quả cảm Illugi được Angle tha cho mạng sống nếu cậu đồng ý hứa sẽ không tìm cách trả thù cho Grettir; nhưng cậu khinh bỉ từ chối lời đề nghị đó và bị sát hại ngay vào ngày hôm sau; hai anh em được chôn cất trong một ngôi mộ đá trên hòn đảo. Noise bị đưa lên tàu nhưng có thái độ hỗn hào nên cũng bị giết chết luôn. Lúc bấy giờ Angle tính toán đến việc đòi Thorir xứ Garth khoản tiền thưởng treo trên đầu Grettir; nhưng kẻ sát nhân lại bị người đời phỉ nhổ nặng nề khắp xứ: thứ nhất, bởi vì hắn đã sử dụng tà thuật, điều trái với luật pháp; thứ hai, bởi vì hắn đã hành động hèn nhát khi cầm vũ khí tấn công một kẻ đã hấp hối sắp chết. Một vụ kiện buộc tội lưu vong được đâm đơn chống lại hắn tại Thing; nhưng thấy trước phần thua chắc chắn sẽ thuộc về mình, hắn bèn trốn sang Na Uy. Tại đất nước đó có một người anh cùng cha khác mẹ lớn hơn của Grettir, người đã hay tin về số phận của em mình và quyết tâm trả thù cho em; cả hai vốn chưa từng mặt đối mặt nhận ra nhau. Tuy nhiên, Angle cảm thấy bất an nên đã đi đến Micklegarth (Constantinople), nơi hắn bị Thorstein Dromond âm thầm bám theo phía sau. Một ngày nọ, tại một buổi lễ triển lãm vũ khí, Angle rút thanh kiếm ngắn từng thuộc về Grettir ra; nó được mọi người ca ngợi là một thứ vũ khí tuyệt hảo, nhưng vết mẻ trên lưỡi kiếm lại là một điểm trừ lớn. Angle kể lại câu chuyện hắn đã hạ sát Grettir ra sao và vết mẻ ấy xuất hiện thế nào. Ngay lúc đó, Thorstein — người có mặt trong số đó — liền nhận ra kẻ thù của mình, bèn xin phép được ngắm nhìn thanh kiếm ngắn giống như những người khác; Angle đưa nó cho hắn, và lập tức Thorstein vung kiếm chẻ đôi đầu hắn ra, khiến Angle ngã quập xuống đất chết tươi trong sự ô nhục.

Cứ thế Grettir đã được báo thù.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.