Thời ấy, có nhiều vị vua cai trị các vùng đảo ngoài khơi. Họ liên tục gây chiến với nhau và chống lại vị chúa công tối cao của mình. Tin tức truyền đến tai Arthur rằng Ryons, Vua xứ North Wales, đã tập hợp một đạo quân lớn tàn phá đất đai và sát hại thần dân của nhà vua. Nghe vậy, Arthur nổi giận lôi đình, bèn hạ lệnh cho toàn thể các lãnh chúa, hiệp sĩ và tráng sĩ tề tựu về Camelot để bàn đại sự đồng thời mở hội thi võ nghệ.
Từ khắp muôn phương, các hiệp sĩ lũ lượt kéo về Camelot khiến thị trấn chật ních những chiến binh cùng chiến mã. Khi tất cả đã tề tựu đông đủ, một thiếu nữ cưỡi ngựa tiến vào. Nàng thưa rằng mình mang sứ mệnh từ chỗ vị Quý bà cao quý Lile xứ Avelion, và thiết tha xin được yết kiến Vua Arthur. Khi được dẫn đến trước ngự tiền, nàng trút tấm áo choàng lông thú trên vai xuống, và mọi người ngỡ ngàng nhận ra bên hông nàng đang dắt một thanh gươm được chế tác vô cùng tinh xảo. Nhà vua ngạc nhiên đến lặng đi trước cảnh tượng kỳ lạ ấy, nhưng rồi ngài cũng cất lời: "Hỡi thiếu nữ, tại sao nàng lại mang theo thanh gươm này? Gươm giáo vốn không phải là vật trang dành cho phụ nữ." "Tâu bệ hạ," nàng đáp, "thần vô vàn khao khát tìm được một vị hiệp sĩ có thể giúp thần gỡ bỏ thanh gươm này, bởi nó đang đè nặng và mang lại cho thần khôn nguôi sầu muộn. Nhưng người có thể giải thoát cho thần phải là một dũng sĩ có tay nghề vô địch, có hạnh kiểm thanh bạch, không vướng bận điều gian ác hay phản trắc. Nếu tìm được một hiệp sĩ như thế, chàng sẽ rút được thanh gươm này ra khỏi vỏ, và chỉ một mình chàng mà thôi. Thần đã từng đến triều đình Vua Ryons, nhưng ngài và các hiệp sĩ của ông đã dốc toàn lực mà vẫn không sao rút nổi thanh gươm."
"Hãy để trẫm thử xem sao," Arthur nói, "không phải vì trẫm nghĩ mình là hiệp sĩ xuất sắc nhất, bởi trẫm thừa biết bản thân thua kém người khác nhường nào, mà là để làm gương cho các khanh noi theo." Nói rồi, nhà vua cầm lấy chuôi và bao gươm, dồn hết sức lực giật mạnh, nhưng thanh gươm vẫn dính chặt không suy suyển. "Tâu bệ hạ," thiếu nữ lên tiếng, "ngài không cần phải dùng sức đến một nửa như thế đâu, bởi người rút được nó sẽ làm việc ấy với một chút sức lực nhỏ nhoi mà thôi." "Trẫm không có vinh dự ấy rồi," Arthur đáp, "và giờ đây, hỡi các nam tước của trẫm, mỗi người hãy thử vận may xem sao." Thế là hầu hết các hiệp sĩ Bàn Tròn có mặt ở đó lần lượt bước lên giật thanh gươm, nhưng chẳng ai lay chuyển được nó khỏi vỏ. "Than ôi! Than ôi!" thiếu nữ kêu lên với vẻ đau đớn khôn cùng, "Thần cứ tưởng triều đình này hội tụ những hiệp sĩ vô nhiễm và một lòng chính trực, để rồi giờ đây thần chẳng biết phải tìm kiếm họ ở chốn nào." "Ta thề bằng danh dự của mình," Arthur nói, "không có những hiệp sĩ nào trên thế giới này xuất sắc hơn các tráng sĩ của ta, nhưng trẫm vô cùng phiền muộn vì họ không thể giúp trẫm trong chuyện này."
Vào thời điểm ấy, tại triều đình của Arthur có một hiệp sĩ nghèo khó đã bị giam cầm ròng rã một năm rưỡi vì tội lỡ tay sát hại người anh họ của nhà vua. Chàng xuất thân dòng dõi cao quý và tên là Balin. Sau khi mãn hạn mười tám tháng chịu phạt vì lỗi lầm đã qua, các nam tước đã xin nhà vua đại xá cho chàng, và Arthur đã vui vẻ chấp thuận. Khi đứng một góc quan sát các hiệp sĩ lần lượt thử rút gươm mà đều thất bại, trái tim Balin đập rộn ràng. Dù vậy, chàng vẫn ngần ngại không dám bước lên thử sức, bởi bề ngoài ăn mặc rách rưới, chẳng thể sánh với các nam tước khác. Nhưng sau khi thiếu nữ đã chào từ biệt Arthur cùng triều đình và bắt đầu lên đường hồi hương, chàng liền gọi với theo: "Hỡi thiếu nữ, xin hãy rủ lòng thương cho phép ta thử sức với thanh gươm của nàng như các vị lãnh chúa kia, bởi dẫu y phục ta tồi tàn, nhưng chí khí ta nào có kém gì họ." Thiếu nữ dừng bước, ngước nhìn chàng rồi đáp: "Thưa hiệp sĩ, ngài chẳng cần phải nhọc công làm gì, bởi nơi mà biết bao người tài giỏi đã bó tay thì e rằng ngài khó lòng thành công." "A, hỡi thiếu nữ xinh đẹp," Balin nói, "y phục lụa là đâu phải thước đo làm nên những chiến công hiển hách." "Ngài nói rất phải," thiếu nữ đáp lại, "vậy thì tùy ý ngài thử xem sao." Thế là Balin cầm lấy bao và chuôi gươm, nhẹ nhàng rút nó ra khỏi vỏ một cách dễ dàng. Khi ngắm nhìn thanh gươm, chàng vô cùng đắc ý và hài lòng. Nhà vua cùng các hiệp sĩ chết lặng vì kinh ngạc khi thấy người chiến thắng lại chính là Balin, và rất nhiều người trong số họ sinh lòng đố kỵ cùng căm hận chàng. "Thật sự mà nói," thiếu nữ thốt lên, "đây là vị hiệp sĩ xuất sắc nhất mà thần từng gặp, nhưng thưa ngài, xin hãy trao lại thanh gươm cho thần."
"Không," Balin đáp, "ta sẽ giữ nó cho đến khi bị ai đó dùng vũ lực tước đoạt." "Thần xin lại là vì chính ngài chứ không phải vì bản thân thần," thiếu nữ bộc bạch, "bởi với thanh gươm ấy, ngài sẽ sát hại chính người mà ngài yêu thương nhất, và nó sẽ mang lại sự diệt vong cho chính ngài." "Chuyện gì đến rồi sẽ đến, ta xin cam chịu," Balin đáp lời, "nhưng thanh gươm này thì dứt khoát ta không trao trả, xin thề bằng danh dự của ta." Nói xong, thiếu nữ đành buồn bã rời đi. Ngày hôm sau, Sir Balin rời khỏi triều đình, mang theo thanh gươm bên mình và dấn thân vào những cuộc phiêu lưu. Chàng tình cờ gặp gỡ chúng ở khắp mọi nơi, dẫu chẳng hề mong đợi. Trong mọi trận chiến đã trải qua, Sir Balin luôn là kẻ chiến thắng. Cả Arthur lẫn người bạn của ngài là pháp sư Merlin đều thừa nhận rằng không còn vị hiệp sĩ nào sống trên đời này có những chiến công hiển hách hơn, hay xứng đáng được tôn kính hơn chàng. Và người ta biết đến chàng với danh hiệu Sir Balin le Savage, Hiệp sĩ hai gươm.
Một hôm, khi đang dong ngựa trên đường, đến khúc quẹo, chàng nhìn thấy một cây thánh giá. Trên đó có khắc những dòng chữ bằng vàng: "Không một hiệp sĩ nào được phép cưỡi ngựa tiến về hướng lâu đài này." Sir Balin còn đang đọc dòng chữ thì một cụ già tóc bạc phơ tiến đến phía chàng và cất tiếng: "Sir Balin le Savage, đây không phải là con đường dành cho ngài. Hãy quay đầu lại và chọn lối đi khác đi thôi." Nói đoạn, cụ già biến mất, và một tiếng tù và vang lên lanh lảnh như âm thanh cất lên khi hạ sát một con thú rừng. "Tiếng kèn ấy là để dành cho ta, nhưng ta vẫn đang sống đây thôi," Balin lẩm bẩm rồi phi ngựa thẳng đến lâu đài. Tại đây, một đoàn đông đảo các hiệp sĩ và phu nhân ra đón tiếp, chào mừng và thiết tiệc thết đãi chàng. Bấy giờ, nữ chủ nhân của lâu đài mới bảo chàng rằng: "Hỡi Hiệp sĩ hai gươm, giờ đây ngài buộc phải chiến đấu với một hiệp sĩ đang trấn giữ một hòn đảo. Đó là luật lệ của chúng ta: không ai được phép rời khỏi nơi này nếu chưa qua một trận tỉ thí võ nghệ."
Thiếu nữ cảnh báo Sir Balin.

"Đó là một tập tục tồi tệ," Balin nói, "nhưng nếu đã buộc phải thế thì ta sẵn sàng; bởi dẫu chiến mã của ta đã mỏi mệt, nhưng lòng can đảm trong ta vẫn vô cùng vững vàng."
Cái chết của Balin và Balan
"Thưa ngài," một hiệp sĩ nói với chàng, "khiên giáp của ngài trông không còn nguyên vẹn nữa; ta sẽ cho ngài mượn chiếc khác." Thế là Balin nghe theo lời khuyên, nhận lấy chiếc khiên được đưa cho và để lại chiếc khiên mang huy hiệu của chính mình ở lại phía sau. Chàng phi ngựa xuống bờ biển và dắt chiến mã lên một chiếc thuyền để họ chở sang sông. Khi vừa đặt chân đến bờ bên kia, một thiếu nữ bước đến và cất tiếng khóc than: "Ôi Hiệp sĩ Balin, sao ngài lại bỏ lại chiếc khiên của chính mình? Than ôi! Ngài tự đẩy bản thân vào chốn hiểm nguy khôn lường, bởi đáng ra người ta phải nhận ra ngài qua chiếc khiên ấy. Thần vô cùng thương xót cho vận mệnh của ngài, vì trần gian này chẳng còn ai sánh kịp ngài về lòng dũng cảm và những chiến công hiển hách."

"Ta hối hận vì đã đặt chân đến vùng đất này," Balin đáp, "nhưng vì lòng tự trọng, ta buộc phải tiến bước. Dù chuyện gì xảy ra cho sự sống hay cái chết của ta, ta cũng sẵn sàng đón nhận." Đoạn, chàng kiểm tra lại bộ giáp, thấy vẫn còn nguyên vẹn rồi mới trèo lên lưng ngựa.
Khi tiến dọc theo con đường mòn, chàng trông thấy một hiệp sĩ từ trong lâu đài phía trước đi ra, mặc áo giáp đỏ và cưỡi một con ngựa mang yên cương sắc đỏ. Khi vị hiệp sĩ áo đỏ ấy nhìn thấy hai thanh gươm, thoáng chốc ông ta cứ ngỡ đó là Balin, nhưng chiếc khiên lại không mang huy hiệu của Balin. Thế là họ phi ngựa lao về phía nhau với ngọn giáo lăm lăm trên tay, đâm thẳng vào khiên của đối phương mạnh đến mức cả người lẫn ngựa đều ngã nhào xuống đất sau cú va chạm trời giáng ấy. Hai hiệp sĩ nằm bất tỉnh nhân sự dưới đất trong suốt mấy phút đồng hồ. Nhưng chẳng bao lâu sau, họ lại vùng đứng dậy và tiếp tục cuộc chiến. Họ quần thảo đến mức mặt đất nhuốm đỏ máu tươi và mỗi người đều mang trên mình bảy vết thương sâu hoắm. "Ngài là hiệp sĩ nào thế?" Sir Balin le Savage cất tiếng hỏi khi dừng lại lấy hơi, "bởi chưa bao giờ trong đời ta tìm được một đối thủ xứng tầm." "Tên ta," người kia đáp, "là Balan, anh trai của vị hiệp sĩ chân chính Balin."
"Than ôi!" Balin thét lên, "sao ta lại có thể sống để chứng kiến ngày này cơ chứ," rồi chàng ngã ngửa ra đất lả đi vì ngất lịm. Chứng kiến cảnh ấy, Balan lê bằng cả hai tay hai chân đến bên cạnh, giở mũ giáp của Balin lên để ngắm nhìn khuôn mặt người em. Luồng không khí trong lành đánh thức Balin, chàng tỉnh lại và thốt lên: "Ôi Balan, anh trai của tôi, chính anh đã giết tôi, và tôi đã giết anh, để rồi muôn đời sau thiên hạ sẽ nguyền rủa cả hai chúng ta."
"Than ôi," Balan thở dài, "giá như anh nhận ra em sớm hơn! Anh đã thấy hai thanh gươm của em, nhưng nhìn chiếc khiên nên anh cứ đinh ninh em là một hiệp sĩ khác."
"Khốn khổ cho tôi thay!" Balin nói, "tất cả chuyện này đều do một tên hiệp sĩ bất lương trong lâu đài gây ra, hắn đã xúi giục tôi đổi chiếc khiên của mình lấy chiếc khiên của hắn. Nếu còn sống, tôi nhất định sẽ san bằng lâu đài đó để hắn không thể lừa gạt thêm ai khác."
"Em đã làm rất đúng," Balan đáp, "bởi chúng đã giam cầm anh kể từ ngày anh hạ sát vị hiệp sĩ trấn giữ hòn đảo này, và chắc chắn chúng cũng sẽ bỏ tù cả em nữa." Bấy giờ, nữ chủ nhân lâu đài cùng những tùy tùng bước đến, lặng lẽ lắng nghe tiếng khóc than của hai anh em. Balan cất lời xin bà ban cho họ ân huệ được nằm cạnh nhau vĩnh viễn tại chính nơi họ ngã xuống. Nguyện vọng ấy đã được chấp thuận, và vị phu nhân cùng những kẻ đi theo không giấu được giọt nước mắt xót thương.
Thế là họ qua đời. Nữ chủ nhân cho xây một ngôi mộ chung cho cả hai, nhưng chỉ khắc duy nhất tên của Balan lên đó, bởi tên của Balin thì bà nào có hay. Thế nhưng pháp sư Merlin thì biết rõ. Sáng hôm sau, ông đến và khắc tên Balin bằng những chữ cái bằng vàng, đoạn tháo thắt lưng đeo gươm của Balin ra, vặn chốt chuôi gươm để thay bằng một chiếc chuôi khác, rồi ra lệnh cho một hiệp sĩ đứng gần đó cầm thử, nhưng vị hiệp sĩ ấy không tài nào cầm nổi. Thấy vậy, Merlin mỉm cười. "Sao ngài lại cười?" vị hiệp sĩ nọ thắc mắc hỏi. "Bởi vì," Merlin đáp, "không một ai có thể cầm thanh gươm này ngoại trừ vị hiệp sĩ xuất sắc nhất thế giới, đó chính là Sir Lancelot hoặc con trai chàng, Sir Galahad. Bằng thanh gươm này, Sir Lancelot sẽ tước đoạt mạng sống của người mà chàng yêu thương nhất, và tên của người ấy là Sir Gawaine." Và điều này đã thực sự ứng nghiệm về sau, trong một trận chiến diễn ra ở bên kia đại dương.
Tất cả những điều ấy đã được Merlin khắc lên chuôi gươm. Tiếp đó, ông dựng một cây cầu bằng thép bắc ngang hòn đảo, rộng vỏn vẹn sáu inch và không một kẻ nào vướng bận tội lỗi có thể bước qua nổi. Bao gươm thì ông để lại ở phía bên này đảo để Galahad có thể tìm thấy. Còn bản thân thanh gươm, ông cắm nó vào một khối đá ma thuật rồi thả trôi theo dòng nước xuôi về phía Camelot, nơi nay được gọi là Winchester. Và đúng ngày hôm ấy, Galahad đến bên bờ sông khi trong tay đang cầm chiếc bao gươm. Chàng nhìn thấy thanh gươm và rút nó ra khỏi khối đá, như câu chuyện ở một nơi khác đã kể lại.