Tác Phẩm Tuyển Chọn Của Rudyard Kipling

Lượt đọc: 982 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 13

❊ ❊ ❊

Mặt trời đã lặn từ một tiếng trước,

Lòng tự hỏi lòng hướng ngả nào về tổ ấm;

Lạc lối giữa ánh ngày rạng rỡ thuở nào

Nay đêm đã xuống, tìm đâu nẻo về?

—Cổ thi

“Maisie, đi ngủ thôi em.”

“Trời bức thế này sao em ngủ được. Đừng bận tâm.”

Maisie chống cằm lên bệ cửa sổ, ngắm ánh trăng trải dài trên con đường thẳng tắp rợp bóng bạch dương. Mùa hè đã tràn về Vitry-sur-Marne, đốt cháy khô cằn vạn vật. Cỏ trong các đồng cỏ héo úa, lớp đất sét ven sông nứt nẻ và cứng đanh như gạch, hoa bên đường đã tàn tạ từ lâu, còn những khóm hồng trong vườn rủ cánh xác xơ trên cành. Cái nóng trong căn phòng nhỏ trần thấp dưới mái hiên thật khó lòng chịu nổi. Ngay cả ánh trăng rọi lên bức tường xưởng vẽ của Kami ở phía bên kia đường dường như cũng nung đêm hè thêm oi ả, và bóng chiếc khâu chuông lớn bên cánh cổng khép hờ hằn in một vệt đen kịt đập vào mắt, khiến Maisie thêm phần cáu kỉnh.

“Đồ quái gác! Lẽ ra nó phải trắng phau chứ,” lẩm bẩm trong miệng. “Hơn nữa, cái cổng lại chẳng nằm ở chính giữa tường. Sao trước đây mình không nhận ra cơ chứ.”

Vào giờ khắc ấy, thật khó mà làm cho Maisie vừa lòng. Thứ nhất, cái nóng gay gắt mấy tuần qua đã vắt kiệt sức lực của cô; thứ hai, công việc của cô, đặc biệt là bức họa nghiên cứu một đầu người nữ tượng trưng cho nỗi u sầu Melancolia chưa kịp hoàn thành để gửi dự triển lãm Salon, khiến cô vô cùng chán ngán; thứ ba, chính Kami cũng đã nói điều tương tự cách đây hai ngày; thứ tư,—nhưng điều thứ tư này vụn vặt đến mức chẳng đáng để bận tâm,—Dick, con người thuộc về cô, đã hơn sáu tuần nay chẳng buồn viết thư cho cô. Cô giận cái nóng, giận Kami, giận cả công việc của mình, nhưng giận nhất là Dick.

Cô đã viết cho anh ba lần,—mỗi lần lại đề xuất một cách thể hiện mới cho bức Melancolia. Dick hoàn toàn phớt lờ những bức thư ấy. Cô đã tự nhủ sẽ không viết nữa. Khi trở về Anh vào mùa thu—vì lòng kiêu hãnh, cô không thể về sớm hơn—cô sẽ nói chuyện với anh. Cô nhớ những buổi hội ngộ chiều Chủ nhật hơn cả những gì cô dám thừa nhận. Tất cả những gì Kami nói chỉ là, “Continuez, mademoiselle, continuez toujours” (Tiếp tục đi tiểu thư, cứ tiếp tục đi), và ông cứ lặp đi lặp lại lời khuyên nhàm chán ấy suốt cả mùa hè oi ả, hệt như một con ve sầu—một con ve sầu già xám xịt khoác áo vải alpaca đen, quần trắng và đội chiếc mũ phớt khổng lồ.

Thế nhưng Dick từng hiên ngang sải bước dọc ngang trong xưởng vẽ nhỏ của cô ở phía bắc công viên xanh mát tại London, thốt ra những lời còn khó nghe gấp mười lần câu continuez, trước khi giật phắt cây cọ khỏi tay cô để chỉ ra lỗi sai nằm ở đâu. Maisie nhớ rằng bức thư cuối cùng của anh chứa đựng vài lời khuyên nhặt nhặn về việc không nên vẽ phác thảo dưới trời nắng hay uống nước tại các trang trại ven đường; và anh đã nói điều đó không chỉ một, mà tới ba lần—cứ như thể anh không biết rằng Maisie có thể tự lo cho bản thân vậy.

Nhưng anh đang bận làm gì mà đến nỗi chẳng buồn viết thư? Tiếng thì thầm vang lên ngoài đường khiến cô phải rướn người qua cửa sổ. Một người lính kỵ binh thuộc đồn trú nhỏ trong thị trấn đang trò chuyện với người đầu bếp của Kami. Ánh trăng lấp loáng trên vỏ kiếm mà anh ta đang cầm trên tay để tránh phát ra tiếng động lảng xảng không đúng lúc. Chiếc mũ của người đầu bếp đổ bóng đậm lên khuôn mặt đang áp sát người lính nghĩa vụ. Anh ta luồn tay ôm lấy vòng eo cô, tiếp theo đó là tiếng một nụ hôn.

“Xí!” Maisie thốt lên, rụt người bước lùi lại.

“Gì thế?” cô gái tóc đỏ trằn trọc lăn lộn ngoài mép giường hỏi vọng lên.

“Chỉ là lính nghĩa vụ hôn chị đầu bếp thôi,” Maisie đáp.

“Họ đi mất rồi.” Cô lại rướn người ra cửa sổ, khoác thêm chiếc khăn choàng qua áo ngủ để phòng cảm lạnh. Một cơn gió đêm hiếm hoi thổi qua, khiến bông hồng khô héo phía dưới khẽ gật đầu như kẻ đang nắm giữ những bí mật khôn cùng. Liệu có thể nào Dick lại sao nhãng công việc của cô và của chính anh để sa đà vào sự suồng sã tầm thường như giữa Suzanne và gã lính nghĩa vụ kia chứ? Anh không thể nào làm thế! Bông hồng lại khẽ gật đầu, kéo theo một chiếc lá rơi xuống. Trông nó chẳng khác nào một tiểu yêu tinh ranh đang gãi tai.

Dick không thể nào làm thế, “bởi vì,” Maisie thầm nghĩ, “anh ấy là của tôi—của tôi—của tôi. Anh ấy đã nói thế cơ mà. Chắc chắn tôi chẳng thèm bận tâm anh ấy làm gì. Có điều chuyện đó chỉ làm hỏng việc của anh ấy thôi; và nó cũng phá hỏng cả việc của tôi nữa.”

Bông hồng vẫn tiếp tục gật gù theo cái điệu bộ vô tích sự vốn có của loài hoa. Chẳng có lý do trần thế nào bắt Dick không được tự tung tự tác theo ý muốn, ngoại trừ việc anh được giao phó bởi Định Mệnh—chính là Maisie—để phò trợ Maisie trong công việc. Và công việc của cô là tạo ra những bức tranh đôi khi được gửi tới các triển lãm ở các tỉnh nước Anh, như các bài báo trong cuốn sổ tay đã chứng thực, và luôn luôn bị hội đồng Salon từ chối mỗi khi Kami bị nài nỉ cho phép gửi đi. Công việc trong tương lai của cô, xem ra, vẫn sẽ là tạo ra những bức tranh theo đúng khuôn mẫu ấy và rồi cũng sẽ bị từ chối theo cách y hệt như thế——Cô gái tóc đỏ lại trằn trọc đầy bứt rứt trên những tấm ga giường. “Nóng thế này thì ngủ làm sao được,” cô rên rỉ; và tiếng ngắt quãng ấy khiến người ta chói tai.

Y hệt như thế. Rồi cô sẽ chia quãng đời mình giữa xưởng vẽ nhỏ ở nước Anh và xưởng vẽ lớn của Kami tại Vitry-sur-Marne. Không, cô sẽ tìm một người thầy khác, người buộc phải tôi luyện cô đến với thành công vốn thuộc về quyền hạn của cô, nếu sự nhẫn nại và nỗ lực tuyệt vọng có thể đổi lấy bất cứ thứ gì. Dick từng bảo rằng anh đã mất mười năm để thấu hiểu nghề nghiệp của mình. Cô cũng đã cất công mười năm, nhưng mười năm ấy chẳng là gì cả. Dick nói rằng mười năm chẳng nghĩa lý gì—nhưng đó là khi nói về bản thân anh. Anh đã nói—chính con người không thể tìm ra nổi thời gian để viết thư ấy—rằng anh sẽ đợi cô mười năm, và sớm muộn gì cô cũng phải quay về bên anh. Anh đã nói những lời đó trong bức thư ngớ ngẩn về chứng say nắng và bệnh bạch hầu; rồi sau đó anh ngưng bặt thư từ. Anh đang lang thang trên những con đường ngập ánh trăng, đi hôn mấy ả đầu bếp. Giá mà bây giờ cô được mắng cho anh một trận—tất nhiên không phải trong bộ đồ ngủ, mà phải ăn mặc chỉnh tề, thật nghiêm khắc và từ một vị thế bề trên. Dù vậy, nếu anh đang đi hôn những cô gái khác thì chắc chắn anh sẽ chẳng thèm bận tâm cô có mắng hay không. Anh sẽ cười vào mặt cô cho mà xem. Hay lắm.

Cô sẽ quay lại xưởng vẽ của mình và tạo ra những bức tranh chuyên đem đi... v.v., v.v.

Guồng quay suy nghĩ cứ thế chậm rãi chuyển động để không bỏ sót một phân đoạn nào, trong khi cô gái tóc đỏ vẫn đang trở mình thao thức ở phía sau.

Maisie chống cằm lên hai tay và đi đến kết luận rằng sự đồi bại của Dick là điều không còn nghi ngờ gì nữa. Để tự biện minh cho mình, cô bắt đầu hành động không giống phụ nữ chút nào: đem cân nhắc lại mọi bằng chứng. Từng có một chàng trai, và anh ta đã nói yêu cô. Rồi anh ta hôn cô—hôn lên má—bên cạnh một khóm anh túc biển vàng rực đang gật gù hệt như đóa hồng khô đáng ghét trong vườn. Rồi có một khoảng thời gian gián đoạn, và nhiều kẻ khác cũng ngỏ lời yêu cô—đúng vào lúc cô bận rộn nhất với công việc. Sau đó chàng trai ấy quay lại, và ngay trong lần gặp thứ hai, anh ta đã thổ lộ tình yêu của mình. Rồi anh ta đã——Nhưng nào có điểm dừng cho những gì anh từng làm. Anh đã dâng hiến thời gian và năng lực cho cô. Anh đã giảng giải cho cô nghe về nghệ thuật, cách quản gia, kỹ thuật vẽ, những tách trà, về việc lạm dụng dưa góp như một chất kích thích—thật là thô lỗ làm sao—về những chiếc cọ lông chồn—anh đã chọn cho cô những thứ tốt nhất trong kho của mình—để cô dùng mỗi ngày; anh đã cho cô những lời khuyên hữu ích, và thỉnh thoảng—một ánh nhìn. Một ánh nhìn xiết bao biểu cảm! Ánh nhìn của một con chó săn bị đánh đập đang chờ lệnh được lê lườn đến sát chân chủ. Đổi lại, cô chẳng ban cho anh bất kỳ thứ gì, ngoại trừ—đến đây cô khẽ cọ miệng vào phần tay áo thêu thủng lỗ chỗ của chiếc áo ngủ—đặc ân được hôn cô một lần. Lại còn hôn lên môi nữa chứ. Thật là vô kỷ luật! Chẳng phải thế là quá đủ, thậm chí là thừa thãi rồi sao? Và nếu chưa đủ, thì chẳng phải anh đã xóa sạch món nợ ấy bằng cách không thèm viết thư và—rất có thể là đang đi hôn những cô gái khác rồi sao?

“Maisie, cậu sẽ cảm lạnh mất. Đi nằm đi thôi,” giọng người bạn đồng hành mệt mỏi vang lên. “Tớ chẳng tài nào chợp mắt nổi khi cậu cứ đứng lỳ bên cửa sổ.”

Maisie nhún vai không đáp. Cô đang ngẫm nghĩ về sự tệ bạc của Dick, và cả những sự tệ bạc khác chẳng dính dáng gì đến anh. Ánh trăng không để cho cô ngủ. Nó phủ một màu bạc lạnh lẽo lên khung cửa kính của xưởng vẽ bên kia đường; cô chăm chú nhìn vào đó và những dòng suy nghĩ bắt đầu trượt vào nhau. Chiếc bóng của khâu chuông lớn trên tường ngắn lại, rồi lại dài ra và phai dần khi mặt trăng lặn khuất sau bãi cỏ còn một chú thỏ đang khập khiễng nhảy ngang đường về tổ. Kế đến, cơn gió ban mai thổi lướt qua những thảm cỏ trên cao, mang theo cái hơi mát dịu lành, và tiếng bò rống vọng lên từ bờ sông bị hạn hán làm cho thu hẹp. Đầu Maisie gục xuống bệ cửa sổ, mái tóc đen rối bù xõa phủ kín đôi cánh tay.

“Maisie, thức dậy đi cậu. Cậu sẽ nhiễm lạnh mất.”

“Được rồi, cậu hiền; được rồi, cậu hiền.” Cô lảo đảo bước về giường như một đứa trẻ mệt lả, và khi vùi khuôn mặt vào gối, cô lẩm bẩm: “Mình nghĩ—mình nghĩ rằng—Lẽ ra anh ấy phải viết thư chứ.”

Ban ngày mang lại nhịp điệu quen thuộc của xưởng vẽ, mùi sơn và dầu thông, cùng triết lý đơn điệu của Kami—một họa sĩ tầm thường nhưng lại là một người thầy tuyệt vời nếu học trò biết đồng điệu với ông. Maisie hôm nay không hề có sự đồng điệu ấy, và cô nóng lòng chờ đợi buổi làm việc kết thúc.

Cô biết khi nào thì giờ ấy đến; bởi Kami sẽ túm vạt chiếc áo khoác alpaca đen ra phía sau, và với đôi mắt đục mờ chẳng màng nhìn học trò hay bức vải, ông hoài niệm về quá khứ để nhắc lại câu chuyện của một kẻ tên Binat.

“Các trò đều vẽ không đến nỗi nào,” ông thường nói. “Nhưng các trò phải nhớ rằng chỉ có phương pháp, nghệ thuật và năng lực thôi thì chưa đủ, thậm chí cả cái gọi là bút pháp cũng vậy, mà các trò phải có cả niềm xác tín ghim chặt tác phẩm lên tường. Trong số rất nhiều trò ta từng dạy,”—đến đây các học viên bắt đầu rút đinh tán tranh hoặc thu dọn ống màu,—“rất nhiều người ta từng dạy, xuất sắc nhất là Binat. Tất cả những gì tinh túy từ học tập, công việc và kiến thức đều đã hiển hiện ở anh ta ngay từ khi mới bước chân tới đây. Sau khi rời khỏi ta, đáng lẽ anh ta phải làm được tất cả những gì có thể với màu sắc, hình khối và kiến thức ấy. Chỉ có điều, anh ta thiếu đi sự xác tín. Thế nên ngày nay ta chẳng còn nghe ai nhắc đến Binat nữa—người học trò xuất sắc nhất của ta—và chuyện ấy cũng đã từ lâu lắm rồi. Thế nên hôm nay, các trò cũng sẽ thấy mừng vì không phải nghe ta giảng nữa. Continuez, mesdemoiselles, và trên hết, hãy vẽ với niềm xác tín.”

Ông bước ra vườn hút thuốc và thương tiếc cho một Binat đã mai danh ẩn tích, trong khi các học viên tản về phòng riêng hoặc la cà trong xưởng vẽ để lên kế hoạch cho buổi chiều mát mẻ.

Maisie nhìn bức Melancolia vô cùng bất hạnh của mình, kìm nén cơn muốn nhăn mặt trước nó, và đang vội vã băng qua đường để viết thư cho Dick thì bỗng nhận ra sự hiện diện của một gã đàn ông to lớn trên một con chiến mã nhà binh màu trắng. Việc Torpenhow chỉ trong vỏn vẹn hai mươi tiếng đồng hồ đã tìm được đường vào trái tim của các sĩ quan kỵ binh đóng quân tại Vitry-sur-Marne, bàn luận với họ về sự chắc chắn của một cuộc Phục thù vinh quang cho nước Pháp, khiến vị đại tá cảm động đến rơi nước mắt vì sự niềm nở thuần túy, và mượn được con ngựa tốt nhất trong tiểu đội để phi đến xưởng vẽ của Kami, quả là một điều kỳ bí mà chỉ các phóng viên chiến trường mới có thể giải mã nổi.

“Xin lỗi cô,” hắn cất lời. “Có vẻ là một câu hỏi ngớ ngẩn, nhưng thực tình là tôi không biết cô bằng cái tên nào khác: Ở đây có tiểu thư nào tên là Maisie không?”

“Tôi là Maisie đây,” câu trả lời cất lên từ vành mũ rộng vành che khuất cả khuôn mặt.

“Tôi nên tự giới thiệu trước,” hắn nói, khi con ngựa chồm lên giữa đám bụi trắng lóa mắt. “Tên tôi là Torpenhow. Dick Heldar là bạn thân nhất của tôi, và—và sự thật là anh ấy đã bị mù rồi.”

“Mù!” Maisie đờ đẫn thốt lên. “Anh ấy không thể nào bị mù được.”

“Anh ấy đã mù đặc hoàn toàn gần hai tháng nay rồi.”

Maisie ngẩng mặt lên, làn da trắng ngần bệch đi. “Không! Không! Không thể mù được! Tôi không cho phép anh ấy mù!”

“Cô có muốn tự mình đến chứng kiến không?” Torpenhow hỏi.

“Ngay bây giờ—lập tức sao?”

“Ồ, không! Chuyến tàu đi Paris tối nay mới qua đây. Chúng ta có thừa thời gian.”

“Có phải anh Heldar sai anh đến tìm tôi không?”

“Tất nhiên là không. Dick không bao giờ làm cái trò đó. Cậu ấy đang ngồi trong xưởng vẽ của mình, lật giở mấy bức thư mà cậu ấy chẳng thể đọc nổi vì đã mù rồi.”

Có tiếng nghẹn ngào phát ra từ dưới vành mũ rộng vành. Maisie cúi gằm mặt bước vào căn nhà tranh, nơi cô gái tóc đỏ đang nằm trên chiếc ghế dài, càu nhàu vì chứng đau đầu.

“Dick bị mù rồi!” Maisie thốt lên, thở gấp gáp khi vịnh tay vào lưng ghế để đứng vững. “Dick của tôi bị mù rồi!”

“Gì cơ?” Cô gái kia không còn nằm trên ghế dài nữa.

“Có người từ nước Anh đến báo tin cho tôi. Anh ấy đã không viết thư cho tôi suốt sáu tuần nay.”

“Cậu có định đến chỗ anh ấy không?”

“Tôi phải suy nghĩ đã.”

“Suy nghĩ cái nỗi gì! Tớ mà là cậu thì tớ sẽ quay lại London ngay lập tức, đến gặp anh ấy và hôn lên đôi mắt ấy, hôn mãi hôn hoài cho đến khi mắt anh ấy sáng lại mới thôi! Cậu không đi thì tớ sẽ đi. Ồ, tớ đang lảm nhảm cái gì thế này? Đồ ngốc nghếch tồi tệ! Mau đến với anh ấy đi. Đi ngay!”

Cổ của Torpenhow đang bị ánh nắng thiêu đốt phồng rộp, nhưng hắn vẫn giữ nguyên nụ cười kiên nhẫn vô tận khi Maisie xuất hiện đầu trần dưới ánh nắng chói chang.

“Tôi đi đây,” cô nói, mắt dán xuống mặt đất.

“Vậy cô hãy có mặt ở ga Vitry vào lúc bảy giờ tối nay.” Đây là mệnh lệnh được thốt ra bởi một kẻ quen ra lệnh và bắt người khác phải tuân thủ. Maisie không nói gì, nhưng cô thầm cảm thấy nhẹ nhõm vì không phải tranh cãi với gã đàn ông to lớn này—kẻ luôn coi mọi thứ là hiển nhiên và một tay điều khiển con ngựa đang hí lồng lộn. Cô quay lại chỗ cô gái tóc đỏ đang khóc nức nở, và giữa những giọt nước mắt, những nụ hôn—chẳng có mấy nụ hôn đâu—thuốc menthol, việc thu dọn hành lý và cuộc gặp gỡ với Kami, buổi chiều oi ả cũng trôi qua.

Việc suy nghĩ có thể để sau. Nhiệm vụ trước mắt của cô là phải đi gặp Dick—Dick, người sở hữu người bạn phi thường ấy và đang ngồi trong bóng tối mân mê những lá thư chưa bóc của cô.

“Thế còn cậu, cậu sẽ làm gì?” cô hỏi người bạn đồng hành.

“Tớ ư? Ồ, tớ sẽ ở lại đây và—hoàn thành bức Melancolia hộ cậu,” cô ấy nói với một nụ cười tội nghiệp. “Viết thư cho tớ sau nhé.”

Đêm hôm đó, tại Vitry-sur-Marne lan truyền giai thoại về một gã người Anh điên rồ, chắc chắn là bị say nắng, kẻ đã chuốc say mèm tất cả các sĩ quan đồn trú dưới gầm bàn, mượn một con ngựa chiến ngoài hàng quân và ngay lập tức cao chạy xa bay theo phong cách Anh quốc cùng một trong những cô gái Anh điên khùng chuyên vẽ tranh ở xưởng dưới sự bảo ban của lão Monsieur Kami đáng kính nọ.

Suzanne trò chuyện với gã lính nghĩa vụ dưới ánh trăng cạnh bức tường xưởng vẽ: “Họ thật kỳ cục làm sao. Cô ta lúc nào cũng đi với đôi mắt to tròn chẳng nhìn thấy gì thế mà lại hôn má tôi cả hai bên cứ như thể chị em ruột, lại còn cho tôi—nhìn này—mười franc cơ đấy!”

Gã lính nghĩa vụ tiện tay thu séc luôn cả hai món quà; bởi hắn rất tự hào là một người lính tốt.

Torpenhow hầu như chẳng nói gì với Maisie trong suốt hành trình đến Calais; nhưng hắn rất chu đáo lo liệu mọi nhu cầu cho cô, sắp xếp cho cô một khoang tàu riêng biệt không bóng người và để cô được yên tĩnh một mình. Hắn vô cùng kinh ngạc trước sự suôn sẻ đến kỳ lạ của mọi việc.

“Cách an toàn nhất là để cô ấy tự mình ngẫm nghĩ thông suốt mọi chuyện. Theo lời Dick kể—khi cậu ta còn không màng thế sự—chắc hẳn cô ấy đã sai khiến cậu ta xoay mòng mòng. Không biết cô ấy sẽ cảm thấy thế nào khi chính mình rơi vào cảnh phải nghe lệnh người khác đây.”

Maisie chẳng hé răng nửa lời. Cô ngồi trong khoang tàu trống trải, thường xuyên nhắm nghiền mắt lại để trải nghiệm cảm giác của một kẻ mù lòa. Việc quay về London gấp gáp là một mệnh lệnh, và cuối cùng cô nhận ra mình gần như bắt đầu thấy thích thú với hoàn cảnh này. Thế này còn dễ chịu hơn là phải bận tâm lo hành lý và một cô bạn tóc đỏ chẳng bao giờ thèm quan tâm đến ngoại cảnh. Dù vậy, có một bầu không khí ngầm hiểu rằng cô, Maisie—trong số tất cả mọi người—đang là kẻ mang tội. Thế nên cô tiếp tục tự biện minh cho hành động của mình đầy đắc ý, cho đến khi Torpenhow bước lại gần cô trên boong tàu và không đầu không đuôi cất lời kể câu chuyện về đôi mắt mù lòa của Dick, lược bớt vài chi tiết nhưng lại miêu tả tỉ mỉ những chuỗi ngày vật vã trong cơn mê sảng. Hắn dừng lời trước khi đi đến đoạn kết, cứ như thể đã mất hết hứng thú với câu chuyện, rồi bỏ đi lên mũi tàu hút thuốc. Maisie tức điên lên với hắn và với cả chính mình.

Cô bị giục giã đi từ Dover về London gần như chưa kịp đòi ăn sáng, và—giờ đây cô đã chai sạn trước mọi cảm giác uất ức—cô bị ra lệnh ngắn gọn là phải đứng đợi ở sảnh ngay chân chiếc cầu thang bọc chì trong lúc Torpenhow lên lầu dò la tình hình. Lại một lần nữa, ý thức về việc mình đang bị đối xử như một đứa trẻ hư khiến đôi má nhợt nhạt của cô bừng cháy. Tất cả là tại cái thói ngớ ngẩn dám đi bị mù của Dick cả.

Torpenhow dẫn cô lên trước một cánh cửa đóng kín, hắn nhẹ nhàng đẩy mở. Dick đang ngồi bên cửa sổ, cằm tì vào ngực. Trên tay anh cầm ba phong thư, cứ thế lật đi lật lại mãi. Gã đàn ông to lớn chuyên ra lệnh ấy không còn đứng bên cạnh cô nữa, và cánh cửa xưởng vẽ khập lại đánh sập phía sau lưng cô.

Dick vội nhét những lá thư vào túi áo khi nghe thấy tiếng động. “Hửm, Torp! Cậu đấy ư? Tớ cô đơn quá.”

Giọng anh mang cái âm điệu phẳng lặng đặc trưng của người mù. Maisie nép người vào một góc phòng. Tim cô đập thình thịch dữ dội, cô phải đưa một tay lên ngực để trấn an nó. Dick đang trừng trừng nhìn thẳng về phía cô, và lần đầu tiên cô nhận ra rằng anh thực sự đã mù.

Việc nhắm mắt trong toa tàu rồi mở ra bất cứ lúc nào cô muốn chỉ là trò trẻ con. Còn người đàn ông này dù mở trừng trừng đôi mắt nhưng vẫn hoàn toàn mù lòa.

“Torp, cậu đấy chứ? Họ bảo cậu sắp về cơ mà.” Dick tỏ vẻ khó hiểu và có chút bực bội trước bầu không khí im lặng.

“Không; chỉ có tôi thôi,” câu trả lời vang lên bằng một giọng thì thầm căng thẳng. Maisie hầu như không thể cử động nổi đôi môi.

“Hừm!” Dick điềm tĩnh đáp, không hề nhúc nhích. “Đây là một hiện tượng mới đây. Bóng tối thì tớ đang dần quen rồi; nhưng tớ ghét phải nghe tiếng người lạ.”

Phải chăng anh đã phát điên bên cạnh việc bị mù, nên mới tự lẩm bẩm nói chuyện một mình? Tim Maisie đập càng lúc càng loạn nhịp, cô thở hổn hển từng nhịp đứt quãng. Dick đứng dậy, bắt đầu dò dẫm tìm đường băng qua căn phòng, chạm tay vào từng chiếc bàn chiếc ghế trên đường đi. Có lúc anh vướng chân vào tấm thảm, chửi thề một tiếng rồi quỳ sụp xuống để sờ soạng xem vật cản ấy là cái gì. Maisie nhớ lại hình ảnh anh từng sải bước trong Công viên cứ như thể cả mặt đất này là của riêng mình, tung hoành ngang dọc trong xưởng vẽ của cô hai tháng trước, rồi lao phăm phăm lên cầu thang tàu vượt biển. Nhịp đập cuồng loạn của trái tim khiến cô buồn nôn, và Dick đang tiến lại gần hơn, dẫn đường bởi chính tiếng thở của cô. Cô máy móc đưa tay ra để đẩy anh ra xa hoặc kéo anh về phía mình, chính cô cũng chẳng rõ nữa. Tay cô chạm vào ngực anh, và anh giật nảy người lùi lại cứ như vừa trúng đạn.

“Là Maisie đấy ư!” anh thốt lên, nghẹn ngào trong cổ họng. “Em đang làm gì ở đây thế?”

“Em đến—em đến để thăm anh, xin anh đấy.”

Môi Dick mím chặt lại.

“Thế sao em không ngồi xuống đi? Em biết đấy, mắt anh dạo này có chút rắc rối, và—”

“Em biết rồi. Em biết hết. Sao anh không nói cho em biết?”

“Anh không viết thư được.”

“Lẽ ra anh phải nói cho anh Torpenhow biết chứ.”

“Cậu ấy thì dính dáng gì đến chuyện của anh?”

“Anh ấy—anh ấy đã đưa em từ Vitry-sur-Marne đến đây. Anh ấy nghĩ em nên đến gặp anh.”

“Sao cơ, có chuyện gì xảy ra à? Anh có làm gì được cho em không? Không, anh quên mất tiêu rồi.”

“Ôi, Dick, em rất tiếc! Em đến để nói với anh, và—để em dìu anh về ghế nhé.”

“Đừng! Anh không phải trẻ con. Em chỉ làm thế vì thương hại thôi. Anh chưa từng có ý định kể cho em nghe bất cứ điều gì về chuyện này. Bây giờ anh chẳng còn tích sự gì nữa. Anh tiêu đời rồi, gục ngã rồi. Mặc kệ anh đi!”

Anh dò dẫm quay lại ghế, lồng ngực phập phồng nặng nhọc khi ngồi xuống.

Maisie lặng lẽ nhìn anh, và nỗi sợ hãi dần tan biến khỏi trái tim cô, nhường chỗ cho một niềm hổ thẹn cay đắng. Anh đã nói một sự thật mà cô gái trẻ đã phớt lờ trong suốt từng chặng của cuộc trốn chạy bồng bột đến London; bởi anh quả thực đã gục ngã và tiêu đời rồi—không còn là kẻ bề trên uy quyền nữa mà trở nên thảm hại; chẳng phải một họa sĩ vĩ đại hơn cô, cũng chẳng phải người đàn ông để cô phải ngước nhìn—mà chỉ là một kẻ mù lòa ngồi trên ghế và trông như sắp sửa òa khóc. Cô vô cùng và thật lòng thương xót cho anh—thương hơn bất cứ ai cô từng gặp trong đời, nhưng lại chưa đủ thương để phủ nhận những lời anh vừa nói.

Thế là cô đứng chết sững tại chỗ, cảm thấy hổ thẹn và có phần tổn thương, bởi cô từng thực tâm mong chuyến đi này sẽ kết thúc trong khúc khải hoàn; để rồi giờ đây cô chỉ ngập tràn sự xót thương tách biệt rõ rệt với tình yêu.

“Sao nào?” Dick lên tiếng, khuôn mặt kiên quyết quay đi chỗ khác. “Anh chưa bao giờ có ý định làm phiền em nữa cả. Có chuyện gì thế?”

Anh nhận thức được rằng Maisie đang nấc nghẹn, nhưng cũng bất ngờ không kém gì cô trước trào lưu cảm xúc đang bùng nổ phía trước. Cô đã sụp xuống ghế và òa khóc nức nở với khuôn mặt vùi trong hai bàn tay.

“Em không thể—em không thể chịu nổi!” cô tuyệt vọng kêu lên. “Thật sự là em không thể. Đó không phải lỗi của em. Em rất xin lỗi. Ôi, Dickie, em rất xin lỗi.”

Đôi vai Dick khẽ rướn thẳng lại, bởi những lời đó quất vào anh đau đớn hệt như nhát roi.

Tiếng nức nở vẫn tiếp tục vang lên. Thật chẳng dễ chịu gì khi nhận ra bản thân đã thất bại trong giờ phút thử thách hoặc chùng bước trước một khả năng phải hy sinh.

“Em thực sự rất khinh bỉ chính mình—thề có Chúa là em có. Nhưng em không thể. Ôi, Dickie, anh sẽ không ép em đâu—phải không?” Maisie nức nở.

Cô ngẩng đầu lên trong giây lát, và ngẫu nhiên thay, ánh mắt vô hồn của Dick chạm vào mắt cô. Khuôn mặt chưa cạo râu trắng bệch và cứng đờ, đôi môi đang cố gắng gượng gạo nặn ra một nụ cười. Nhưng điều khiến Maisie sợ hãi chính là đôi mắt mỏi mệt kia. Dick của cô đã bị mù và để lại ở đó một kẻ xa lạ mà cô khó lòng nhận ra cho đến khi anh cất lời.

“Có ai ép em làm gì đâu, Maisie? Anh đã nói trước cơ sự sẽ thế này rồi cơ mà. Than vãn thì được tích sự gì? Làm ơn đừng khóc như thế nữa; chẳng đáng đâu.”

“Anh không biết em căm ghét bản thân mình đến nhường nào đâu. Ôi, Dick, hãy giúp em—giúp em với!” Những giọt nước mắt bùng nổ vượt ngoài tầm kiểm soát bắt đầu khiến người đàn ông hoảng sợ. Anh lóng ngóng bước tới và vòng tay ôm lấy cô, để đầu cô ngả lên vai mình.

“Nín đi em, nín đi! Đừng khóc nữa. Em hoàn toàn đúng, và em chẳng có gì phải dằn vặt bản thân cả—trước nay vẫn vậy. Em chỉ hơi mệt vì chuyến đi thôi, và anh đoán là em còn chưa ăn sáng nữa chứ gì. Thật là một tên vũ phu khi Torp kéo em sang đây.”

“Em muốn đến mà. Thật sự là em muốn thế,” cô thanh minh.

“Được rồi. Và giờ thì em đã đến, đã tận mắt chứng kiến, và anh—vô cùng biết ơn điều đó. Khi nào đỡ hơn, em cứ đi đi và kiếm cái gì mà ăn. Chuyến vượt biển vừa rồi của em thế nào?”

Maisie đã khóc nhỏ tiếng hơn, lần đầu tiên trong đời cảm thấy biết ơn vì có một điểm tựa để nương vào. Dick âu yếm vỗ vai cô nhưng có phần vụng về, vì anh không hoàn toàn chắc chắn vai cô đang ở chỗ nào.

Cuối cùng cô cũng gỡ mình ra khỏi vòng tay anh và đứng chờ, run rẩy và vô cùng bất hạnh. Anh đã dò dẫm tìm đường ra cửa sổ để giữ một khoảng cách đủ rộng trong phòng, đồng thời kìm nén sự hỗn loạn trong lồng ngực.

“Em khá hơn chưa?” anh hỏi.

“Rồi ạ, nhưng—anh không căm ghét em sao?”

“Anh ghét em? Lạy Chúa! Anh ư?”

“Chẳng lẽ—chẳng lẽ không có việc gì em có thể làm cho anh sao? Em sẽ ở lại nước Anh này để làm nó, nếu anh muốn. Biết đâu thỉnh thoảng em có thể đến thăm anh.”

“Anh nghĩ là không nên, em yêu. Tốt nhất là đừng gặp lại anh nữa, xin em đấy. Anh không có ý định tỏ ra thô lỗ, nhưng—em không nghĩ là—có lẽ tốt hơn hết là bây giờ em nên đi đi.”

Anh ý thức được rằng mình không thể giữ nổi bình tĩnh như một người đàn ông nếu tình trạng căng thẳng này còn kéo dài thêm chút nữa.

“Em chẳng xứng đáng nhận được điều gì khác. Em đi đây, Dick. Ôi, sao em khốn khổ thế này.”

“Nói nhảm. Em có gì phải bận tâm đâu cơ chứ; nếu có thì anh đã nói rồi. Chờ một lát đã em yêu. Anh có thứ này muốn tặng em trước đã. Anh đã định dành nó cho em từ khi rắc rối này bắt đầu. Đó là bức Melancolia của anh; trông cô ta rất tuyệt trong lần cuối anh nhìn thấy. Em cứ giữ lấy nó đi, và nhỡ sau này có túng quẫn thì em có thể bán nó đi. Nó đáng giá vài trăm bảng trong bất kỳ hoàn cảnh thị trường nào.” Anh khua khoắng tìm kiếm giữa đống khung tranh. “Nó được đóng khung đen. Có phải anh đang chạm tay vào một chiếc khung đen không nhỉ? Nó đây rồi. Em nghĩ sao về nó?”

Anh xoay một mảng màu nhòe nhoẹt hỗn độn không rõ hình thù về phía Maisie, đôi mắt vô hồn đờ đẫn như thể đang ngóng chờ sự kinh ngạc và thán phục từ cô. Chỉ có một điều duy nhất và duy nhất một điều cô có thể làm cho anh lúc này.

“Thế nào?”

Giọng anh trầm và vang hơn, bởi người đàn ông biết mình đang nhắc đến tác phẩm đắc ý nhất. Maisie nhìn chằm chằm vào vệt màu mờ mịt, và một ý muốn cười đến điên dại bóp nghẹn cổ họng cô. Nhưng vì lợi ích của Dick—dẫu sự mù lòa điên rồ này có ý nghĩa gì đi nữa—cô không được phép để lộ một dấu hiệu nào. Giọng cô nghẹn đắng vì những giọt nước mắt kìm nén khi cô cất lời đáp, mắt vẫn dán chặt vào đống đổ nát ấy—“Ôi, Dick, đẹp lắm!”

Anh nghe thấy tiếng nấc nghẹn ngào và lầm tưởng đó là lời ca tụng. “Thế em không lấy nó à? Anh sẽ gửi nó đến nhà em nếu em muốn.”

“Em ư? Ồ vâng—cảm ơn anh. Ha! ha!” Nếu cô không chuồn ngay lập tức thì trận cười còn tồi tệ hơn cả nước mắt này sẽ giết chết cô mất. Cô quay đầu bỏ chạy, vừa nghẹn ngào vừa mờ mịt trong dòng nước mắt, lao xuống những bậc cầu thang vắng lặng để tìm một chiếc xe cab phóng về căn nhà bên kia Công viên. Tại đó, cô ngồi thẫn thờ trong phòng khách hoang tàn, nghĩ về Dick trong cảnh mù lòa vô dụng đến cuối đời, và nghĩ về chính bản thân mình qua lăng kính của chính cô. Đằng sau nỗi buồn, sự hổ thẹn và nỗi nhục nhã là nỗi sợ hãi trước cơn giận lạnh lùng của cô gái tóc đỏ khi Maisie quay về. Chưa bao giờ Maisie cảm thấy sợ hãi người bạn đồng hành của mình đến thế. Cho đến khi cô nhận ra mình đang lẩm bẩm: “Thôi đi, anh ấy có thèm cầu xin mình đâu,” cô mới thấu tận tâm can sự khinh bỉ dành cho chính mình. Và đó là hồi kết cho Maisie.

Phần Dick lại phải chịu đựng một sự tra tấn dày vò hơn thế. Ban đầu anh không tài nào nhận thức được rằng Maisie—người mà anh đã ra lệnh phải rời đi—lại bỏ mặc anh mà không để lại lấy một lời từ biệt. Anh nổi giận đùng đùng với Torpenhow, kẻ đã giáng xuống đầu anh nỗi nhục nhã này và khuấy động sự bình yên khốn khổ của anh. Rồi giờ phút đen tối ấy cũng tới, anh bị bỏ lại một mình với bản thân cùng những khao khát để tự xoay xở tìm chút cứu rỗi từ bóng tối. Nữ hoàng không bao giờ sai, nhưng khi theo đuổi lẽ phải, chừng nào nó còn phục vụ cho công việc của nàng, nàng đã làm tổn thương người thần dân duy nhất của mình nhiều hơn những gì bộ não tàn tạ của anh có thể cảm nhận.

“Đó là tất cả những gì tôi có và tôi đã đánh mất nó,” anh nói ngay khi sự khốn khổ cho phép tư duy trở lại rõ ràng. “Và Torp sẽ nghĩ rằng hắn ta đã cư xử quá ư khôn ngoan đến mức tôi chẳng nỡ lòng nào kể cho hắn nghe. Mình phải tự suy nghĩ thấu đáo chuyện này một cách thật yên tĩnh.”

“Hửm!” Torpenhow cất tiếng bước vào xưởng vẽ sau khi Dick đã có trọn hai tiếng đồng hồ trầm ngâm. “Tôi về rồi đây. Cậu thấy khá hơn chút nào chưa?”

“Torp, tôi chẳng biết phải nói gì nữa. Lại đây nào.” Dick ho khục khặc, tự hỏi không biết mình nên nói gì và làm thế nào để nói cho ra nhẽ.

“Cần gì phải nói câu nào cho mệt. Đứng dậy đi dạo đi.” Torpenhow tỏ ra hoàn toàn mãn nguyện.

Họ cứ thế sải bước qua lại như thường lệ, tay Torpenhow đặt trên vai Dick còn Dick thì chìm đắm trong suy nghĩ riêng.

“Làm sao mà cậu dò la ra cơ sự ấy thế hả?” cuối cùng Dick lên tiếng hỏi.

“Cậu không nên mất bình tĩnh nếu muốn giữ bí mật chứ, Dickie. Hành động của tớ hoàn toàn là xía vào chuyện người khác; nhưng nếu cậu tận mắt thấy tớ cưỡi con ngựa chiến Pháp chưa thuần hóa dưới cái nắng chói chang chắc cậu sẽ phải phì cười. Tối nay chỗ của tớ sẽ náo nhiệt lắm đấy. Bảy gã quỷ sứ khác...”

“Tớ biết rồi—vụ náo động ở miền Nam Sudan. Hôm nọ tớ lỡ nghe lén các cuộc họp của họ, và nó làm tớ phiền lòng. Cậu đã quyết định khăn gói lên đường chưa? Cậu làm việc cho ai thế?”

“Vẫn chưa ký hợp đồng nào cả. Tớ muốn xem rốt cuộc chuyện của cậu ngã ngũ thế nào đã.”

“Thế nếu—mọi chuyện tồi tệ đi, cậu có ở lại với tớ không?” anh thận trọng đặt câu hỏi.

“Đừng hỏi tớ quá nhiều thế. Tớ cũng chỉ là một con người thôi.”

“Cậu đã cố gắng hóa thân thành một thiên thần rất thành công đấy.”

“Ồ v-vâng!... Thường thì, cậu có tham gia bữa tiệc tối nay không? Tờ mờ sáng là bọn tớ say mèm hết cả rồi. Mọi người đều đinh ninh chiến tranh là chuyện nắm chắc trong tầm tay.”

“Tớ nghĩ là mình không tham gia đâu, bạn già ạ, nếu cậu không phiền. Tớ muốn ở lại đây yên tĩnh thôi.”

“Và trầm tư suy tưởng ư? Tớ không trách cậu đâu. Cậu biết cách tận hưởng thời gian rảnh rỗi hơn bất cứ ai.”

Đêm hôm đó, cầu thang nhà bỗng huyên náo ồn ào. Các phóng viên từ các nhà hát, bữa tối và các tụ điểm ca nhạc đổ xô về phòng Torpenhow để bàn bạc về kế hoạch tác chiến trong trường hợp chiến tranh trở thành sự thật không thể chối cãi. Torpenhow, Keneu và Nilghai đã mời tất cả những đồng nghiệp họ từng cộng tác đến bữa tiệc cuồng hoan này; và ông quản gia Beeton tuyên bố rằng trong suốt cuộc đời từng trải của mình, chưa bao giờ ông chứng kiến một đám quý ông ăn chơi phóng túng đến thế. Họ làm náo loạn cả dãy phòng bằng những tiếng hò hét và câu ca; và những người lớn tuổi cũng chẳng kém cạnh gì đám trẻ. Bởi viễn cảnh chiến tranh đang cận kề trước mắt, và ai nấy đều thừa hiểu điều đó mang ý nghĩa gì.

Ngồi trong căn phòng của riêng mình, có chút bối rối trước những tiếng ồn ào phát ra từ bên kia sảnh, Dick bỗng bật cười một mình.

“Nghĩ kỹ lại thì tình huống này thật nực cười hết chỗ nói. Maisie hoàn toàn đúng—tội nghiệp con bé. Trước đây tớ không biết con bé có thể khóc dữ dội như thế; nhưng giờ thì tớ hiểu Torp nghĩ gì rồi, chắc chắn hắn ta đủ ngốc nghếch để ở nhà tìm cách an ủi tớ—nếu hắn biết chuyện. Hơn nữa, thừa nhận chuyện mình bị bỏ rơi như một chiếc ghế hỏng chẳng vẻ vang gì cho cam. Mình phải tự gánh vác chuyện này một mình—như mọi khi thôi. Nếu không có chiến tranh, và Torp phát hiện ra, tớ sẽ trông thật ngớ ngẩn, thế thôi. Còn nếu có chiến tranh, tớ tuyệt đối không được cản trở cơ hội của người khác. Công việc ra công việc, và tớ muốn được ở một mình—tớ muốn ở một mình. Chúng làm cái quái gì mà ồn ào thế không biết!”

Có tiếng ai đó đập thình thịch vào cửa xưởng vẽ.

“Ra đây vui vẻ đi Dickie,” Nilghai cất giọng gọi.

“Tớ rất muốn, nhưng không được. Tớ không thấy có hứng vui vẻ gì lúc này.”

“Thế thì tớ sẽ mách bọn chúng kéo cậu ra ngoài như lôi một con lửng đấy.”

“Làm ơn đừng thế, bạn già. Thề có Chúa, tớ chỉ muốn được ở một mình lúc này thôi.”

“Được rồi. Bọn tớ có thể gửi thứ gì vào cho cậu không? Chẳng hạn như rượu sâm-panh. Cassavetti bắt đầu hát những bài ca về miền Nam nắng ấm rồi đấy.”

Trong một phút giây, Dick cân nhắc nghiêm túc lời đề nghị ấy.

“Không, cảm ơn, tớ đang bị đau đầu sẵn rồi.”

“Đứa trẻ ngoan ngoãn. Đó là hậu quả của sự xúc cảm ở tuổi trẻ đấy. Xin chúc mừng Dick nhé. Tớ cũng góp phần vào âm mưu đem lại hạnh phúc cho cậu đấy.”

“Biến đi quỷ tha ma bắt—à, thả Binkie vào đây cho tôi.”

Chú chó nhỏ lon ton bước vào, nhảy nhót tưng bừng vì cả buổi tối được nuông chiều hết mực. Nó đã phụ họa vào các bài hát đồng ca; nhưng vừa bước vào xưởng vẽ, nó nhận ra ngay đây không phải là nơi để ngoắt đuôi đùa giỡn, bèn ngoan ngoãn cuộn tròn nằm gọn trong lòng Dick cho đến tận giờ đi ngủ. Sau đó nó lên giường ngủ cùng Dick, người cứ trằn trọc đếm từng tiếng chuông điểm giờ, để rồi sáng hôm sau thức dậy với một cái đầu tỉnh táo đến đau đớn, sẵn sàng đón nhận những lời chúc mừng mang tính hình thức hơn của Torpenhow cùng bản tường thuật chi tiết về bữa tiệc tùng tối qua.

“Trông cậu chẳng có vẻ gì là hạnh phúc của một người vừa đính ước cả nhỉ,” Torpenhow nhận xét.

“Đừng bận tâm đến chuyện đó—đó là việc riêng của tôi, và tôi vẫn ổn. Cậu thực sự sắp đi rồi à?”

“Ừ. Vẫn đi với hãng Central Southern quen thuộc. Họ đánh điện, và tớ đã nhận lời với những điều kiện hậu hĩnh hơn trước.”

“Khi nào cậu khởi hành?”

“Ngày kia—đi Brindisi.”

“Tạ ơn Chúa.” Dick thốt lên từ tận đáy lòng.

“Chà, đó không phải là cách nói hay ho cho lắm khi muốn tống khứ tớ đi đâu. Nhưng những kẻ ở trong hoàn cảnh của cậu được quyền ích kỷ mà.”

“Ý tôi không phải thế. Cậu có thể rút tiền mặt đổi giúp tôi một trăm bảng trước khi đi được không?”

“Số tiền hơi ít ỏi để chi tiêu gia đình đấy nhỉ?”

“Ồ, nó chỉ dành cho—chi phí kết hôn thôi.”

Torpenhow mang tiền đến cho anh, đếm thành từng tệp mệnh giá năm và mười bảng, rồi cẩn thận cất vào ngăn bàn viết.

“Giờ thì chắc tớ lại phải nghe hắn lải nhải về cô người yêu cho đến lúc đi mất thôi. Xin Chúa ban cho sự kiên nhẫn khi phải đối phó với một kẻ đang yêu!” hắn thầm lẩm bẩm.

Nhưng Dick chẳng thốt ra lấy nửa lời về Maisie hay chuyện hôn nhân. Anh cứ tần ngần đứng ở khung cửa phòng Torpenhow khi hắn đang thu dọn hành lý, hỏi không biết bao nhiêu câu hỏi về chiến dịch sắp tới, khiến Torpenhow bắt đầu cảm thấy bực mình.

“Cậu là một sinh vật đầy bí ẩn đấy, Dickie, và cậu lúc nào cũng tự gặm nhấm nỗi lòng mình phải không?” hắn cất lời vào buổi tối cuối cùng.

“Tôi—tôi đoán thế. Nhân tiện, theo cậu cuộc chiến này sẽ kéo dài bao lâu?”

“Vài ngày, vài tuần hay vài tháng. Ai mà đoán trước được. Nó có thể kéo dài đến mấy năm ấy chứ.”

“Ước gì tôi được đi cùng.”

“Lạy Chúa! Cậu đúng là kẻ khó hiểu nhất trên đời! Cậu không nhận ra là cậu sắp sửa kết hôn rồi sao—nhờ ơn tớ đấy nhé?”

“À vâng, tất nhiên. Tôi sắp kết hôn—đúng thế. Sắp kết hôn rồi đây. Tôi vô cùng biết ơn cậu. Tôi đã nói với cậu điều đó chưa nhỉ?”

“Trông cái mặt cậu thì có khi sắp bị đem đi treo cổ đến nơi rồi thì có,” Torpenhow nói.

Và ngày hôm sau, Torpenhow nói lời tạm biệt với anh, để lại anh trong sự cô độc mà anh từng khao khát đến cháy bỏng.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.