Claudicat ingenium, delirat Lingua, Labat mens.

− Lucretius, De Rerum Natura, iii, 453

Hẳn chính trong khoảng thời gian này Belbo cố gắng tổng kết những gì đang xảy đến với mình. Nhưng sự tự phân tích khắt khe nhất cũng không thể nào giải phóng anh ta khỏi căn bệnh đã nhiễm thành quen.

Nếu điều ấy đúng thì saodoc

Nghĩ ra ra một Kế hoạch. Kế hoạch ấy chứng minh với ngươi tính hợp lý đúng đắn của nó tới mức ngươi không còn phải chịu trách nhiệm nữa, kể cả là với bản thân Kế hoạch. Cứ ném đá giấu tay đi. Nếu thực có một Kế hoạch, vậy ra ngươi chưa từng thất bại.

Ngươi không bao giờ có được Cecilia bởi vì các Archon đã tạo ra Annibale Cantalamessa và Pio Bo vụng về chơi không nổi ngay cả thứ dễ chơi nhất trong số nhạc cụ bộ đồng. Mi bỏ chạy khỏi lũ nhóc Kênh bởi vì các cung hoàng đạo muốn để dành mi cho một Lò Thiêu khác. Và tên mặt sẹo kia sở hữu một bùa chứ mạnh hơn mi.

Một Kế hoạch, một bữa tiệc tội lỗi. Giấc mơ của giống nòi ta. Một Deus sit. Nếu Người tồn tại, đó là lỗi của Người.

Thứ mà ta lạc mất địa chỉ không phải Kết cục, mà là Khởi đầu. Không phải đối thể để ta sở hữu mà là chủ thể sở hữu ta. Đau thương thích có bạn cùng. Đau thương, bạn cùng, quá nhiều vần nhất đoản nhị trường.

Không gì có thể xua khỏi tâm trí ta cái ý niệm khiến ta xiết mấy an lòng rằng thế giới này là sáng tạo của một vị chúa trong bóng tối mà chính ta đang nối dài cái bóng của nguôi. Lòng tin dẫn lối tới Lạc quan Tuyệt đối.

Ta đã phạm gian dâm, phải (hoặc không phải), nhưng Chúa mới là người bó tay không giải nổi nan đề Ác Quỷ. Lại đây nào, ta hãy cùng giã bào thai trong cối, nêm mật ong với hạt tiêu. Dieu le veut.

Nếu lòng tin là tuyệt đối cần thiết, hãy để nó thuộc về một tôn giáo không khiến mi thấy tội lỗi. Một tôn giáo lộn tùng phèo, bốc hơi, ngầm sâu dưới lòng đất, không điểm kết. Như một pho tiểu thuyết, không phải một thần học.

Năm con đường để tới một điểm kết duy nhất. Thật phí phạm sao. Tốt hơn là một mê lộ dẫn tới bất kỳ đâu và không đâu cả. Chết đầy phong cách, sống trong Baroque.

Chỉ một Demiurge xấu xa mới khiến ta thấy sướng nổi.

Nhưng nếu không có Kế hoạch vũ trụ nào? Thật giễu cợt sao, sống trong lưu đày khi mà không ai đày mi đến đó. Đã vậy, lại còn lưu đày khỏi một chốn vốn không tồn tại.

Và nếu có một Kế hoạch, nhưng nó né tránh mi - và sẽ né tránh mi muôn đời muôn kiếp - thì sao?

Khi tôn giáo thất bại, nghệ thuật mở lối. Mi sáng tạo ra Kế hoạch, ẩn dụ cho Cái Bất khả tri. Thậm chí một mưu tính của con người cũng có thể lấp đầy khoảng trống. Họ không xuất bản cuốn Những trái tim ngây ngất của ta bởi vì ta không thuộc về phường dòng Đền.

Sống như thể có một Kế hoạch: hòn đá triết gia.

Nếu không thể đánh bại họ, hãy tham gia cùng họ. Nếu có một Kế hoạch, hãy điều chỉnh theo nó.

Lorenza đặt ta vào thử nghiệm. Hèn mọn. Nếu ta có đủ hèn mọn để khẩn cầu các Thiên thần, ngay cả khi ta không tin vào chúng, và vẽ đúng vòng tròn, ta sẽ có bình yên. Biết đâu đấy.

Hãy tin rằng có một bí mật, rồi mi sẽ cảm thấy mình như một người thụ giáo. Mất mát gì đâu.

Tạo ra một hy vọng lớn lao không bao giờ lo bị bật rễ, bởi nó vốn không có rễ. Những tổ tiên không có thật sẽ không bao giờ hiện ra mà bảo mi đã phản bội. Một tôn giáo mi có thể giữ hoài hoài trong khi muôn đời bội phản nó.

Tựa như Andreae: sáng tạo trong giễu cợt mặc khải vĩ đại nhất của lịch sử và, trong khi những người khác bị nó hủy hoại, dành cả phần đời còn lại mà thề mi không liên quan gì tới nó.

Sáng tạo ra một sự thật với đường biên mờ: khi có kẻ cố gắng làm rõ nó, mi xử hắn vạ tuyệt thông. Chỉ chấp nhận những kẻ mờ hơn bản thân ngươi. Jamais d’ennemis à droite.

Viết tiểu thuyết làm gì? Hãy viết lại lịch sử. Thứ lịch sử sau đó sẽ trở thành sự thực.

Sao lại không đặt bối cảnh ở Đan Mạch, ngài William S.? Jim Bốn Bể Johann Valentin Andreae Luke-Matthew lang thang quần đảo Sunda nằm giữa Patmos và Avalon, từ Bạch Sơn tới Mindanao, từ Atlantis tới Thessalonica tới Hội đồng Nicaea. Origen cắt hòn dái ra và chìa cái thứ máu me đầm đìa ấy lên các đức cha của Thành phố Mặt trời, và Hiram cười khinh filioque filioque* trong khi Constantine đào bới những móng tay tham lam vào đôi hốc mắt rỗng của Robert Fludd, chết chóc chết chóc với dân Do Thái của khu định cư Antioch, Dieu et mon droit*), vẫy chào dòng Beauceant, cùng với các đám Ngộ đạo Ophite và Borborite nằm lên đám mãng xà. Kèn trômpet trỗi, và đây các Chevalier bienfaisant de la Cité sainte tiến đến, lưỡi giáo treo đầu người Moor tóc tai dựng ngược. Rebis, Rebis! Con lốc từ trường, Ngọn tháp sụp đổ, Rachkovsky ngoác miệng cười trước cái xác bị nướng chín của Jacques de Molay.

Tiếng Latin, có nghĩa là “và Chúa Con”.

Tiếng Pháp, có nghĩa “Chúa và quyền của tôi”, là khẩu hiệu của Liên hiệp Vương quốc Anh.

Ta không sở hữu em, nhưng ta có thể thổi bay lịch sử.

Nếu vấn đề nằm ở sự vắng mặt hữu thể này và nếu chỉ cái gì được nói ra mới thực hữu, ta càng nói lại sẽ càng có nhiều hữu thể là thực hữu.

Giấc mơ của khoa học là sao cho chỉ có ít hữu thể thôi, rằng sao cho có thể đúc kết và phát biểu nó thành lời, E = mc2. Trật lất. Để được giải thoát ngay từ khởi thủy, cho đến vĩnh hằng, hữu thể kia phải rối nùi mới đặng. Giống như một con rắn bị một gã thủy thủ say thắt nút: không tài nào tháo gỡ.

Sáng tạo, điên cuồng sáng tạo, thây kệ những liên hệ, cho tới khi không còn cách nào tổng kết. Một cuộc đua tiếp sức giản đơn giữa những biểu tượng, biểu tượng này gọi tên biểu tượng tiếp theo, không ngơi nghỉ. Tháo rời cả thế giới thành một điệu vũ xaraban của những phép đảo chữ cái, vô cùng vô tận. Và rồi tin vào điều không thể diễn tả thành lời. Đây chẳng phải cách hiểu đúng kinh Torah sao? Chân lý là phép đảo chữ của một phép đảo chữ. Anagrams = ars magna.

Hẳn đây chính là điều đã xảy ra. Belbo quyết định, nghiêm túc nhìn nhận vũ trụ của những Quỷ giả, không phải vì thừa đức tin mà bởi hoàn toàn thiếu nó.

Bị sỉ nhục bởi sự bất lực trong sáng tạo (và suốt cả đời anh ta đã lấy ra mua vui những khát khao tuyệt vọng của bản thân, những trang sách không bao giờ được viết, cái trước là ẩn dụ của cái sau và ngược lại, tất cả đều đầy rẫy sự hèn nhát ngấm ngầm, viện cớ), anh ta đã nhận ra rằng với việc chế ra một Kế hoạch, cuối cùng thì anh ta đã sáng tạo. Anh ta phải lòng con golem của mình, tìm thấy ở nó một nguồn an ủi. Cuộc đời - cuộc đời của anh ta, của nhân loại - như là nghệ thuật, và nghệ thuật như là sự lừa dối. Le monde est fait pour aboutir à un livre (faux). Nhưng giờ anh ta muốn tin vào cuốn sách giả trá này, bởi vì anh ta cũng đã viết, rằng nếu có một Kế hoạch thì anh ta không còn thất bại, không còn nhút nhát, không còn là một thằng hèn.

Và đây chính là điều rốt cuộc đã xảy ra: anh ta sử dụng Kế hoạch, thứ mà anh ta biết là không có thật, để đánh bại một kẻ thù mà anh ta tin là có thật. Và rồi, nhận ra rằng Kế hoạch đang điều khiển mình như thể nó tồn tại thật, hoặc như thể anh ta, Belbo, cùng Kế hoạch được làm ra từ cùng một chất liệu, anh ta tìm tới Paris, tìm tới một sự mặc khải, một sự giải phóng.

Bị giày vò bởi nỗi ăn năn thường nhật rằng suốt bao năm anh ta chỉ sống với những bóng ma do chính mình tạo ra, giờ đây anh ta tìm thấy niềm an ủi trong những bóng ma đang trở nên độc lập với anh ta, bởi vì những người khác cũng biết tới chúng, ngay cả khi anh ta là Kẻ thù. Liệu anh ta có nên ném mình vào hàm sư tử? Có đấy, bởi vì con sư tử đang dần khoác hình hài kia vẫn thực hơn Jim Bốn Bể, hơn Cecilia, có lẽ thực hơn cả chính Lorenza Pellegrini.

Belbo, phát ốm lên vì đã bỏ lỡ quá nhiều cuộc hẹn, lúc này cảm thấy có thể tiến hành một cuộc hẹn thực thụ. Một cuộc hẹn mà anh ta không thể tháo chạy vì hèn nhát, bởi giờ đây sau lưng anh ta là tường. Sợ hãi buộc anh ta trở nên dũng cảm. Trong lúc chế tác, anh ta đã sáng tạo ra nguyên lý của hiện thực.