Saint-Germain... rất đỗi tao nhã và hài hước... kể rằng ông sở hữu mọi loại bí mật... Cho những lần hóa hiện, ông ta thường dùng tấm gương ma thuật nổi tiếng của mình... Và thông qua những hiệu ứng phản chiếu của nó triệu hồi lên những nhân hình nổi tiếng, thường gặp. Mối liên hệ của ông với thế giới bên kia là không thể nghi ngờ.

− Le Coulteux de Canteleu, Les sectes et les sociétés secretes,

Paris, Didier, 1863, tr. 170-171

Belbo suy sụp. Mọi thứ đã sáng tỏ. Agliè tin câu chuyện của anh ta, lão muốn tấm bản đồ, lão bày ra một cái bẫy gài anh ta, và giờ Belbo nằm trong tay lão. Hoặc Belbo tới Paris để tiết lộ điều mà anh ta không hề biết (nhưng anh là người duy nhất biết rằng anh không biết nó, bởi vì tôi đã đi nghỉ mà không để lại địa chỉ nào, còn Diotallevi đang chết dần chết mòn), hoặc tất cả các lực lượng cảnh sát Ý sẽ săn lùng anh ta.

Nhưng có thực rằng Agliè có thể tự hạ cấp xuống một trò bẩn thỉu như vậy? Belbo nên nắm lấy cổ áo tên điên già đó kéo lão đến đồn cảnh sát; đó là cách duy nhất để ra khỏi mớ rắc rối này.

Anh ta vẫy một chiếc taxi đi tới ngôi nhà nhỏ gần quảng trường Piola. Cửa sổ đóng; trên cổng có biển hiệu của đại lý bất động sản, CHO THUÊ. Điều này thật điên rồ. Agliè tuần trước còn sống ở đây; Belbo đã gọi điện cho lão. Anh ta nhấn chuông cửa nhà bên cạnh. “Ồ, ông đó ấy à? Ông ấy chuyển đi hôm qua. Tôi không biết ông ấy đi đâu. Tôi chỉ biết mặt ông ta, đó là một người rất kín đáo. Luôn nay đây mai đó, tôi đoán vậy.”

Cách duy nhất còn lại là hỏi văn phòng bất động sản. Họ chưa từng nghe về Agliè. Ngôi nhà được một công ty Pháp thuê. Tiền thuê được trả đều đặn thông qua ngân hàng. Hợp đồng thuê nhà được hủy đêm qua; công ty đó mất tiền cọc. Tất cả giao thiệp của họ, bằng thư, là với một ông Ragotgky nào đó. Tất cả những gì họ biết chỉ có vậy.

Chuyện này không thể xảy ra. Rakosky hay Ragotgky, vị khách bí hiểm của viên đại tá, bị De Angelis và Interpol truy tìm, thế mà gã loanh quanh ở đây thuê nhà. Trong câu chuyện của chúng tôi, Rakosky của Ardenti là một kiếp sau của Rachkovsky thuộc Okhrana, nói cách khác, chính là gã Saint-Germain. Gã có liên quan gì tới Agliè?

Belbo tới văn phòng, lén lút lên tầng như một tên trộm và giam mình trong phòng làm việc. Anh muốn cố nghĩ cho thấu đáo mọi việc.

Sự thể này đủ để khiến một người phải phát điên, và Belbo ngờ rằng cuối cùng anh ta cũng đã phát điên. Anh ta không thể giãi bày cùng ai. Trong khi anh ta đang quệt mồ hôi trán và một cách máy móc - không nghĩ ngợi - lật giở một số bản thảo được gửi đến hôm trước, trên đầu một trang anh ta đột nhiên thấy tên của Agliè.

Anh ta nhìn nhan đề. Một tác phẩm nhỏ của một Quỷ giả tầm thường nào đó, Chuyện thật về bá tước de Saint-Germain. Anh ta đọc lại trang đó một lần nữa. Dẫn tiểu sử của Charcornac, nó nói rằng Claude-Louis de Saint-Germain đã dùng những cái tên như Monsieur de Surmont, bá tước Soltikoff, ông Welldone, Marchese di Belmar, Rackoczi hay Ragozki, vân vân, nhưng tên họ thật là Saint-Martin và hầu tước Agliè, tước hiệu sau có được từ một cơ ngơi tổ tiên ở Piemonte.

Tốt. Belbo có thể kê cao gối ngủ. Không chỉ anh đang bị truy bắt vì tội khủng bố, không chỉ Kế hoạch là thật, không chỉ Agliè biến mất chỉ trong vòng hai ngày, mà như lửa đổ thêm dầu, tay bá tước này không phải một tên đại dối trá mà là Saint-Germain đích thực và bất tử. Và lão chưa từng làm gì để giấu giếm thực tế đó. Nhưng không, điều duy nhất đúng, trong cái xoáy lốc ngày càng phình ra của những giả trá này, là tên của lão. Không, thậm chí tên của lão cũng là giả. Agliè không phải là Agliè. Nhưng tên lão có là gì cũng không quan trọng nữa, bởi vì lão đang diễn, đã diễn trong bao năm, như một nhân vật trong câu chuyện mà chỉ sau này chúng tôi mới chế ra.

Belbo chẳng còn có thể làm gì. Agliè biến mất, anh ta không thể chứng minh với cảnh sát rằng Agliè đã đưa cho mình chiếc va li. Và thậm chí nếu cảnh sát có tin lời anh ta thì cũng sẽ lộ ra rằng anh ta đã nhận nó từ tay một người bị truy nã vì tội giết người, một người mà anh ta đã thuê làm cố vấn trong ít nhất hai năm. Chứng cớ ngoại phạm tuyệt làm sao.

Để nắm bắt được toàn bộ câu chuyện này - kể ra thật quá kịch mê lô - và để cảnh sát có thể nuốt trôi nó, phải đưa ra một câu chuyện khác, thậm chí còn lạ thường hơn. Ấy là, rằng Kế hoạch, thứ do chúng tôi sáng chế ra, tương xứng tới từng chi tiết, gồm cả cuộc kiếm tìm cuối cùng tuyệt vọng tấm bản đồ, với một Kế hoạch có thật, vốn đã sẵn liên quan tới Agliè, Rakosky, Rachkovsky, Ragotgky, người đàn ông có râu, và nhóm Tres, chưa kể tới những hiệp sĩ dòng Đền Provins. Cả câu chuyện được dựa trên giả thuyết rằng viên đại tá nói đúng. Trừ việc ông ta đúng trong cái sai, bởi vì Kế hoạch của chúng tôi, dù sao đi nữa, cũng khác với của ông ta, và nếu của ông ta đúng thì của chúng tôi không thể đúng, và ngược lại, và bởi vậy, nếu chúng tôi đúng, tại sao Rakosky, mười năm trước, lại ăn trộm một tài liệu sai từ viên đại tá?

Buổi sáng hôm ấy, chỉ đọc những gì Belbo đã nhập vào Abulafia, tôi cảm thấy muốn đập đầu vào tường: để thuyết phục mình rằng bức tường, ít nhất là bức tường, đang thực sự đứng đó. Tôi tưởng tượng Belbo đã phải cảm thấy ra sao vào cái ngày ấy, và trong những ngày tiếp sau. Bởi vì còn chưa hết.

Cần ai đó để chuyện trò, anh ta gọi cho Lorenza. Nàng không ở nhà. Anh ta sẵn sàng đánh cược rằng sẽ không bao giờ còn được thấy mặt nàng. Theo một cách nào đó, Lorenza là một sinh vật do Agliè sáng tạo ra, còn Agliè là một sinh vật do Belbo sáng tạo ra, và Belbo không còn biết ai sáng tạo ra Belbo nữa. Anh ta lại giở báo ra. Điều duy nhất chắc chắn: anh ta chính là người đàn ông mà cảnh sát vẽ chân dung. Để thuyết phục anh ta hơn nữa, đúng thời khắc ấy điện thoại reo. Một lần nữa cho anh ta, trong văn phòng, vẫn âm điệu Balkan đó, vẫn những chỉ dẫn đó. Cuộc gặp ở Paris.

“Cuối cùng thì ông là ai?” Belbo gào lên.

“Chúng tôi là nhóm Tres,” giọng nói đáp, “và anh biết nhiều về Tres hơn chúng tôi.”

Belbo quyết định đối đầu với cục diện, liền gọi cho De Angelis. Ở đồn họ gây khó khăn; họ nói viên thanh tra này không còn làm việc ở đây. Khi Belbo cứ khăng khăng hỏi, họ đành đầu hàng và chuyển máy tới một văn phòng nào đó.

“A, tiến sĩ Belbo, thật là ngạc nhiên!” De Angelis nói với giọng có ý mỉa mai. “May mắn là anh bắt được tôi. Tôi đang đóng gói va li đây.”

“Va li?” Liệu đó có phải là một ám chỉ?

“Tôi đã được chuyển tới Sardinia. Một nhiệm vụ an hòa, cố nhiên.”

“Thanh tra De Angelis, tôi phải nói chuyện với anh. Chuyện rất gấp. Là về vụ đó...”

“Vụ ư? Vụ nào?”

“Viên đại tá. Và những thứ khác... Anh từng có lần hỏi Casaubon liệu anh ta có từng nghe nhắc tới Tres không. Ồ, tôi có nghe. Và tôi có những thứ để nói với anh, những thứ quan trọng.”

“Tôi không muốn nghe. Đó không còn là vụ của tôi nữa. Và hôm nay hơi muộn rồi, anh có nghĩ thế không?”

“Phải, tôi công nhận. Tôi có điều đã giấu giếm anh nhiều năm. Nhưng giờ tôi muốn nói ra.”

“Không phải với tôi, tiến sĩ Belbo. Trước tiên, tôi nên cho anh biết rằng chắc chắn có ai đó đang nghe chúng ta trò chuyện, và tôi muốn người đó biết rằng tôi từ chối nghe bất cứ thứ gì và tôi không biết gì hết. Tôi có hai con, chúng còn nhỏ. Và tôi đã được cảnh báo về những chuyện có thể xảy đến với chúng. Để chứng minh đó không phải trò đùa, sáng hôm qua, khi vợ tôi khỏi động xe, mui xe bắn tung ra. Một lượng thuốc nổ rất nhỏ, không hơn một tép pháo, nhưng đủ để thuyết phục tôi rằng nếu họ muốn thì họ có thể. Tôi tới gặp sếp, bảo ông ta rằng tôi đã luôn hoàn thành nhiệm vụ, tôi còn đi quá cả tiếng gọi của nhiệm vụ, nhưng tôi không phải người hùng. Cuộc sống của tôi đây tôi sẵn sàng từ bỏ, nhưng sinh mệnh của vợ con tôi thì không. Tôi xin thuyên chuyển. Rồi tôi đi nói với tất cả mọi người tôi là một thằng hèn như thế nào, tôi đã ị ra quần ra sao. Giờ tôi xin nói lại điều đó với anh và với bất kỳ ai đang nghe chúng ta nói chuyện. Tôi đã làm tiêu ma sự nghiệp của mình, tôi đã mất tự tôn, tôi là một người đàn ông không danh dự, nhưng tôi đang cứu những người tôi yêu. Sardinia rất đẹp, người ta bảo tôi vậy, thế nên tôi thậm chí còn không phải để dành tiền đưa bọn trẻ đi biển vào mùa hè. Tạm biệt.”

“Đọi đã, nhưng tôi đang gặp rắc rối...”

“Anh gặp rắc rối? Tốt. Khi tôi xin sự giúp đỡ của anh, anh không chìa tay cho tôi. Anh bạn Casaubon của anh cũng vậy. Nhưng giờ anh gặp rắc rối... Ô, tôi cũng đang gặp rắc rối đây. Anh đã tới quá muộn. Cảnh sát, như họ nói trên phim ảnh, phục vụ các công dân. Đó là điều anh nghĩ phải không? Vậy thì hãy gọi cho cảnh sát, gọi cho người kế nhiệm của tôi.”

Belbo gác máy. Tuyệt: họ thậm chí đã ngăn anh ta cậy tới một cảnh sát có thể tin anh ta.

Rồi anh ta nghĩ ra rằng Signor Garamond, với tất cả các quan hệ của ông ta - quận trưởng, cảnh sát trưởng, quan chức cấp cao - có thể giúp một tay. Anh ta lao tới chỗ ông ta.

Garamond ân cần lắng nghe câu chuyện của anh ta, xen vào vài tiếng kêu lịch sự kiểu như “Còn phải nói.” “Lại thế nữa,” “Trời, nghe như tiểu thuyết vậy.” Rồi ông ta chắp hai tay, nhìn Belbo với sự cảm thông sâu sắc, và nói: Con trai ta, cho phép ta được gọi cậu như vậy, bởi vì ta có thể là cha cậu - ồ, có lẽ không phải là cha cậu, bởi vì ta vẫn còn trẻ, hơn thế, một người giữa tuổi xuân, mà là anh trai cậu, phải, nếu cậu cho phép ta. Ta sẽ nói với cậu từ trái tim mình. Chúng ta đã biết nhau quá nhiều năm. Ta thấy cậu đang quá kích động, kiệt quệ cả sức lực và nhẫn nại, thần kinh căng thẳng, hơn thế, mệt mỏi. Đừng nghĩ ta không đủ coi trọng việc này; ta biết cậu trao cả thân thể lẫn linh hồn cho Nhà xuất bản, và một ngày nào đó điều này cần được cân nhắc tới trong cái ta có thể gọi là những điều khoản vật chất, bởi vì điều ấy chẳng bao giờ gây hại gì. Nhưng, nếu ta là cậu, ta sẽ đi nghỉ một chuyến.

“Cậu bảo cậu thấy mình ở trong một tình huống khó xử. Nói thẳng thắn, ta muốn nói thế - không phải kịch tính hóa - nhưng cũng sẽ không hay cho Nhà xuất bản Garamond nếu một trong các biên tập viên giỏi nhất của nó có dính líu dưới bất kỳ hình thức nào tới một vụ việc không minh bạch. Cậu bảo ta rằng có ai đó muốn cậu tới Paris. Chuyện này không cần phải đi vào chi tiết; ta tin cậu, đương nhiên. Vậy hãy tới Paris. Đó không phải là phương án tốt nhất để lập tức làm sáng tỏ mọi việc sao? Cậu bảo cậu thấy mình - ta biết nói sao nhỉ - xung đột với một nguôi khả kính như bá tước Agliè. Ta không muốn biết chi tiết, hoặc chuyện gì xảy ra giữa hai người, nhưng ta không nghĩ ngợi nhiều lắm về sự tương đồng của những cái tên mà cậu nhắc tới. Thế giới đầy rẫy những người tên German hoặc gì đó tương tự. Cậu có thấy vậy không? Nếu Agliè gửi lời cho cậu rằng hãy tới Paris rồi chúng ta sẽ làm sáng tỏ mọi việc, vậy thì hãy tới Paris. Trời sẽ không sập đâu. Trong các mối quan hệ con người, tốt nhất là thẳng thắn, rõ ràng. Tới Paris, và nếu cậu còn giữ gì trong lòng, đừng cố giữ nữa. Điều gì trong tim thì cậu nên thốt ra môi đi. Tất cả những bí mật này có đáng gì!

“Nếu ta hiểu chính xác, bá tước Agliè phàn nàn vì cậu không muốn cho ông ta biết tấm bản đồ ở đâu, một số trang viết hay thông điệp hay gì đó, một thứ mà cậu có và không dùng làm gì, trong khi ông bạn tốt Agliè của chúng ta cần nó vì lý do học thuật nào đó không chừng. Chúng ta có nhiệm vụ phục vụ văn hóa, phải không? Ta nói có sai không? Hãy đưa nó cho ông ấy, tấm bản đồ này, cái atlas này, cái biểu đồ này - ta thậm chí không muốn biết nó là gì. Nếu nó có quá nhiều ý nghĩa với ông ấy, hẳn ông ấy phải có lý do, cái lý do chắc chắn đáng cho ta trân trọng: đã chính nhân quân tử thì luôn luôn là chính nhân quân tử. Hãy tới Paris, bắt tay, rồi thì mọi việc thế là xong. Được không? Và đừng lo lắng quá mức cần thiết. Cậu biết là ta luôn ở đây.” Rồi ông ta nhấn điện thoại nội bộ: “Signora Grazia... à, không ở đó. Cô ta chẳng bao giờ có mặt khi người ta cần. Cậu có những rắc rối của cậu, Belbo thân mến, nhưng giá mà cậu biết bao rắc rối của ta. Tạm biệt nhé. Nếu cậu có gặp Signora Grazia ở hành lang thì bảo cô ta đến gặp ta. Và nhớ nghỉ ngơi: đừng quên.”

Belbo bước ra. Signora Grazia không có trong văn phòng, nhưng trên bàn của cô anh ta thấy đèn đỏ đường dây riêng của Garamond đang sáng: Garamond đang gọi cho ai đó. Belbo không thể cưỡng lại (tôi tin rằng đó là lần đầu tiên trong đời anh ta phạm tội bất nhã như vậy); anh ta nhấc ống nghe lên theo dõi cuộc đàm thoại. Garamond đang nói: “Đừng lo. Tôi nghĩ mình đã thuyết phục được cậu ta. Cậu ta sẽ tới Paris thôi... Chỉ là nhiệm vụ của tôi. Dù sao chúng ta thuộc về cùng một dòng hiệp sĩ tâm linh.”

Vậy là cả Garamond cũng là một phần của bí mật. Bí mật nào? Cái bí mật mà chỉ anh ta, Belbo, có thể tiết lộ. Cái bí mật không tồn tại.

Lúc đó đã sẩm tối. Anh ta tới Pilade, trò chuyện vài câu với người này người kia, nốc rất nhiều. Sáng hôm sau, anh ta tìm tới người bạn duy nhất còn lại, Diotallevi. Anh ta cầu xin sự giúp đỡ của một người sắp chết.

Cuộc trò chuyện cuối cùng của họ được anh ta xúc động tường thuật lại trong Abulafia. Chỉ là một tóm tắt. Tôi không thể kết luận được bao nhiêu là lời Diotallevi còn bao nhiêu là lời Belbo, bởi vì trong cả hai trường hợp đó đều là lời thì thầm của một người nói sự thật bởi vì anh ta biết rằng thời gian giỡn với ảo tưởng đã qua rồi.