Kẻ hèn nhát chết nhiều lần trước khi chết thật.
− Shakespeare, Julius Caesar, 11, 2
Tôi luôn thấy được sự xung đột giữa lòng tận tụy của Belbo khi làm việc với các tác giả đáng kính của Garamond, nỗ lực của anh ta để lấy được từ họ những cuốn sách khiến anh ta có thể tự hào, với cái lối anh ta, bằng thứ nhiệt tình kẻ cướp, góp phần vào trò lừa bịp các tác giả xấu số của Manutius, thậm chí chuyển tới đường Marchese Gualdi những người bị anh ta cho là không phù hợp với Garamond, như tôi đã thấy anh ta định làm với đại tá Ardenti.
Làm việc với Belbo, tôi thường tự hỏi vì sao anh ta lại chấp nhận sự sắp đặt này. Tôi không nghĩ là vì tiền. Anh ta đủ thạo việc để tìm một vị trí có đồng lương khá khẩm hơn.
Trong một thời gian dài, tôi nghĩ anh ta làm thế bởi vì nó cho phép anh ta theo đuổi việc nghiên cứu sự rồ dại của con người từ một điểm quan sát lý tưởng. Như anh ta không bao giờ mệt mỏi chỉ ra, anh ta bị mê hoặc bởi thứ mà anh ta gọi là sự ngu ngốc - cái sự ngộ biện chắc như đinh đóng cột, sự điên rồ quỷ quyệt ẩn sâu dưới lý lẽ hoàn hảo. Nhưng ngay cả điều ấy cũng chỉ là một cái mặt nạ. Chính Diotallevi mới là người làm vậy cho vui, hoặc có lẽ hy vọng rằng một cuốn sách của Manutius biết đâu một ngày nào đó lại đưa ra một kết hợp vô tiền khoáng hậu của kinh Torah. Và cả tôi cũng tham gia để cho vui, để mỉa mai, vì tò mò, đặc biệt sau khi Garamond tung ra Dự án Hermes.
Với Belbo đây lại là chuyện khác. Chỉ đến khi đọc được các file văn bản của anh ta tôi mới ngộ ra điều ấy.
Vendetta tremenda vendettadoc
Nàng cứ thế xuất hiện. Dù có những người khác trong văn phòng, nàng vẫn túm lấy ve áo tôi, ghé mặt tới, hôn tôi. Bài hát đó thế nào nhỉ? “Anna kiễng chân hôn tôi.” Nàng hôn tôi như thể nàng đang chơi pinball.
Nàng biết điều ấy làm tôi lúng túng. Ném tôi vào thế khó.
Nàng không bao giờ nói dối.
Em yêu anh, nàng nói.
Chủ nhật gặp nhau?
Không. Cuối tuần em ở cùng một người bạn...
Bạn gái, dĩ nhiên rồi.
Không, bạn trai chứ. Anh biết anh ấy. Anh ta là người ở quán bar với em tuần trước. Em hứa rồi. Anh không muốn em nuốt lời chứ?
Đừng nuốt lời, nhưng đừng đến đây để khiến anh... Xin em, anh có một tác giả sắp tới.
Một thiên tài để cho ta nâng đỡ?
Một tên khốn đáng thương để cho ta hủy hoại.
Một tên khốn đáng thương để cho ta hủy hoại.
Tôi đi đón nàng ở Pilade. Nàng không có đó. Tôi đợi nàng rất lâu, rồi tôi đi một mình; nếu không thì triển lãm sẽ đóng cửa mất. Ai đó ở đấy bảo tôi rằng mọi người đã vào nhà hàng. Tôi vờ ngắm những bức tranh, mặc dù chúng bảo tôi rằng nghệ thuật đã chết từ thời Hölderlin. Tôi mất hai mươi phút để tìm nhà hàng, bởi vì đám dân buôn luôn chọn nhưng nơi mà tháng tới sẽ trở nên nổi tiếng.
Nàng ở đó, giữa những khuôn mặt quen, và bên nàng là gã đàn ông có vết sẹo. Nàng không một mảy may lúng túng. Nàng nhìn tôi với vẻ đồng lõa và - làm sao nàng có thể tạo được cả hai vẻ mặt cùng một lúc như thế? - thách thức, như thể muốn nói: Sao nào? Tên phá đám có vết sẹo nhìn tôi từ đầu đến chân, cứ như tôi mới là kẻ phá đám chứ không phải hắn. Những người khác, có biết chuyện, thì chờ đợi. Đáng lẽ tôi nên kiếm một cái cớ mà đánh lộn. Nếu vậy tôi sẽ thoát ngon khỏi tình trạng này dù có bị gã nện. Ai cũng biết nàng ở bên gã là để khiêu khích tôi. Vai của tôi đã được phân. Dù cách này hay cách khác, tôi cũng phải diễn thôi.
Bởi vì phải diễn, tôi chọn hài kịch trong phòng giải trí. Tôi tham gia cuộc chuyện trò, tử tế nhã nhặn, hy vọng ai đó sẽ ngưỡng mộ sự kiềm chế của mình.
Kẻ duy nhất ngưỡng mộ tôi là bản thân tôi.
Khi anh cảm thấy anh là một thằng hèn thì thực sự anh đang hèn đó.
Kẻ báo thù che mặt. Trong vai Clark Kent, tôi chăm lo những thiên tài trẻ bị hiểu lầm; trong vai Siêu nhân, tôi trừng phạt công bằng những thiên tài già bị hiểu lầm. Tôi hợp tác trong việc tận khai những người mà, thiếu đi dũng khí của tôi, đã không thể giới hạn mình trong vai khán giả.
Chuyện này có thể chăng? Bỏ cả đời trừng phạt những người sẽ không bao giờ biết mình đã bị trừng phạt? Vậy mi muốn thành Homer hả? Nhận lấy, đồ khốn khổ, đây nữa!
Tôi căm ghét bất cứ kẻ nào cố nhìn nhận tôi như một ảo tưởng của đam mê.
