Jupillon đang đi qua đi lại trên vỉa hè trước nhà Germinie thì nàng bước ra.

— Chào Germinie, — hắn cất tiếng sau lưng nàng.

Nàng quay phắt lại như vừa trúng đòn, và chẳng thèm đáp lời chào, theo bản năng, nàng bước vội đi vài bước như muốn trốn chạy hắn.

— Germinie!

Jupillon chỉ thốt lên bấy nhiêu; hắn không đuổi theo, cũng chẳng nhúc nhích. Nàng lại quay về bên hắn như một con thú thuần phục khi được tháo cùm.

— Gì thế? — nàng nói. — Anh muốn thêm tiền à? Hay lại muốn kể cho tôi nghe mấy lời nhảm nhí của mẹ anh?

— Không, nhưng anh sắp đi rồi, — Jupillon nói với vẻ mặt nghiêm túc. — Anh bị gọi đi lính — và anh sắp phải đi đây.

— Anh sắp đi ư? — nàng nói. Trông nàng cứ như người đang mơ ngủ.

— Nghe này, Germinie, — Jupillon tiếp lời. — Anh đã làm em bất hạnh. Anh biết mình đối xử với em không được tốt cho lắm. Cô của anh cũng có phần sai sót. Thế em muốn gì nào?

— Anh sắp đi thật á? — Germinie đáp, vừa bám lấy tay hắn. — Đừng có mà gạt tôi — anh sắp đi thật sao?

— Anh nói thật mà — đúng là thế đấy. Anh chỉ đang đợi lệnh tập hợp thôi. Năm nay tiền mua lính thay thế đắt đỏ hơn hai nghìn quan lận. Người ta bảo sắp có chiến tranh đến nơi rồi: dẫu sao thì vẫn còn chút hy vọng.

Vừa nói, hắn vừa kéo Germinie đi dọc theo con phố.

— Anh định đưa tôi đi đâu thế? — nàng hỏi.

— Đến nhà mẹ anh chứ đâu — để hai người làm hòa và chấm dứt mọi chuyện vô lý này đi.

— Sau những gì bà ta đã nói với tôi á? Không bao giờ!

Và Germinie hất tay Jupillon ra.

— Chà, nếu đã vậy thì chào em nhé.

Rồi Jupillon khẽ giơ mũ chào.

— Anh có viết thư cho em từ doanh trại không?

Germinie im lặng, chần chừ trong chốc lát. Rồi nàng cất lời, giọng cụt lủn: — Đi nào! — và ra hiệu cho Jupillon đi cùng bên mình, nàng quay đầu bước ngược lên phố.

Cứ thế, họ sóng bước bên nhau mà không nói một lời. Họ đi đến một con đường lát đá trải dài tít tắp tầm mắt, lọt thỏm giữa hai hàng đèn đường, giữa hai hàng cây cỗi cằn đang giơ cao những chùm cành trụi lá và hắt những cái bóng gầy guộc, bất động lên những bức tường cao trống trải. Nơi ấy, trong bầu không khí buốt giá vì hơi tuyết tan, họ cứ lặng lẽ bước đi mãi, chìm khuất vào chốn sâu thẳm mờ mịt, vô tận và xa lạ của một con phố cứ kéo dài mãi với những bức tường ấy, những hàng cây ấy, những ngọn đèn ấy, để rồi dẫn đến màn đêm u tối phía trước. Bầu không khí ẩm ướt, nặng nề mà họ hít thở thoang thoảng mùi đường, mùi mỡ động vật và mùi thây ma. Thỉnh thoảng, một tia sáng chói lọi lướt qua trước mắt họ: đó là ngọn đèn trên chiếc xe chở thịt của hàng thịt rọi vào những con vật bị mổ xẻ cùng những tảng thịt đẫm máu chất ngồn ngộn ở phía sau lưng một con ngựa bạch; ánh sáng hắt lên đám thịt giữa đêm tối trông như một đám cháy rực rỡ sắc tía, một lò luyện máu.

— Thế nào! Em đã suy nghĩ kỹ chưa? — Jupillon lên tiếng. — Em thấy đại lộ Trudaine nhỏ bé này chẳng phải là một nơi vui vẻ gì cho cam phải không?

— Đi đi, — Germinie đáp gọn lỏn.

Và chẳng nói thêm lời nào, nàng lại rảo bước với dáng đi gấp gáp, dữ dội, tâm can rối bời bởi muôn vàn cảm xúc đang sục sôi. Mọi suy nghĩ hiện rõ qua từng cử động của nàng. Chân bước xiêu vẹo, đôi tay như bị cơn điên cuồng sai khiến. Thỉnh thoảng, nhìn cái bóng của nàng từ phía sau, người ta dễ liên tưởng đến một nữ bệnh nhân ở La Salpêtrière. Hai ba người qua đường dừng lại chốc lát dõi theo nàng; nhưng rồi chợt nhớ ra mình đang ở Paris, họ lại lững thững bước đi.

Bỗng nàng khựng lại, với dáng điệu của một kẻ vừa đưa ra quyết định liều lĩnh, nàng thốt lên: — Ôi! lạy Chúa! lại thêm một nhát dao đâm vào tim! — Đi thôi!

Và nàng níu lấy tay Jupillon.

— Ồ! Anh biết thừa mà, — Jupillon nói khi họ đã đến gần cửa hàng bán kem, — mẹ anh đã đối xử không công bằng với em. Em hiểu đấy, cụ sống quá ư nguyên tắc cả đời rồi. Cụ nào đâu hay biết, nào đâu hiểu thấu. Hơn nữa, em biết không, anh sẽ bật mí cho em tất cả: mẹ thương anh nhiều quá nên đâm ra ghen tuông với bất kỳ người phụ nữ nào yêu anh. Thôi, vào trong đi em!

Rồi hắn đẩy nàng vào vòng tay của Madame Jupillon; bà ta ôm chầm lấy Germinie, lẩm bẩm vài câu tỏ ý hối hận, rồi vội vàng nặn ra vài giọt nước mắt để xua đi vẻ ngượng ngùng của chính mình và làm cho màn tái ngộ thêm phần cảm động.

Suốt buổi tối hôm ấy, Germinie cứ dán mắt vào Jupillon, ánh mắt của nàng khiến hắn suýt hoảng sợ.

— Thôi nào, thôi nào, — hắn vừa nói khi tiễn nàng về nhà, — đừng có ủ rũ thế chứ. Ở đời chúng ta phải biết sống thoáng lên một chút chứ. Thì đấy! anh giờ là lính tráng rồi đấy — có thế thôi mà! Chắc chắn là không phải ai đi rồi cũng trở về được. Nhưng mà — em xem này! Anh đề nghị thế này, hai tuần ngắn ngủi còn lại chúng ta hãy cứ vui hết mình đi, vì được ngày nào hay ngày đó — còn nếu anh không về được — Thôi thì, dẫu sao đi nữa, anh cũng sẽ để lại cho em một kỷ niệm đẹp về anh.

Germinie lặng thinh chẳng nói câu nào.