— Cậu mặc bộ đồ lôi thôi thế này mà định đi đâu vậy? — Germinie cất lời hỏi Adèle vào một buổi sáng Chủ nhật, khi cô ta xúng xính trong bộ cánh lộng lẫy bước qua hành lang tầng sáu, ngay trước cánh cửa mở toang của phòng nàng.
— Ơ! Cậu đây rồi! Tớ đi dự một đám cưới linh đình đấy, cậu ạ! Bọn tớ đi cả một lũ đông đúc cơ—con Marie to xác, cái đồ bắt nạt thiên hạ ấy, cậu biết đấy—cả Elisa ở phòng 41, hai chị em nhà Badiniers, lớn lẫn nhỏ—và có cả đàn ông nữa chứ! Trước hết là tay chuyên gia bán cái chết bất đắc kỳ tử của tớ. Ừ, và—Ôi! Cậu không biết á?—người tình mới của tớ, anh chàng huấn luyện viên đấu kiếm của trung đoàn 24—cả bạn của anh ấy nữa, một họa sĩ, một lão Phẩm Hỷ chính hiệu. Bọn tớ sẽ đi Vincennes. Ai nấy đều mang theo ít đồ đạc. Chúng tớ sẽ ăn uống ngoài bãi cỏ—mấy anh đàn ông sẽ lo tiền rượu. Và rượu thì nhiều vô kể, tớ hứa với cậu đấy!
— Tớ cũng đi, Germinie nói.
— Cậu á? Vớ vẩn thật đấy! Cậu có còn đi dự tiệc tùng gì nữa đâu.
— Nhưng tớ bảo là tớ sẽ đi, Germinie đáp với giọng sắc sảo, quả quyết. Cứ cho tớ chút thời gian để báo với cô chủ và thay một chiếc váy. Nếu cậu chịu khó đợi, tớ sẽ đi mua nửa con tôm hùm.
Nửa giờ sau, hai người phụ nữ rời khỏi nhà; họ đi vòng qua bức tường thành của thành phố và tìm thấy phần còn lại của nhóm đang ngồi bên ngoài một quán cà phê trên đại lộ Boulevard de la Chopinette. Sau khi uống mỗi người một ly rượu lý chua, họ lên hai chiếc xe cab lớn rồi phóng đi. Khi tới pháo đài ở Vincennes, họ xuống xe và cả bọn cùng tản bộ dọc theo bờ hào. Lúc họ đang đi dưới chân tường thành của pháo đài, người bạn của anh huấn luyện viên đấu kiếm, tức ông họa sĩ, liền lớn tiếng gọi một tay pháo thủ đang gác canh bên khẩu đại bác: — Này bác bạn hiếm! Bác thà nung một ly còn hơn đứng canh cái xó này chứ gì, hử?
— Hắn buồn cười chưa kìa? Adèle nói với Germinie, huých cùi chỏ vào người nàng.
Chẳng mấy chốc họ đã tiến sâu vào khu rừng Vincennes.
Những lối mòn chằng chịt đan xen nhau về mọi ngả trên nền đất cứng, gồ ghề và hằn đầy dấu chân. Nho nhem giữa những khoảng trống của các lối đi nhỏ ấy thỉnh thoảng lại mọc lên vài khóm cỏ, nhưng là thứ cỏ dập nát, héo úa, ngả vàng, tàn tạ, rải rác như rơm lót chuồng cho gia súc, những cọng cỏ màu rơm ấy trộn lẫn với đám cây gai ở khắp mọi nơi, giữa sắc xanh xám xịt của cây tầm ma. Người ta dễ dàng nhận ra đây là một trong những chốn thôn dã mà cư dân ở các khu ngoại ô lớn thường kéo đến vào mỗi dịp Chủ nhật để ngả ngớn trên thảm cỏ, trông chẳng khác nào một bãi cỏ bị giày xéo bởi đám đông sau màn pháo hoa. Những thân cây u nần, méo mó mọc rải rác khắp nơi; những gốc cây du lùn với lớp vỏ xám xịt lấm tấm những đốm vàng trông như bệnh hủi và bị trụi lụi cành lá lên đến tận độ cao quá đầu người; những gốc sồi cằn cỗi, bị sâu bọ đục khoét khiến lá xơ xác như ren. Sắc xanh thưa thớt, èo uột và hoàn toàn chẳng có bóng mát, đám lá bên trên mang vẻ tiêu tụy đến kỳ lạ; nhữngh tàu lá cằn cỗi, rách rưới và khô khốc chỉ vẽ nên những đường nét xanh mờ ảo trên bầu trời. Những đám mây bụi từ các con đường lớn phủ lên bụi rậm một lớp màn xám xịt. Vạn vật đều mang vẻ nghèo nàn, khốn khổ của thảm thực vật bị giày xéo không còn cơ hội thở nổi, mang nỗi u sầu của những khóm cỏ ven rào! Thiên nhiên tựa như đâm chồi từ dưới những phiến đá lát đường. Chẳng có chú chim nào hót trên cành cây, chẳng có côn trùng nào vo ve quanh mặt đất phủ đầy bụi bặm; tiếng xe ngựa mùa xuân làm cho lũ chim điếc cả tai; tiếng đàn tay hót át đi cả tiếng xào xạc của vòm lá; những kẻ lang thang đầu đường xó chợ đi dạo qua các lối mòn, miệng hát vang. Những chiếc mũ của phụ nữ, được ghim bằng bốn cây kim vào một chiếc khăn tay, lủng lẳng trên cành cây; chiếc lông vũ màu đỏ của một pháo thủ cứ thò ra thoắt ẩn thoắt hiện qua kẽ lá thưa thớt; những người bán mật ong nhô lên từ các lùm cây; trên bãi cỏ bị giày xéo, lũ trẻ mặc áo blouse đang bẻ cành cây, những gia đình thợ thuyền giết thời gian bằng cách nhấm nháp chút quà vặt, và mấy đứa nhóc tì đang bắt bướm bằng mũ của chúng. Đó là một khu rừng theo mẫu của khu Bois de Boulogne nguyên thủy, nóng nực và đầy bụi bặm, một điểm dạo chơi đông đúc và bị tàn phá không thương tiếc, một trong những chốn keo kiệt bóng râm, nơi tầng lớp bình dân tụ tập vui đùa ngay cổng của những kinh thành lớn—những khu rừng lố nhố đầy nút chai, nơi người ta tìm thấy những lát dưa hấu và cả những bộ xương khô ẩn mình trong bụi rậm.
Cái nóng vào ngày hôm đó oi bức đến ngạt thở; mặt trời bơi lội giữa những đám mây, tỏa ra thứ ánh sáng mờ ảo, tản mạn gần như làm chói mắt và có vẻ như đang báo hiệu một cơn giông. Không khí nặng nề và chết lặng; không một chút chuyển động; những chiếc lá cùng bóng râm nhỏ nhoi, còi cọc của chúng đứng yên bất động; khu rừng trông có vẻ mệt mỏi và như thể đang oằn mình suy sụp dưới bầu trời nặng trĩu. Thỉnh thoảng lắm mới có một luồng gió từ phương nam lững thững lướt qua, quét qua mặt đất, một trong những ngọn gió làm tê liệt, vô tri thổi vào các giác quan và khơi bùng ngọn lửa của dục vọng. Chẳng rõ gió từ đâu tới, Germinie cảm thấy khắp cơ thể mình một cảm giác tựa như lớp lông tơ của một quả đào chín đang mơn man cọ xát vào làn da.
Họ vui vẻ bước đi, với sự phấn khích phần nào do bầu không khí đồng quê mang lại cho tầng lớp bình dân. Đám đàn ông chạy nhảy, còn phụ nữ thì líu ríu đuổi theo và tóm lấy họ. Họ chơi trò lăn lộn trên bãi cỏ. Ai nấy đều bộc lộ niềm khao khát được ca múa và trèo cây; người họa sĩ thì tự giải trí bằng cách ném đá vào những lỗ châu mai trên cánh cổng pháo đài, và lần nào anh ta cũng ném trúng đích.
Cuối cùng tất cả đều ngồi xuống một khoảng trống giống như bãi đất trống dưới một lùm cây sồi, với những chiếc bóng đang dài ra dưới ánh hoàng hôn. Đám đàn ông quẹt diêm vào cạp quần rồi bắt đầu hút thuốc. Phụ nữ râm ran trò chuyện, cười đùa và ngả ngớn ra sau trong những tràng cười ngô nghê cùng những tiếng reo hò ầm ĩ đầy thích thú. Chỉ riêng Germinie là không nói cũng chẳng cười. Nàng chẳng buồn lắng nghe hay ngước mắt nhìn lên. Đôi mắt nàng, dưới hàng mi rủ xuống, dán chặt vào mũi đôi bốt của mình. Mải mê suy tư đến độ người ta có thể quả quyết rằng nàng hoàn toàn quên bẵng đi không gian và thời gian xung quanh. Nằm duỗi thẳng người trên bãi cỏ, đầu hơi kê cao lên một chiếc võng, nàng chẳng cử động gì ngoài việc đặt hai tay, úp lòng bàn tay xuống thảm cỏ bên cạnh; chốc chốc nàng lại lật ngửa chúng lên và cứ để nguyên tư thế ấy, tìm kiếm sự mát mẻ từ lòng đất để dịu đi cơn sốt đang hừng hực trong da thịt.
— Đúng là một ả lười biếng! Định đi ngủ đấy à? Adèle lên tiếng.
Germinie mở trừng đôi mắt đang bừng cháy mà không đáp lời, và cứ giữ nguyên tư thế ấy, sự im lặng ấy cùng vẻ đờ đẫn ấy cho đến tận bữa ăn tối, đưa tay dò dẫm tìm những khoảng đất mà đôi bàn tay nóng rực của nàng chưa chạm vào.
— Nào, cô em già! một giọng phụ nữ cất lên, hát cho chúng tao nghe vài câu đi chứ.
— Ơ! Thôi đi, Adèle đáp lại, trước khi ăn tớ chẳng còn chút hơi sức nào mà hát với hò.
Bỗng một hòn đá lớn xé gió lao vút qua và đập mạnh xuống đất gần đầu Germinie; ngay khoảnh khắc ấy, nàng nghe thấy tiếng anh họa sĩ lớn giọng la lên: — Đừng sợ! Ghế ngồi của cậu đấy.
Hết thảy mọi người đều trải chiếc khăn tay của mình xuống đất thay cho khăn trải bàn. Đồ ăn được lôi ra từ những tờ giấy gói dính mỡ. Rượu được mở nút và chuyền tay nhau; những chiếc ly được đặt tựa vào các búi cỏ, và họ lao vào ngấu nghiến những miếng thịt lợn muối cùng xúc xích, lấy những lát bánh mì làm đĩa đựng. Người họa sĩ cắt những chiếc thuyền bằng giấy để đựng muối, rồi nhại lại những mệnh lệnh hô vang của đám hầu bàn trong quán cà phê. — Boum! Pavillon! Servez! anh ta gào lên. Cả hội dần trở nên náo nhiệt. Không gian ngoài trời, những khoảng trời xanh ngắt, đồ ăn cùng thức uống đã khơi mào cho niềm vui bàn tiệc bùng nổ hết cỡ. Những bàn tay xích lại gần nhau, những đôi môi chạm nhau, những lời lẽ thô tục được thì thầm tai qua tiếng lại, cánh tay áo sơ mi luồn qua những vòng eo, và chốc chốc những cái ôm xiết chặt đầy nhiệt tình lại đi kèm với những nụ hôn tham lam, kêu chụt chụt.
Germinie uống rượu và chẳng nói năng gì. Anh họa sĩ, người đã chọn chỗ ngồi ngay bên cạnh nàng, cảm thấy vô cùng lạnh lẽo và ngượng ngùng khi ngồi cạnh người hàng xóm kỳ lạ của mình, kẻ tự thú vui "hoàn toàn ở bên trong". Bỗng anh ta bắt đầu dùng dao gõ nhịp lách cách vào chiếc ly, át đi tiếng ồn ào của cả nhóm, rồi quỳ rạp người đứng dậy.
— Thưa các bà các cô! anh ta cất giọng như tiếng của một con vẹt hót quá nhiều, đây là chén rượu chúc mừng cho một gã đàn ông đang gặp vận hạn: chính là tôi đây! Biết đâu nó lại mang lại vận may cho tôi thì sao! Bị ruồng bỏ, vâng thưa các bà các cô; vâng, tôi đã bị ruồng bỏ! Tôi là một kẻ góa vợ! Các người biết kiểu góa vợ nào rồi đấy, razibus! Tôi bị đánh cho choáng váng cả người. Không phải vì tôi tha thiết gì mụ ta lắm đâu, nhưng thói quen, cái mụ thói quen xấu xa ấy cơ chứ! Thực tình là tôi chán ngấy lên được, giống như một con rệp bị nhốt trong lò xo đồng hồ vậy. Hai tuần nay cuộc đời tôi chẳng khác nào một quán ăn không có món pousse-café! Mà trong khi tôi yêu tình yêu cứ như thể nó tạo ra tôi vậy! Không có vợ! Đó là thứ mà tôi gọi là cai sữa cho một thằng đàn ông trưởng thành! nghĩa là, từ khi tôi biết mùi vị của nó thế nào, tôi chỉ muốn ngả mũ kính phục các linh mục: thề có Chúa là tôi vô cùng thương hại họ! Không có vợ! mà thiên hạ thì có khối kẻ như thế! Nhưng tôi đâu thể đi dạo với tấm biển: Gã đàn ông độc thân cần cho thuê. Xin hãy vào hỏi thăm. Trước hết là nó phải được đóng dấu bởi ngài Quận trưởng, và rồi, thiên hạ toàn một lũ ngốc, làm thế sẽ thu hút cả đám đông kéo đến mất! Tất cả những điều đó, thưa các bà các cô, nhằm để thông báo cho các vị hay rằng, nếu trong số những người mà các vị có vinh dự quen biết, tình cờ có một ai đó muốn làm quen—làm quen một cách đàng hoàng—một kiểu kết hôn tay trái xinh xắn—thì ối dào, cô ta chẳng cần phải đi tìm đâu xa nữa! Tôi chính là ý trung nhân của cô ta đây—Victor-Médéric Gautruche! một gã đàn ông gia đình, một cành thường xuân quấn quýt chính hiệu về mặt tình cảm! Cô ta chỉ việc đến hỏi tại khách sạn cũ của tôi, La Clef de Sûreté. Và vui vẻ như một lão gù vừa dìm chết vợ mình! Gautruche, biệt danh Gogo-la-Gaiété, thề có Chúa! Một anh chàng bảnh bao biết điều gì với điều gì, không thích vòng vo tam quốc, một gã già tốt tính biết sống an phận thủ thường và sẽ không tự chuốc lấy cơn đau bụng với cái thứ nước giải khát pha tạp của loài cá ấy đâu!
Nói đoạn, anh ta cầm lấy chai nước đặt bên cạnh rồi ném văng đi xa tới hai chục mét. — Vạn tuế những bức tường! Đối với tía đây thì chúng cũng chẳng khác nào bầu trời đối với Chúa nhân từ! Gogo-la-Gaiété sơn phết chúng suốt cả tuần và đánh đập chúng vào ngày thứ Hai! Và với tất cả những điều đó, lão không hề ghen tuông, không hề xấu xa, chẳng phải là kẻ đánh vợ, mà là một cục cưng đích thực của phái đẹp, chưa từng làm tổn hại đến bất kỳ bóng hồng nào trong đời! Nếu các vị muốn tìm kiếm thể chất, parbleu! Tôi chính là người các vị cần rồi!
Anh ta đứng phắt dậy, vươn cái thân hình hãy còn lảo đảo trong chiếc áo khoác xanh cũ kỹ đính cúc mạ vàng của mình lên hết chiều cao, cởi chiếc mũ xám ra để lộ phần chóp đầu hói bóng loáng đầy mồ hôi, rồi hất cái đầu bướng bỉnh của một thằng nhóc đường phố đã bị vặt trụi lông, tiếp tục huyên thuyên: — Các vị thấy đấy! Nó chẳng phải là một món tài sản hấp dẫn gì cho cam; đem ra trưng bày cũng chẳng giúp ích gì hơn. Nhưng nó khai thác tốt đấy chứ, dẫu hơi xuống cấp một chút nhưng cấu trúc vẫn còn ngon lành chán. Cha chả! Đây tôi với độ tuổi bốn mươi chín trăng tròn của mình—chẳng còn cọng tóc nào trên đầu ngoài cái đầu nhẵn thín như bi-a, bộ râu cỏ tranh đủ sức nấu nước uống thuốc Nam, bộ móng không được vững chãi cho lắm, đôi chân dài ngoẵng như ở La Villette—và với ngần ấy thứ còn lại thì gầy đét đến mức có thể chui vào ống súng hỏa mai mà tắm. Đó là bản vận đơn đấy! Xin mời chuyền cái tờ quảng cáo này đi! Nếu người phụ nữ nào muốn ôm trọn ngần ấy thứ vào một bọc—bất kỳ người phụ nữ tử tế nào—không quá trẻ trung—không mang tôi ra làm trò tiêu khiển mà tô vẽ cho tôi thành màu vàng khè—các vị hiểu đấy, tôi đâu dám đòi hỏi một nàng công chúa xứ Batignolles—thì xin thưa là, chắc như đinh đóng cột, tôi chính là người tình trong mộng của nàng rồi!
Germinie chộp lấy ly rượu của Gautruche, uống cạn nửa ly trong một hơi rồi chìa chiếc vành ly mà nàng vừa uống về phía anh ta.
Khi màn đêm buông xuống, cả nhóm lục đục đi bộ trở về. Lúc đến khu vực công sự, Gautruche dùng mũi dao khắc một hình trái tim thật lớn lên phiến đá, và tất cả tên tuổi kèm theo ngày tháng đều được khắc chìm ở bên trong.
Vào buổi tối, Gautruche và Germinie đang có mặt ở các đại lộ vành đai ngoài, gần cửa ô Barrière Rochechouart. Ngay cạnh một ngôi nhà thấp tầng với tấm biển thạch cao đề dòng chữ: Madame Merlin. Nhận cắt và thử váy, giá hai franc, họ dừng chân trước một bậc tam cấp bằng đá dẫn vào một lối đi tối mịt, ở cuối hành lang hắt lên ánh sáng đỏ rực của chiếc đèn Argand. Ngay lối vào hành lang, những dòng chữ này được in màu đen trên một tấm biển bằng gỗ:
Khách sạn Bàn Tay Xanh Nhỏ.
