Nếu như Sydney Carton có tỏa sáng ở đâu, chắc chắn anh ta không bao giờ tỏa sáng ở nhà bác sĩ Manette. Anh lui tới cả năm rồi và lúc nào cũng mang bộ mặt u ám, ủ rũ, chán chường đến đó. Lúc nào muốn nói chuyện, anh nói rất hay; nhưng cái vẻ bất cần lúc nào cũng như đám mây bao trùm anh trong bóng tối sầu thảm hiếm khi nào bị xuyên thủng bởi ánh sáng trong tim.

Thế nhưng anh lại cần điều gì đó ở khu phố bao quanh ngôi nhà ấy, những phiến đá vô tri lát vỉa hè nơi đó. Nhiều đêm anh quanh quẩn ở đấy đau khổ và vô định, khi rượu đã không mang đến cho anh chút niềm vui phù du nào; nhiều bình minh ảm đạm cũng thấy bóng dáng cô độc của anh nấn ná chốn đó, vẫn chần chừ không rời khi những tia nắng đầu tiên phơi bày nổi bật nét đẹp kiến trúc của những ngọn tháp giáo đường và cao ốc, chẳng khác nào giờ phút bình lặng này khiến tâm trí anh cảm nhận được những điều tốt đẹp hơn đã bị lãng quên hoặc ngoài tầm với. Gần đây, chiếc giường nhàu nhĩ khu Temple Court ít khi dỗ được giấc anh, thường thì anh gieo mình xuống giường chỉ vài phút là lại bật dậy đi lang thang tới khu phố đó.

Một ngày tháng Tám, khi Stryver được phép phong nhã đi nghỉ mát ở Devonshire (sau khi thông báo với anh bạn Chó rừng là “đã nghĩ lại không nên tính chuyện lấy vợ nữa”), khi quang cảnh và hương hoa trên phố phường ban chút tốt lành cho kẻ bất hạnh nhất, chút sức khỏe cho kẻ đau yếu nhất, cùng chút tuổi xuân cho người già lão nhất, thì bước chân Sydney lại tha thẩn trên vỉa hè. Từ lưỡng lự và vô định, chân anh dần bước nhanh hơn với một ý định mới hình thành, và để thực hiện, bước chân đưa anh đến nhà ông bác sĩ.

Anh được mời lên lầu và thấy Lucie đang một mình với kim chỉ. Cô chưa hề thấy thoải mái khi tiếp xúc với Sydney, đón tiếp anh với chút bối rối khi anh ngồi xuống gần bên chiếc bàn khâu vá. Nhưng chỉ ngước lên nói mấy câu xã giao đầu tiên là cô đã thấy ngay nét mặt anh biến đổi.

Em e là anh không được khỏe đấy, anh Carton!

Đúng. Nhưng thưa tiểu thư Manette, sống như tôi thì làm sao khỏe được. Có gì đáng mong đợi với cuộc sống phí hoài này đâu?

Chẳng phải là... xin thứ lỗi em đã nói ra,... chẳng đáng tiếc sao khi cứ sống như thế?

Thề có Chúa, cuộc sống thật ê chề!

Vậy sao không thay đổi chứ?

Lại dịu dàng nhìn anh, cô vừa ngạc nhiên vừa cảm thấy buồn khi thấy ngấn lệ trong mắt chàng trai. Giọng anh cũng nghẹn ngào khi đáp lại:

Quá muộn rồi. Tôi chẳng bao giờ khá hơn được đâu. Chỉ càng lúc càng sa đọa, tồi tệ hơn mà thôi.

Anh chống một khuỷu tay lên bàn, đưa bàn tay lên che mắt. Mặt bàn run rẩy trong khoảng im lặng tiếp theo sau.

Cô chưa khi nào thấy anh yếu đuối và khổ sớ đến thế. Không cần nhìn cũng biết là cô ái ngại cho anh. Sydney nói:

Xin thứ lỗi cho tôi, tiểu thư Manette. Tôi mất tinh thần vì chuyện muốn thổ lộ với cô. Cô có bằng lòng nghe tôi nói không?

Nếu như điều đó giúp anh dễ chịu, anh Carton, nếu như điều đó làm anh vui lên, em sẽ rất muốn được nghe!

Cô thật tốt quá, cầu Chúa phù hộ cô!

Một lúc sau, anh buông bàn tay che mặt ra rồi nói, giọng đã bình tĩnh lại:

Nghe tôi nói cô đừng sợ. Xin đừng e ngại những gì tôi nói. Tôi như kẻ đã chết yểu. Cả cuộc đời tôi có lẽ đã uổng phí.

Không đâu, anh Carton. Em chắc chắn những gì tốt đẹp nhất rồi sẽ tới; em chắc chắn rồi anh sẽ tự hào hơn, kiêu hãnh hơn với chính mình.

Cô thật tử tế, tiểu thư Manette, nhưng tôi hiểu bản thân rõ hơn; mặc dù tự đáy lòng đau khổ này tôi biết là điều đó không đúng; nhưng tôi sẽ không bao giờ quên những lời tốt đẹp của cô!

Lucie tái mặt và run lẩy bẩy. Sydney cố trấn an cô nhưng vẻ thái độ tự ti tuyệt vọng của anh chỉ khiến cuộc nói chuyện thêm lạ thường.

Tiểu thư Manette, giả sử là cô đáp lại tình yêu của kẻ đang đứng trước mặt cô đây; một kẻ bỏ đi, vô giá trị, rượu chè, nghèo khó, lầm lạc mà cô đã biết; thì ngay hôm nay, ngay lúc này, hắn biết rõ rằng thay vì mang đến cho cô hạnh phúc, hắn sẽ mang đến cơ cực bần hàn, mang đến buồn đau hối tiếc, sẽ hủy hoại cô, sẽ làm ô danh cô, sẽ kéo cô cùng hắn xuống đáy. Tôi biết rõ cô không hề có tình cảm dành cho tôi và tôi không cầu xin điều đó; thậm chí tôi càng biết ơn là điều đó không thể xảy ra.

Nhưng chẳng lẽ không có điều đó thì em không thể giúp anh được sao, anh Carton? Chẳng lẽ em không thể giúp anh quay lại... xin thứ lỗi lần nữa!... quay lại con đường tốt đẹp hơn sao? Chẳng lẽ em không có cách nào đền đáp sự tin cậy của anh sao? Em biết anh tin cậy em mà, - cô nói giọng khiêm nhường sau một lúc ngần ngừ và mắt nhỏ lệ chân thành. - Em biết anh không nói điều này với bất kỳ ai khác. Chẳng lẽ em không thể biến sự tin cậy đó thành điều gì tốt đẹp cho anh sao, anh Carton?

Anh lắc đầu.

Vô phương, tiểu thư Manette, vô phương. Nếu như cô sẵn lòng nghe tôi nói thêm chút nữa, tức là cô đã giúp tôi hết sức rồi. Tôi muốn cô hiểu rằng cô đã là hy vọng cuối cùng của đời tôi. Dù có hèn kém đến đâu tôi cũng chưa đến mức không nhìn thấy cảnh cha con cô bên nhau, thấy ngôi nhà này nhờ bàn tay cô mà trở thành mái ấm, điều đó đã khơi lại trong tôi bao điều tưởng chừng đã lãng quên vĩnh viễn. Từ ngày biết cô, tôi đã bị giày vò bởi một niềm hối tiếc mà tôi ngỡ đã cạn kiệt từ lâu, tôi đã nghe những lời thì thầm mà tôi ngỡ đã mãi im tiếng nhắc tôi lãng tử hồi đầu. Tôi đã mơ hồ nghĩ đến chuyện cố thay đổi, làm lại cuộc đời, trút bỏ hết cuộc sống bê tha trì trệ, và tiếp tục cuộc chiến tồn sinh. Một giấc mơ, chỉ là giấc mơ thôi, thì cũng chẳng đi tới đâu, và nó cũng bỏ mặc kẻ ngủ mê nằm đó, nhung tôi mong cô hiểu rằng chính cô đã gợi lên những ý nghĩ đó trong tôi.

Những điều ấy đã hết rồi sao? Ôi anh Carton, hãy nghĩ lại đi! Cố gắng nữa đi anh!

Không đâu, tiểu thư Manette, bấy lâu nay tôi đã biết mình hoàn toàn không xứng đáng. Tôi biết mình yếu đuối là thế và chẳng khá hơn được, nhưng tôi muốn cô biết rằng cô bỗng nhiên có quyền năng thổi bùng đống tro tàn là tôi đây trở thành ngọn lửa... nhưng ngọn lửa ấy làm sao thoát được bản chất của tôi, không thúc đẩy được gì, không soi sáng được gì, không giúp ích gì, và cũng dần lịm tắt.

Anh Carton, thật không may là em đã khiến anh cảm thấy bất hạnh hơn cả trước khi anh gặp em...

Đừng nói thế, tiểu thư Manette, nếu tôi còn có thể được cứu rỗi thì chỉ có cô mới làm được điều ấy. Cô không phải là nguyên nhân khiến tôi tồi tệ hơn.

Vì tâm trạng của anh như anh đã nói, phần nào cũng do em tác động... không biết em nói thế anh đã hiểu rõ ý em chưa... lẽ nào em không thể làm gì giúp anh được sao? Lẽ nào em không có khả năng gì mang lại điều tốt đẹp cho anh sao?

Tiểu thư Manette, điều tốt đẹp nhất mà tôi có thể làm bây giờ là điều tôi đã thực hiện ở ngay đây. Hãy cứ để mặc tôi sống hết cuộc đời lầm lạc này mà vẫn mãi nhớ hôm nay, ngày tôi đã trải lòng mình với cô, người duy nhất trên đời, và ngày tôi biết mình vẫn còn chút gì xứng đáng được cô thương xót.

Em hết lòng hết sức xin anh tin rằng, và hãy luôn tin rằng, anh có thể làm cho đời mình tốt đẹp hơn được mà, anh Carton!

Xin đừng mong tôi phải tin điều đó, tiểu thư Manette. Tôi hiểu rõ mình hơn ai hết. Tôi đã khiến cô lo lắng nên tôi sẽ kết thúc nhanh câu chuyện này. Chỉ mong cô cho phép tôi tin rằng sau này, khi nhớ lại hôm nay, tâm sự cuối cùng tôi đã phó thác cho tâm hồn ngây thơ trong trắng của cô vẫn được giữ kín, không ai khác hay biết, được chăng?

Vâng, nếu điều đó giúp anh an lòng.

Ngay cả người thân yêu nhất của cô cũng không được biết?

Anh Carton, - cô gái đáp sau một lúc im lặng bối rối, - bí mật là của anh, nào phải của em, và em hứa sẽ giữ kín.

Cảm ơn cô. Một lần nữa, cầu Chúa phù hộ cho cô.

Xin đừng ngại, tiểu thư Manette, tôi sẽ không bao giờ nói lại chuyện này nữa, dù chỉ một lời. Tôi sẽ không nhắc lại nữa đâu, từ nay về sau. Lời hứa này còn chắc chắn hơn cả cái chết của tôi. Tôi sẽ mang theo kỷ niệm thiêng liêng này lúc lìa đời... và sẽ mang ơn cô, sẽ cầu phúc cho cô... người có trái tim dịu dàng đã đón nhận lời tự thú cuối cùng của tôi, đón nhận cả danh dự, lỗi lầm, và đau khổ của tôi. Mong cô luôn được hạnh phúc và thanh thản!

Sydney Carton cư xử không hề giống anh ta trước đây chút nào, thật đáng buồn biết bao khi nghĩ đến cuộc đời anh đã tung hê, bao tháng ngày đã bê tha phí hoài. Lucie Manette không nén được tiếng khóc xót xa khi anh ngoái nhìn lại.

Xin hãy bình tâm! - Anh nói. - Tôi không đáng để cô phải khóc như thế, tiểu thư Manette. Một, hai giờ nữa thôi, khi đám bạn bè thấp hèn và những thói tật xấu xa đáng khinh nhưng khó cưỡng kia lại đón nhận tôi thì tôi càng không xứng đáng với những giọt lệ này, càng tệ hại hơn cả những kẻ cùng khốn ngoài đường phố. Xin hãy bình tâm! Nhưng trong lòng, tôi sẽ mãi là con người như lúc này đối với cô, dù bên ngoài tôi vẫn sẽ là kẻ lâu nay cô từng nhìn thấy. Điều cuối cùng tôi khẩn khoản xin cô là hãy tin lời tôi.

Em tin, anh Carton.

Tôi chỉ thỉnh cầu mỗi điều này thôi, và bây giờ tôi sẽ giải thoát cô khỏi một vị khách mà tôi biết rõ chẳng có gì tương hợp với cô, giữa hắn với cô là một khoảng cách khôn cùng. Có nói cũng vô nghĩa, tôi biết, nhưng lời này phát xuất từ đáy lòng. Tôi sẵn sàng làm tất cả vì cô, và vì bất kỳ ai cô yêu thương. Nếu trên đường đời tôi còn có cơ may hay khả năng nào để hy sinh vì cô và vì những người thân yêu của cô, tôi sẽ xả thân không chút đắn đo. Xin hãy nhớ đến tôi, vào những lúc bình an nào đó, và hãy tin những lời chân thành tha thiết này. Rồi sẽ tới lúc, không lâu nữa đâu, mối dây hôn nhân sẽ nối kết cô cùng ai... mối dây sẽ êm ái và bền vững ràng buộc cô vào mái ấm mà cô sẽ điểm tô thêm đẹp... mối dây yêu dấu sẽ mang cho cô bao ân sủng và vui sướng. Ôi tiểu thư Manette, khi hình bóng hạnh phúc của người cha là đứa bé trai ngước nhìn cô, khi dung nhan yêu kiều của cô nhân đôi cho đứa bé gái đang lớn lên bên cạnh, xin thỉnh thoảng hãy nhớ rằng có kẻ sẵn sàng đánh đổi cuộc đời hắn để bảo toàn một cuộc đời khác mà cô thương yêu!

Anh nói “Tạm biệt!” và thốt lên lần cuối “Chúa phù hộ cô!” rồi ra đi.