Vui vẻ nào hay tai ương mới xảy ra ở nhà, chị Pross len lỏi qua những con đường hẹp và theo cầu Pont-Neuf băng qua sông, trong đầu tính toán những món hàng thiết yếu cần mua. Cruncher cầm giỏ đi cạnh chị. Hai người cứ hết nhìn bên trái lại nhìn bên phải lướt qua các cửa tiệm, ánh mắt cảnh giác mọi đám đông tụ tập, và tránh né bất kỳ nhóm người nào đang nói năng kích động. Tối ấy rét buốt và dòng sông mờ sương, những ánh đèn sáng lóa mắt và những âm thanh inh tai cho biết vị trí của những chiếc sà lan đã biến thành công xưởng nơi những người thợ đang làm súng cho quân đội của nước Cộng hòa. Khốn khổ cho ai dám giễu cợt với đội quân đó, hay giá trị không xứng đáng với cấp bậc trong đó! Người ấy tốt nhất đừng nên để râu bởi vì Lưỡi Dao Cạo Quốc Gia sẽ cạo đứt cổ.
Mua được vài thức ăn lặt vặt và một ít dầu thắp đèn, chị Pross sực nhớ cần mua rượu. Sau khi nhìn vào vài tiệm bán rượu, chị dừng trước biển hiệu “Người Cộng hòa tốt Brutus de l’Antiquité” không xa Lâu Đài Quốc Gia - trước kia là điện Tuileries - nơi trông có vẻ hợp ý chị. Tiệm này ít ồn ào hơn các tiệm cùng loại mà họ đã đi ngang, và mặc dù có những chiếc mũ đỏ ái quốc nhưng không đỏ rực như các nơi khác. Hỏi ý Cruncher và thấy y đồng tình, chị Pross và chàng hiệp sĩ của chị đi vào tiệm Brutus de l’Antiquité.
Hai người xứ lạ này cứ tới thẳng quầy ra hiệu muốn mua thứ mình cần; không để tâm tới ánh sáng tù mù; tới những người mồm ngậm tẩu đang chơi những lá bài èo uột và những quân cờ domino vàng ố; tới một tay thợ phơi trần nửa người, nhọ nhem bồ hóng đang đọc to một tờ báo, những kẻ khác đang lắng nghe; tới những vũ khí đeo trên người hay đặt một bên chờ chực; tới hai hay ba khách hàng mặc kiểu áo khoác ngắn màu đen vai cao phổ biến đương thời đang ngủ gục trên bàn như những con gấu hay con chó.
Trong lúc hai người chờ đong rượu, một khách hàng trong góc chia tay với bạn và đứng dậy đi ra và đối mặt với chị Pross. Vừa thấy hắn là chị Pross đã vỗ tay hét lên.
Lập tức mọi người trong quán đều đứng bật dậy. Ai cũng tưởng là có ai giết ai vì bất đồng quan điểm như thường thấy. Người nào cũng nhìn xem có ai gục ngã nhưng chỉ thấy một gã đàn ông và một chị đàn bà đứng nhìn nhau trân trối; gã này bề ngoài hoàn toàn là một người Pháp còn chị kia rõ ràng là người Anh.
Sự cụt hứng đầy thất vọng khiến mọi đệ tử lưu linh trong tửu quán Brutus de l’Antiquité to tiếng bàn cãi huyên thuyên, nhưng dẫu chị Pross và người bảo vệ chị có lắng nghe thì cũng như vịt nghe sấm, chẳng hiểu gì cả. Nhưng trong nỗi kinh ngạc, hai người có nghe được gì đâu. Bởi vì phải nói là, không chỉ có chị Pross sững sờ và xúc động mà cả Cruncher cũng hết sức ngạc nhiên - vì những lý do cá nhân riêng tư của y.
Chuyện gì thế? - Người đã khiến chị Pross hét lên hạ giọng nói khẽ bằng tiếng Anh hấp tấp, bực tức.
Ôi Solomon, em Solomon ơi! - Chị Pross vừa kêu la vừa vỗ tay.
- Bao nhiêu năm chị bặt tăm bặt tích em, giờ lại thấy em ở đây!
Đừng có gọi tôi là Solomon. Chị muốn tôi chết sao chứ? - Gã đàn ông nói, vẻ lén lút và sợ hãi.
Em ơi, em ơi! - Chị Pross òa khóc. - Chị có xử tệ với em bao giờ đâu mà em hỏi chị một câu tàn nhẫn thế?
Vậy thì chị đừng có múa lưỡi nữa, - Solomon nói. - Ra ngoài đi nếu chị muốn nói chuyện với tôi. Trả tiền rượu của chị đi, rồi ra ngoài. Ông này là ai?
Chị Pross lắc đầu chán nản trước người em trai trơ trơ với tình chị em, và nói qua hàng lệ:
Ông Cruncher.
Nói ông ta đi ra ngoài luôn, - Solomon đáp. - Ông ta tưởng tôi là ma hay sao?
Cứ nhìn vẻ mặt Cruncher thì quả như vậy. Nhưng Cruncher không nói một lời và chị Pross, cố ngăn dòng lệ, lục tìm trong đáy túi loay hoay trả tiền rượu. Trong lúc đó, Solomon quay sang những người khách trong quán Brutus de l’Antiquité, và đưa ra vài lời giải thích bằng tiếng Pháp khiến tất cả trở về vị trí cũ và những quan tâm cũ.
- Rồi, - Solomon lên tiếng khi dừng ở một góc đường tối, - giờ chị muốn gì?
Chị thương em mà em lại nỡ đối xử tệ bạc ghê gớm với chị vậy sao! - Chị Pross khóc. - Không thèm chào hỏi, không chút tình cảm.
Đó. Thật chết tiệt! Đó, - Solomon vừa nói vừa cọ môi thật nhanh vào môi chị Pross. - Giờ chị bằng lòng chưa?
Chị Pross chỉ lắc đầu khóc lặng lẽ.
Nếu chị tưởng là tôi ngạc nhiên thì tôi không ngạc nhiên đâu, - gã em trai nói. - Tôi biết chị ở đây; tôi biết hầu hết mọi người đang ở đây. Nếu chị thật tình không muốn tính mạng tôi lâm nguy, mà không chừng chị cũng muốn thế, thì đường tôi tôi đi, đường chị chị đi, càng sớm càng tốt. Tôi đang bận. Tôi giờ là viên chức rồi.
Thằng em Solomon người Anh của tôi, - chị Pross vừa than khóc vừa ngước đôi mắt ướt lệ lên trời, - người có tư chất lẽ ra phải thành ông này ông kia ở xứ sở quê hương, giờ lại làm viên chức cho người ngoại quốc, và lại là bọn ngoại quốc thế này cơ chứ! Thà là chị thấy thằng em yêu thương nằm chết trong...
Thấy chưa! - Người em kêu to, ngắt lời. - Tôi biết mà. Chị chỉ muốn tôi chết đi thôi. Chị ruột của tôi lại khiến tôi thành kẻ bị tình nghi. Đúng ngay lúc tôi đang thăng tiến!
Trời đất thánh thần ơi! - Chị Pross kêu lên. - Thà chị không bao giờ gặp lại em còn hơn, Solomon ơi, dù chị lúc nào cũng thương em và mãi thương em. Chỉ cần em nói một lời tình cảm với chị thôi, và nói là không có gì tức giận, lạnh nhạt giữa hai chị em mình, rồi chị sẽ không ngăn cản em nữa.
Chị Pross tội nghiệp! Làm như chuyện lạnh nhạt giữa hai chị em là do lỗi của chị vậy. Làm như ông Lorry đã không biết sự thật, từ nhiều năm trước, trong góc nhà yên tĩnh ở Soho là thằng em quý báu này đã tiêu hết tiền của chị rồi bỏ đi biệt!
Solomon đang nói mấy câu tình cảm, nhưng với giọng dấm dẳng ra vẻ chiếu cố và bề trên, cứ như giá trị và vị trí tương quan giữa hai chị em đã đảo ngược (chuyện thường thấy ở đời này), thì Cruncher vỗ vai gã ta, cất giọng khàn khàn chen vào một câu hỏi bất ngờ:
Này! Nàm ơn cho tôi hỏi? Tên ông nà John Solomon, hay Solomon John?
Gã kia quay lại nhìn Cruncher với vẻ đột nhiên ngờ vực. Nãy giờ Cruncher chưa thốt lên lời nào.
Này! Nói rõ đi nào, - Cruncher nói tiếp. Với cái giọng khản đặc này thì chính Cruncher cũng chẳng nói rõ ràng được. - Ông nà John Solomon, hay Solomon John? Bà này gọi ông nà Solomon, thì chắc bà ấy phải biết, bà ấy nà chị ông mà. Còn tôi biết ông nà John đó. Cái nào nà họ, cái nào nà tên? Còn cái họ Pross nữa chứ. Đó đâu phải họ của ông ở bên Anh.
Ý ông là sao?
À, tôi cũng không biết chính xác nữa, vì tôi không nhớ ra cái họ của ông hồi còn ở bên kia.
Không à?
Không. Nhưng tôi thề đó nà một cái họ có hai âm tiết.
Thật sao?
Thật. Còn cái tên chỉ có một âm tiết thôi. Tôi biết ông. Ông hồi đó nà mật thám... nà người nàm chứng ở Tòa Bailey. Quỷ sứ nhà ông hồi đó ông mang họ gì, nói đi?
Barsad, - một giọng nói khác chen vào.
Đúng rồi! Tôi dám cá một ngàn bảng! - Jerry la lên.
Người vừa lên tiếng chính là Sydney Carton. Chàng đang đứng cạnh Cruncher, hai tay giấu sau lưng dưới vạt áo choàng lữ hành, vẻ thản nhiên như lúc đứng ở ngay Tòa Đại hình Old Bailey.
Đừng hốt hoảng, chị Pross yêu quý. Tôi đã đến chỗ ông Lorry tối hôm qua, trước sự bất ngờ của ông ấy; chúng tôi đã đồng ý với nhau là tôi không cho ai khác biết sự hiện diện của tôi, trừ phi cần đến tôi; tôi có mặt ở đây xin được nói chuyện một chút với em hai chị. Tôi mong là chị có người em với công việc tốt hơn ông Barsad trước đây, và vì chị mà tôi cũng mong ông Barsad không phải cừu của nhà tù.
“Cừu” là tiếng lóng của giới cai ngục thời ấy để chỉ mật thám. Tên mật thám kia, mặt đã tái càng tái hơn, hỏi Carton sao dám...
- Tôi sẽ cho ông biết, - Sydney nói. - Ông Barsad, tôi đã thấy ông từ trong ngục Conciergerie đi ra trong lúc tôi đang nhìn mấy bức tường đó hơn một giờ trước. Ông có gương mặt dễ nhớ và tôi là người giỏi nhớ gương mặt. Tò mò vì thấy ông ở nơi đó, và chẳng lạ gì ông, tôi có lý do để liên hệ giữa ông với tai họa của người bạn hiện đang rất bất hạnh của tôi, nên tôi đi theo ông. Tôi đã theo sát ông đi thẳng vào tửu quán này, ngồi cạnh bên ông. Qua những lời buông tuồng của ông và lời đồn đại công khai của những người ngưỡng mộ ông ở đó, tôi chẳng mấy khó khăn cũng suy ra được tính chất công việc của ông. Và từ từ việc tôi bốc đồng đi theo ông rồi cũng có mục đích cụ thể, ông Barsad.
Mục đích gì? - Tên mật thám hỏi.
Sẽ rầy rà và có thể nguy hiểm, nếu giải thích ở ngoài đường. Xin ông làm ơn cho nói chuyện riêng vài phút... ở văn phòng Ngân hàng Tellson, chẳng hạn?
Hăm dọa à?
Ồ! Tôi có nói gì đâu?
Vậy thì tại sao tôi phải tới đó?
Thật sự là, ông Barsad, tôi không thể nói lý do nếu ông không tới đó được.
Ý ông là ông sẽ không chịu nói, phải không? - Tên mật thám lưỡng lự.
Ông hiểu tôi rất rõ, ông Barsad. Tôi không nói đâu.
Thái độ phớt tỉnh bất cần của Carton trợ giúp rất nhiều cho sự nhanh trí và khéo léo của anh với mưu tính đã có trong đầu và với kẻ anh cần đối phó. Con mắt kinh nghiệm của anh nhận ra điều đó và anh tận dụng tối đa.
Này, tôi đã nói với chị rồi, - tên mật thám hướng ánh mắt trách móc về phía người chị, - nếu chuyện này có gì rắc rối là lỗi do chị hết.
Thôi, thôi, ông Barsad! - Sydney kêu lên. - Đừng có vô ơn chứ. Nếu không vì hết lòng kính trọng chị của ông, thì chắc tôi đã thoải mái đưa ra cái đề nghị nho nhỏ mà tôi muốn hai bên đều thỏa mãn. Ông có đi với tôi tới ngân hàng không?
Tôi sẽ nghe những gì ông cần nói. Được, tôi đi với ông.
Tôi đề nghị là trước tiên chúng ta đưa chị ông an toàn về góc phố nhà chị ấy. Để tôi khoác tay chị, chị Pross. Thành phố này không yên ổn, và giờ này, để chị đi ngoài đường không ai bảo vệ; còn người đi cùng chị có biết ông Barsad nên tôi mời ông ấy cùng chúng tôi tới chỗ ông Lorry, sẵn sàng chưa nào? Đi thôi!
Sau đó chị Pross liền nhớ lại và nhớ mãi suốt đời rằng, lúc chị nắm cánh tay Sydney và ngước nhìn mặt anh, khẩn nài anh đừng hại Solomon, điều chị cảm nhận là sức mạnh quả quyết trong cánh tay và ánh nhiệt thành trong đôi mắt, điều không những trái ngược với phong thái khinh bạc thường ngày của anh mà còn tăng thêm phần đáng nể phục. Nhưng lúc đó chị Pross quá lo lắng cho đứa em trai không xứng đáng với tình thương của chị, cộng với những lời trấn an thân tình của Sydney, nên chị không quan tâm nhiều đến cảm nhận đó.
Họ để chị Pross ở góc phố nhà chị rồi Carton dẫn đường đến chỗ ông Lorry, cách đó mấy phút đi bộ. John Barsad, hay Solomon Pross, đi bên cạnh anh.
Ông Lorry vừa dùng xong bữa tối và đang ngồi trước một lò sưởi nhỏ tí tách reo - có lẽ đang thấy trong ánh lửa ấy hình ảnh chính mình nhiều năm trước: một ông quý phái của hãng Tellson đang nhìn những hòn than hồng trong lò sưởi Khách sạn Royal George ở Dover. Nghe tiếng chân bước vào, ông quay lại và ngạc nhiên khi thấy có kẻ lạ mặt.
Em trai của chị Pross, thưa ông, - Sydney nói. - Ông Barsad.
Barsad? - Ông già quý phái lặp lại, - Barsad? Tôi có nhớ cái tên ấy... và nhớ mặt.
Tôi đã bảo là ông có gương mặt dễ nhớ mà, ông Barsad, - Carton thản nhiên nói. - Xin mời ngồi.
Anh cũng ngồi xuống và gợi nhớ thêm cho ông Lorry bằng một lời nói kèm cái nhướng mày:
- Nhân chứng ở phiên tòa năm xưa.
Ông Lorry nhớ ra ngay và nhìn vị khách mới đến với vẻ ghê tởm không che giấu. Sydney nói tiếp:
Chị Pross đã nhận ra ông Barsad là người em trai yêu quý của chị ấy mà ông từng nghe nói tới, và đã ông ta xác nhận quan hệ này. Giờ là tin tệ hại hơn. Darnay đã bị bắt lại.
Rụng rời, ông già kêu lên:
Sao lại thế được! Chỉ mới hai tiếng đồng hồ trước khi tôi tạm biệt thì Darnay còn an toàn và tự do mà, tôi định trở lại gặp anh ấy!
Đằng nào cũng bị bắt lại rồi. Bắt lúc nào, ông Barsad?
Ngay lúc này, nếu như chưa bắt.
Ông Barsad là người biết rõ nhất, - Sydney nói, - tôi đã nghe ông Barsad nói với một bạn “cừu” khác trong quán rượu là đã đi bắt Darnay. Barsad đã đi cùng toán áp giải đến tận cổng nhà Darnay và đã thấy họ đi vào trong. Việc anh ấy bị bắt lại là hoàn toàn chắc chắn.
Qua nét mặt Sydney, con mắt tinh tường của ông Lorry hiểu ngay là đừng mất thời giờ hồ nghi nữa. Dù hoang mang nhưng vẫn hiểu là cần phải giữ tinh thần sáng suốt, ông trấn tĩnh lại và chăm chú lắng nghe. Sydney nói tiếp:
Lúc này, tôi tin rằng tên tuổi và uy thế của bác sĩ Manette có thể rất có ích cho Darnay trong ngày mai... Ông Barsad, ông nói là ngày mai Darnay sẽ bị xét xử lại phải không?
Phải, tôi tin là thế.
...Có thể rất có ích cho Darnay trong ngày mai cũng như là hôm nay. Nhưng chưa chắc. Ông Lorry, thú thật là tôi cũng sửng sốt vì bác sĩ Manette đã không có khả năng ngăn chặn chuyện bắt giữ này.
Có lẽ ông ấy không biết trước, - ông Lorry nói.
Nhưng tình hình này thật đáng báo động khi ta biết ông ấy đã gắn bó với người con rể đến chừng nào.
Đúng vậy, - ông Lorry thừa nhận, bàn tay băn khoăn mân mê cằm, đôi mắt băn khoăn nhìn Carton.
Tóm lại, - Sydney nói, - đây là thời tuyệt vọng thì phải chơi những canh bạc tuyệt vọng với những món đặt cược tuyệt vọng. Cứ để ông bác sĩ chơi ván bài thắng, còn tôi sẽ chơi ván bài thua. Chẳng còn sinh mạng nào ở đây đáng giá nữa. Bất kỳ ai được dân chúng công kênh về nhà hôm nay có thể bị kết án ngày mai. Bây giờ món đặt cược mà tôi quyết thắng, trong trường hợp tồi tệ nhất, là một người bạn trong ngục Conciergerie. Và người bạn tôi muốn thắng chính là ông Barsad.
Ông cần những lá bài tốt, thưa ông, - tên mật thám nói.
Để tôi xem mình có những lá bài gì... Ông Lorry, ông biết tôi là kẻ thô lỗ thế nào; tôi ước gì ông cho tôi chút rượu mạnh.
Rượu được mang ra và anh uống cạn một ly đầy - thêm một ly đầy nữa - rồi trầm ngâm đẩy chai rượu qua một bên.
- Ông Barsad, - anh nói tiếp bằng giọng điệu cứ như một kẻ đang xem những lá bài trên tay - cừu của các nhà tù, phái viên của các ủy ban Cộng hòa, lúc là cai ngục, lúc là tù nhân, luôn là mật thám và chỉ điểm, càng có giá trị hơn nhờ là người Anh bởi vì người Anh thường ít bị nghi ngờ là kẻ dễ bị mua chuộc hơn người Pháp, ông đại diện cho người tuyển mộ ông dưới một cái tên giả. Đó là lá bài rất tốt. Ông Barsad, hiện làm việc cho chính phủ Pháp quốc Cộng hòa, trước kia làm việc cho chính phủ Anh quốc quý tộc, kẻ thù của nước Pháp và tự do. Đó là một lá bài tuyệt hảo. Trong thời đại nghi ngờ như ở xứ này thì dễ suy luận là ông Barsad vẫn còn ăn lương của chính phủ Anh quốc quý tộc, làm gián điệp cho Pitt* , kẻ thù phản nghịch của nước Cộng hòa đang mai phục giữa lòng nước Pháp, tên điệp viên và phản bội người Anh nguy hiểm thường được nói tới nhưng khó phát hiện. Đó là lá bài ăn đứt tất cả. Ông đã thấy các lá bài của tôi chưa, ông Barsad?
Chưa hiểu cách chơi của ông, - tên mật thám đáp, có phần bứt rứt. Tôi sẽ chơi con ách là tố giác ông Barsad với ủy ban Khu vực gần nhất. Xem lại cây bài của ông đi, ông Barsad, thử xem ông có gì. Đừng hấp tấp.
Anh kéo chai rượu lại gần, rót đầy một ly nữa và uống cạn. Anh thấy tên mật thám sợ anh sẽ uống say và muốn tố giác gã ngay. Anh rót rượu uống một ly đầy nữa.
- Hãy xem cây bài của ông cho kĩ, ông Barsad. Cứ thong thả.
Cây bài yếu hơn gã tưởng. Barsad nhìn thấy những lá bài thua mà Sydney Carton không hề biết. Bị tống khứ khỏi công việc danh giá ở Anh sau quá nhiều lần làm chứng gian không thành công - không phải vì ở đó không cần hắn nữa; nước Anh thời đó cũng như bây giờ đều khoác lác về tính ưu việt của mình trong chuyện mưu đồ và mật thám - gã biết rằng gã đã tự ý vượt biển Manche nhận việc bên Pháp; ban đầu hắn nhử chuyện và nghe trộm những kiều bào ở đó, rồi dần dần nhử chuyện và nghe trộm cả những người bản xứ. Gã biết rằng dưới chính thể đã bị lật đổ, gã từng làm mật thám ở khu vực Saint Antoine và tửu quán của Defarge; đã từng được cảnh sát thính mũi cung cấp thông tin về việc bác sĩ Manette bị giam cầm, phóng thích, cũng như lai lịch của ông. Gã đã dùng các thông tin ấy để bắt chuyện làm quen với vợ chồng Defarge và thử khai thác mụ Defarge nhưng thất bại nặng nề. Gã luôn run sợ nhớ lại trong lúc gã bắt chuyện, người đàn bà kinh khủng ấy đã nhìn hắn một cách đáng sợ mà các ngón tay vẫn thoăn thoắt đan len. Kể từ đó gã đã nhiều lần gặp mụ ta ở khu Saint Antoine, lúc nào cũng chìa ra bản danh sách đan trong tấm len và tố giác nhiều người, những nạn nhân chắc chắn sau đó sẽ nộp mạng cho máy chém. Gã biết, cũng như bao nhiêu kẻ được tuyển mộ làm công việc như gã, là tính mạng bản thân sẽ không bao giờ an toàn; không thể nào đào tẩu; luôn nằm dưới bóng tử thần; và bất kể việc gã đã đổi phe phản chủ để phục vụ cho nỗi kinh hoàng đang ngự trị này, chỉ một lời thôi cũng đủ khiến gã lâm nguy. Một khi bị tố giác, với những tội nghiêm trọng như gã vừa kiểm lại trong đầu, gã thấy trước người đàn bà dễ sợ có cá tính tàn bạo mà gã đã nhiều lần chứng kiến, chắc chắn sẽ đưa bản danh sách chết người ấy ra buộc tội và dập tắt cơ hội sống sót cuối cùng của gã. Hơn nữa, mọi kẻ sống đời bí mật đều dễ hốt hoảng, mà những lá bài trong tay gã thừa đen đủi để chứng minh cho vẻ mặt càng lúc càng tím tái vì tức tối.
Có vẻ như ông không thích cây bài của mình, - Sydney nói hết sức điềm tĩnh. - Ông có chơi không?
Tôi nghĩ là, thưa ông, - tên mật thám khúm núm hèn hạ quay sang ông Lorry, - tôi xin khẩn cầu quý ngài cao niên và độ lượng này nói giúp với quý ông kia, người nhỏ tuổi hơn ông nhiều, xin đừng hạ thấp địa vị của mình bằng cách chơi con chủ bài ông ấy đã nói. Tôi thú nhận tôi là mật thám, và đây là nghề được coi là mất phẩm giá... dù rằng cũng phải có ai đó làm công việc này; nhưng quý ông này nào phải mật thám, việc gì ông ấy lại làm mất phẩm giá của mình như bọn mật thám vậy?
Tôi chơi con ách của mình, ông Barsad, - Carton nói luôn không chờ ông Lorry trả lời, và nhìn đồng hồ, - không hề đắn đo, trong vài phút nữa thôi.
Thưa cả hai ông, - tên mật thám luôn cố kéo ông Lorry vào câu chuyện, tôi cứ hy vọng là vì hai ông tôn trọng chị tôi...
Cách tốt nhất để tôi tỏ lòng tôn trọng chị ông là tôi rốt cuộc sẽ giúp cho bà ấy rảnh nợ với người em trai, - Sydney Carton nói.
Không có cách khác sao, thưa ông?
Tôi đã nhất quyết rồi.
Tương phản lạ lùng với trang phục rách rưới bề ngoài, và có lẽ với cách cư xử bình thường của gã, thái độ hòa nhã của tên mật thám đã mất tác dụng trước thái độ khó hiểu của Carton - người vốn là một bí ẩn đối với những kẻ thông minh và lương thiện hơn cả Barsad. Trong lúc gã còn đang hoang mang, Carton nói tiếp với giọng điệu của người cân nhắc lá bài:
Và quả thật, bây giờ nghĩ lại tôi thấy rõ là mình còn lá bài khác tốt hơn nữa mà chưa kể đến. Anh bạn gì đó... người tự xưng là cừu ăn cỏ trong nhà tù nước này; ai thế nhỉ?
Người Pháp. Ông không biết người đó đâu, - tên mật thám nhanh nhảu nói.
Người Pháp à? - Carton lặp lại, vẻ đăm chiêu, dường như anh không để gì đến Barsad mà đang nói cho chính mình nghe. - À, có thể là hắn.
Chính hắn, tôi bảo đảm với ông, - tên mật thám nói, - dù chuyện này không quan trọng.
Dù chuyện này không quan trọng, - Carton lặp lại một cách máy móc như trước, -... dù chuyện này không quan trọng... Không, không quan trọng. Không. Nhưng mình nhớ gương mặt đó.
Tôi nghĩ là không. Tôi chắc chắn là không. Không thể nào, - tên mật thám nói.
Không... thể... nào, - Sydney Carton lẩm bẩm như đang hồi tưởng, tay mân mê ly rượu (may thay là chiếc ly nhỏ). - Không... thể... nào. Nói giỏi tiếng Pháp. Nhưng vẫn giọng ngoại quốc, hình như vậy?
Giọng tỉnh lẻ, - tên mật thám nói.
Không. Ngoại quốc! - Carton vừa kêu lên vừa đập bàn khi sực nhớ ra. - Cly! Hóa trang, nhưng cũng là một người. Chúng ta đã gặp hắn đứng trước mặt ở Tòa Old Bailey.
Đấy, ông kết luận vội vàng rồi, thưa ông, - Barsad nói với một nụ cười khiến chiếc mũi khoằm của gã như vẹo sang một bên, - việc này thì ông đã nhường lợi thế cho tôi. Cly, người mà tôi thừa nhận không cần e ngại rằng ngày xưa hắn là bạn tôi; nhưng hắn đã chết nhiều năm rồi. Tôi đã chăm sóc hắn lúc đau ốm qua đời. Hắn được chôn cất ở London trong nghĩa trang nhà thờ Saint Pancras. Lúc đó đám đông tiện dân oán ghét hắn quá nên tôi không đi đưa đám tang hắn được, nhưng chính tôi đã phụ một tay đặt hắn vào quan tài.
Ngay lúc đó, từ chỗ đang ngồi ông Lorry bỗng nhận ra cái bóng của một con yêu tinh nổi bật trên tường. Dò tìm xem cái bóng ấy phát xuất từ đâu, ông nhận ra cái bóng đang dựng đứng lên lạ thường ấy chính là cái đầu của Cruncher đang dựng tóc lên tua tủa.
- Chúng ta hãy biết suy xét và phải công bằng, - tên mật thám nói. - Để chứng minh là ông đã sai lầm và giả định của ông là không có cơ sở, tôi sẽ đưa ông xem giấy chứng nhận mai táng của Cly mà tôi tình cờ có trong sổ tay bấy lâu nay, - bàn tay gã hấp tấp lôi sổ tay mở ra. - Đây này. À, hãy xem đi, xem đi! Ông có thể cầm lên mà xem; không phải giả mạo đâu.
Tới lúc này ông Lorry lại thấy cái bóng trên tường kéo dài ra, và Cruncher đứng dậy bước tới. Mái tóc y giờ chĩa ngược như bàn chông, từng sợi tóc cứng đanh dữ dội như thịnh nộ muốn bắn ra khỏi đầu.
Tên mật thám không nhìn thấy Cruncher đã đứng cạnh bên. Như một viên chấp pháp ma quái, Cruncher chộp lấy vai Barsad và nói:
Hóa ra cái tên Roger Cly đó. Này cậu, chính cậu đặt hắn vào quan tài sao?
Tôi chứ ai.
Vậy ai nôi hắn ra khỏi quan tài?
Ý ông là sao? - Barsad ngả lưng ra ghế, ấp úng.
Ý tôi nà, - Cruncher nói, - nà hắn ta không hề nằm trong quan tài. Không! Không hề có! Hắn mà nằm trong đó thì chặt đầu tôi đi.
Tên mật thám đảo mắt nhìn hai người quý phái kia, cả hai cũng đang nhìn Jerry ngạc nhiên không nói nên lời. Jerry nói tiếp:
Tôi nói cho cậu biết trong quan tài đó cậu bỏ toàn nà đất đá đem chôn. Đừng có nói với tôi nà cậu đã chôn thằng Cly. Đó nà trò nừa đảo. Tôi và hai người nữa đã biết từ nâu.
Làm sao ông biết?
Việc đó không niên quan. - Cruncher gầm gừ. - Nạy Chúa! Chính mày nà mối hận xưa của tao, vì dám giở trò nừa gạt nhục nhã với người nàm ăn nương thiện! Tao mà được bóp cổ cho mày chết thì có mất nửa đồng Guinea tao cũng bóp ngay.
Sydney Carton và ông Lorry đều sửng sốt trước tình thế xoay chuyển này. Nghe tới đây, cả hai đều yêu cầu Cruncher bình tĩnh lại và giải thích rõ.
Núc khác, thưa ông, - y đáp lại, vẻ tránh né, - núc này không tiện giải thích. Còn tôi dám nói rằng tên này thừa biết thằng Cly không hề nằm trong quan tài đó. Nó mà dám nói thế nần nữa thì chỉ nghe một tiếng thôi nà tôi chịu mất nửa guinea để được bóp cổ nó chết tươi niền, - Cruncher vẫn tiếp tục đề nghị hào phóng đó, - hoặc tôi sẽ ra ngoài tố cáo nó.
Hừm! Tôi thấy thêm cơ hội, - Carton nói. - Tôi có thêm lá bài nữa, ông Barsad. Ở Paris điên cuồng này, ai cũng nghi ngờ ai, thì ông không thể nào thoát được chuyện tố giác, trong khi ông đang liên lạc với một tên mật thám quý tộc khác có cùng lai lịch như ông, hắn lại có thêm chuyện bí mật giả chết rồi sống lại nữa! Một âm mưu trong nhà tù, của bọn ngoại quốc muốn chống lại nước Cộng hòa. Lá bài chắc thắng... lá bài La Guillotine! Ông chơi không?
Không! - Tên mật thám đáp. - Tôi chịu thua. Tôi thú nhận là đám đông tàn bạo kia căm ghét cả hai đứa chúng tôi nên tôi chỉ còn cách liều bị dìm chết mà thoát khỏi nước Anh, còn Cly bị săn lùng khắp nơi nên nếu không giả chết như thế thì không trốn thoát được. Còn làm sao người này biết được chuyện giả chết đó thì tôi hoàn toàn không biết.
Các ông đừng có mất công với thằng này nữa, - Cruncher hay sinh sự cãi lại. - Các ông khỏi mất thời giờ để ý tới nó. Nhìn đây! Một nần nữa thôi!
Cruncher không sao nín được đề nghị đánh đổi khoe khoang của mình, - Tao chịu mất nửa guinea để được bóp cổ mày chết tươi niền.
Con cừu của nhà tù hết nhìn Cruncher lại nhìn sang Sydney Carton, rồi nói với giọng quả quyết hơn:
Đã tới lúc nói thẳng ra hết đi. Sắp tới giờ trực của tôi rồi và tôi không thể nán lại quá lâu. Ông nói ông có đề nghị; đề nghị gì? Đấy, có đòi hỏi tôi quá đáng cũng chẳng có ích gì. Bắt tôi phải làm bất cứ chuyện gì trong cương vị của mình mà khiến tôi có nguy cơ mất đầu thì tôi thà liều mạng từ chối còn hơn là bằng lòng. Tóm lại, quyền lựa chọn là của tôi. Ông đã nói tới chuyện tuyệt vọng. Tất cả chúng ta ở đây đều tuyệt vọng hết. Nhớ đấy! Tôi cũng có thể tố giác ông nếu tôi thấy cần, và tôi cũng biết thề gian nói láo giỏi như ai. Bây giờ ông muốn gì ở tôi?
Không nhiều. Ông là cai ngục ở Conciergerie phải không?
Tôi nói dứt khoát với ông, không có khả năng trốn thoát ở đó đâu, - tên gián điệp quả quyết.
Sao ông lại nói điều tôi không hề hỏi? Ông là cai ngục ở Conciergerie phải không?
Có lúc làm việc đó.
Khi ông cần thì ông làm việc đó được không?
Tôi có thể ra vào khi nào tôi muốn.
Sydney Carton rót một ly rượu mạnh nữa rồi đổ từ từ xuống nền lò sưởi, và nhìn dòng rượu chảy giọt cho đến lúc cạn rồi vừa đứng dậy vừa nói:
Nãy giờ chúng ta nói chuyện trước mặt hai người này vì họ cũng cần biết giá trị của những lá bài này không chỉ là giữa ông và tôi. Hãy vào trong phòng tối kia và chúng ta có một lời cuối riêng với nhau.
