“Cha đã cứu được Charles.” Đó không phải là thêm một lần nữa nằm mơ như Charles thường mơ mình được tự do; anh thật sự đã về đây. Thế nhưng Lucie vẫn run rẩy trong nỗi sợ mơ hồ nhưng nặng nề.

Bầu không khí quanh họ âm u dày đặc, dân chúng say máu trả thù và bốc đồng khiến những kẻ vô tội liên tục mất mạng vì những nghi ngờ vu vơ và ác tâm hắc ám, Lucie làm sao quên được rằng bao nhiêu người vô tội như chồng nàng, cũng được bao người thân yêu thương như thế, mỗi ngày lại chịu chung số phận mong manh như Charles. Với ý nghĩ ấy lòng nàng làm sao vơi được nỗi lo sợ này. Bóng tối chiều đông đã bắt đầu buông, và ngay cả lúc này những cỗ xe kinh sợ vẫn đang lăn qua phố. Tâm trí nàng nghĩ đến những người ngồi trên các cỗ xe ấy, mường tượng chồng mình đang ở trong số những người bị kết tội ấy; nàng càng nép sát vào người chồng đang hiện diện và càng run rẩy hơn.

Cha nàng trong lúc khích lệ con gái đã thể hiện một uy lực đầy trắc ẩn mạnh mẽ hơn nhiều sự yếu đuối của Lucie - một hình ảnh thật tuyệt vời. Không còn nữa căn gác xép khu Saint Antoine, không còn nữa việc cặm cụi làm giày, không còn nữa buồng giam Một Trăm Lẻ Năm, Tháp Bắc! Ông đã hoàn thành nhiệm vụ tự đặt ra, giữ trọn lời hứa, cứu được Charles. Mọi người đều trông cậy vào ông.

Họ sống rất cần kiệm; không chỉ vì đó là lối sống an toàn nhất, ít gây khó chịu cho dân chúng chung quanh nhất, mà còn vì họ không giàu; và Charles trong suốt thời gian lao tù đã phải tốn rất nhiều tiền cho những bữa ăn tệ hại, cho người canh gác, và cho các bạn tù nghèo khó hơn. Một phần vì điều này, một phần vì tránh nuôi mật thám trong nhà, họ không có gia nhân nào; họ chỉ thỉnh thoảng nhờ các nam nữ Công dân gác cổng ở sân ngoài giúp cho chút việc; Jerry (ông Lorry hầu như đã giao hẳn anh ta cho gia đình Manette) trở thành hầu cận của họ hàng ngày và ngủ lại luôn ở đó hàng đêm.

Theo quy định của Nền Cộng Hòa Hợp Nhất Bất Khả Phân Ly của Tự Do, Bình Đẳng, Bác Ái, hay là Chết, trên cửa hay trụ cửa của mọi ngôi nhà đều phải ghi tên của mọi người sống bên trong thật dễ đọc bằng cỡ chữ nhất định, ở khoảng cách thuận tiện nhất định tính từ dưới đất lên. Cho nên tên của Jerry Cruncher cũng được tô điểm đúng luật ở trụ cửa dưới nhà; và khi bóng chiều sụp tối, chủ nhân của cái tên đó xuất hiện, y vừa trông chừng người thợ sơn mà bác sĩ Manette đã thuê viết thêm vào danh sách ấy tên của Charles Evrémonde, tức Darnay.

Trong nỗi sợ hãi và ngờ vực bao trùm thời đại tăm tối ấy, mọi lối sống vô hại bình thường đều thay đổi. Ở gia đình ông bác sĩ, cũng như mọi nhà khác, những món tiêu dùng cần thiết hàng ngày đều được đi mua vào buổi tối, với số lượng ít ở nhiều tiệm khác nhau. Ai ai cũng muốn tránh gây chú ý, càng ít tạo cơ hội cho kẻ khác ganh tị và bàn tán càng tốt.

Suốt mấy tháng qua, chị Pross và Cruncher nhận trọng trách mua sắm; chị Pross mang tiền; Cruncher mang giỏ. Mỗi buổi chiều vào lúc đèn đường được thắp sáng, họ lại ra đi làm nhiệm vụ, và mang về nhà những hàng thiết yếu như thế. Chị Pross dù đã ở rất lâu trong một gia đình Pháp, lẽ ra chị cũng đã thạo tiếng Pháp như tiếng Anh nếu muốn học; nhưng chị chẳng hề có ý định đó cho nên rốt cuộc về thứ tiếng “ba láp” đó (như chị thường nói) chị cũng chẳng hơn gì Cruncher. Cho nên cách đi chợ của chị là quẳng ngay vào đầu chủ tiệm một danh từ đồ vật, bất cần mạo từ đực, cái đứng trước, và nếu đó không phải là tên gọi món hàng cần mua, chị sẽ nhìn quanh tìm món đó, chộp lấy, và cầm giữ cho đến khi nào trả giá xong. Chị luôn mặc cả bằng cách giơ mấy ngón tay lên trả giá, bao giờ cũng ít hơn một ngón so với số ngón tay ra giá của chủ tiệm, bất kể giá bao nhiêu.

Này ông Cruncher, - chị Pross nói, mắt đỏ hoe vì những giọt lệ mừng vui, - nếu ông đã sẵn sàng thì tôi cũng xong rồi.

Jerry khàn khàn tuyên bố xin hầu chị Pross. Y từ lâu đã hết sạch mùi gỉ sét ở mấy ngón tay, nhưng không gì có thể gọt cho bằng mái tóc dựng tua tủa của y.

Cần phải mua đủ thứ, - chị Pross nói, - mà chúng ta có quá ít thời giờ. Lại phải mua cả rượu nữa. Mua rượu ở đâu cũng gặp toàn bọn Mũ Đỏ nâng cốc uống mừng.

Với bà thì tôi nghĩ có uống mừng cái gì cũng vậy thôi, - Jerry cãi lại, - cho dù chúng nâng cốc chúc bà hay nà chúc não già.

Lão già nào? - Chị Pross hỏi.

Nà quỷ Sa-tăng, - Cruncher ấp úng giải thích.

A! - Chị Pross nói. - Nhưng với cái bọn kia thì không người giảng giải cũng hiểu. Chúng nó chỉ toàn là đen tối, giết người và phá hoại.

Suỵt, kìa chị! Ăn nói ý tứ chứ! - Lucie kêu lên.

Vâng, vâng, vâng, tôi sẽ ý tứ, - chị Pross nói, - nhưng ta có thể nói riêng với nhau là tôi mong không còn thấy đám người sặc mùi hành với mùi thuốc lá đó ôm nhau khắp nơi ngoài phố nữa. Bây giờ, cô chủ cưng, phải ngồi bên lò sưởi không được cục cựa chờ tôi về! Hãy chăm lo cho chồng cô vừa mới trở về đấy, và để yên cái đầu xinh đẹp trên cổ không được ngọ ngoạy như bây giờ đấy, chờ tôi về! Bác sĩ Manette, cho phép tôi hỏi một câu trước khi đi được không?

Tôi nghĩ chị có thể hỏi tự do. - Bác sĩ vừa đáp vừa cười.

Ôi trời, đừng có nói đến hai chữ tự do; chúng ta nghe đã chán rồi, - chị Pross nói.

Suỵt, kìa chị! Lại nữa! - Lucie trách.

Được rồi, cưng, - chị Pross vừa nói vừa gật đầu nhấn mạnh, - nói tóm lại thì tôi là thần dân Anh quốc của Đức hoàng đế nhân từ George Đệ Tam, - chị nhún gối chào khi nói đến tên nhà vua, - và vì vậy, châm ngôn của tôi là “Đập tan mưu hại, chặn đứng kế gian, hy vọng của muôn dân, xin Chúa phù hộ Đức vua*”.

Để tỏ lòng trung thành, Cruncher cũng gầm gừ lặp lại những lời ấy theo chị Pross, cứ như đang ở trong nhà thờ.

Tôi mừng là ông vẫn còn đầy máu Anh trong người, mặc dù tôi mong là ông đừng bị nhiễm lạnh tới mức khản tiếng như vậy, - chị Pross nói với vẻ hài lòng. - Nhưng câu hỏi là, thưa bác sĩ Manette, là... - con người tốt bụng này luôn có cách đề cập thản nhiên như không có gì với mọi chuyện mà ai cũng cho là rất nghiêm trọng, - ... là chúng ta có triển vọng nào đi khỏi nơi này chưa?

Tôi e là chưa, vẫn còn nguy hiểm đối với Charles.

Ái chà chà! - Chị Pross vui vẻ nén tiếng thở dài trong lúc liếc nhìn mái tóc vàng của cô chủ cưng bên ánh lửa lò sưởi. - Thế thì chúng ta phải chịu khó chờ đợi, thế thôi. Chúng ta phải ngẩng cao đầu cầm cự, như thằng em Solomon của tôi thường nói vậy. Đi thôi, ông Cruncher!... Còn cô chủ cưng, đừng có cục cựa đấy!

Hai người đi ra, còn lại Lucie, chồng nàng, cha nàng, và đứa bé, bên lò sưởi rực sáng. Cả nhà đang mong ông Lorry sẽ sớm ghé lại sau khi xong việc ngân hàng. Chị Pross đã thắp đèn lên nhưng đặt trong góc nhà để họ có thể tận hưởng ánh lửa lò sưởi không bị quấy rầy. Bé Lucie ngồi bên ông ngoại, hai bàn tay nhỏ ôm lấy cánh tay ông; còn bác sĩ Manette bằng giọng gần như thì thầm bắt đầu kể cho cháu nghe câu chuyện nàng tiên quyền năng tuyệt vời phá toang vách tường ngục thất để cứu thoát một tù nhân đã từng giúp đỡ mình. Bốn bề im ắng yên tĩnh, và Lucie cảm thấy an lòng hơn bao giờ hết.

Cái gì thế? - Đột ngột nàng kêu lên.

Con yêu! - Cha nàng nói, dừng câu chuyện kể và nắm tay Lucie, - Bình tĩnh nào. Sao con lại hốt hoảng thế! Ngay cả những điều nhỏ nhặt nhất... điều chẳng đáng gì... cũng làm con giật mình được! Con, con gái của cha!

Thưa cha, con nghĩ là... - Lucie mặt tái nhợt, giọng ấp úng bào chữa, - ... là con nghe tiếng chân lạ bước lên cầu thang.

Con yêu, cầu thang im ắng như tờ.

Ông vừa nói xong thì có tiếng đập mạnh vào cửa.

Ôi cha ơi, cha. Chuyện gì thế này! Hãy giấu Charles đi. Hãy cứu anh ấy!

Con của ta, - bác sĩ vừa nói vừa đứng dậy, đặt tay lên vai Lucie, - cha đã cứu Charles rồi. Sao yếu đuối vậy, con yêu! Để ta ra mở cửa xem.

Ông cầm ngọn đèn trong tay, băng qua hai gian phòng ngoài ngăn cách, và mở cửa chính. Tiếng chân ầm ầm nện trên sàn nhà, và bốn kẻ lỗ mãng đội mũ đỏ, tay cầm kiếm và súng ngắn đi vào phòng trong.

Công dân Evrémonde, tức Darnay, - người đầu tiên lên tiếng.

Ai cần tìm? - Darnay đáp lại.

Tôi cần tìm. Chúng tôi cần tìm. Tôi biết ông, Evrémonde; tôi đã gặp ông ở tòa án hôm nay. Ông bây giờ lại là tù nhân của Nền Cộng Hòa.

Bốn người lạ bao quanh nơi Charles đứng với vợ con đang bám chặt lấy anh.

Hãy nói tại sao và làm sao tôi lại là tù nhân?

Ông chỉ cần biết là ông phải trở lại ngục Conciergerie ngay, và ngày mai sẽ rõ. Ngày mai ông ra tòa xét xử lại.

Bác sĩ Manette chết lặng trước cuộc viếng thăm này, ông đứng như hóa đá với chiếc đèn cầm trên tay. Những lời vừa nghe được khiến ông bừng tỉnh, đặt chiếc đèn xuống và đối mặt với người nói, nhẹ nhàng nắm lấy vạt áo dạ đỏ của tên này:

Ông nói ông biết người này. Thế ông có biết tôi không?

Có, tôi biết ông, Công dân bác sĩ.

Chúng tôi đều biết ông, Công dân bác sĩ, - ba người kia cũng nói.

Ông Manette như thất thần nhìn từ người này sang người khác, rồi sau một lúc im lặng, cất giọng hỏi khẽ:

Thế thì các ông trả lời câu hỏi này cho tôi chứ? Sao lại có chuyện này?

Công dân bác sĩ, - người thứ nhất miễn cưỡng nói, - người này đã bị khu vực Saint Antoine tố cáo. Công dân này là người ở Saint Antoine, - hắn chỉ vào người thứ hai trong bọn.

Kẻ được chỉ gật đầu nói thêm:

Ông ta bị Saint Antoine buộc tội.

Vì tội gì? - Bác sĩ hỏi.

Công dân bác sĩ, - người thứ nhất nói, vẫn là giọng miễn cưỡng đó, - xin đừng hỏi nữa. Nếu Nền Cộng Hòa đòi hỏi ông phải hy sinh thì chắc chắn ông sẽ vui lòng hy sinh, nếu ông là Công dân tốt. Nền Cộng Hòa là trên hết.

Nhân Dân là tối cao. Evrémonde, đi ngay thôi.

Một lời thôi, - bác sĩ nài ni. - Xin cho tôi biết ai tố cáo người này?

Nói là phạm luật, - người thứ nhất đáp, - nhưng ông có thể hỏi người ở khu Saint Antoine đây.

Bác sĩ quay sang nhìn người ấy. Gã ta bồn chồn đứng không yên, tay vân vê bộ râu một hồi rồi mới nói:

Chà! Đúng là phạm luật đó. Nhưng người này bị tố cáo... và buộc tội nặng... bởi nam và nữ Công dân Defarge. Và bởi một người khác.

Là ai?

Ổng còn hỏi nữa sao, Công dân bác sĩ?

Phải.

Thế thì ngày mai ông sẽ có câu trả lời, - gã ở khu Saint Antoine nói với vẻ mặt kỳ lạ. - Còn bây giờ tôi không nói gì nữa!